бука диэн сахалыы аймахтары кими, хайдах ааттыылларын суруйаргыт буоллар
билбэччэй кыыс  -    2061
мин холобура боростуойдук ийэм эдьиийэ, быраата диэбит курдук этэбин, атыннык ким диэн ааттаналлара буоллар
Ответов 8 Написать ответ
  • .мил
    1 февраля 2014
     

    уеьээ поиск кердее урут суруйбуттара.

    Бии - бииргэ тереебүт уолаттар улаханнара.
    Ини - бииргэ төрөөбүт уолатар кыралара.
    Аҕас - бииргэ төрөөбүт кыргыттар
    улаханнара.
    Балыс - бииргэ төрөөбүт кыргыттар
    кыралара.
    Сурус - кыргыттарга бииргэ төрөөбүт кыра
    саастаах
    http://forum.ykt.ru/viewmsg.jsp?id=22544520&sword=%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%20%D0%B0%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0

    0
    • Кырдь6ас
      Кырдь6ас
      1 февраля 2014
       

      Ааттар

      Төрүөччүгэ. Хос эбэм эбэтэр хос эһэм. эбэ, эһэ. Аҕам, ийэм. Убайым, балтым. Саҥаһым диэн убайым кэргэнэ. Чугас аймах убайым кэргэнэ эмиэ киирсэр. Кийиит ол курдук ол эрэн балтыларын өттүттэн. Таай диэн ийэ өттүнэн убайа. Абаҕа диэн аҕа өттүнэн убайа. Биллэхтэр диэн икки күтүөттэр бэйэ бэйэлэрин аататаһыылара. Ходоҕойдор диэн кийииттэр.саҥастар бэйэ бэйэлэрин ааттаһыылара. 2үйэ оҕолор. 3 үйэ сиэннэр, 4 үйэ сиэнчэрдэр, 5 үйэ сыҕаннар, 6 үйэ сыҕанчаарлар, 7 үйэ ытыттар, 8 үйэ кэлтэһиэрдэр, 9 үйэ сыдьааннар. Ини бииллэр туһунан суолтатын инники суруйан тураллар.

      0
      • Курулгэн
        Курулгэн
        1 февраля 2014
         

        Уруу-аймах..

        Бии(бииргэ торообут уолаттар улаханнара)-старший брат
        Ини(бииргэ торообут уолаттар кыралара)-младший брат
        Агас(бииргэ торообут кыргытар улаханнара)-старшая сестра
        Балыс(бииргэ торообут кыргыттар кыралара)-младшая сестра
        Сурус(кыргыттарга бииргэ торообут кыра саастаах уол)-младший брат
        Абага(ого агатын убайа)-дядя со стороны отца
        Таай(ого ийэтин быраата)-дядя со стороны матери
        Санас(убай кэргэнэ)-невестка,жена старшего брата
        Сыган(агас-балыс оголор)-двоюродные братья-сестры
        Ага кылын(кутуот ойогун агаьта)-тесть
        Ийэ кылын(кутуот ойогун ийэтэ)-теща
        Уол кылын(кийиит убайдара,бырааттара)-шурин
        Тойон(кийиит эрин агата)-свекор
        Хотун(кийиит эрин ийэтэ)-свекорь
        Тунур(оголоро холбоспут аймахтыы эр дьон)-сват
        Ходогой(оголоро холбоспут аймахтыы дьахталлар)-сватья
        Бэргэн(кыра кийииккэ улахан киййиит)-жена старшего девера
        Бадьа(улахан кийииккэ кыра кийиит)-жена мл.девера
        Биллэх(агас-балыс кэргэннэрэ)=свояк
        Ньаадьы(огону иитэ биэрбит уонна ииттэрэ биэрбит дьон)-кум

        0
        • туруйа
          1 февраля 2014
           

          http://forum.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2702243&f=204

          Аҕа-ууһа тоҕус хаан устата ааҕыллар. Уруу-аймах 9 хаан устата тарҕанар.

