Уважаемые пользователи, форум с 11 мая 2020 года объединился с другими республиканскими форумами под новым названием "Республика".
По этой ссылке добавлять новые сообщения невозможно. Все прежние темы с обсуждениями останутся доступными для чтения.
Добро пожаловать на объединенный форум "Республика"!
Саҥа топ
Краевед  -    6487
Краеведение туһунан суруйуҥ,ыйытыҥ.
Ответов 136
  • Краевед
    20 сентября 2015
     

    Маайыс,Дьаакып манна суруйуҥ.

    0
    • ллл
      14 февраля 2016
       

      15 ФЕВРАЛЯ 17-00
      УОННА 19 ЧААСТАН
      ЦДОД "ЕРКЕН" ул. Ленина 39,
      биир чаастаах кэпсэтии буолар.

      кэпсэтиибит темата: "Саха Сирин оло5о-дьаha5а"

      кэлэн кыттыбыккыт иhин эhиэхэ 500 солкуобай тута телуубут!!

      суруттарар номергыт: (ватсап/смс)

      8 9 1 4 2 3 7 7 6 3 9

      0
  • Кэптэни
    20 сентября 2015
     

    Кылыкына муру уутун хайдах туьэрбитин, уонна теье киьи ууга былдьатан елбутэ буолла?

    0
    • 469
      23 сентября 2015
       

      история улуса

      Боро5он диэн аат туох суолталаа5ый? Хаhан уескээбитий?

      0
      • Краевед
        26 сентября 2015
         

        469, Бороҕон улууһун туһунан топка суруйбутум.

        0
    • Краевед
      26 сентября 2015
       

      Кэптэни, Кылыкынай кулуба Мүрү уутун түһэрбитин туһунан билбэппин.

      0
      • маайыс
        26 сентября 2015
         

        Эрбэһиҥҥэ Хоҥор Биэттэн Эрбэһин эбэҕэ хоруу хаһан ууну түһэрбиттэрин,хас киһи үлэлээбитин суруйуоҥ дук?

        '

        0
        • Краевед
          5 октября 2015
           

          маайыс, ону истибэтэҕим,билбэппин.Ханнык сыл?

          0
  • Краевед
    5 октября 2015
     

    Төрүччүнү оҥоробун.Былыргы Бороҕон улууһун чэрчитинэн.

    0
  • буордаах томскай
    6 октября 2015
     

    Кылыкынай кулуба Бур5аанай юрэ5инэн хастара сатаабыта. Ол аата Харанга Тёрдюн уонна Томтор сиьин икки ардынан.
    Эбэ хотугулу-ар5аа ёттё

    Только ол Эбэ уутун Маладьаайынан ыытаары гыммыта ду, эбэтэр Хос Юрэ5инэн эбитэ боло ду?

    0
    • Олохтоох
      17 декабря 2015
       

      буордаах томскай, тоҕо Харанга Төрдө дииргит буоллар? Туох хараҥатын төрдүлээн-төбөлөөн таһаардыгыт? Хараҕа Төрдө ээ, Хараҕа

      0
  • Краевед
    14 октября 2015
     

    Билэр дьон суруйуҥ.Мин тугу билэрбинэн хоруйдуом.

    0
  • Рожин
    14 октября 2015
     

    Митрофан Рожин туhунан тугу билэргин суруйуон да.Дупсун улууhун бутэhик кулубата.Кэргэнин,оголорун.Бииргэ тереебуттэрин,хаhан елбутун.Эрдэттэн эрэли кытта махтал!

    0
    • Краевед
      14 октября 2015
       

      Рожин, ханнык нэһилиэгий?

      0
  • Краевед
    19 октября 2015
     

    Майаҕатта Бэрт Хара туһунан .Кини Хаҥалас хайатыгар сирдээҕэ.Былыр Бэрт ууһа нэһ.өрүс арыытыгар уонна уҥуор сирдээҕэ.Ол Майаҕатта өлбүгэ сирэ буолуо.Билэр дьон суруйуҥ.

    0
  • ЭйПи
    20 октября 2015
     

    Томторго Бурнашёв Маппый туһунан билиэхпин баҕарабын,дьамсыык эрэ диэн истибитим,кини 20 үйэ саҕата олоро сылдьыбыт киһи

    0
    • Краевед
      21 октября 2015
       

      ЭйПи, Бурнаһыап Маппый-Томтор таҥаратын дьиэтин үлэһитэ,кэргэннээх,элбэх кыыстаах.Ити 1917сыллаахха.

      0
  • Дойдулаах
    21 октября 2015
     

    Хоҥор биэттэн Эрбэһиҥҥэ түһэрии сэбиэскэй кэмҥэ киирсэрэ буолуо. Күүстээх Уйбаан удьуордара чопчу билэллэрэ буолуохтаах. Хайа уонна элбэхтик суруллубут дьыала. Березкин кинигэтигэр да баара буолуо.
    Кылыкынай кулуба Хараҕа төрдүн тумулун аннынан хастаран эргитэн илдьэн Бурҕаанайынан ыыттарбыт диэн этэ. Ким да ууга былдьамматах, арай бэйэтэ Аччыгый эбэттэн Тулуналыыр сыыры тахсан иһэн атыттан охтубут диэн баара. Хоруу саамай бүтэһик сиириитин ким алдьатарыгар үлэһиттэр балачча кэтэмэҕэйдээбиттэр, сэлээннэспиттэр. Биир соччо төрдө-ууһа суох ыарыһах соҕус кырдьаҕас сөбүлэһэн "Улуу Эбэ иччитэ миигин буруйдаама, Кылыкынай кулуба көхсүн дьөлө саайдаҕым буолуохтун... ",- диэн баран баһымньытынан сиирэ саайбыта үһү диэн баара. Кылыкынай быстаары сытан: "Эбэ иччитэ манна олохсуйар диэн Мүрү алаас халдьаайытыгар түөрт харыйа үүнэн турарын күрүөлэппитим, онтукайым Эбэ иччитэ уутугар олохтоох эбит", - диэн, ол харыйалары кэртэрэн кэбиспитэ үһү

    0
  • ЭйПи
    21 октября 2015
     

    Ээ,сөп,махтал)))) Маппый 5 кыыстаах этэ

    0
  • буордаах томскай
    22 октября 2015
     

    Кыырыктаах Кылыкынай кулуба Остуоллаах Суорунтан (Карамзин Михаил Семёнович - Мас Мэхээлэ ийэтэ,
    Курбуhах Ермолаевтар аймах дьахтара, Легой нэhилиэк кийиитэ) эрэ куттанара уhy.
    Хорууну хастарарын абааhы кёрён, Карамзиннарга ыалдьыттыы-улэ боппуруоhунан кэллэ5инэ, хотон саа5ын курдьэ5инэн быhыта сынньан, хаhыы-ыhыы таhааран уурэн ыытара эбитэ уьу. Эрэ Сэмэн Карамзин нэhилиэк кинээhэ буолан улуус кулубата улэни-хамнаhы дьаhайсан ааhаары киирэн ааhар буолуохтаах.

