3 года на форуме Автор Топ пользователь Все
Награды
3 года на форуме
3 года на форуме
Автор
Автор
Топ пользователь
Топ пользователь
Топ тема
Топ тема
1000 просмотров
1000 просмотров
Эллэй
  2731
Эллэй омугунан татаар этэ?
А5ата Татаар Тайма. Аатынан татаар.
Эрдэ ханан олорбуттарай? Битииминэн, эбэтэр Элиэнэ баһыттан устан са5алаабыттара?

Эллэй 15-с үйэ иккис анарыгар Туймаада5а Сайсарыга кэлбитэ биллэр. Уолаттара 15-с үйэ5э тереебүт дьон.

15-с үйэ5э Байкал аттынан кимнээх күннүү сылдьыбыт кэмнэрэ этэй? Бүрээттэр? Оччотугар Татаар Тайма ол диэки хантан кэлэн хаалтай?

Эллэй ураанхайдарга туох сыһыаннаах этэй?

Историктарга ыйытык элбэх)
Ответов 22
  • Arsagyr
    9 ноября 2021
     

    Эллэй дьиҥнээх олоххо баара-суоҕа биллибэт. Кини фольклорнай ол эбээт дьон өһүн персонаһа. Ол эрэн кини прототипа дьиҥнээх олоххо баар тойон дьон буолуон сөп. Арааһа Енисей кыргыыстарын уустарын тойотторо прототип буолбыттара буолуо. Енисей кыргыыстарын удьуортара - хакаастар - бэйэлэрин "кыргыыс" эбэтэр "татаар" диэн ааттаналлар. Кэлин дөссө "хакаас" (кытайдыы "хягас" - кыргыыс) соҕуруу кыргыыстары кытта буккуйбатынар диэн ааттанар буолбуттара.
    Эллэй курдук персонаж холобура британецтарга Хоруол Артур, скандинавтарга Рагнар Лодброк бааллар.

    2
    • apanas85xsotta
      9 ноября 2021
       

      Arsagyr, саамай сөпкө саныыгын.
      Эллэй кэлин үөскээбит художественнай олоҥхо героя буолара чопчу.
      Кини бастакы прототипа - «Эр Соҕотох» диэн олоҥхоттон олоҕурбут буолар.
      «Эр Соҕотох» - СахСаҕаттан төрүттээх Олоҥхо героя, онно олоҕуран үөскээбит айымньы «Эр Соҕотох Эллэй Боотур» диэн олоҥхону 19 үйэҕэ бичиккэ түһэрбиттэрэ, кэлин Советскай Союзка бүтүн бичиккэ түһэрэн тарҕаммыта «Эллэй Боотур» диэн Художественнай Айымньы.

      2
      • Arsagyr
        9 ноября 2021
         

        apanas85xsotta, Эллэй олоҥхоҕо эрэ буолбакка атын өскө эмиэ баар. Сороҕор "Элдэй" диэн ааттыыллар. Бу аат арааһа "Эллэй"диэн ааттан быдан эрдэ үөскээбит быһылаах. "Эл" диэн арааһа "ил" диэн түүр тыла. "Ил" диэн "эйэ" уонна "ситим, сомоҕо" суолталаах, "-дэй" - предмет хайдаҕын эбэтэр туохха сыһыаннааҕын көрдөрөр аффикс ("Чэриктэй" - сэрииһит майгылаах киһи ("Черик" - "сэрииһит, сэрии"), "Байаҕантай" - Баай-Аҕа ууһун киһитэ эбэтэр сирэ (Пекарскай суруйар иннэ диэн)

        0
        • Arsagyr
          9 ноября 2021
           

          Онон "Эллэй" диэн аат "дьон эбэбтэр уустар ситимнэрин салайааччыта" диэн суолталаах буолуо

          0
        • Михаил_Местников
          Михаил_Местников
          михаил местников
          9 ноября 2021
           

          Arsagyr, Ляй диэн река диэн тылбаастанар. Эйэлээх 8рус, Чуумпу 8рус диэн буолуон сеп

          0
          • Arsagyr
            8 декабря 2021
             

            Михаил_Местников, хайа тылдан "ляй" тылбаастанар? Ону маны айан сымыйыалыы сатыыгын дуу?

            0
  • Михаил_Местников
    Михаил_Местников
    михаил местников
    9 ноября 2021
     

    Мин биирдэ олох ердее5утэ Новосибирскайга сылдьан Эллэй туьунан аа5ан турабын. Историческай буолбут фактарга оло5уран суруллубут этэ. Хомойобун ол ону хаартыскалаан ылбатахпыттан.
    Ити аата кини туьунан суруйуулар архивтарга баар буолуохтаахтар. Сахалартан анаан ким да уерэппэтэ хомолтолоох.

