*Булт сокуона уларыйда* *Туох көҥүллэнэрий, туох бобулларый?*
Omo5oi_Baai  -    507
*Булт сокуона уларыйда*
*Туох көҥүллэнэрий, туох бобулларый?*
*(СӨ Булт хаһаайыстыбатыгар департаменын сүрүн исписэлииһэ *Владимир Решетниковтыын* кэпсэтииттэн быһа тардан, бассаапка анаан. *Альберт Капрынов, “Кыым”* )*

2021 с. тохсунньу 1 күнүттэн булт сокуона уларыйар. Ол туһунан билсиҥ.

*Туох уларыйда?*
*1.* Элбэх, хаһыа да буолан бултуур буоллахха, хайаан даҕаны “сигнальнай” таҥастаах буолуохтаахпыт. Холобур, дурдаҕа-сэһээккэҕэ олорор, күрэххэ сылдьар буоллахха. Онтон суох ыстарааптанаҕын, бултуур көҥүлүн быһыллыан сөп.
*2.* Анды көҥүлүн ыам ыйын 29 күнүттэн бэс ыйын 4 күнүгэр диэри сыҕарытан биэриэхтэрин сөп. Ол эрээри булт болдьоҕо 4 күнтэн уһаабат.
*3.* Тайах барыта балаҕан ыйын 15 күнүттэн саҕаланар буолбут. Тыһыта-атыыра, лөкөйө-ыҥааҕа диэн арааран бүппүттэр.
*4.* Эһэ булда атырдьах ыйын 1 күнүттэн ахсынньы 31 күнүгэр көҥүллэнэр. Ол эрээри бииригэр диэри саастаах уонна оҕолоох тыһы эһэни бултуур бобуллар.
*5.* Кыыл таба бултанар болдьоҕо кыччаабыт – атырдьах ыйын 1 күнүттэн кэлэр сыл тохсунньу 31 күнүгэр диэри эрэ көҥүллэнэр.
*6.* Атыыр туртаһы атырдьах ыйын 20 күнүттэн балаҕан ыйын 20 күнүгэр диэри бултуохха сөп буолбут.
*7.* Куобаҕы бары улууска туһахтыахха сөп буолар. Ол эрээри ханнык улууска туһахтанарын, ханныкка көҥүллэнэрин охоттары-экологтары кытта сүбэлэһэн баран Ил Дархан быһаарар.
*8.* Саас атыыр куһу “подсадной” тыһы куһунан мончууктуур буоллаххына, 30 күн устата бултуохха сөп буолбут. Ол эрээри онно туспа лиссиэнсийэ ылыллара дуу, суоҕа дуу, “подсаднойбут” ханна эрэ регистрациялаах буолуохтааҕа дуу, суоҕа дуу өссө да ситэ биллэ илик. Боппуруоһу чуолкайдыы сылдьаллар. Өтөр биллэриэхтэрэ.
*9.* Күһүҥҥү кус атырдьах ыйын 2 субуотатыттан саҕаланар буолар.
*10.* Булчут булт иниспиэктэрэ көрдөөтөҕүнэ, докумуонун уонна бултуур сэбин-сэбиргэлин булгуччу көрдөрүөхтээх, докумуонун барытын илдьэ сылдьыахтаах. Ити сокуон өссө кытааппыт. Тугун эрэ суох буолуо – бырабыҥ быһыллар.

*Булду өлөрүүгэ сыһыаннаах уларыйыылар*

*1.* Таба муоһун тыыннаахтыы (өлө илигинэ) быһар бобуллубут. Быһыаҥ -- сууттаныаҥ!
*2*. *Туйахтаах кыылы барытын, эһэни, бөрөнү, саһылы фаранан, тепловизорынан, түүнүн көрдөрөр приборунан бултуур көҥүллэммит! Ол эрээри тиэхиньикэнэн сылдьар бобуллар. Сатыы, ханна эрэ маныыр буоллаххына фараны куттаммакка илдьэ сылдьыаххын сөп буолбут.*
*3.* Мас көтөрүн (барытын) 5,6 калибрдаах (“тозовка” эҥин) саанан ытыахтааххын. Атынынан ыттаххына – сууттанаҕын. Оннооҕор СКС (7,62х39) көҥүллэммэт буолбут.
*4.* Куобаҕы, тииҥи, кырынааһы, солоҥдону уонна нуорканы 5,7 мм калибрдаах саанан эрэ ытаҕын. Оттон сиэгэни уонна бэдэри – 8 миллиметрдааҕынан. Атын калибрдарынан ытар – бобуллар.
*5.* Өскөтүн федеральнай кииҥҥэ “ээх” диэтэхтэринэ, көҥүллээтэхтэринэ, мас көтөрүн, ол иһигэр улары, хабдьыны уонна бочугураһы, туһаҕынан эмиэ бултуохха сөп буолбут.