    0
    • Краевед
      22 октября 2015
       

      буордаах томскай, Сэмэн Хараамыһын кинээстээбэтэҕэ,уола-Мас Мэхээлэ(Карамзин Михаил Семёнович) нэһилиэгэр кинээстээбитэ.Ийэтэ-Остуоллаах Суорун,Суон Ньалбарай аймаҕа буолар.Онон Ермолаетар буолбатах,Федосеевтар(Курбуһах нэһ.) буолаллар.

      0
      • лабачааны
        10 декабря 2015
         

        Краевед, Эһэм Федосеев Максим Петрович, Быччыылык. Ханан эмэ сыстар дуо Остуоллаах Суоруҥҥа, төрүччүтэ.

        0
        • Краевед
          10 декабря 2015
           

          лабачааны, дорообо!Төрүччүнү оҥоробун.Эһэн төрөөбүт сыла?

          0
          • лабачааны
            10 декабря 2015
             

            Краевед, 1890 эргин

            0
          • лабачааны
            10 декабря 2015
             

            Краевед, 1890 эргин

            0
            • Краевед
              11 декабря 2015
               

              лабачааны, ээ,сеп.

              0
  • буордаах томскай
    25 октября 2015
     

    Краевед,

    Өйдөннө.

    Махтал.

    0
  • Краевед
    27 октября 2015
     

    Кэлин дьон төрүччүнү ыйытара элбээтэ.Билигин архив аһыылаах,онон судургу.Мин төрүччүнү оҥоробун,төлөбүрэ кэпсэтиинэн.

    0
  • Краевед
    28 октября 2015
     

    Араадьыйаҕа Орлов Николай Алексеевич,"Дойдум Уус-Алдан Хорото" диэн кинигэтин сүрэхтэниитэ 16.10.2015с. буолбутун кэпсээтилэр.Хас экземплярынан тахсыбытай? Билэр дьон суруйуҥ.

    0
  • Краевед
    3 ноября 2015
     

    Географияҕа диктаҥҥа сырыттыгыт дуо?

    0
  • Алаас оҕлто
    10 ноября 2015
     

    "Краевед" вообще тугу билэрий.Историябыт мунаах боппуруостарын үчүгэйдик быһаарарын оннугар, бэйэҕиттэн төттөрү ыйытар.Тугу да билбэт дуу.

    0
    • Краевед
      10 ноября 2015
       

      Алаас оҕлто, урукку топтары көр,аах.Барытын билэр уустук,тугу билэрбин суруйабын,билбэппин ыйытабын,чопчулуубун.

      0
  • Краевед
    10 ноября 2015
     

    01.04.2015с. Көр,аах.

    0
  • Краевед
    15 ноября 2015
     

    Алаас оҕлто 14.04.2015с. Бороҕон улууһа диэн топ,ону көр,аах.

    0
  • Краевед
    15 ноября 2015
     

    Кыайыы 70 сылыгар диэн топ,09.05.2015с. Эмиэ көр,аах.

    0
  • Краевед
    20 ноября 2015
     

    Төрүччүнү оҥоробун,Бороҕон улууһун чэрчитинэн.Сыаната кэпсэтиинэн.

    0
  • билбэт
    23 ноября 2015
     

    Сампыас диэн киһини истибиккит да гражданскай сэрии сҕанааҕы киһи?үчүгэйдик сырдатыаххыт.да билэр дьон?

    0
    • Краевед
      23 ноября 2015
       

      билбэт, толору аата,хайа нэһилиэк?

      0
  • билбэт
    23 ноября 2015
     

    Дьяконов Савва Афонасьевич-Сампыас үрүҥ бандьыыта дииллэрэ ытарынан аатырбы.киһи үһү

    0
  • билбэт
    23 ноября 2015
     

    Уус алдан. Өспөх ду Бээди ду

    0
    • Павел
      25 июля 2019
       

      билбэт, Дьяконов Савва- Сампыас улуу снайпер кини туhунан Иван Ушницкай кинигэтэ тахсыбыта

      0
  • Краевед
    1 декабря 2015
     

    Төрүччүнү оҥоробун,Бороҕон улууһун чэрчитинэн.Кэлэр 2016 сылтан сыаната үрдүүр.Онон кытаатан суруйуҥ,1ый хаалла.

    0
  • Краевед
    2 декабря 2015
     

    Метрическэй кинигэттэн,справка суруйабын.Хаһан төрөөбүтүн,бэргэһэлэммитин(холбоспутун),хаһан,туохтан өлбүтүн туһунан.

    0
  • Краевед
    6 декабря 2015
     

    Төрүччүнү оҥоробун.Суруйуҥ.

    0
  • Краевед
    8 декабря 2015
     

    Өнөкөй баай туһунан кылгастык.Кини 9 уоллаах,биир кыыстаах эбит.Хаптайба,Өндөкө,Чыҥаада,Сикири,Сэлэкэ,Чучукка,Ииньэки,Мэҥэтэй,Чэлээкэ диэн уолаттара,кыыһа-Абакайаада диэн.

    0
    • төрүччү
      10 декабря 2015
       

      Краевед, төрүччү сыаната төһөнүй

      0
      • Краевед
        11 декабря 2015
         

        төрүччү, дорообо!Сыаната кэпсэтиинэн.Хас көлүөнэ,төһө справкаттан тутулуктаах(Хаһан төрөөбүтэ,бэргэһэлэммитэ(холбоспута),өлбүтэ).