    0
  • 30196805Жагал
    30196805Жагал
    Александр
    9 ноября 2021
     

    "Тыгын Дархан" - диэн Далаан Яковлев суруйуутунан, [Дыгын Тойоммут] аата уларыйан хаалла - Тыгынҥа.

    Онно эбии республика баһылыга - Дархан буолан, хаалла.

    Барытын биир суруйааччы - саха дьонун өйүн бутуйан, аҕыйах сыл иһинэн !!!

    Онно эбии, ещё "Тыгын Дархан" - диэн гостиница, саха киинэтэ.


    pouting facepouting facepouting face

    0
    • кулумнуур
      4 декабря 2021
       

      30196805Жагал, потому что он самопровозглашенный Дархан. Его не выбрали дарханом. Хотя его отец и дед, прадед были дарханами.
      Дархан должен был стать его старший брат Уhун ойуун.

      0
      • 30196805Жагал
        30196805Жагал
        Александр
        4 декабря 2021
         

        кулумнуур,

        Дархан-Мархан, это всё - изобретения Далаана Яковлева.

        ["Дыгын-Тойон"] - всё время называли, и в саха народе ходили легенды-предания про Чугастааҕы Тойон Дыгын, до написания романа Далааном Яковлевым.
        В начале 2000-х г.г. в якутской газете напечатана была про писателя Далаана статья.
        В ней популярный историк критиковал писателя Далаана:

        "... в молодости, после тюрьмы - писатель работал преподавателем в Намском педучилище, из-за пьянства развёлся с первой женой саха, и был уволен с работы, роман "Тыгын Дархан" написал в пробуждениях от затянувшихся попоек-пьянства, разведённой жены сын повзрослев превратился в алкаша и стал инвалидом при живом Далаане, и тот же сын помер в ЛТП, второй раз Далаан поженился на русской женщине учительнице, ..."
        Короче, оннк. pouting facepouting facepouting face

        0
  • 30196805Жагал
    30196805Жагал
    Александр
    9 ноября 2021
     

    Маресьев = Мересьев курдук, Борис Полевой "Повесть о настоящем человеке" - үтүктэн ???

