7 лет на форуме Автор 3 уровня Топ пользователь Все
Награды
7 лет на форуме
7 лет на форуме
Автор 3 уровня
Автор 3 уровня
Топ пользователь
Топ пользователь
5000 просмотров
5000 просмотров
Зал иһин толорор музыка.
  6716
Бу кэпсиир кэмим – эмиэ ааспыт үйэ сэттэ уонус сылларын ортото этэ. Оскуоланы бүтэрэн сопхуоска үлэлии сылдьарым. Үѳрэҕэ суох оҕолор туппай-иппэй үлэлэргэ үлэлиирбит. Кылааһым оҕолоро, үксүлэрэ даҕаны, оскуолаттан отделения тѳһүү үлэһиттэрэ буолан хаалбыппыт. Кыыс аймах дояркалыыра. Уолаттар кѳѳнньѳрбѳ буһарыытыгар, тарбыйах кѳрүүтүгэр, иҥин араас үлэлэргэ үлэлиирбит. Бары бииргэ үлэлии сылдьар буоламмыт бэһиэлэй баҕайы этэ. Бэйэ-бэйэбитин күн аайы кѳрсѳрбүт. Кѳрсүмүнэ – сорохтор биир хотонҥо биир биригээдэ5э үлэлиир буолан баран. Аны ол кэмнэр эргиллибэттэр. Үлэ кэннэ сууна-тараана охсоот кулуупка сүүрэрбит. Кун аайы киинэ, билиард буолара. Субуота аайы уонна гастроллар кэллэхтэринэ үнкүү-битии буолара. Биһиги кругпут саамай улахан буолааччы. Буолумуна, почти сүүрбэччэ киһи буоллахпыт.
Мин кыһыны быһа тарбыйах кѳрүүтүгэр үлэлээбитим. Саас тиийэн кѳрбүт тарбыйахтарбын туттаран баран, от техникатын кѳрүүгэ ананным, Ыстапаан диэн тырахтарыыс киһиэхэ кѳмѳҕѳ анаатылар. Косилка быһахтарын, кыраабыл тиистэрин уларытабыт. Оргууй аҕай сылдьабыт.
Биир күн, күнүс эбиэт кэннэ, тас күүлэҕэ тахсан табаахтыы олордум. Ыраас үчүгэй ба5айы күн этэ. Кѳтѳр-сүүрэр барыта кэлэн, от-мас тиллэн, силигилээн турара. Арай ол олорон кѳрдѳхпүнэ утары үрүйэ уҥуор турар түѳрт квартиралаах дьиэ диэкиттэн икки кыыс күлсэ-күлсэ утары иһэллэр. Кѳрдѳхпүнэ билбэт кыргыттарым. Уонна маннааҕы кыргыттары ыраахтан, походкаларыттан да билэр буолла5ым. Суох-суох олох билбэт кыргыттарым эбит. Син чугаһаабыттарыгар кѳрбүтүм кэлиилэр быһыылаах. Олох билэттээбэт кыргыттарым эбит. Мин диэки кѳрѳн аастылар. Ааспыттарын кэннэ, ханна баралларын кѳрѳѳрү дьиэ ойоҕоһугар хаамтым. Кыргыттар. кэпсэтэ-кэпсэтэ, табаарынай маҕаһыынҥа киирэн хааллылар. Мин баҕар тахсыахтара диэн, кэтэһэ таарыйа, эмиэ табахтаатым. Болгарскай, «Шипка» табаах уоспун салаабытыгар ѳйдѳнѳн, быраҕан баран үлэбэр хомуннум. Олбуортан тахсан иһэн маҕаһыынҥа сылдьан ааһарга сананным. Уулуссаны туораан, күүлэҕэ кыратык тохтуу түһээт, маҕаһыынҥа киирдим. Арай киирбитим кыргыттарым уун-утары прилавокка тураллар. Ааһан, ону-маны кѳрүѳлээбитэ буолан баран, тахсан мастерскойбар тэпсэҥнээтим.
Ол иһэн саныыбын: «Саҥа атыыһыттар кэлбиттэр. Ити кырата мэлтээски да буоллар син эбит. Бэйи ити Павликтаах диэкиттэн иһэллэрэ. Киэһэ Павликтан ыйытыллыа. Кини, обургу, булгу билэр буолуохтаах. Маарыын ханна эрэ бараары отделение аттыгар тыраахтарга олороро».
Ол күн, аһары да – быһа түһэр курдук буолбатар, син сүѳдэҥнэстибит. Куйааһа да бэрт курдук.
Биэскэ дьиэбэр тиийэн суунан эрдэхпинэ Павлигым бу киирэн кэллэ.
Киһим киирбитигэр хоско аастыбыт. Хоско книжнай ыскаап кэннигэр кырыкый хостоохпун.
- Хайа бүгүн ханна сырыттыҥ?
- Ээ сайылыкка комбикорм быраҕан кэллибит.
- Ноо, маарыын эһиги диэкиттэн маҕаһыынҥа икки кыыс ааһан эрэллэрэ – билэҕин дуо?
- Ээ биһиги соседпытыгар икки практиканка кыргыттар кэлбиттэр. Соседпыт биирин аймахтара үһү. Бэҕэһээ рабкооп массыынатынан тахсыбыттара.
Хата киһиҥ билэ сытар эбит.
- Бүгүн кулуупка үҥкүү буолар үһү Хайа ылабыт дуо? – диэн кэпсээннээх буолан биэрдэ.
- Оттон тахсан киириий, бу сырыыга эн уочаратыҥ – диэтим, таҥас уларытта туран.
