Сахалар бары нучча эбиппит. Сахалыы куннэр кииирэн корун
Позорвсем  -    196
Орооһоостуба - Рождество, 25 декабря (7 января). В этот день полы юрты застилали сеном, готовили праздничные оладьи. Начинались рождественские морозы. Примечали, что если в этот день тепло - весна будет холодной.

Баhылайап таҥарата - Васильев день, 1(14) января, официальный новый год. Зима находится посередине, и он как бы рассекает ее на 2 части (“перелом зимы”). Приметы: “Коли выпадет мягкий снег - к урожаю трав”.

Кириhиэнньэ - Крещение, 6(19) января. Мыли иконы и этой водой обрызгивали коров, помещения и хотоны.

Маҥнайгы Охонооhойоп - Первый Афанасьев, 18(31) января. У быка-мороза отваливается один рог.

Иккис Охонооhойоп - Второй Афанасьев, 26 января (8 февраля). У быка-зимы отваливался второй рог.

Yhүc Охонооhойоп - Третий Афанасьев, 2(15) февраля, Сретенье. Если теплый день, то ожидалась теплая весна. Завершалась пора сильных морозов.

Сылаас Өлөксөй - Теплый Алексей (Онисим Зимобор), 15(28) февраля. В этот день, по мифологическим представлениям, отваливалась спина (туловище) у быка-мороза.

Былагасыыньа - Благовещение, 25 марта (7 апреля). Прилетают снегири. “Весна зиму поборола”.

Киристиэп күнэ, от слова “христоваться”. Имеется в виду Пасха, но так как у него постоянного дня нет, якуты отмечали его 2 апреля (15-ое по новому стилю).

Дьөгүөрэйэп - Егорий Вешний, Юрьев день, 23 апреля (6 мая). Прилетают кулики, вороны и гуси.

Дьэрэмэйэп күнэ - Иеремей Запрягальник, 1(14) мая. Начало весенних полевых работ.

Сааскы Ньукуолун - День Николая Вешнего, травного, 9(22) мая. Начиналась летняя половина года. Никольщина - важная сельскохозяйственная дата. Считалась для якута примечательной праздничной датой: “С Николы живи - не тужи”.

Саар Көстөкүүн күнэ, день царя Константина, 21 мая (3 июня). Время прилета уток-турпанов. Завершался переезд из зимника в летники.

Бөтөрүөп күнэ - Петров день, 29 июня (12 июля), день Велеса, бога скотоводства у славян. Начиналась сенокосная страда. Обычно в эти дни ожидались дожди “петровские”.

Борокуопайап күнэ - Прокопий Жатвенник, 8(21) июля. Время снятия бересты.

Ылдьыын таҥаратын күнэ - Ильин день, 20 июля (2 августа). Перунов день в языческие времена, середина покоса. В этот день полагался отдых. Дикие утята начинают летать. Поспевает земляника. Ночи темнеют.

Бастакы Ыспаас - Первый Спас, 1(14) августа. Время частых перемен в погоде. Холодные утренники, а ночью - заморозки.

Иккис Ыспааhык - Второй Спас, 6(19) августа. “Какой день во второй Спас, таков и Покров”. Начинаются дожди.

Yhүc Ыспааhык - Третий Спас, 16(29) августа. Разгар жатвы. Поспевает брусника. Дни становятся заметно прохладными. Начинается осень.

Сэмэнэп - Семенов день, 1(14) сентября. Завершаются сенокосные работы. Начало “семеновских” дождей. Переезд в зимники. Гуси собираются на отлет.

Исийээнэп - Воздвижение, 14(27) сентября. В этот день самый запоздавший скотовод завершал сенокосные работы. Земля начинает подмерзать, морозит и днем. Этот день назывался “сир тоҥор таҥарата” - “божество, замораживающее землю”.

Бокуруоп күнэ - Покров, 1(14) октября. Первое зазимье. Начало ледостава. “Каков Покров - такова и зима”. Начало осенней озерной неводьбы.

Миитэрэйэп - Дмитриев день, 26 октября (8 ноября). Скот били на мясо. Завершалась неводьба.

Мэкээлэйэп күнэ - Михайлов день, 8(21) ноября. Первые сильные морозы. Четверть зимы.