    confounded faceconfounded faceconfounded face

    0
  • Диэкитэр
    9 ноября 2021
     

    Хас да үйэ устата үһүйээннэргэ этиллибити хайдах кыайан өйдөөбөккүт? Эллэй омугунан татаар этэ диэн былыргы үһүйээннэр этэллэр. Элбэх үйэ тухары этиллибити өйдүөххэ баар этэ.
    Хакастар диэн кыргыыстар. Хакас уонна татаар атын-атын омуктар. Тоҕо булкуйаҕыт?
    Хакас уонна кыргыыс генетиката саха гиэниттэн быдан атын. Хакастар уонна кыргыыстар Енисей өрүскэ үөскээбиттэрэ. Сахалар Өлүөнэ өрүскэ үөскээбиппит. Тус-туспа үөскээбит омуктарбыт.
    Эллэй Татаар дьиҥнээхтии олорон ааспыт киһи. Биир саха учуонайа эппитинэн монголия татаардарыттан төрүттээх.
    Эллэй омуга татаар буоларын аата ыйар. Аҕатын аата Татаар Тайма эмиэ татаардартан ойдон барбыттарын этэр. Үһүйээннэргэ эмиэ татаар омук этэ диэн кэпсэнэр. Өссө биир үһүйээҥҥэ биир татаар киһитинээн кыттыһан бултуу барбыттара ахтыллар.
    Монголия татаардара 6 сыл устата кытай уонна монгол (Темучин) аармыйатын утары сэриилэспиттэрэ. Элбэх кыргыһыылар буолан ааспыттар. Кэнники сылларыгар татаардар хас да улахан кыргыһыыга хоттороннор өрүттүбэттии мөлтөөбүттэр. Үһүйээн этэринэн Эллэйи кыра эрдэҕинэ аҕата оҕонньор сэриигэ илдьэ барбыт. Онно кыргыһыыга хотторон баран дойдуларыттан букатыннаахтык куоталлар. Кырдьаҕас аҕата саҥардыы улаатан эрэр уолун сэриигэ илдьэ барбыта элбэҕи этэр. Ити аата, бухатыырдара өлөн бүппүттэрин кэннэ оҕонньоттор уонна оҕолор мустан сэриилэһэ сылдьыбыттар. Монголия татаардара итинник буолуохтарыгар дылы сэриилэспиттэр.
    Генетика эппитинэн Эллэй билиҥҥи аймахтара Монголияҕа олороллор. Өссө Афганистаҥҥа уонна Кипрга бааллар үһү. Оттон биһиги сахалар Эллэй сыдьааннара буолабыт.
    Эллэй олоҥхо дьоруойа буолбатах. Эллэй былыргы үһүйээннэргэ кэпсэниллибит дьиҥнээх киһи. Олоҥхоҕо кэлин киллэрбиттэрэ.
    Эллэйи архыыптан булбаккын. Монголия татаардара архыып хаалларбатахтар. Ити Элюй диэн кидань киһитэ Эллэйгэ ханан даҕаны сыһыана суох. Кидань былыргы архыыба Пекин куоракка харалла сытар үһү. Онно хас Элюй олорон ааспыта барыта суруллубут үһү. Ханна көмүллүбүттэрэ эмиэ биллэр. Сахаларга сыһыана суох дьон.
    Оттон сибиир, барабинскай татаар диэннэр аҕыйах үйэ анараа өртүгэр үөскээбит эдэр норуот. Тыллара Казань татаардарыгар чугас. Оттон Казань уонна Крым татаардара Золотая Орда сууллубутун кэннэ үөскээбит эдэр омуктар. Онон Эллэйгэ сыһыана суохтар.
    Былыргы түүрдэр мусульманствоны ылыныахтарын иннинэ Elin Tatari диэн титуллаахтар эбит. Сүрэҕэлдьээбэт киһи маны гуугуллаан булуоҕун син. Сүрэҕэлдьиир киһи булбат. Ыстатыйа быыһыгар Elin Tatari диэн сурулла сылдьар.
    Ил диэн тыл скиф-сакалартан кэлбит. Скифтарга ил "страна" диэнэ үһү. Түүрдэргэ эл - народ, страна. Билигин түүр омуктар бары скиф-сакалартан үөскээбиппит диэн суруйар буоллулар. Скиф-сакаларга Элий диэн аат баар эбит. Элий диэн эль (бог) диэҥҥэ аймахтыы. Оттон эль буоллаҕына илу (предок) диэҥҥэ. Онон Эллэй диэн суолтата "предок" буолар. Илу диэн арааб тыла. Кинилэргэ ил - творец мира, отец богов и всего живого. Саха тылыгар биһи эрабыт иннинээҕи арааб, грек, латыын, индийэ тылларыгар аймахтыы тыл-өс элбэх. Ити биһиги скиф-сака тобоҕуттан үөскээн тахсыбыппытын этэр.
    Бэйэтин ытыктыыр саха киһитэ төрүччүтүгэр бастакынан Эллэйи суруйар. Дьиҥ сахабын дэнэр киһи Эллэй Татаар баар этэ диэн итэҕэйэр.
    Сахалар Эллэйи өрө туталлара буоллар сахалыы саҥарыахтаах, сахалыы толкуйдуохтаах, оҕолорун кытта сахалыы кэпсэтиэхтээх, оҕолоругар күн аайы сахалыы доргуччу аахтарыахтаах этилэр. Сахалар бары күн аайы сахалыы ааҕыахтаах этилэр. Саатар 10-15 мүнүүтэ сахалыы ааҕыахтаахтар этэ! Бары!
    Үһүйээн этэринэн Эллэй кэлиэн инниттэн Саха сиригэр сахалар бааллара үһү. Монголия татаардара мусульман буолбатах этилэр. Атын татаардар мусульманнар. Эллэй мусульман буолбатах. Ол аата Эллэй - монголия татаара.
    Өссө үһүйээн этэринэн Эллэй кэлбит сылыгар Өлүөнэ өрүһүнэн сүөһүлээх уонна сылгылаах кыргыыс омуктар устан кэлбиттэр. Чингисхантан куоппут кыргыыстар буолуохтаахтар. Үһүйээннэри көрдөххө манна кэлбит кыргыыстар тарҕаһаннар аҕыйах сылынан сүтэн-симэлийэн хаалбыттар. Ол аата оҕолорун сахалыы ииппиттэр.
    Эллэй уонна кыргыыстар сахатыйаннар саха буолбуттара биири эрэ этэр - Саха сиригэр сахалар баһылаан олорбуттар.
    Ааспыт 30 сылга Байкалга раскопка элбэхтэ ыытылынна. Кими булбуттара интернеккэ баар. Онно сахалар сыттара да суох. Сахалар манна Чингисхан төрүөн быдан инниттэн олорбуттар диир буолан эрэллэр чинчийээччилэр.