Киһим иһиттим дуу, истибэтим дуу – диэбиттии таһырдьа элэс гынан хаалла. Ити аата маҕаһыынҥа аргы атыылаһа сүүрдэ. Онтукабытын – «диссертация» туттарыы диэн ааттыыбыт. Аһары маҕаһыынҥа элэҥнээмээри – уочаратынан ылабыт. Сороҕор атын уолаттарбыт кэллэхтэринэ арыый сыбыытыырбыт аччыыр. Маҕаһыынҥа кырдьа5ас атыыһыттар тураллар. Дьоммут саастыыта дьоннор. Онон оҕолорун курдук кѳрѳллѳр. Сороҕор үѳрэтэллэр даҕаны. Аһары борҕоһуйа илик буоламмыт толлобут. Ол иһин уочарат кэһиллибэт.
Бу тоҕо дьиэтигэр тойон курдук тутунна, дьоно тоҕо кѳрбѳттѳрүй? – дии саныаххыт. Бу кэмҥэ дьиэҕэ кырдьаҕас эбэбин уонна балтылаах-бырааппынаан эрэ олорорбут. Кинилэр миигиттэн биэс- сэттэ сыл балыстар. Дьэ онон дьиэ хаһаайына, уон аҕыстаах уол оҕо, мин буолабын. Эбэм хотонуттан, дьиэ дьаһалыттан орпот даҕаны. Мин истэхпинэ даҕаны эбэм утуйбутун кэннэ кэлээччибин. Уонна миигин улаханнык саҥарбат да этэ. Уруккута тапталлаах хоой сиэнэ буоллаҕым. Почти уонча сыл эбэм хоонньугар утуйа сылдьыбытым. Убайдар улаатан бараннар орон босхолонон туспа кѳспүтүм. Билигин быраатым аах хоой оҕолоро. Оччолорго эбэм аҕыс уончата этэ. Уонна хамнастаах тойон мин буоллаҕым. Эбэм эрэйдээх уон солкуобай пенциялааҕа.
Киһим ѳр буолбата, икки «Агдамы» кыбыммытынан, хос ортотугар биирдэ баар буола түстэ. Хоско былыргы концелярскай остуол турара. Икки өттүгэр хатааһыннаах ааннаах, сырайа германтин. Остуол анныттан ыстакаан хостоон, биир бытыылканы, кэпсэтэ-кэпсэтэ – дьаһайан кэбистибит. Куйааска эбиллэн «били баҕайы» син оонньоото ээ.
Арба, биири умнан олоробун. Сарсын быыбар күнэ! Онон үҥкүү, түүнү быһа, сарсыарда 6 чааска дылы буолуохтаах. Онтон, быыбардаан баран биирдэ дьиэлиэхтээхпит. Бу мин бастакы быыбарым. 18-пын саас туолбутум. Тѳрѳѳбүт күнүм маайга буолан, армияҕа, сааскы призывка хабыллыбатаҕым. Биһиги кылаастан биир уол барбыта. Сураҕа Чита диэки, танковай чааска түбэспит үһү. Оттон Павлик туола илик буолан күһүҥҥүгэ да кѳтѳр.
Таҥнан-саптан кулууптаатыбыт. Дэриэбинэ5э саҥа кыыс кэлиитэ улахан событие буолааччы.
Күһүн «хойобулланан» баран Сана Дьыл диэки син ѳрүттүммүтүм. Онуоха дылы испэккэ сылдьыбыт киһи – кыралаан «Тэп» гыннарар буолбутум. Аһаатахпына умнуллар курдук буолара. Ол Саҥа Дьыл кэннэ, ол-бу кэлии-барыы кыргыттары кытта ходьох-идьэх хаамсыы элбээбитэ. Үксүлэрэ, сарсыныгар ааттыын умнуллан бараллара. Саҥа кыргыттары эрийэргэ сыалай конкурс курдук буолааччы. Сороҕор сутуругунан далбааттаныы да баара. Уопсайынан ити дьыалаҕа син уопутурдум дии сананабын.
Биирдэ, уонча сылы быһа, паарта5а, бииргэ олорбут одноклассницам Биэрискэ:
- Ноо, уларыйбыккын ахан, быһата «Бабник» буолбуккун – диэбитэ.
- Хайдах?
- Бэйэҕин кѳрүн. Кэлбиккэ-барбыкка барытыгар иҥээннээн сүрдээххин. Сорох-сороҕор син туттунуо да эбиккин – диэтэ.
- Тоҕо?
- Оттон били күһүн Вера диэн үчүгэй баҕайы кыыстаах этиҥ дии?
- Обургу! Ону эн хантан билэ оҕустун?
- Акаары миигин хараҕа суох диигин дуо? Урут уруок устарга эйигиннээҕэр кѳрѳр курдугум. Билигин да мѳлтүү илик. Хас кутурук аайы хайбаҥныыргын кѳрбѳт үһүбун дуо?
Инньэ диэн саҥата суох ыытан турардаах, «Эбиитин эмэһэҕэ тэп» диэбиттии бааспын соролообута. Киһи таптыы уонна таптата сылдьан эргимтэтин ѳйдѳѳн кѳрбѳт эбит. Верабын, ааһан биэрбэт бааспын, санаатахпына сүрэҕим хаанынан оҕуолуура. «Бабник» ааттаннаҕым ол. Дьэ ол кэннэ арыый мүлтүйэ сылдьар кэмим этэ.
Кулууп таһыгар улахан баҕайы: «Бука бары быыбарга!» диэн плакат ыйанан турар. Аан ойоҕоһугар: «Быыбар буолара 1 хонук хаалла» диэн биллэрии баар. Уонна туох да сарсынҥы быыбары кэпсиир суох. Арай, киинэ биллэриитэ ыйанар сиригэр: «Зита и Гита» - диэн киинэ биллэриитэ ыйанан турар. Билигин онно ханнык быыбарга кыттыбыппын ѳйдѳѳбѳппүн.