        0
  • Краевед
    13 декабря 2015
     

    89142664076 эрийин.

    0
  • Краевед
    16 декабря 2015
     

    Кривогорницын Семён Александрович диэн киһи туһунан,Кулаковскай А.Е.-Өксөкүлээх Өлөксөй ,1914с.суруйбут.Үөһээ Бүлүү 2 Хоро нэһ.,Аһыкайыгар,быыпсай кулуба-Кривогорницын Семён Александровичка сырыппыт.Хайдах байбытын ыйыппыт.Онуоха:"-Мин уопсайа 400 дэһээтинэ тахсар,3-4 күөлү хордорон,уолба таһаарбытым,ол уолба отун аһатан,билигин 200 сүөһүлээхпин,150 сылгыны тутабын"-диэн кэпсээбит.Хас сыл аайы,сүөһүтүн төрүөҕүн улаатыннаран,Бодойбоҕо илдьэн эргинэн,байбыт эбит.Эбиитэ бу Кривогорницын С.А. сураҕа Саһылыкаан киһитэ эбит.Билэр дьон суруйуҥ.

    0
  • Краевед
    22 декабря 2015
     

    Генерал-губернатор ,граф Игнатьев Алексей Павлович(21.05.1842-09.12.1906)Тверь куоракка төрөөбүт.Кини 14.07.1885-04.07.1889с.с. Иркутскай губерния уонна байыаннай уокурук,генерал-губернатора.1886с.Генерал-лейтенант от кавалерии буолар.1886сыл граф Игнатьев Саха сиригэр кэлэр,Нам кытылыгар тиксэр,билигин Графский берег дэнэр,Нам техникума баар.Ол саҕана Бороҕон улууһун кулубата-Окоёмов Пётр Николаевич эбит.Саха сирин бастаахтара,Улахан тойону-граф Игнатьевы көрсө кэлэллэр.Уон улуус улуу күрэҕэ буолбут.Онно улуус кулубата,Бохонуус Мэхээттэҕэ(Курбуһах) мастан туу,тиргэ,айа,хайыһар оҥотторон,бэрэмэдэйгэ уктаран куораттаабыттар.Окоёмов Мэхээттэ барсыбатах,ол оннугар Оммуоһап Дьэстэрэпиэй,сааһыран эрэр киһи барсыбыт...

    0
  • Краевед
    22 декабря 2015
     

    Куоракка уон улуус ааттаахтара мустубуттар.Тойону көрсөр күн тиийэн кэлбит.Киэргэллээх,симэхтээх,куортуктаах,мэтээллээх элбээбит.Улуу Тойон кэлбитигэр быыстапканы көрдөрбүттэр,уон улуус уустара оҥорбут малларын-салларын,киэргэллэрин,туттар тэриллэри...Граф Игнатьев кэрийэн көрбүт,бэркиһээбит.Граф ,Бороҕон кулубатыгар ,кэлбитигэр Окоёмов П.Н,уҥа илиитин өрө уунан баран,арҕаа мыраан диэки ыйан эттэ:"Ол көстөр тиит мастар баар буолан,биһиги тыыннаах олоробут..."Тииттэн ас,тэрил уо.д.а оҥороллорун кэпсээбит уонна Бохонуус Мэхээттэ оҥорбутун көрдөрөн,быһааран кэпсээбит.Граф Игнатьев сэргээн истибит уонна өйдөөх киһинэн сыаналаан,кафтаан бэлэхтээбит.Онтон ылата Хаптааннаах кулуба диэн ааттыыр буолбуттар.Күөх хонууга тааһы көтөҕүү буолбут...

    0
  • Краевед
    22 декабря 2015
     

    Тааһы көтөҕүүгэ,уон улуус күүстээхтэрэ киирэн холоммуттар,ким эрэ тобугар диэри,сорохтор өндөтөллөр эрэ эбит.Таастара мүлтүгүр,биир өртө арыый сэллэҕэр,аҥаара арыый суптугур,ньолбоҕор өрүс тааһа эбит.Дьэстэрэпиэй дьону быыһынан,тааска барбыт.Ону мөхпүттэр:"Бу оҕонньор үтүрүһэ-үтүрүһэ киирдэҕэ,дьону суолун бүөлээмэ,төнүн,эбэтэр тааһы көтөх"-диэбиттэр.Онуоха кини:"Бу хас бууттаах таас буолуой?"-диэбит.Онтон киирэн тааһы сэллэҕэр өртүн үөһээ гынан,туруорбут,икки илиитин тарбахтарын ыыраахтарынан ,хардарыта холбоон,тааһы кууһан,икки харытыгар кыбытан,үөһээ көтөҕөн таһаарбыт.Ол кэнниттэн иһигэр биллэҕиннэрэн,аҥаар илиитин эмиэ,таас анныгар уган,ньолбоҕор тааһы түөһүгэр көтөҕөн турбут.Дьон саҥата өрө ньиргийэ түспүт...

    0
  • Краевед
    22 декабря 2015
     

    Онтон Дьэстэрэпиэй тааһын,аргыый түһэрэн ууран баран,дьон таһыгар тахсыбыт уонна кэтээн көрөн турбут...Баҕар ким эмит көтөҕүө диэн.Онтон киирэн холоммуттар да,көтөхпөтөхтөр.Онтон эмискэ:"Тааһы көтөхпүт оҕонньор,ханна барда"-дэһиспиттэр."Тойон көрдөтөр"-диэн саҥаны истибит."Тыый күүстээххэ киллэрээри гыннаҕа"-дии санаабыт да,тэлиэгэлээх аттар күлүктэринэн,куоракка киирбит үһү.Дьиҥэ тойон манньа биэрээри көрдөппүтэ үһү.Дьэ ити курдук,үйэҕэ биирдэ буолбут,уон улуус күрэхтэһиитигэр Бороҕон улууһун дьоно бастаабыттар.