*Булт болдьоҕо*

-- Кыыл таба – атырдьах ыйын 1 к. кэлэр сыл тохсунньу 1 к. диэри.
-- Атыыр туртас – атырдьах ыйын 20 к. балаҕан ыйын 20 к. диэри.
-- Сааһыттан, тыһытыттан-атыырыттан тутулуга суох тайах бары көрүҥэ – балаҕан ыйын 15 к. кэлэр сыл тохсунньу 10 к. диэри.
-- Эһэ – атырдьах ыйын 1 к. ахсынньы 31 к. диэри.
-- Бөрө -- атырдьах ыйын 1 к. кэлэр сыл кулун тутар 31 к. диэри.
-- Сааскы кус – кулун тутар 1 к. бэс ыйын 16 к. диэри 10 хонук устата көҥүллэнэр. Арассыыйа субъектарыгар иһигэр зонанан туспа болдьохтор тыырыллыахтарын сөп.
-- “Подсадной” тыһы куһунан атыыры 30 күн устата бултуохха сөп.
-- Анды булдун көҥүлүн ыам ыйын 29 күнүттэн бэс ыйын 4 күнүгэр диэри көрөн сыҕарытан биэриэххэ сөп. Ол эрээри булт болдьоҕо 4 күнтэн уһаабат.
-- Күһүҥҥү кус болдьоҕо атырдьах ыйын иккис субуотатыттан ахсынньы 31 күнүгэр диэри олохтонуон сөп. Ол гынан баран, уопсайа 90 күнтэн уһуо суохтаах.
-- Күһүҥҥү-кыһыҥҥы мас көтөрүн болдьоҕо атырдьах ыйын 3 субуотатыттан кэлэр сыл олунньу 28 күнүгэр диэри олохтонуон сөп (барыта холбоон 120 күнтэн уһуо суохтаах).
Сиһилии, нууччалыытын Экология министиэристибэтин саайтыгар киирэн ааҕыаххытын сөп.
*Альберт Капрынов, “Кыым”.*
Ответов 7 Написать ответ
  • Omo5oi_Baai
    Omo5oi_Baai
    Ветеран
    25 сентября
     

    image

    0
  • Дьэ дьаабы
    26 сентября
     

    тайах билиэтин бары билсиилээхтэр уллэстэн баран керулуур сроктарын оностубуттар.но айылга суутуттан куоппаттара буолуо ээ ыарахан тыыннаах кыыл буолуохтаах.тайах оготун,тыьытын барытын ытабыт диэбиттэр.дьинэ ити барыта аьыыр астаах куннэригэр сылдьар дуоьунастаах дьон буоллага дии.билиэт борустуой киьиэхэ тиксибэт буолбута ыраатта.

    0
  • ь
    27 сентября
     

    Тайах тыьытын ба5ас бобуу буолуохтаах этэ буолла5а дии. Былыргы булчуттар, оннук сокуона да суох ыппаттар этэ, улахан айыы.

    0
  • ?
    27 сентября
     

    Кобах конуллэннэ дуу суох дуу быйыл?Намна.

    0
  • Александр
    30 сентября
     

    Оо дьэ дьаабы да сокуоннар,ол аата 51 дээх вепрьым таах сытарыгар тиийэр доо!Да ну сокуоммут дьону бэйэтэ күһэйэн быраканьыар оҥортоон эрэр,бу ИЛ ДАРХАН тугу көрөр!!!

    0
  • Вася
    5 октября
     

    Куобах дэлэй дуо?Нам диэки,браконьердар эспэтэхтэр дуо?

    0
  • 009
    17 октября
     

    Туhax провода ханна атыыланар?пыльникка наада этэ.

    0
Ответ на тему: *Булт сокуона уларыйда* *Туох көҥүллэнэрий, туох бобулларый?*
Введите код с картинки*:  Кликните на картинку, чтобы обновить код
grinning face grinning face with smiling eyes face with tears of joy smiling face with open mouth smiling face with open mouth and smiling eyes smiling face with open mouth and cold sweat smiling face with open mouth and tightly-closed eyes smiling face with halo smiling face with horns winking face smiling face with smiling eyes face savouring delicious food relieved face smiling face with heart-shaped eyes smiling face with sunglasses smirking face neutral face expressionless face unamused face face with cold sweat pensive face confused face confounded face kissing face face throwing a kiss kissing face with smiling eyes kissing face with closed eyes face with stuck-out tongue face with stuck-out tongue and winking eye face with stuck-out tongue and tightly-closed eyes disappointed face angry face pouting face crying face persevering face face with look of triumph disappointed but relieved face frowning face with open mouth anguished face fearful face weary face sleepy face tired face grimacing face loudly crying face face with open mouth face with open mouth and cold sweat face screaming in fear astonished face flushed face sleeping face dizzy face face without mouth face with medical mask face with no good gesture face with ok gesture person bowing deeply person with folded hands raised fist raised hand victory hand white up pointing index fisted hand sign waving hand sign ok hand sign thumbs up sign thumbs down sign clapping hands sign open hands sign flexed biceps
  
Обратная связь
Предложения и замечания