Кулууп кирилиэһигэр уолаттар бѳҕѳ табаахтаан бусхата тураллар. Биһиги эмиэ дьон быыһыгар туран буруолаатыбыт. Киинэ буолуо арыый эрдэ курдук. Күлсүү-салсыы, кэпсэтии-ипсэтии баһаам. Быыһыгар олох да «мыччыстыбыттар» бааллар. Тохтуу түһээт, сѳрүүн кулуупка киирэн, кассаттан билиэт ыллыбыт. Зал иһэ эймэҥнэс киһи. Индиискэй киинэ буолан оҕонньордуун-эмээхсинниин, турардыын-турбаттыын, эдэрдиин-эмэнниин бары кэлбиттэр. Үѳр хаас түһэн олорорун курдук саҥа-иҥэ толору. Били «Зал иһин толорор музыка…» диэбит курдук, бэйэтэ туспа музыка. Билигин аны оннук суох. Баҕар куораттарга оннуга буолуо. Дэриэбинэҕэ аны киинэ буолбат. Буолбатаҕа да ыраатта. Улахан экранҥа киинэ кѳрбѳтѳх сыалай поколение улаатта. Биһиги киирэн кэннин диэки аастыбыт. Миэстэ да аччаабыт. Биир сиргэ миэстэ булан – нэһииччэ кыбылынныбыт. Ол-бу диэки мэлээриҥнээтим даҕаны били кыргыттар кѳстүбэттэр. Дьон билигин да кэлэ турар. Ол да буоллар, бириэмэтэ кэлэн, киинэбит саҕаланна. Икки сиэрийэни биир тыынынан кѳрѳн кэбистибит. Эмиэ да күлүүлээх, эмиэ да санньыардаах, эмиэ да үѳрүүлээх киинэ. Дэлэҕэ даҕаны үчүгэйи барытын: «индиискэй киинэ курдук» - диэхтэрэ дуо?
Киинэ кэннэ, тахсан иһэн, эмиэ кѳрүѳлээтим да кыргыттарым кѳстүбэттэр. Павликпынаан дьиэлээтибит. Баран иһэн оҕолору, ыал таһыттан, дьиэлэригэр илдьэн утуталаатым. Эбэбит былыр хаптайбыт.
Оҕолор утуйтарын кэннэ били «Агдаммытын» тоҥсуйдубут, хаһыытаабат оҥордубут. Дьэ уонна хомунан кулууптаатыбыт. Кулууппут да ыраа5а суох. Баара суоҕа уулуссаны эрэ туоруоххун наада. Ону биһи дьон ѳр гыныахпыт баара дуо? Аҕыйахта сабыта үктээн тиийдэхпит дии. Куруук буоларыныы – кулууп иннэ толору ыччат. Табаахтыы таарыйа сонун бѳҕѳнү кэпсэттибит. Ол турдахпытына били икки кыыс кэлэн, кулуупка, киирдилэр. Били, айдаан бѳҕѳ буола турбут кулууп иннэ чуумпуран ыларга дылы буолла. Табаах буруотун быыһынан: «Красная Москва» - духи сыта биллэн ааһар курдук гынна. Киирээттэрин кытта биир уол саҥата:
- Арылыйан сытым дии, ити хайа барахсаттарый? – диэтэ.
Аан сабыллаатын кытта кулууп иннэ эмиэ куугунуу түстэ. Обсуждения саҕаланнаҕа ол. Мин, кыратык турбахтыы түһэн баран, иһирдьэ сылыпыс гынным. Сайын буолан сыгынньахтаныы иҥин суох, фойеҕа сразу киирэҕин. Фойе иһэ бүдүк-бадык. Дьон тобус толору. Тымтайга собону симэн кэбиспит курдук. Анараа ѳттүгэр аан аһаҕас быһыылаах даҕаны – итиитэ сүрдээх. Бэйэҕин хобордооххо ыһаарылана сытар собо курдук сананаҕын. Киирэн иһэн уу чаккыраан бараҕын. Динамиктан сапожник ырыата ыыра барар:
- Тогда не надо переживать, тогда не надо перебивать…
Ол аайы зал иһэ эмискэ-эмискэ тоҕо барар. Мин ол-бу диэки ѳҥѳҥнѳѳн кѳрѳбүн да, били кыргыттар кѳстүбэттэр. Ким эрэ, кэннибиттэн үппүтүгэр эргиллэн кѳрбүтүм – били кыргыттарым эбит. Биирдэ өйдөөбүтүм айахпын атан баран, ааны бүѳлээн турар эбиппин. Халбарыс гынан киллэртээтим. Кыргыттар киирэн Ленин бюһын аннын диэки баран – турдулар.
Фойеҕа киирдэххэ муннукка Ленин гипсовай бюһа баара. Кэлин олох уларыйбытын кэннэ кѳстүбэт буолбут. Биһиги, аныгы хаһаайыннарбыт – кулууп кылабыыһа буолбатах диэбиттэр быһыылаах.
Били ыстаҥалаһыы музыка тохтоотун – ах барда. Хайдах эрэ зал ѳрѳ тыынарга дылы гынан ылла.
Ответов 20 Написать ответ
  • Хомустан
    26 июля 2013  

    .

    Хайдах эрэ зал ѳрѳ тыынарга дылы гынан ылла. Аныгыскы музыка тыаһыар дылы бары муннуктар, истиэнэлэр диэки халбарыйдылар. Зал ортото арыый аһыллар курдук буолла. Сорох-сорох таһырдьаны былдьаста. Санаабар ѳр хаачыргаан проигрывательбыт дьэ тѳлѳ барда. Уонна зал иһин вальс музыката толордо. Тыаһаата дуу, тыаһаабата дуу диэбиттии били кыргыттар – куустуһан баран эргийэн бардылар. Оргууй аҕай эргичиҥнээн зал түгэҕин диэки устан, платьелара тэлээрэ турдулар. Ойоҕоспор биир уол саҥата:
    - Ити кимнээҕий? – диэтэ.
    - Билбэппин – диэтим эригийбэккэ эрэ.
    - Хайа, хайыталыы киирэбит дуо?