    0
    • Краевед
      7 января 2016
       

      Граф Игнатьев Алексей Павлович,14.07.1886 сыл Дьокуускай куоракка кэлбит.1886 сыл сайына,сааһа тымныы эбит.
      Ол курдук ыам ыйыгар +8*С,бэс ыйыгар +5,8*С,от ыйыгар +13,4*С,атырдьах ыйыгар +9,7*С эбит.Илин Сибиир
      генерал-губернатора(генерал-лейтенант билиҥҥинэн,оччолорго вице-генерал диэн) граф Игнатьев А.П. ревизиялыы
      кэлбит эбит.Ол кэлиитигэр Дьокуускай уокурук сахалара,бастаахтара түмсэн,стипендия граф аатынан олохтообуттар,
      600 солк.хомуйбуттар,Дьокуускайдааҕы эр дьоннор гимназияларыгар анаан.Оччолорго Дьокуускай куорат кулубата
      (Городской голова)-Астраханцев Федот Васильевич( 01.071886-01.07.1890с.с.) талыллыбыт.

      0
  • витя
    24 декабря 2015
     

    Краевед,

    Ити Түүлээх Дүпсүн улууһугар киирэр этэ, диэбиттэрэ чахчы буолуо дуо? Иккис Байаҕантай курдук этэ буолбатах дуо?

    0
    • Краевед
      25 декабря 2015
       

      витя, итини саҥа үөрэтэ сылдьабын.Билиҥҥи Түүлээх нэһ. хас да нэһилиэк сирэ киирбит.Ол курдук Чэриктэй,1 Өспөх,2 Байаҕантай,Үгэлээх ,Өнөр нэһ. сирдэрэ.Былыргытынан 3 улуус сирэ:Бороҕон,Байаҕантай,Дүпсүн.

      0
  • витя
    25 декабря 2015
     

    Билиэхпитин баҕарабыт. Кэтэһэбит. Улууспут историятын.

    0
    • Краевед
      31 декабря 2015
       

      витя, дорообо!Кыра-кыралаан суруйуом.

      0
  • Краевед
    31 декабря 2015
     

    Барыгытын,Саҥа дьылынан!Кэлэн иһэр 2016 сылынан!Баҕа санааҕыт туоллун,дьоллоох буолуҥ!

    0
  • Краевед
    1 января 2016
     

    Барыгытын ,кэлбит,2016 сылынан !

    0
  • буордаах томскай
    2 января 2016
     

    Краевед,
    Алдан өрүс уҥуор ханнык дэриэбинэлэр бааллар этэй? Былыр ду, Советскай кэмҥэ дылы. Сырдатыан буолаарай. Төһө элбэх киһи олорбута буолуой.
    Благодатнай... игин диэн баар эбит. Бороҕонҥо Федосеевтар (Оҕус Харах) диэн ыаллар ол дэриэбинэттэн көһөн кэлбиттэр эбит. Ханнык эрэ кинигэҕэ көрөн аһарбытым. Ааспыт үйэ 60-с с.с. Ол аата ити сылларга Благодатнайга ыаллар бааллар эбит.

    0
    • Краевед
      2 января 2016
       

      буордаах томскай, Алдан уҥуор былыр 1,2 Өспөх,Чэриктэй,Түүлээх нэһ. дьоно олорбуттар.Благодатнай диэни истибэтэҕим.

      0
  • буордаах томскай
    3 января 2016
     

    Билигин сааһырбыт дьон кэпсииллэринэн (Чэриктэйдэр, Өспөхтөр. Түүлээхтэри кытта алтыһыым кыра.) Алдан өрүс уҥуор элбэх дэриэбинэ баар эбит. Тоҥустар буолуо, сэрэйдэххэ. Сорохторо олортон сэбиэскэй саҕана хоту түспүттэрэ боло (Кэбээйи, Томпо, Өймөкөөн ... диэки). Сорох эбэнкилэр билиҥҥи Уус-Алдан территориятыгар киирэн, сахалары кытта симэлийэн хааллахтара.

    0
    • Краевед
      3 января 2016
       

      буордаах томскай, ол саҕанааҕыны билбэтим,онтон былыр Бороҕон дьоно Дьааҥынан Булуҥҥа тиийэн,Бороҕон нэһ.
      төрүттээбиттэр.Онно Стручковтар,Бурцевтар бааллар.Сорохторо кэлин тиийэн,олохсуйан хаалбыттар.

      0
  • 123
    3 января 2016
     

    Харчылаах дьиэн дьон Дьячковскайдар бааллар дуо Уус-Алданна?

    0
    • Краевед
      4 января 2016
       

      123, Дьячковскайдар бааллар.Ханнык нэһ.?Хаһан төрөөбүтэй?Харчылаах диэн былыр бааллао этэ.

      0
  • Краевед
    4 января 2016
     

    1928 сылтан Саха АССР-га оройуоннары тэрийии,хамсааһына саҕаламмыт.09.01.1930с. Уус-Алдан(Аллан төрдүн) оройуона тэриллибит.Онно Бороҕон,Дүпсүн улуустара олорчу уонна Байаҕантай улууһуттан 1,2, Байаҕантай уонна Хаҥалас
    нэһ. сороҕо киирбит.Мэҥэ улууһуттан Бахсы нэһ. киирэ сырыппыт,кэлин Чурапчы оройуонугар киирбит.Өссө Үөнэ нэһ.
    Дүпсүн сиригэр баар буола сырыппыт 1930с.Оройуон тэриллиэн иннинэ,саҥа нэһ. үөскээбиттэр.Холобура:Бээрийэ,
    Танда,Үөнэ уо.д.а.

    0
  • 123
    5 января 2016
     

    1932с. а5абыт тереебутэ, ийэтэ Прасковья диэн а5ата Харчылаах - Дьячковскай диэн уьу. А5абыт кыра эрдэ5инэ (1-2 сааст.) ийэтэ ыалдьан елбут. Ханнык нэьилиэгин ейдеебет.

    0
    • Краевед
      5 января 2016
       

      123, онтон аҕатын аата?

      0
      • 123
        5 января 2016
         

        Краевед, Андрей тимир кемус ууьа уьу.

        0
        • Краевед
          5 января 2016
           

          123, дьэ билбэтим,көмүс уустара аҕыйахтар ээ.Чахчы Уус-Алдан дуо?