Кыhыҥҥы Ньукуолун - День Николая Зимнего, 6(19) декабря. Самые короткие дни. Николинские морозы."
Ответов 15 Написать ответ
  • Дарина
    22 мая
     

    Бэркэ булан суруйбуккун.Билэр киһи ахсааннах ини.Халандаары айылҕа хаамыытынан көрөн оҥороллор онон син биир сөп түбэһэр.Билигин сир ийэ дьалкыйан барыта буккуллан дьон итэҕэйбэт.Оннооҕор бу Як. -50*-60* тымныы туман үүт курдук буолара туох да көстүбэт.Автобустар аара алдьанар тоҥуу хатыы.Тымныы да буолара барыта уочарат атах үлүйүөр дылы.Ама да ааспытын иһин.Таҥас да суоҕа бэрдэ.

    0
    • Сайыына
      22 мая
       

      Дарина, тугу тугу санаран бардай бу акаары дьахтара. По теме хоруйдуоххун. Саатар кыбыстыбат да5аны бачча тэлгэппиттэрин кэннэ саха олох т8рд8 суо5ун билиннэрбиттэрин кэннэ. Дьахтардар инньэ гынан таннарыахсыттаргытын олох аьа5астык к8рд8р8ргутун кыбыстыбат эбиккит, туох да кыьыы да диэн суох, уордайар да диэн суох, бачча батталтан. Пахайпынь ни. Как говорится: «живу там где заднице теплее» диэбит курдук эбит ) хааннытыгар сииннитигэр баар.

      0
      • Голяк
        23 мая
         

        Сайыына, оннук. Олус кыбыстыылаах. Ааппытыттан бырааьынньыктарбытыгар тииийэ барыта нууччалыы! Бэрт бырааьаньык диэн тылбыт эмиэ нууччалыы!

        0
  • .
    23 мая
     

    Сахалар кытаанах дьоммут ол иьин бырааьынньык игин диэннэ наадайбаппыт арыгыьыт буолбатахпыт.бырааьынньыкпыт сана дьылбыт диэн ыьыах эрэ баар бэс ыйын 21 кунэ.кэнники кэмнэ муус устар 27 кунун сахабыт сирин кунэ уонна бала5ан ыйын 27 кунун сахабыт сирин кенулун кунун бырааьынньгынан аа5абыт.нуччалар 400 сыл аннараа еттугэр сэриилээн хам баттаабатахтара буоллар ба5ар ессе атын куннэри бэлиэтиир бырааьынньыгынан аа5ар куннэр баар буолуо этилэр.

    0
  • Туймаада
    23 мая
     

    Ити барыта православнай итэҕэл святойдарын күннэрэ.
    Ити дьон нуучча омук да буолаллара биллибэт
    Нууччаларга эмиэ итэҕэл маннык эбит диэн соҥнообуттар үһү былыр.
    Россия сиригэр тарҕатыҥ диэн баачыкалары ыыппыттар биһиэхэ.Баачыка үлэлээтэҕэ дии.Утарсар кыаҕа суох сахалар кириэстэнэн бардахтара.Ис хоһоонун чуолкай билбэтэр да ньукуолуннаан бардахтара.
    Билигин саха хараҕа аһыллан син өйдөөн эрэр.
    Аны үс биэс сылынан ньукуолунан диэбэккэ,Сайылык күнүнэн диэн эҕэрдэлэһэр буолар ини.
    Түҥкэтэх өттө ньукуолуннуу олоруо.

    1
  • Rosso_Neri
    23 мая
     

    Все правильно. Откуда у нас могут быть такие даты, праздники? Да еще и с не якутскими названиями. Ыьыах разве что.

    0
  • Кря- Кря
    23 мая
     

    Далбайдар, итини да билбэт аата саха дэнэн сылдьаахтыыллар, хэ-хэ

    Ороһооспо = Сүллүүкүттэр уу анныттан оронон тахсан күн сүллүүтүн төрөтөр кэмнэрэ былыргы саха Өһүк итэҕэлигэр аата, хэ-хэ

    Нуучча итэҕэлигэр Ороһооспо = Рождество = Ийэ сэптэн ОРОнон тахсыы Ороһооспо дэнэр.

    Ийэ иһиттэн түллэн оронон оҕо төрүүрэ сахалыы Ородьуна = Рожена = Вытащиться диэн тылбаастаах тыл буолар.