    - Давай! бардыбыт - диэтим да утары устан иһэр кыргыттар диэки үнүѳхтээтим. Хараҕым кытыытынан кѳрѳдѳхпүнэ түннүк диэкиттэн икки уол хамсаан иһэн тохтоотулар. Аҕыйахта хаамаат ытыспын «тас» гыннардым. Кыргыттар биһи иннибитигэр хорус гыннылар. Били маарыын оруу кѳрбүт мэлтээски кыыһым – мин ѳттүбэр түбэстэ. Дьэ табыллаары – табылынным.
    - Разрешите – диэн буолла.
    Маарыын эппитим курдук – саҥа кыргыттарга конкурс курдук буолааччы. Атын уол эрийэ сылдьарыгар киирэн кырбаныаххын сѳбѳ. Оннукка авторитет да, арбаҕастаах да быыһаабат. Онон забивайдаабыт тойон. Ол кэриэтэ кэлин син атаакалыаххын сѳбѳ. Ол да сороҕор сотуһуута суох сатаммата. Но итинниккэ, разборкаҕа, авторитет уонна арбаҕастаах кѳмѳлѳһүѳн сѳптѳѳҕѳ. Дьэ онон табылынныбыт. Табыллаары табыллан били кыыһым мин ѳттүбэр түбэстэ. Ити үтүѳ бэлиэ.
    Кыыспын илиититтэн ылан эргийэн бардым. Наһаа да үчүгэй үҥкүүһүт буолбатарбын, дьоҕойон эргичиҥнээччибин.
    - Кыысчаан ким диэнҥиний? Мин … - ааппын эттим.
    - Мила.
    Кыыһым – хара тѳкүнүк сырайдаах, кылгас баттахтаах, бэйэтигэр барар эттээх сииннээх. Кѳрүҥүнэн мин саастыым быһыылаах. Аҕыйахтык кэпсэтэн эрдэхпитинэ – пластинка бүтэн хаалла. Ол саҕана магнитофон олох аҕыйах кэмэ этэ. Дьэ онон үҥкүү үксүн пластинканнан барара. Сороҕор ол пластинкалар, алдьанан, биири хатылыы турар буолааччылар.
    Кыыспын – Ленинын анныгар атаардым. Баран иһэн аныгыскы вальска ыҥырыах буоллум. Кыыспын атааран баран, таһырдьа тахсан, сѳрүүкээн киирдим. Киирээт Ленин анныгар бардым. Сонно тута түгэх диэкиттэн:
    - Белый танец! Дамы приглашают кавалеров – диэн хаһыытаатылар.
    Ону кытта зал иһин:
    «Музыка вновь слышна,
    Встал пианист и танец назвал.
    И на глазах у всех
    К вам я сейчас иду через зал.
    Я пригласить хочу на танец
    Вас, и только Вас,
    И не случайно этот танец вальс.
    Вихрем закружит белый танец,
    Ох, и услужит белый танец,
    Если подружит белый танец нас».
    - диэн ырыа музыката толордо.
    - Разрешите – диэн, Мила миигин үҥкүүгэ ыҥырда.
    Дьэ итинэн олоҕум саҥа эргимтэҕэ киирэн – эргичиҥнээн бардаҕа ол. Ол түүнү быһа арахсыбакка үҥкүүлээтибит. Мила, атын оройуонтан кэлэн, «Школа магазин» үѳрэнэр эбит. Билигин, практикаларыгар, дьүѳгэтинээн маннааҕы рабкоопка кэлбиттэр. Сарсыарданнан тахсан, быыбарбытын кэтэһэ таарыйа, күѳл кытыытыгар күүлэйдээтибит. Эдэр дьон сүрэхпит тэбиитэ биир суолга киирэн айанныы турда. Быыбар кэннэ дьиэтигэр атаардым.
    Дьиэбэр тиийэн сыттыкка тѳбѳбүн ууран эрэрим да, утуйбут этим.
    Киэһэ киинэ кэннэ күүлэйдии бардыбыт. Сайын дэриэбинэҕэ күүлэйдиир проблемалаах соҕус. Сырдык буолан оҕолуун-оҕонньордуун бары сүүрэ сылдьаллар. Түүн үскэ дылы дэриэбинэ утуйбатын тэҥэ. Биһиги эмиэ фермаҕа, хотонҥо киирэн, хорҕойдубут. Алааска барыаҕы кумаар баар дии.
    Кууһан ылан уураан иһэн тохтоон хааллым. Уураан иһэн кѳрбүтүм атын кыыс! Уоһа атын! Хараҕа атын! Вера буолбатах!
    Туормастанан хааллым. Кыыһым, хараҕын симэн кэтэһэн турбахтыы түһэн баран, харахтарын аста. Ѳйдѳѳбѳтѳхтүү мин диэки кѳрүѳлээтэ. Мин кууһан турбут илиибин ыһыктан кэбистим. Саҥата суох утары кѳрсѳн турдубут.
    - Чэ дьиэлиэххэ – диэтим, хайдах да быһаарар кыаҕым суо5а. Били үѳрэ-кѳтѳ барбыт дьон, уку-*** дэриэбинэлээтибит. Олбуоругар дылы атааран баран, покааласпакка да, эргиллэн дьиэм диэки кэккэлэтэ турдум. Кыыһым кэннибиттэн кѳрѳн туран хаалла.
    Ѳр утуйбакка эргичиҥнээтим. Харахтарбын симтим да – Вера хараҕыттан уу таммалыы-таммалыы, уун-утары кѳрѳн турар буолар. Аһардым дии санаабытым – ааспатах эбит. Бастаан утаа курдук эмиэ, түүнү быһа, субу баардыы кѳстѳн кэлэ турар. Сарсыарданнан сылаа кыайда быһыылаах, утуйбут этим.
    - Ноо, тур үлэ5эр бар – диэн эбэм тардыалаабытыгар уһуктубутум, тоҕус чугаһаабыт этэ.
    Быстыам дуу, ойдуом дуу кыратык хабыалыы түһэн баран үлэбэр сүѳдэҥнээтим. Эбэм эрэйдээх бэлэмигэр тѳкүнүҥнээн да сылдьыбыт эбиппин.