          0
          • 123
            5 января 2016
             

            Краевед, нам или уус алдан буолуохтаах

            0
  • Краевед
    8 января 2016
     

    Уус-Алдантан 37 доктор,200-чэкэ наукалар кандидаттара тахсыбыттар.Аатырбыт суруйааччылар,поэттар: сатирик,поэт,
    педагогическай наука доктора-Афанасьев В.Ф.(Алданскай),суруйааччы,лирик-Вешникоа Г.Г.(Баал Хабырыыс),биллиилээх
    государственнай деятеллэр: поэт-Васильев С.С.(Борогонскай),суруйааччы-Протодьяконов В.В.(Кулантай) уонна атыттар.
    8 Герой (гражданскай сэрии,Советскай Союз,Социалистическай Үлэ,Россия,Үлэ Албан аатын толору кавалердара).Онтон
    ураты 125 герой-ийэ,Ленин уордьанын 20 кавалера,72 РСФСР уонна РФ үтүөлээх үлэһитэ,386 Саха АССР уонна Саха респу-
    бликатын үтүөлээх үлэһитэ,336 улуус бочуоттаах олохтооҕо.

    0
  • Айаана
    9 января 2016
     

    Благодатнай диэн бөһүөлэк баар эбитэ үһү урут, билигиҥҥитэ Саһыл диэн, Чэриктэйгэ Алдан уҥуоргута.

    0
    • Краевед
      9 января 2016
       

      Айаана, махтал!Хаһан баар буола сылдьыбытай?

      0
  • буордаах томскай
    9 января 2016
     

    Айаана, Краевед,

    Биир Саһыл диэн билигин Томпо улууһугар баар дии. Алдан өрүс үрдүгэр турар дэриэбинэ. Орто школалаах буолохтаах. Ол буолбатаҕа буолуо, дуо?

    0
    • Краевед
      9 января 2016
       

      буордаах томскай, ол Саһыл нэһ.былыргы Байаҕантай улуустан баар.Амма төрдүгэр,Алдан уҥа кытылыгар турар,
      Кэскил диэн.

      0
  • буордаах томскай
    9 января 2016
     

    Сөп. Уус-Таатта үөҺээтэ эбит.

    0
  • Краевед
    11 января 2016
     

    Үлэ Геройа-Бурцев Данил Гаврильевич,05.07.1935с. Бүтүн Союзтааҕы Старостаттан-Калинин Михаил Ивановичтан,
    ВЦИК(Бүтүн Союзтааҕы Ситэриилээх Комитет) грамотатын уонна "Үлэ Геройа" ааты ылбыт сахалартан,биир
    бастакылар иһигэр киирэр.

    0
  • Краевед
    12 января 2016
     

    Бурцева Елизавета Ивановна-1956с."Республика бастыҥ ыанныксыта" аҕата иҥэриллибит,Бүтүн Союзтааҕы Тыа
    Хаһаайыстыбатын Быыстапкатын мэтээллэринэн наҕараадаламмыт.1957с. Саха дьахталларыттан бастакынан,Социалистическай Үлэ Геройа буолар.Киниттэн ураты,Социалистическай Үлэ Геройа ааты,Бурнашев Николай Дми-
    триевич,Копырина Анастасия Семёновна,Готовцев Михаил Николаевич ылаллар.Российскай Федерация Үлэ
    Геройа ааты,сахалартан бастакынан-Готовцев Михаил Николаевич,ылар.

    0
  • Краевед
    12 января 2016
     

    Олесова Ирина Дмитриевна-саха дьахталларыттан бастакынан,"Бочуот Знага" уордьаны ылар.1936с.Саха АССР-тан
    ССРС Верховнай Советын народнай депутата буолар.П.А.Ойуунускай киниэхэ анаан хоһоон суруйар,"Дорообо,
    туйгун кыыс Өрүүчэ!".

    0
  • Краевед
    13 января 2016
     

    1957 сыллаахха 22000 солк. суумалаах"Победа" массыына фондатынан наҕараадаламмыт,2 киһи бааллара.
    "Победа" колхоз бэрэссэдээтэлэ-Данилов Пётр Николаевич уонна "Маленков аат." колхоз бэрэссэдээтэлэ-Орлов
    Николай Алексеевич.Иккиэн сэрии ветераннара,Саха АССР тыатын хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһиттэрэ,
    Уус-Алдан бочуоттаах олохтоохторо,элбэх уордьан кавалердара этэ.

    0
  • буордаах томскай
    13 января 2016
     

    Данилов Петр Николаевич бу Богдашин В.В., главрач ЦРБ эһээтэ - ийэтин, Александра Петровна Богдашина, аҕата.

    0
    • Краевед
      13 января 2016
       

      буордаах томскай, билэбин."Сыырдааҕы туругурдубут үтүө киһибит " диэн кинигэ кини туһунан,2006 сыллаахха
      тахсыбыт.

      0
  • Ыалдьыт
    13 января 2016
     

    Краевед,

    Уус-Алдан бөҕөһө Мас Мэхээлэ диэн туһунан аахпытым. Кыахтаах бөҕөстөнө сылдьыбыккыт.

    Аймахтара билигин бааллара буолуо дуо? Спорт, Тустуу... чааһыгар. Баар буоллахтарына кими эмит ааттыан буолаарай?

    0
    • Краевед
      14 января 2016
       

      Ыалдьыт, Мас Мэхээлэ туһунан хас да кинигэ тахсыбыта,ону булан аах.Библиотекаҕа баара буолуо.

      0
  • Краевед
    17 января 2016
     

    Уус-Алдантан сахалартан бастакы учуонай-биохимик,Егоров Алексей Дмитриевич (1899-1970), 2 Байаҕантай нэһ.
    төрүттээх.Икки уола эмиэ учуонайдар.Улахан уола-Цезий Алексеевич хим.наука доктора,1935 с.т.Аччыгый уола-
    Торий Алексеевич физ.-мат.наука доктора,1937 с.т.