          Аҕа, (старший) - эйигин төрөппүт эр киһи.
          Ийэ, (ия) - эйигин төрөппүт дьахтар.
          Эһэ - ийэҥ-аҕаҥ аҕалара.
          Эбэ - ийэҥ-аҕаҥ ийэлэрэ.
          Хос эһэ - эһэҥ-эбэҥ аҕалара.
          Хос эбэ - эһэҥ-эбэҥ ийэлэрэ.
          Түгэх эһэ - хос эһэҥ, хос эбэҥ аҕалара.
          Түгэх эбэ - хос эһэҥ, хос эбэҥ аҕалара.

          Биэс тарбах ахсаана түгэх эһэннэн бүтэр. Атын илииҥ тарбаҕар көһөҕүн. Алтыс хаан эһэҕиттэн саҕалаан бары эйиэхэ Өбүгэ дьон диэн буолаллар. Өбүгэ эһэ, атыттар өбүгэ-дьон диэн.

          Абаҕа - аҕаҕыттан аҕа саастаах уруу киһи эр киһи барыта.
          Убай - аҕаҕыттан балыс, эйигиттэн аҕа саастаах уруу эр киһи барыта.
          Таай - ийэҕинэн аймах эр киһи барыта.
          Быраат - эйигиттэн балыс уруу эр киһи барыта.
          Ини - эйигиттэн балыс бииргэ төрөөбүт уол оҕо.
          Бии - эйигиттэн аҕа, бииргэ төрөөбүт уол оҕо.
          Эдьиий - эйигиттэн аҕа саастаах уруу-аймах дьахтар барыта.
          Балты - эйигиттэн балыс саастаах уруу-аймах дьахтар барыта.
          Аҕас - бииргэ төрөөбүт кыргыттартан аҕалара.
          Балыс - бииргэ төрөөбүт кыргыттартан сааһынан кырата.
          Сурдьу - бииргэ төрөөбүт кыыс быраатын ааттыыр.
          Сиэн - оҕоҥ оҕото.
          Хос-сиэн - сиэниҥ оҕото.
          Сиэн-ини - бииргэ төрөөбүт убайыҥ-быраатыҥ, эдьиийиҥ балтыҥ оҕолоро.
          Сиэн-балты - бииргэ төрөөбүттэриҥ кыыс оҕолоро.
          Сиэнчэр - сиэннэргинэн урууларыҥ. Хаан булкуһан ырааппыт дьон.
          Соноҕос, (сын, son, сыного) - төрөппүт уол оҕоҥ. Удьуоруҥ уолунан сонуур. Аҕатын туйаҕын хатарар, сонун кэтэр. Соноо-оҕо-ос. Үс тыл. Оҕоннон соноо, уонна оһорун диэн таҥара ыйааҕа.
          Уол - кыыс - төрөппүт оҕолоруҥ, биитэр уопсайынан оҕо аата.
          Сыдьаан уруу - түгэх эһэҕиттэн анараа өттүнээҕи урууҥ барыта.
          Сыҕаан уруу - сүктэн кэлбит кийиит-күтүөт уруулара.
          Күтүөт - кыыс эрэ.
          Кийиит - уол ойоҕо. Уолтан аҕа саастаах дьоҥҥо.
          Саҥас - уол ойоҕо, уолтан балыс саастаахтарга.
          Түҥүр - уоллаах-кыыс холбоһон ыал буолбут оҕолор аҕалара.
          Ходоҕой - холбоспут уоллаах-кыыс ийэлэрэ.
          Биллэх - биир ыал кыргыттарын ылбыт күтүөттэр.
          Бэргэн - улахан уол ойоҕо.
          Бадьа - кыра уол ойоҕо.
          Кыҥаттар - холбоспут уоллаах-кыыс уруулара кыҥаттыы буолаллар.
          Күрэ-быраат - кийиит-күтүөт бырааттара.
          Күрэ-балыс - кийиит-күтүөт балтылара.
          Эдьиий-кылын - кийиит эдьиийдэрэ күтүөккэ.
          Убай-кылын - күтүөккэ ойоҕун убайа.
          Аҕас-кылын - кийииккэ эрин эдьиийдэрэ.
          Убай-кылын - кийииккэ эрин убайдара.
          Хотун - кийииккэ эрин ийэтэ.
          Тойон - кийииккэ эрин аҕата.
          Сыбаат уруу - күтүөтүнэн сыбанан уруурҕаһыы.
          Сыҕаан уруу - кийиитинэн сыҕайан чугасаһар уруу.
          Сыдьаан уруу - биэс хаан кэнниттэн тоҕус хааҥҥа диэри уруу.
          Уруу - хаанынан чугас уруу аҕаҥ өттүнэн. Эһэлэриҥ бииргэ төрөөбүттэригэр диэри. Алта хаан иһинэн. Сэттис хаан уруурҕа-һыыта бүтэр. Эр-ойох ылсыы биир аҕа ууһун иһигэр барыан сөп.
          Аймах - элбэх дьахтар хааны суурайан хаан быралыйан эрэр кэмин аата. Ийэҥ өттүнэн аймахтарыҥ.