    Үлэ чааһа сор бѳҕѳнѳн, күнү быһа сыыллан, дьэ бүттэ. Дьиэбэр нэһииччэ кэллим да суулуннум. Баһым иһэ барабаан курдук. Саҥа утуйуох курдук гынан эрдэхпинэ:
    - Бэҕэһээ эрдэ да кэлэн эрэр этиҥ, бу киһи тоҕо сүргүнүй! Түүнү быһа ханна сырыттыҥ? Чэ тур, бүгүн баҕас эн уочаратыҥ! – диэн, Павлик тардыалыырыттан уһуктан кэллим.
    Туран сууна сүѳдэҥнээтим. Киһим хаһыат кѳрѳ хаалла.
    - Павлик, бүгүн эн тахсан киир. Ол кэриэтэ кэлин мин, субуруччу сылдьан ситиһиннэриэм буоллаҕа. Бүгүн хайдах эрэ нэһииччэ сылдьабын.
    - Чэ оччоҕо мин бардым.
    - Ноо мэ ѳссѳ иккитэ ылаар, наада – диэтим, киһим ѳйдѳѳбѳтѳх курдук кѳрѳн турарын – кѳрѳн.
    Уолум ѳр гыммата түѳрт бытыылканы элээрдэн киллэрдэ. Бу сырыыга бииринэн түмүктэммэтибит. Иккиһи эмиэ дайбаан кэбистибит.
    - Дьэ ноо бэҕэһээ табыллыбатым.
    - Хайдах?
    - Оттон кѳстѳн кэлэ турар.
    - Туох?
    - Оттон Вера.
    - Хайдах?
    - Уураһаары гыммытым олох атын уос, сырай, кыыс! Хайдах да уураһар кыаҕым суох эбит. Ыксаан сразу тѳннѳн кэлбиппит. Ааста диэбитим – ааспатах. Бѳѳлүүн эмиэ сордоото. Чэ ити хааллын иһиэх.
    - Оттон киинэҕэ барбаппыт дуо?
    - Мин барбаппын, барар буоллаххына бэйэҥ бар. Миигин ыйыттахтарына сиргэ барбыта диэр.
    Киһим хомунан киинэлээтэ. Мин таһырдьа тахсан олордум. Истэҕим аайы ѳссѳ кэлэн иһэр курдук гынар. Ыксаан дьиэҕэ киирэн сыттым. Санаабар Вера иһимэ диир курдуга. Онтон олох умуллан хаалбыппын. Арай түһээтэхпинэ хоспор Вера киирэн кэлэр.
    - Тоҕо эн миигин ыҥыраҕын? Эн биһи тапталбыт бүппүтэ дии.
    - Ыҥырбаппын, бэйэн барбакка сордоотуҥ дии?
    - Суох, мин барбытым. Самолёт илдьэ барбыта. Эн онно киирбитиҥ буоллар, мин хаалыам этэ. Чэ, наһаа айманыма, аны кѳстүѳм суоҕа. Ол да буоллар, ити кыыһы бырах – кини эн аналыҥ буолбатах.
    - Хайдах – диэбитинэн ороммор олоро биэрдим.
    Дьиэ иһэ уу чуумпу. Арай истиэнэҕэ чаһыы маятнига тыаһыыр.
    Ойон туран таһырдьа тахсан табаахтаатым.
    - Бээрэ. Тугу-тугу түһээтим. Илэ курдук дии. Бырах диэтэ дуу? Аналыҥ буолбатах диэтэ буолбат дуо? Ээ сылаам уонна аргы оҕуста ини. Ама оннук буоллаҕай? Чэ-чэ кѳрѳн иһиллиэ. Хас чаас буолта буолла. Хайдах эрэ үс чаас иҥин курдук. Син утуйбуппун быһыылаах. Били Павлик кэлин кэлэ сылдьыбыта дуу – суо5а дуу? Били аспыт бүппүтэ дуу – суоҕа дуу? Дьиэҕэ киирэн кѳрүѳххэ.
    Хоспор киирбитим били барахсан, биир ордон, остуол кэннигэр кылбайан, кѳстѳр.
    - Ээ Павликка бара сылдьыахха. Баҕар Миланы кѳрүѳм.
    Санаатым – толордум. Били барахсаны уктаат киһибэр тэбинним. Тиийтим, киһим саҥа волейболлаан кэлбит. Чай кутта сылдьар.
    Тахсан били табаарыһы боппуруоһун быһаардыбыт. Мунньах боппуруоһа утарылаһааччы суоҕунан сууххай соҕустук быһаарылынна. Мунньахсыттарга перекур биллэрилиннэ.
    - Ноо, маарыын миигин ким да ыйыппата ини?
    - Оттон Мила суохтаан эрэрэ. Ханна барда да, ханна барда диэн сордообута.
    - Павлик киирэн тахсыый?
    - Утуйдулар ини.
    - Буоллун, миигин ыҥырар диэ.
    - Туохпун сүтэрэрим баарай, киирэн да тахсыахха сѳп буолла5а дии.
    Киһим анараа аанҥа киирэн хаалла.
    Урут да, билигин да дэриэбинэ дьоно ааннарын хатанааччылара суох.
    Киһим ѳтѳр буолбакка бу тахсан кэллэ.

    0
    • Хомустан
      26 июля 2013  

      .

      - Билигин тахсыа. Хата утуйа иликтэр эбит – диэн баран дьиэтигэр киирэн хаалла.
      Сонно тута, Мила тахсан кэллэ.
      - Привет!
      - Привет!
      - Маарыын киинэ кэннэ күүтэ сатаабытым.
      - Ээ, сиргэ баран кэллим.
      - Павлик эппитэ.
      - Мила кыратык хаамса түһэбит дуо?
      Кыыһым илиибиттэн ылла уонна хаамса турдубут.