    0
  • Кийиит
    17 января 2016
     

    Кылаайы хайдах теруттэммитий, сырдатарын буоллар наьаа учугэй буолуо этэ

    0
    • Краевед
      19 января 2016
       

      Кийиит, Түүлээх нэһ. диэ.Былыргы сурукка Чюмецкая волость,Колайская волость,Тюльская волость диэн сурулла
      сылдьар.Былыргыта Бороҕон улууһа,онтон 1815 сылтан,Дүпсүн улууһа.Хас да нэһилиэк холбоһон,аныгы Түүлээх
      нэһ. буолбут.Ол курдук Түүлээх,Чэриктэй,2 Байаҕантай,Бээрийэ,1 Өспөх,Өнөр нэһ.1897сыл 241 эр киһи,258 дьахтар
      =499 киһи олорбут.3 аҕа уустаах : Орто,Илин,Кыыллаайы диэннэр.Онтон 1917 сыл 303 эр киһи,284 дьахтар=587 киһи
      олорбут.3 аҕа уустаах : Орто,Куолай,Кыыллаайы диэннэр.

      0
  • Роман
    18 января 2016
     

    Бурцев Даниил Гаврильевич үлэ геройа буолбатах. Үлэ бастыҥын иһин грамоталаах

    0
    • Краевед
      18 января 2016
       

      Роман, "Үлэ Геройа" ааты 1928-1938сс,1014 киһи ылбыт,Сахалартан 5 киһи ылбыт.ВЦИК(Бүтүн Союзтааҕы Киин
      Ситэриилээх Комитет) грамотатын 05.07.1935с. Союз Старостата-Михаил Иванович Калинин,Бурцев Данил Гаврильевичка туттарбыт.Оччолорго түөскэ иилиллэр бэлиэни барыларыгар биэрбэттэр эбит.Ол гынан "Үлэ Геройа"
      буолар.

      0
  • Краевед
    24 января 2016
     

    27.12.1938 сылтан Социалистическай Үлэ Геройа ааты биэрэр буолбуттар.1938-1991с.с. 20 -тэн тахса тыһ.киһи ылбыт.

    0
  • крематорий
    25 января 2016
     

    Ыалдьыт, МАС Мэхээлэ удьуордара бары кэриэтэ Кэптэнигэ олороллор быьыылаах. Карамзиннар. Хомойуох иьин биллэр тустуук тахсыбатаза, арай 2000 сыллар саналарыгар Тыгын оонньууларыгар Николай Максимов иккитэ иккис буола сылдьыбыта, Белолюбскай уонна Эверстов кэннилэриттэн. Уонна биир хос сиэнэ Эдвин Карамзин 100м сууруугэ Саха сирин рекордун оноро сылдьыбыттааза, 1989 сылга арааьа. Хомойуох иьин олохтон эрдэ туораабыта

    0
  • Краевед
    27 января 2016
     

    Лабачааны диэҥҥэ Федосеев Максим Петрович диэни буллум.Төрүччүнү оҥоробун.

    0
    • лабачааны
      27 января 2016
       

      Краевед, курбуһах өттүн диэ. Сибээскэ хайдах тахсабын?

      0
      • Краевед
        28 января 2016
         

        лабачааны, манна 13.12.2015с. көр.Бороҕон улууһун чэрчитинэн.

        0
  • Краевед
    2 февраля 2016
     

    1950-с сылларга Уус-Алдан иэнэ:24,0 тыһ.кв.км.Билигин-18,3 тыһ.кв.км.

    0
  • Краевед
    2 февраля 2016
     

    Дьааҥы хайата киирэр эбит,1953с. картатыгар 963м. үрдүктээх хайа.Байбакаан үрэх,салаата-Күҥкүнүүр,Уус-Алдаҥҥа
    киирэр эбит.

    0
  • Краевед
    2 февраля 2016
     

    14.04.1953с. картаҕа Кэлэ үрэх салаата-Чэбэрэкэ,эмиэ Уус-Алдаҥҥа киирэр.Билигин ити сирдэр Кэбээйи улууһугар
    киирэллэр.Билэр дьон суруйуҥ.

    0
  • Краевед
    6 февраля 2016
     

    Лөгөй Тойон сиэнэ-Чуку Хапчыынап 1679 сыллаахха,Москваҕа сылдьыбыт.Ыраахтааҕыны көрсүбүтүн туһунан суох,
    ол эрээри Романов ыраахтааҕы аатыгар,көрдөһүү сурук хаалларбыт.Ол сурукка өлбүт дьонтон ,дьаһааҕы хомуйары
    тохтоторго көрдөспүт.Бу тойон Москва рыногар,1500 устуука киис тириитин уонна кэмэ суох,элбэх түүлээҕи атыылаабыт.
    Бэрт элбэх алтан иһити,мас эрбиир эрбиини,нуучча сүгэтин,су.куна таҥаһы атыыласпытын туһунан,ирдэбил үлэһиттэрэ
    ыраахтааҕы придворнай чиновниктарыгар бэлиэ биэрбиттэр.1695 сыллаахха Чуку Хапчыынап сиэнэ-Турчах Бочуукап,
    эмиэ Москваҕа тиийэ сырыппыт...

    0
  • Краевед
    6 февраля 2016
     

    Учуонайдар суруйалларынан,Каганов диэн ирдэбил үлэһитин ,бэрт кистэлэҥинэн илдьэ барбыт.Ол тиийэн,ыраахтааҕы
    аатыгар,Дьокуускай воеводатын баһылыгын -Гагарины үҥсүбүт.Ол түмүгэр ,Гагарин-воевода баылыгыттан уурайар.
    Турчах Бочуукап Москваҕа бара сылдьыбыт кэмигэр,Гагарин воевода баһылыгыттан уурайыыта,сөп түбэһэр.

    0
  • Краевед
    11 февраля 2016
     

    Бэрт Ууһа нэһ.былыргыта Саһылыкааны кытта биир.Эбиитин Өлүөнэ арыытыгар,Хаҥалас хайатыгар өлбүгэ сирдээх
    эбиттэр.Былыргы 1 Суотту нэһ. Сабарай киирэр эбит,онон эмиэ киэҥ сирдээх эбит.Былыргы 1 Лөгөй нэһ.туспа, Үгэлээх
    нэһ. 1870 сыллар ортотун диэки ,үөскүүр.1920-с сылларга саҥа нэһ. үөскүүллэр: Бээрийэ,Танда,Үөнэ.Онтон 1950-с сыл-
    ларга Бороҕон,Мүрү нэһ. үөскүүллэр.