          Уруурҕаһыы сүрүн ааттара аҕа ууһугар итинниктэр.
          Аҕа ууһун - аҕа-баһылык салайар. Эр дьонтон сааһынан аҕалара.
          Ыал аҕата - ойоҕор муҥур тойоно.
          Ыал ийэтэ - эригэр хотуна.
          Ыалы - ил-эйэ, сүбэ быһаарар.
          Ыал олоххо кыттар куоластыыр быраабын ыал-аҕата илдьэ сылдьар.

          Күрүөх, күрүөн дьон, (курень).

          Күрэ+үрүө+күрүө+үөх(уох)=Күрүөх.
          Күрэ - тастыҥ, ыраах, тэйиччи. Үрүө - ыһыллыы. Күрүө-бүтэй, уох - күүһүрүү, үөх-үөр тас өттө. Үөрүҥ дьонун үөхпэккин. Мөҥөҕүн. Тастыҥ күрэ дьоннуун үөхсэҕин, этиһэҕин. Атын дьон. Бэйэ үөрэ буолбатах, төһө да биир күрүөн иһэ буоллун. Урууҥ буолбатах буоллаҕа дии.
          Сири күрүөннэн үллэстиһэн сэргэ-бииргэ, ыаллаһан олорор дьон күүһүрэр-уоҕурар түмсүүтэ. Былыр сири күрүөннэн үллэрэллэр.
          Биир күрүө нэһилиэк аайы туспа иэннээх этэ. Холобур.
          Үөһээ Бүлүү Кэнтик нэһилиэгэр биир күрүө сир иэнэ:
          60 саһаан уста * 60 саһаан туора иэҥҥэ тэҥнэһэр этэ.
          Ол аата аныгы 1 га сиртэн 20-лии миэтэрэ ордук.
          Атын нэһилиэктэр биир күрүө сирдэрэ сороҕор итинтэн ордук, сороҕо итинтэн кыра. Ходуһа иэнин киэҥинэн суоттаан аҕалар мөрүөн мунньахтара быһааран уураахтыыр этэ. Ол быһыытынан үллэстии буолара.
          Билигин гектарынан, ганнан үллэрэллэр.
          Былыр биир түөлбэ түбэҕэ сири күрүөннэн үллэстэллэр. Онно үөскээн тахсар дьон холбоһуга күрүөн диэн буолар.
          Былыр, күрүөн диэн, улахан уонна биир сүрүн тэрээһин этэ. Аны, отой да умнулунна. Нуучча тэрээһинэ сабыта сынньан суох гыммыта. Бэйэлэрэ эмиэ курень диэн сахалыы тутуллаахтар этэ. Хаһаахтарга хойукка диэри баара.
          Күрүөх дьон - аҕа-ууһун уруута-аймаҕа кэҥээн тарҕанар. Киһи ууһаан түөлбэҕэ сири күрүөннэн араарсан ыаллаһан олорор.
          Оннук майгы таһыма биир күрүөх, күрүөн дьон диэн ааттанар.
          Бастаан хаан-уруу, онтон уруу-аймах, онтон күрүөх дьон таһыма кэлэр.
          Күрүөх таһымыгар уруу-аймах уурайар. Күрэммит, ырааппыт уруу-аймах. Хаһааҥҥыта эрэ былыр биир аҕа ууһа үһүбүт диэн домох хаалар.
          Күрүөх дьон баһылыга - Күрэнчэ, (куремсы), биитэр Күрэн-ньэй, Кирэнньэй (куренной) диэн ааттанар.
          Күрүөн хас да аҕа ууһун холбоһуга.
          Бэйэлэрин биис уустарыттан тэйэн күрээн арахсан барыылара баар. Оннук күрээн, тэйэн атын сиргэ барбыт күрүөхтэр былыр Күрэнчэлэр, Нөөрүк-тээйи, (нөөрүк - күрээн тэйии диэн ааттаналлар.)
          Туспа биис ууһа буолбаттар. Кимиэхэ эрэ сысталлар. Оннук нөөрүктээйи дьон сахаҕа элбэх.
          Күрүөн дьон иһигэр өссө биир ааттаах тэрээһин баар. Мөҥүрүөн диэн. Былыргы сахарал билиитигэр 12, 13 ахсаан аата Мөҥүр-уон диэн буолар.
          12 ахсаана тыһы, дьахтар киэнэ.
          13 атыыр эр киһи киэнэ.
          Сүөһүгэ 12 тыһы+1 атыыр төбө - биир мөҥүрүөн сүөһүнү биэрэр. Киһи-аймахха 12-13 аҕа ууһа биир мөҥүрүөн киһи диэни биэрэрэ.
          Мөҥүрүөн диэн ааты ыларга аҕа ууһун мустуута 7 - 12 дылы
          быһыылаах. Мөҥүрүөннэр диэн саха сиригэр элбэхтэр.
          Холобурга: Мэҥэ-Хаҥалас Матта нэһилиэгэ. Мөҥүрүөн аҕатын ууһа диэн ааттаннара.