      - Мила бэҕэһээнҥини бырастыы гын! Кэлин кэпсиэҕим Мин бэҕэһээ хайдах да туохтуур кыаҕым суоҕа.
      Кыыһым саҥарбат. Кулууп кэннигэр баран, күѳлү кѳрѳн, турдубут. Эмиэ эргилиннэрэ тартым. Бу сырыыга, мэһэйэ суох, уурастыбыт. Хайдах эрэ уураһартан атын санаа да суоҕа. Тохтоло суох, ахтыспыттыы, уһуннук уурастыбыт. Сылаас-сылааспытыгар, эт-эппитигэр сыстыһан таптал кынатыгар уйдаран – түлэй түүнү бараатыбыт.
      Дьон туруута, сарсын ыһыахха бииргэ сылдьыах буолан, араҕыстыбыт.
      Дьиэбэр тиийээт хаптайдым.
      Күнүс эбиэт саҕана уһугуннум. Хайдах эрэ дэлби ыалдьан уһугуннум. Тѳбѳм ыарыыта сүрдээх, хайа бараары хаайар. Хотуолуох да курдукпун. Лаппа температураламмыппын. Арааһа, бу сай ортото, тумуулаабыппын быһыылаах. Бѳѳлүүн ырбаахыннан сылдьыбытым оҕуста быһыылаах.
      Ыһыахха, түһүлгэҕэ киирэр туһунан толкуй да суох буолла.
      Таһырдьа, сырылатан-сырбатан, куйаас да куйаас. Мин буоллаҕына титирии сытабын. «Зуб на зуб не поподает».
      Павлик тиритэн-хорутан киирэн кэллэ.
      - Хайа бу киһи тура илик! Оттон ыһыах? Оттон Мила? Чэ тур, бүгүн эйигинэ суох ыһыах буолбат үһү!
      Сырайбын-харахпын кѳрѳн баран:
      - Хайдах буоллуҥ?
      - Тумуулаатым быһыылаах.
      - Ѳлѳттѳрбүккүн быһыылаах.
      - Хантан!?
      - Оттон мунньах аһа.
      - Суох, суох! Тумуу.
      - Чэ билигин таһаарыахпыт – диэтэ да суумкатыттан буокка хостоон таһаарда.
      - Манны «тэп» гыннар, оччоҕо ааһыа.
      - Кэбис ноо, куһаҕан буолаарай?
      - Истэххинэ чэпчиэ.
      Биирдии порсияны, аһыыр аппарат диэки, аһыырҕата-аһыырҕата – атааран кэбистибит. Хайдах эрэ киирдэ. Хотуолуох курдукпун.
      - Чэ мин бардым. Кимиэхэ, тугу тиэрдэҕин?
      - Бар-бар, оннооҕор бараах барар! Онтон киэһэ, үҥкүүгэ, бэттэх кэллэхпинэ тиийиэм. Атынын бэйэҥ билэҕин.
      Уолум «элэс» гынан хаалла.
      Абырахтанан да абырамматым. Ѳссѳ ыарыйдым.
      Киэһэ үҥкүүлүүр кыах суоҕа. Мила кэтэстэҕэ. Баҕа баһаам да кыах суох...
      Сарсыныгар харахтан сыыһы ылбыттыы – чэмэлкэй туран кэллим.
      Хонтуораҕа тиийбитим:
      - Бүгүн хомунан оккутугар барыҥ! – диэн хаайа олороллоро.
      Быстыахпыт дуу, ойдуохпут дуу хомунан бардахпыт дии.
      Ол саҕана ыһыахтаатыҥ да сарсыныгар окко атаараллара. От биригээдэлэригэр дьону, сэби-сэбиргэли, техниканы түҥэппиттэрэ ыраатта. Онон сээкэйбит почти бэлэм этэ. Арай бэйэбит эрэ хомунарбыт хаалан турара. Мин дьиэбэр кэлэн хомунар аакка түстүм. Мыла баарын үрдүнэн Миланы кѳрѳѳрү маҕаһыынҥа таҕыстым. Прилавокка подругата турар. Кыратык тэпсэҥнии түһэн баран, мыылабын ыллым.
      - Окко бардым – диэтим.
      Тахсан таарыйа «ыһыкпын» биири ыллым. Атыыһыттар үѳрбүттэр ахан.
      - Дьэ бүгүн эр дьон сыбыытыыр күнэ буолбут, атыы бѳҕѳ барда – дэһэллэр.
      Өр буолбатахпыт, дэриэбинэҕэ хомуһан ампаалыктанан айаннаатыбыт. Дэриэбинэттэн тахсыыга биир биригээдэ аһыы олороругар, тохтоон, асаһан аастыбыт. Павлик ол биригээдэҕэ баран иһэрэ.
      - Ноо, мин эйиэхэ кэпсээннээхпин, чэ кэлин бэйэҥ да истиэҥ – диэтэ араҕан эрдэхпитинэ, быыс булан.
      Оттуу бардахпыт ол.
      Бу кэпсээммэр, сыһыана суох да буоллар, кыратык от туһунан кэпсээн ааһыым. Отделения түѳрт-биэс полумеханизированнай биригээдэлэри, хас да илии биригээдэлэрин тэрийбитэ. Мин ол полумех биригээдэҕэ от кээһээччи быһыытынан барыстым. Онно икки от охсор МТЗ, биир мунньар МТЗ уонна кээһиигэ биир ДТ баара. Уопсайа уон икки этибит. Тырахтарыыстартан ураты аҕыс от кээһээччи баара. От охсооччуларбытын бастаан эрэ кѳрбүппүт.
      Бастаан тиийбит сирбитигэр икки күн оҕустаран баран, бүтэн атын алааска кѳспүттэрэ. Биһиги тиийэн икки күн бэлэмнэнэн баран мунньан, кээһэн барбыппыт. Күнҥэ уон икки, уон үс оту кээһэрбит. Ардах мэһэйдээбэтэҕинэ күн иллэҥэ суох сылдьарбыт. Хата ону ардах, сотору-сотору, кэлэн сынньатара. Ол сыл ардах түһэ сатаабыта. Соро5ор хастыы да күн кутара. Күһүѳрү, кус оҕото кѳтѳн, арыый дьарыктаммыппыт.
