Күндү форум олохтоохторо!
Бу форум Дьоһун саас форуму кытта холбонно, саҥа холбоһуктаах форум Сахалыы диэн ааттаах.
Бу сирэйгэ саҥа теманы эбэтэр комментарийы суруйуу кыаллыбат, ол гынан баран холбоһуу иннигэр суруллубуту ааҕар кыах хаалар.
Саҥа Сахалыы холбоһуктаах форумҥа киириҥ, кэпсэтиҥ!
Сахалыы алпаабыт
Саха тыла  -    3800
image

Сегодня в якутском языке используется алфавит на основе кириллицы, который содержит весь русский алфавит, плюс пять дополнительных букв: Ҕҕ, Ҥҥ, Өө, Һһ, Үү и два диграфа: Дь дь, Нь нь. Используются также 4 дифтонга: уо, ыа, иэ, үө (в состав алфавита не входят).

А, а
А буукуба Саха, Нуучча, Ниэмэс уонна Англискай алфавиттарга бастакы миэстэнэн суруллар буукуба

Б, б
Б буукуба Саха уонна Нуучча алфавиттарыгар иккис миэстэнэн суруллар буукуба

В, в
В буукуба Саха, Нуучча алфавиттарыгар үһүс миэстэнэн суруллар буукуба

Г, г
Саха, нуучча алпабыыттарын 4-с буукубата

Ҕ, ҕ
Саха алпабыытын 5-с буукубата. Саха тылын атыттан абхаас тылыгар туттуллар. Суруллуута бастаан 1844 сыллаахха арыллыбыт, кириллица уонна осетиин тылын холбоору

Д, д
Саха алпабыытын 6-с буукубата.

Дь, дь
Саха алпабыытын 7-с буукубата, диграф.

Е, е
Саха алпабыытын буукубата. Киирии тыллар олохторугар эрэ туттуллар.

Ё, ё
Саха алпабыытын буукубата. Киирии тылларга эрэ туттуллар.

Ж, ж
Саха алпабыытын буукубата. Саха тылыгар киирии тыллар олохторугар эрэ туттуллар.

З, з
Саха алпабыытын буукубата. Киирии тыллар олохторугар эрэ туттуллар.

И, и
Саха алпабыытын 12-с буукубата.

Й, й
Саха алпабыытын буукубата.

К, к
Саха алпабыытын 14-с буукубата

Л, л
Саха алпабыытын буукубата

М, м
Саха алпабыытын 16-с буукубата

Н, н
Саха алпабыытын 17-с буукубата

Ҥ, ҥ
Саха алпабыытын 18-с буукубата.
Саха тылын уратыттан мари уонна алтаай тылларыгар туттуллар. [ŋ] курдук ааҕыллар. Икки кириллица буукубатын: Н уонна Г холбоһуута буолар. Кириллицаҕа көһүөн иннэринэ саха уонна чукча тылларыгар латынныы Ŋ, ааспытын кэннэ— Ӈ туттуллар этэ. Атын алпабыыттаарга (башкиир уонна казаах) бу дорҕоону 'Ң буукубанан суруйаллар'.


Нь, нь
Саха алпабыытын 19-с буукубата. Диграф.

О, о
Саха алпабыытын 20-с буукубата.

Ө, ө
Саха алпабыытын 21-с буукубата. Саха тылыттан ураты атын Россия кириллическай алпабыыттарга , ол курдук, татаар, башкиир, казаах, калмыык, бурят, монгоол, тува, тофалар, долгаан уонна кыргыыс тылларыгар туттуллар. Бу бары тылларга /œ/ курдук ааҕыллар. "О" уонна "е" буукуба холбоһуута курдук буолар. Майгыннырын да буоллар грек алпабыытыгар баар Θ (тета)ҕа уонна кириллица Ѳ (фита) буукубатыгар туох да сыһыана суох.

П, п
Саха, нуучча алпабыыттарын буукубата.

Р, р
Саха алпабыытын 23-с буукубата.

С, с
Саха алпабыытын 24-с буукубата.

Һ, һ
Саха алпабыытын 25-с буукубата. h сабыылаах дорҕоон буолар. Латыннысса H буукубатыгар майгынныыр.

Т, т
Саха алпабыытын 26-с буукубата.

У, у
Саха алпабыытын 27-с буукубата.

Ү, ү
Саха алпабыытын 28-с буукубата. Аһаҕас дорҕоону бэлиэтиир. Латыыннысса Y буукубатыырыгар майгынныыр да буоллар, булкуллуо суохтаах.

Ф, ф
Саха алпабыытын 29-с буукубата.

Х, х
Саха алпабыытын 30-с буукубата

Ц, ц
Саха алпабыытын 31-с буукубата.

Ч, ч
Саха алпабыытын 32-с буукубата.

Ш, ш
Саха алпабыытын 33-с буукубата.

Щ, щ
Саха алпабыытын 34-с буукубата.

Ъ, ъ
кытаанах бэлиэ, Саха алпабыытын 35-с буукубата.

Ы, ы
Саха алпабыытын 36-с буукубата.

Ь, ь
Саха алпабыытын 37-с буукубата.

Э, э
Саха алпабыытын 38-с буукубата.

Ю, ю
Саха алпабыытын 39-с буукубата.

Я, я
Саха алпабыытын 40-с буукубата.

[Сообщение редактировалось]

Ответов 3
  • Хэ-хэ
    16 ноября 2016
     

    Тоҕо суоч-сиикэйи суруйаҕыт?

    Саха бичигэ = алфавит якутский тылбааһа.

    Саха бичигэ таҥара биэрбитинэн 27 бууккумалаах.
    Онтон 19-һа атыыр бүтэй дорҕооннор.
    8-һа тыһы аһаҕас дорҕооннор.
    Атыыр уонна тыһы дорҕооннору буккуйа суруйуу тылы үөскэтэр.
    Буккуйа сурук бэлиэлэрэ - Бууккума дэнэллэр = буково, буква диэн нууччалыы эмиэ.
    Бичий = пиши диэн нууччалыы эмиэ.

    0
  • Элигиэт
    17 ноября 2016
     

    Хэ-хэ хата хатыйан харахха хаарыйдын. Хайхал!!!

    0
  • Элигиэт
    2 декабря 2016
     

    Ол эрэн Саха альфавита суду улэ.билиниэгин.

    0
Обратная связь