          0
        • Баһылай
          Баһылай
          14 сентября
           

          Онтон убай, эдьиий диэннэр ханна баалларый?

          0
  • Наталия
    Наталия
    30 мая
     

    Эр киһиэхэ таайын сиэнэ ким диэн буоларый?

    0
  • Gazeller
    30 мая
     

    Ийэ-ууьа, ага-ууьа диэн туохтарый? Эдьиийтэн-балыстан уескээбит аймах ийэ-ууьа диэн да? Убайтан-бырааттан уескээччилэр ага ууьа буолаллар да?

    0
  • Омох
    Омох
    14 сентября
     

    Сулумах ийэ - мать одиночка.
    Сүтүөр ийэ - мачеха.
    Сүтүөр аҕа - отчим.
    Сүтүөр кыыс- падчерица.
    Сүтүөр ойох - вторая жена.
    Одьулуун - сожительница.
    Ийэ ууһа - родня по матери.
    Аҕа ууһа - родня по отцу.
    Сыганчар - троюродные братья или сестры по женской линии вне данного рода.
    Сиэнчэр уол - правнук ( с материнской стороны)
    Сиэн уол - внук ( с материнской стороны)

    0
Ответ на тему: бука диэн сахалыы аймахтары кими, хайдах ааттыылларын суруйаргыт буоллар
Введите код с картинки*:  Кликните на картинку, чтобы обновить код
grinning face grinning face with smiling eyes face with tears of joy smiling face with open mouth smiling face with open mouth and smiling eyes smiling face with open mouth and cold sweat smiling face with open mouth and tightly-closed eyes smiling face with halo smiling face with horns winking face smiling face with smiling eyes face savouring delicious food relieved face smiling face with heart-shaped eyes smiling face with sunglasses smirking face neutral face expressionless face unamused face face with cold sweat pensive face confused face confounded face kissing face face throwing a kiss kissing face with smiling eyes kissing face with closed eyes face with stuck-out tongue face with stuck-out tongue and winking eye face with stuck-out tongue and tightly-closed eyes disappointed face angry face pouting face crying face persevering face face with look of triumph disappointed but relieved face frowning face with open mouth anguished face fearful face weary face sleepy face tired face grimacing face loudly crying face face with open mouth face with open mouth and cold sweat face screaming in fear astonished face flushed face sleeping face dizzy face face without mouth face with medical mask face with no good gesture face with ok gesture person bowing deeply person with folded hands raised fist raised hand victory hand white up pointing index fisted hand sign waving hand sign ok hand sign thumbs up sign thumbs down sign clapping hands sign open hands sign flexed biceps
  
Обратная связь
Предложения и замечания