    0
  • Краевед
    11 февраля 2016
     

    Сыҥаах нэһ. былыргыта эмиэ улахан,киэҥ сири ылар эбит.Холлоҕостоох үрэҕэ,Дараҕа сиһэ,Мындааба хонуута,Дьараама,
    Суотту сыһыыта,Хардыы,Хаатты,Даалы,Кээттийэ уо.д.а сирдэр киирэр эбиттэр.

    0
  • Натали
    13 февраля 2016
     

    Бороҕон нэһилиэгэр билиҥҥитэ төһө сир хаалан турар, ол гынан?

    0
    • Краевед
      13 февраля 2016
       

      Натали, Бороҕон нэһ. диэн 2 Суотту нэһ."Молотов аат." к-з уонна Сыҥаах нэһ."Хардыы" к-з сирдэрэ.Билиҥҥитин билбэппин.

      0
  • ллл
    14 февраля 2016
     

    15 ФЕВРАЛЯ 17-00
    УОННА 19 ЧААСТАН
    ЦДОД "ЕРКЕН" ул. Ленина 39,
    биир чаастаах кэпсэтии буолар.

    кэпсэтиибит темата: "Саха Сирин оло5о-дьаha5а"

    кэлэн кыттыбыккыт иhин эhиэхэ 500 солкуобай тута телуубут!!

    суруттарар номергыт: (ватсап/смс)

    8 9 1 4 2 3 7 7 6 3 9

    0
  • Мин
    14 февраля 2016
     

    Мас Мэхээлэ Карамзин уонна Күүстээх Уйбаан Александров Уусалдаҥҥа хантан кэлбит фамилияларый? Билигин ити араспаанньа баар дуо?

    0
    • Краевед
      14 февраля 2016
       

      Мин, ити араспаанньалар сүрэхтэнии саҕана баар буолбуттара,18 үйэ бүтүүтэ.Ол иннинэ сахалыы ааттаах этилэр.
      Билигин бааллар.

      0
  • Краевед
    16 февраля 2016
     

    1897сыл.Бороҕон улууһугар-4499 эр киһи,4567 дьахтар=9066 киһи,Дүпсүн улууһугар-2965 эр киһи,3159 дьахтар=6124 киһи,1,2 Байаҕантай нэһ.-953 эр киһи,998 дьахтар=1951 киһи.Барыта холбоон:8417 эр киһи,8724 дьахтар=17141 саха олорбут.

    0
  • Краевед
    16 февраля 2016
     

    Сэрии иннинэ 16 тыһ.киһи,сэрии бүтүүтэ 11 тыһ.киһи хаалбыт.

    0
  • мин
    17 февраля 2016
     

    Дорообо краевед теруччу онотторуохпун багарабын ханна суруйабыноноруохххун сеп дуо

    0
    • Краевед
      18 февраля 2016
       

      мин, манна 13.12.2015с. Көр сот.тел.нүөмэрин.

      0
  • Ыйытааччы
    19 февраля 2016
     

    Краевед, дорообо, Байаҕантай улууһун тэриллиитин, ыһыллыытын даталарын билэриҥ буолаарай?

    0
    • Краевед
      19 февраля 2016
       

      Ыйытааччы, суох билбэппин.Ыһыллыыта быһа холоон 1930сыл диэки ини.Оройуоннааһын саҕана Уус-Алдаҥҥа,Тааттаҕа,Томпоҕо,Өймөкөөҥҥө араҕыстаҕа.

      0
  • Краевед
    22 февраля 2016
     

    Өссө Хаҥалас нэһ. Танда аҕатын ууһа,Уус-Алдаҥҥа,Алдан аҕатын ууһа Тааттаҕа киирбиттэр.

    0
  • Краевед
    25 февраля 2016
     

    1768сыл 100 ааспыт дьоннор бааллар,ол аата 1668сылга диэри төрөөбүттэр.

    0
  • Краевед
    27 февраля 2016
     

    Былыр улахан ыал 40-70 киһилээх буолар.Аҕалара,ийэлэрэ,7 -8 уоллара,кийииттэрэ,сиэннэрэ,хос сиэннэрэ.Орто ыал15-39 киһилээх буолар.Биир ыал орто кээмэйэ:6-7 киһи буолар.Былыр оҕо өлүүтэ наһаа үрдүк,3 саҥа төрөөбүт оҕоттон,биирэ өлөр.Онон саха дьахтара элбэхтэ төрөөн,саханы элбэттэҕэ.

    0
  • Краевед
    28 февраля 2016
     

    1934с.оройуон киинэ-Томтортон,Оҕуруокка көһөр буолбут,райком секретара-Барашков Николай Николаевич ыҥырыытынан,Бүөтүр уус(Пестряков Пётр Иванович,1 Өлтөх нэһ.) 1934с. күһүнүгэр Томторго көһөн киирэр.
    Бастаан Томторго тубдиспансер дьиэтин туттарар,оһоҕун бэйэтэ оҥорон үлэҕэ киллэрэр.1935с.оройуон киинин
    тутуу саҕаламмыт.Манна хас нэһилиэк аайыттан,түһээн түһэриллэн,баһаам элбэх,үрдүк хаачыстыбалаах ,бэрэбинэ
    таһыллыбыта.Бүөтүр уус хас нэһилиэк аайыттан,уус дьону талан,биригээдэ тэринэн,күргүөмнээх тутууну саҕалыыр.
    Баатаҕайтан-Тихон Румянцевы,Тэбииктэн-Иван Сивцевы,Найахыттан-Иван Гоголевы(Дыргыабай),бэйэтин тула
    түмэн,оройуон киинигэр 2этээстээх оскуоланы туттарбыта.1936с.Томтортон ,райсовет 2 этээстээх дьиэтин,
    Оҕуруокка көһөрөн үлэҕэ кииллэрбитэ.Ити курдук Бороҕон-Уус-Алдан киинэ буолбута.

    0
  • Краевед
    14 марта 2016
     

    Былыр улахан уу аттыгар олохсуйбаттар эбит.Ол иһин Мүрү кытыытыгар олохсуйдахтара.

    0
  • Краевед
    22 марта 2016
     

    Мас Мэхээлэ 1875 сыллаахха нэһилиэгэр кинээстии сылдьыбыт.