    Ородьуна = Рожена, Родина эҥин диэн тыллар онтон тахсаллар, хэ-хэ


    Эргэ саҥа дьыл = 13-14 Тохсунньу - Сахаларга кэлин баар буолбут бэлиэ күн, Сэбиэскэйдэр былааһы ылан баран Юлиан халандаарыттан Григорий халандаарыгар көспүттэрэ. Икки халандаар икки ардыгар баар арыт хонук баара суоҕа. 1918 сыллааҕыттан баар, хэ-хэ


    Кириһиэнньэ = Грязенение = Сүллүүкүннэр ууну ыраастаан күн диэккт тардыһыынарар кэмнэрэ. Онон ууннан кири сиэтэҕин, ыраастыыгын, хэ-хэ

    Бөрө ойбоҥҥо кутуругун уган ыраастанар, сахалар ойбоҥҥо киирэн таҥаһы бүрүнэн уу чаанынан тыыналлар.

    Кири-сиэтии (ууннан) = Криһиэнньэ диэн ааттанар.

    Нууччалыы Грязнение диэн эмиэ. Кэлин Крещение диэн буолта, хэ-хэ


    Тымныы тостуулара = Үстэр. (Бастакы муоһа, иккис муоһа, моонньоох баһа) Афанасьев диэн манаах тымныы муоһун тоһутар диэни саҥа иһиттим, Афанасий манаах сыл аайы халлааҥҥа ыттан тымныы оҕус муоһун тоһутар эбит дуу, хэ-хэ

    Чыычаах уйа туттубат күнэ = Саас буолуута уонна баран чыычаах уйа туттубат кэмэ, Муус устар 7 күнэ, хэ-хэ

    Быыһах = Песах = Пасха = день спасения диэн тылбаастаах, хэ-хэ

    Сайбараан = Николин день = Наступление лета диэн тылбаастаах. 21 ыам ыйа.

    Николай манаах Сайыны саҕатыттан тардан Саха сиригэр аҕалар үһү, хэ-хэ

    Ыһыах = Изок нууччалыы эмиэ = Изых, Иссык түүрдүү = Новый год, Пик солнца диэн тылбаастаах, хэ-хэ

    Сай орто, От ситэр таҥарата = Петров день, хэ-хэ

    От итиитэ = Травен жар = Прокопьев день, хэ-хэ

    Кус таҥарата = Гусьев день = Ильин день.

    Үс быыһык тунах = Три спаса = Три промежуточных дымки, хэ-хэ

    Время поспевания злаковых, зерна , травы. Начало наступления отцветания в переводе на русский, хэ-хэ

    Күс-кэмэ = Семенов день = Наступление осени диэн тылбаастаах, хэ-хэ

    Иһийээнэп = 29 сентября Земля затихает, грунт мерзнет, природа впадает в хам-уу = в кому спячку, хэ-хэ

    Все дни чисто якутские и никаких святых монахов тут нет и не было, хэ-хэ

    Все заметы дни чисто языческого обряда, хэ-хэ

    0
  • Мадина
    23 мая
     

    Саха-быдан былыргы скандинав викинг гунн,хун,финн.
    Одун Хаантан оҥоһулаах,Чыҥыс Хаантан ыйаахтах- бу бары биир хаан төрүт дьон.Бүтэһик улуу полководец А.Македонский.Сири сибиири ылан кинилэр оҕолоро сиэннэрэ тутан олорторо.Онноҕор аатырбыт Османскай империя султана Султан хан l Кануни /Великолепный падишах Великого гос.Османии 16век.Эн итиннэ туох да сыһыаныҥ суох.Табалар атын омуктар сахалыыны утарар.Хаһан да кинилэр мэйиилэригэр киириэ суоҕа.

    0
  • armor2
    23 мая
     

    Нучалартан туох да уратыта суоххут эьиги, дьох омуктар, тугу саҥараргытын тугу бэлиэтииргитин да өйдөөбөт буолбуккут быдло масса буолан бүтүн.

    0
  • armor2
    23 мая
     

    Саҥа атын кэм кэллэ, Таҥара уонна айылҕа күүстэрэ эһири төрүт ааккытыгар итэҕэлгитигэр төнүннэххитинэ көмөлөһөргө бэлэмнэр .

    0
  • Дарина
    23 мая
     

    Православия итэҕэл биир көрүҥэ.Итэҕэйэриҥ итэҕэйбэтиҥ Ол бэйэҥ Ис туругуҥ.Кыыл дьон итэҕэлэ суох Ол иһин инникитэ эмиэ суох.Оннук племя билигин да баар суптропиктарга муора арыытыгар олороллор.Олох аҕыйахтар.Аҕыйах ахсааннах дьон өйө санаата татым инникитэ суох.Күннээҕи айах эрэ туһугар олорор.