      Тиийбит күммүтүгэр улахан «Сабантуй» буолла. Балаакка таһыгар хоммут диэн, аҥара балааккаҕа хоммут диэн элбэх этэ. Биир быйыл оскуоланы бүтэрбит уол баара. Киэһэ аһыы олорон миэхэ:
      - Ноо, «тис» гына бараҕын дуо? – диэн ыҥырда.
      - Чэ – диэн батыстым.
      Тыа саҕатыгар тиийэн уолум тохтоон:
      - Бэҕэһээ ыһыахха тоҕо сылдьыбатыҥ? – диэтэ.
      - Ээ ыалдьан тарайа сыттым.
      - Чэ, кэпсиим даҕаны. Ити атыыһыттыыр Мила диэн кыыс эйиэнэ дуо?
      - Оттон миэнэ да буолбатар, бииргэ сылдьабыт.
      - Бэҕэһээ били Уйбаанныын куустуһан баран сылдьаллара. Арахсыах быһыылара кѳстүбэт этэ. Дьон баар диэбэккэ уураһан чобурҕатыһыы этилэр.
      - Ханнык Уйбаан?
      - Отто били, соторутааҕыта армияттан кэлбит.
      - Чэ сылдьан кѳрдүннэр, мин арахсыбытым – диэтим, испэр кымаахтаатар да.
      - Ээ ону этээри гыммытым.
      - Ити хааллын – диэн дискуссияны тохтотон кэбистим.
      Дьиҥэр, маарыын Павлик кэлэҕэйдээбитигэр, хайдах эрэ ытырыктата санаабытым. Ол эрэн аһара убана илик буолан дуу, хайдах дуу улаханнык ѳлѳттѳрбѳтүм. Кыра күнүүлүүр курдук санаа эрэ киирэн тахсыбыта.
      Ити курдук биир ый ааста. Мин ол тухары биирдэ да дэриэбинэҕэ барбатым. Барар кыах баара да, хайдах эрэ, барыахпын баҕарбат этим. Биирдэ, мунньааччы уол, ыһык ыла дэриэбинэҕэ баран кэлэн баран, миигин ыҥырда.
      - Ноо, мунньарбын кэтэргэ кѳмѳлѳс эрэ.
      Мунньара тэйиччи ходуһаҕа сытара. Тыраахтарга олорон онно тэптэрдибит.
      Тыраахтартан түһэн холбоору чугаһыырын кэтэһэн турдум. Киһим кабинатыгар тугу эрэ хасыһар. Онтон икки буоккалаах түһэн кэллэ.
      - Бу эйиэхэ – диэн баран туттаран кэбистэ.
      - Хантан?
      - Били маҕаһыынҥа үлэлиир Мила диэн кыыс ыытта – диэтэ.
      - Хайдах?
      - Бу да киһи, айаххын атанҥын. Оттон эйиэхэ аадырыстаан ыыттаҕа дии. Уонна тылынан: «Бырастыы гыннын» - диэбитэ.
      Оннук сайын ааспыта. Биричиинэ булла-була дэриэбинэлээбэт этим. Хайдах да уһата сатаабыт иһин, күһүн барахсан кэлэр. Биир ардахтаах, силбик күн, оттоон бүтэн, дэриэбинэҕэ кѳһѳн күккүрээн кэллибит.
      Сайыны быһа сылдьыбатах киһиэхэ дэриэбинэ уларыйбыт курдук буолан кѳрүстэ. Ардах түһэн киэҥ да уулуссалар – кыараабыт курдук кѳстѳллѳр. Дэриэбинэ дьиэлэрэ илийэн – эргэрбит-самнайбыт курдуктар.
      Дьиэбэр киирэн аһаан баран сыттахпына – Павлик киирэн кэллэ. Кинилэр биригээдэлэрэ үнүр кѳһѳн киирбиттэр. Ону-маны кэпсэтэ таарыйа биир кыһылы дьаһайдыбыт.
      - Ээ, бүгүн танцы буолар, барар инигин?
      - Оттон бараа инибин, кулуупка сылдьыбатах да ыраатта.
      - Ноо, били Мила үѳрэҕэ бүтэн манна үлэлии кэлбит.
      - Үлэлээтин ээ.
      - Билигин оркестрга ыллыыр дэһэллэр. Бүгүн оонньууллар үһү.
      - Чэ бардахпытына кѳрүѳхпүт .
      Ансамбль туһунан кыратык быһаара түһүүм. Ол саҕана ВИА-лар бумнара этэ. Ханнык да дэриэбинэҕэ тиий – син-биир ВИА-лаахтара. Бу кыһын, биһиги эдэр ыччат, харчы мунньан инструмент атыыласпыппыт. Кулууп дириэктэрэ кѳҕүлээн ансамбль тэриммиттэрэ. Онон эмиэ атын дэриэбинэлэр курдук ансамблламмыппыт. Билигин да, ол ансаамбылы ахта саныыбын. Син бэркэ оонньууллара. Танцыга эмиэ оонньоон үѳрдэллэрэ. Кэлбит-барбыт дьоннор хайҕаатахтарына бары да, сүѳм үрдүүрбүт. Хас да солистах буолааччылар. Кыргыттар да онно ыллыыллара. Ол ансаамбылтан саҕалаан, бэйэлэрин кэмнэригэр, республикаҕа биллэр – ырыаһыттар, музыканнар үүнэн тахсыбыттара. Ол бэйэтэ туспа остуоруйа.