    0
  • Краевед
    28 марта 2016
     

    Күүстээх Уйбаан(Александров Иван Яковлевич) 1871-1931с.с үөскээн сылдьыбыт.Аҕата-Салҕа Дьаакып,эһэтэ-Бахчыкы
    Сэмэн диэннэр.Дьэ,бастаан Күүстээх уол диэн аатыра сылдьыбыт.Ол маннык24-25 сааһыгар,1 Өспөх Бөрөлөөҕөр, мунньахха дьоннор мустубуттар.Онно Жирков Иван(Быччарыыс),Стрекаловскай(Додуон) диэн модьу дьоннор,кинини
    хаадьылаан:"Биирдэспитин кытта,мас тардыһан көрбөккүн ээ?"-диэбиттэр.Онуоха кини:"Мин аҥар илиибинэн иккиэҥҥитин кытта тардыһабын.Кыайаргыт биллэр.Онон мин 3 солкуобайбар,эһиги биэс солкуобайда ууруҥ"-диэбит.
    Дьэ,маһы тардыһыы буолбут,анарааҥылар,иккиэн туох баарынан түһүтэлии сатаабыттар да,уоллара маһын тутан олорбут,илиитин да хамнаппакка...Дьэ,Күүстээх уол аатырбыт.

    0
  • Краевед
    28 марта 2016
     

    Күүстээх уол биирдэ куоракка киирбит,онно биэрэккэ 70 бууттаах куолакал сытар үһү.4-5 киһи ол куолакалы сыһа-соһо
    сатаабыттар да,кыайбатахтар.Баһаарга элбэх киһи киирэн,тоҕуоруһан көрөн турбуттар.Кинилэр ортолоруттан Күүстээх
    уол хааман тахсыбыт да,икки илиитинэн куолакалы тутааҕыттан харбаабыт уонна иҥнэри анньан кэбиспитДьон аймана
    түспүт.Онуоха,Дүпсүн улууһуттан төрүттээх,атыыһыт-Кирилэ Дабыыдап(Спиридонов Кирилл Давыдович),уолу илиититтэн харбаан ылан,сиэтэн илдьэ барбыт.Баран иһэн оҕонньор сэмэлээбит:"Ити куолакалы эн харчыга,көтөҕүөҥ
    этэ"- диэбит.Онтон дьиэтигэр аҕалан хоннорбут,өрөбүл күннэргэ уолу илдьэ кэлэн,араас оонньуларга кытыарбыт.Онтон
    ылата дьон, Күүстээх Уйбаан диир буолбуттар.

    0
  • Краевед
    6 апреля 2016
     

    Благодатнай туһунан,30.07.1957с.кулууп аһыллыбыт,сэбиэдиссэй-Павлов Ник.Гавр.Аадырыһа: Уус-Алдан оройуона,
    Дүпсүн нэһ."Холбос" Чэриктэйдээҕи кыыл фермата,Благодатнай сэл. диэн эбит.

    0
  • Краевед
    16 апреля 2016
     

    Төрүччүнү оҥоробун.

    0
  • Краевед
    16 апреля 2016
     

    Уус-Алдан оройуона ,бастаан Аллан Төрдө диэн 1928 сыл оройуоннааһын буолбут.Онно Саҥарар хайа(Сангар),Бахсы,Хара Алдан киирэллэр эбит.Ону наһаа киэҥ,салайарга уустук диэн аччаппыттар.09.01.1930с. Уус-Алдан оройуонун төрүттээбиттэр.1953с. 24 000 кв.км эбит,билигин=18300 кв.км.Оройуон тэриллэригэр 65 000 га ходуһа сирдээх эбит.
    48000 сүөһүлээх эбит.

    0
  • Краевед
    27 апреля 2016
     

    Саха Республикатын күнүнэн !

    0
  • витя том /буордаах томскай/
    28 апреля 2016
     

    Краевед,
    Эн БОББИ ХАЛЛгын дуо, чахчы. Иннэ дьииллэр дии.
    Борисов Алёша. Оспёх этин дуо. Туста сылдьбт. Кыратык
    Биhи кэннэ.

    0
  • Краевед
    1 мая 2016
     

    1 Маай күнүнэн!Эйэ.Үлэ,Маай!Сааскы үлэ бырааһынньыгынан!

    0
  • Краевед
    9 мая 2016
     

    Кыайыы күнүнэн!

    0
  • Краевед
    18 мая 2016
     

    Никифоров Василий Васильевич-Күлүмнүүр 150 сылынан!

    0
  • Краевед
    24 мая 2016
     

    Хабырылла Дьөгүөрэп туһунан суруйуҥ эрэ.

    0
  • автор
    30 мая 2016
     

    интернеттан дополнительнай доходта оҥостун, таах мээнэ ватсапка буолары буолбаты кэпсэтиэхтээҕэр бу ссылканнан киирэн харчыта оҥостун, мин чиэһинэйинэн эттэхпинэ күҥҥэ 2500 игин тыһыынчаны оҥоробун. кытаатын киррэн туһанын, сымыйа буолбатах
    http://qdv1669013.renov.online/

    0
  • Краевед
    7 июня 2016
     

    Сураҕа Хабырылла Дьөгүөрэп,бастакы кэргэниттэн уоллаах эбит.Ким билэр суруйуҥ эрэ.

    0
  • Краевед
    7 июня 2016
     

    Леонтьев Максим аҕаабыыт туһунан,"Якутск вечерний" хаһыат суруйбута.Онно иккис кэргэнэ-Новгородова диэн ханнык нэһилиэгий? Билэр дьон суруйуҥ эрэ.

    0
  • Надежда
    1 июля 2016
     

    Оттон уола тоҕо Леонтьев Василий Никанорович диэний уонна Новгородованы чахчы кэргэн ылбыт дуо?

    0
    • Краевед
      1 июля 2016
       

      Надежда, ону билбэтим.Метрическэй кинигэҕэ ,Лөгөй таҥаратын дьиэтигэр(Бээрийэ) 1901 сыл аҕабыыттаабыт.Онно уола-Иннокентий төрөөбүт,кэргэнэ-Анна Фёдоровна диэн суруллубут.

      0
Обратная связь