    0
  • 1243
    24 мая
     

    Олох үксэ бэйэбит киэнэ уоннааҕыта кэлин эбилиннэҕэ,туох да куһаҕана суох оһуоба биһиги усулуобуйабытыгар,үөрүөххэ-айхаллыахха эрэ наада сынньанар оонньуур бириэмэ атаарар ,чуҥкуйан кыһыҥҥа дьиэҕэ хааттаран олорордооҕор ону-маны куһаҕаны хаһа сатааман.үчүгэйгэ эрэ талаһын,оччоҕо олох тупсуо,олох кылгас кырдьыбыккытын билбэккэ хаалыаххыт.

    0
  • Саха киьитэ
    24 мая
     

    Үөһээ суруллубукка сөпсөһөбүн .Бу таҥара күннэрэ айылҕа хаамыытынан оҥоһуллубут. Ол аата айылҕа сокуона. Космоһы кытта бигэ сибээстээх. Ханнык да православнайдар айбатахтара. Онон сахалар нууччалар буолбатахпыт.

    0
  • Кря- Кря
    24 мая
     

    Нуучча итэҕэлэ халандаары итэҕэлинэн толоро сатаабыта биллэр.

    Төгүрүк сыл 365 хонугар хас биирдиитигэр 365 таҥараҕа кыһамньылаахтык үҥпүт манаахтар ааттарын иҥэрбиттэрэ, хэ-хэ

    Холобур.

    Никола манаах = 22 ыам ыйа, Петр манаах = От ыйын 12 күнэ, Ылдьаа манаах = Атырдьах ыйын 2 күнэ.

    Оннук бара турар.

    Сахалар бүгүн Сайбараан күнэ сайыҥҥы хонук ааҕыллан барда, диэтэхтэринэ, нуучча аҕабыыттара, оо, бүгүн Никола манаах күнэ, ол аата эһиэхэ сахаларга Никола манаах сайыны саҕатыттан тутан аҕалар эбит, дииллэр.

    Ону сахалар итэҕэйэн бөҕө Сайыны саҕатыттан соһо сылдьар Никола манаах эбит, диэн, хэ-хэ

    Бу тобулу таһаарбыт, эмиэ оннук киһи, хэ-хэ

    0
  • Дарина
    24 мая
     

    Хаамайы дьону ким да күүһүнэн итэҕэй үҥэн сүктэн хоҥкуй диэбэт.Оччоҕо тоҕо ыһыахха тахсан аргылаан охсуһан кэбилэлэнэҕитий?! Атын итэҕэллээх аата.Биһиги сэдьэлээн үллэҥнэспэппит туох да диэбэппит.Эн Аан дойду эргиирин тутулугун өйдөөбөтүҥ биһиги буруйбут буолбатах.Үөрэх өй билии татыма Эн кыһалҕаҥ эрэйиҥ.Оҕолоргут Скшига эрэ үөрэнэллэр.

    0
Ответ на тему: Сахалар бары нучча эбиппит. Сахалыы куннэр кииирэн корун
Введите код с картинки*:  Кликните на картинку, чтобы обновить код
grinning face grinning face with smiling eyes face with tears of joy smiling face with open mouth smiling face with open mouth and smiling eyes smiling face with open mouth and cold sweat smiling face with open mouth and tightly-closed eyes smiling face with halo smiling face with horns winking face smiling face with smiling eyes face savouring delicious food relieved face smiling face with heart-shaped eyes smiling face with sunglasses smirking face neutral face expressionless face unamused face face with cold sweat pensive face confused face confounded face kissing face face throwing a kiss kissing face with smiling eyes kissing face with closed eyes face with stuck-out tongue face with stuck-out tongue and winking eye face with stuck-out tongue and tightly-closed eyes disappointed face angry face pouting face crying face persevering face face with look of triumph disappointed but relieved face frowning face with open mouth anguished face fearful face weary face sleepy face tired face grimacing face loudly crying face face with open mouth face with open mouth and cold sweat face screaming in fear astonished face flushed face sleeping face dizzy face face without mouth face with medical mask face with no good gesture face with ok gesture person bowing deeply person with folded hands raised fist raised hand victory hand white up pointing index fisted hand sign waving hand sign ok hand sign thumbs up sign thumbs down sign clapping hands sign open hands sign flexed biceps
  
Обратная связь
Предложения и замечания