    0
  • tugui
    15 ноября 2021
     

    Иһиги бары, биири мүлчү тутаҕыт.
    Үһүйээн этэринэн, Эллэй Туймаада хочотугар бастакы Ыһыаҕы ыспыт.
    Ол Ыһыахтан ыла аныгы сахалар баар буолаллар!
    Мин санаабар. 15-16 үйэҕө Сибиир ханствотыгар гражданскай сэрии түмүүгэр ислаамы батыһааччылар кыайаллар.
    Кучум хаан, Бухара төрүттээҕэ, кэлии киһи этэ. Ол сэриигэ хотторон, Эллэй аҕатын кытта Саха Сиригэр куоппут быһыылаах.
    Ол иһин, саҥа Дойдутугар төрүт итэҕэлин сөргүппүт буолун сөп.

    0
  • 30196805Жагал
    30196805Жагал
    Александр
    4 декабря 2021
     

    Сүүрүк оҕус мииниилээх Улуу Хоро Оҕонньор Илинтэн, Амур өрүс диэкиттэн кэлбит диэн үһүйээнҥэ кэпсэнэр.

    Хоро чахчы Кырыыхаан [курыкан буолуохтаах, кырыы хааннартан [курыканнартан] быстан, Кыргыс үйэтигэр Илин диэки куотан түспүт ???

    Өщө Эллэйи Лена өрүс устун Байкал диэкиттэн, тыыннан устан иһээрэн, түҥнэстэн сахалыы "суругун-бичигин"
    өрүскэ сүтэрбит диэн баар, тимирэн хаалбыт. Ол иһин Туймаада Хочотун дүлүнҥэ олорон устан булбут - диэн.

    flushed faceflushed faceflushed face

    0
  • 30196805Жагал
    30196805Жагал
    Александр
    5 декабря 2021
     

    "Х-с үйэ саҥатыгар б.э. 900-1000с.с., ЧингисХаан кэмигэр - Кырыы-хаан аймахтар [курыканнар] Киин Орто-Азия кыпчак-огуз-кайман түүр салаа омуктарын хотунан-арҕааннан-илин кытыыларынан төгүрүктээн олохсуйбуттар" - диэн история науката кэпсиир.

    Кырыы хаан аймахтар [курыканнар], сэрии-кыргыһыы өттүгэр - кыаҕыра сылдьыбыттар.

    Ислам итэҕэлин Киин Орто Азия түүр Аймах омуктарга Османскай туроктар күүс өттүнэн киллэрбиттэр - Улуу Таҥара итэ5эллээх омуктарга.

    0
  • Хангылы77777
    Хангылы77777
    Сээркээн Сэсэн
    5 декабря 2021
     

    УЛУУ УБАЙБЫТ Гавриил Ксенофонтоа этэринэн Омогой уонна Эллэй тусунан усуйээннэр Саха Байкал тасыгар ологун туосулуур усуйээннэр. Саамай сэпкэ бэлиэтээбит Улуу Убайбыт.

    0
    • Михаил_Местников
      Михаил_Местников
      михаил местников
      6 декабря 2021
       

      Хангылы77777, Ксенофонтов номохтору, уьуйээннэри хомуйан баран "Бу маннык эбит!" диэн чопчу тоьо5олоон эппэтэ5э. Кини саьа5алаабыта эрэ

      0
  • 30196805Жагал
    30196805Жагал
    Александр
    7 декабря 2021
     

    Саха былыр-былыргыттан - суруга-бичигэ суох омукпут.
    Эллэйбит суруга - ууга тимирбит үһү, устан иһэр тыыта түҥнэстибитигэр ?
    Орто-Азия узбектарга-таджиктарга - бааллар философтар, математиктар, историктар, поэттар:
    Алишер Навои, Улугбег, Рудаки, Тим-р-Тамерлан, Фирдуоси, Омар-Хайям, ...

    Сахалар - Ксенофонтовпыт, ОйуунускаЙ, Сэһэн Ардьакыап. Бүттэ, саха омук кыһынын тымныыны кытта охсуһартан-бултууртан-алтыыртан, сайынын от-мас бэлэмнээһиниттэн ордон - науканан, суругунан-бичигинэн дьарыктамматаҕа. Кыһалҕаттан!!!flushed faceflushed faceflushed face

    0
  • Михаил_Местников
    Михаил_Местников
    михаил местников
    8 декабря 2021
     

    Руническай сурук Эллэй инниттэн баар буолла5а.

    Эллэй суруга диэн туох эрэ таастан дуу, тимиртэн дуу оноьуллубут Татаар Тайма урдуку дуоьунаьын туоьулуур бэлиэ буолуохтаах.

    0
  • 1301Sakha
    1301Sakha
    Михаил
    22 декабря 2021
     

    Тайма диэн хакастар ааттара, кинилэр бэйэлэрин тадар дэнэллэр.

    0
Авторизуйтесь, чтобы комментировать
Ваши данные будут надежно защищены и не будут переданы третьим лицам
Обратная связь