      Киэһэ хараҥарыыта, бадараанҥа түһэ сыыһа-сыыһа кулууптаатыбыт. Уулуссаны нэһиилэ туораатыбыт. Барыта колья уонна бадараан. Хата этэҥҥэ туораатыбыт. Эмиэ кулууп күүлэтэ толору киһи. Хараҥаҕа табаах уота бѳҕѳ кѳстѳр. Дьон саҥата толору. Биһиги эмиэ, олорго холбоһон, кыратык туран табаахтыы түстүбүт. Дорооболоһуу, куустуһуу, кэпсэтии-ипсэтии.
      Кѳрсүһүү официальнай чааһа бүппүтүгэр иһирдьэ киирдибит. Киирбиппит уолаттар бѳҕѳ бильярдтыы сылдьаллар. Эмиэ дорооболоһуу куустуһуу, кэпсэтии-ипсэтии. Фойеҕа аҕыйах киһи үҥкүүлүү сылдьара кѳстѳр. Фойе түгэҕэр подмостка музыкаан уолаттар кѳстѳллѳр. Настройкаланаллар быһыылаах. Сыыйа-баайа кулууп иһэ дьонунан туолла. Мин, уочаратым кэлэн, бильярдтаатым да – хотторон кэбистим. Арай ол турдахпына сѳҥ кыраһыабай баҕайы куолас:
      Зал иһин толорор музыка,
      Дьон бары үҥкүүгэ эргийэр,
      Арай кыыс соҕотох чуҥкуйан,
      Муннукка мунчааран олорор.
      - диэн ыллаан барда.
      Мин фойены ѳҥѳйѳн кѳрдүм. Арай подмостка Мила ыллыы турар. Киирэн аанҥа турдум. Санаабар Мила миигин кѳрѳр курдук гынар.
      Динамиктан:
      Кэтэһэр эрэнэр киһитэ,
      Атынныын куустуһан киирбитэ,
      Кыыс диэки эргийэн кѳрбѳккѳ,
      Үҥкүүгэ эргийэн барбыта.
      - диэн ырыа дуорайар.
      Санаабар Мила эрэ буолбакка, кулууп барыта миигин кѳрѳр курдуктара.
      Ырыаны ситэри истибэккэ тахсан бардым. Хайдах эрэ эмискэ иһиэх санаам оонньоон кэллэ. «Били Павлик ханна түспүтэй? Дьиэҕэ кѳстүбэт. Таһырдьа баара дуу» - дии дии – таһырдьа таҕыстым. Таһырдьа тахсыбытым, кулууптан тэйиччи, уолаттар бѳҕѳ бѳлѳхтѳһѳн тураллар. Табаахпын уматтаат – олорго бардым. Тиийбитим охсуһуу буолаары аҕай турар эбит. Хайа эрэ уол – хайаларын эрэ атаҕастаабыт. Разборка ортолоон эрэр эбит. Сутуруктаһаллара эрэ хаалбыт. Мин аһары боксер да буолбатарбын, кыһыны быһа, син эрчиллиилээх этим.

      0
      • Хомустан
        26 июля 2013  

        .

        Итинник разборкалар куруук да буолбатар – син буолаллар этэ. Бүтэһигэр, туохтан охсуһуу буолбутун билэр да дьон аҕыйах буолааччы. Бу сырыыга «билбэччэй» мин. Ол оннугар, кэлин ким да иэс баайса сылдьааччыта суох. Сарсыныгар биир фермаҕа саах күрдьүѳхпүт баар ээ. Уонна хотторбут киһини илдьи кырбааһын суоҕа. До первой крови – диэбит курдук.
        Тиийээппин кытта бастакы сыҥаах тыаһаата. Ону кытта саҕаланнаҕа ол.
        Мин да кѳрѳн туруом дуо? Уҥа-хаҥас дайбаһан бардым. Хаста да, ыарылаах соҕустук, таптардым да – син атахпар сырыттым. Павлик иҥин дьон быыһыгар кѳстѳн ааһара. Онтон, ким эрэ кэннибиттэн илиибин харбаабытыгар, сутурукпун туппутунан, эргиллэ түстүм. Илиибин Мила тутан турар эбит.
        Хараҕыттан уу-хаар баспытынан, охсуһуу быыһыттан соһон таһаарда. Тѳһѳ да иирэ сырытталлар – кыыстаах киһини ким да охсооччута суох.
        Онно кѳрдѳхпүнэ охсуһуу уота намтаабыт. Үксүлэрин дьонноро тохтоппуттар. Аҕыйах хаалбыта – «словеснай дебатка» кѳспүттэр. Быһата разборка почти бүппүт. Онон манан кѳҕѳрбүт, бааһырбыт элбээбит. Ол разборка туохтан буолбутун – билигин да билбэппин.
        Мин уоһум лаппа ыалдьар. Сыҥаахха да сутурук ыалдьыттаабыт «сылааһа» биллэр. Сутуруктарым да аһыйаллар, тириитэ сороломмут быһыылаах.
        - Хайдах буолан охсуһа сылдьаҕын! Соторутааҕыта аанҥа турар курдугун дии – дии Мила платогунан уоспун сотор. Хараҕыттан уу таммалыыр. Хайдах эрэ уураан ылыахпын баҕардым. Санаатым – толордум.
        Харах уута, помада, хаан буккуһан хайдах эрэ хабархай амтаннаммыт.
        - Мила ханна эрэ барыахха эрэ
        - Бэйи мин таҥнан тахсыам. Охсуһуу буолла диэттэрин кытта – турбуппунан тахсыбытым. Плащпын ылаат тахсыам. Манна кэтэс, эмиэ охсуһаайаххыный!
        Кыыһым ѳр буолбакка таҕыста, күлэр.
        - Диэҕэ киирэн таҥна туран сиэркилэҕэ кѳрбүтүм – дьаабы кѳстүү. Сырайым барыта хаанынан биһиллибит, хараҕым кырааската таммалаабыт. Быһата киһи күлүѳх курдук. Дьон бѳҕѳ кѳрдѳҕѳ. Хата умывальникка уу баар эбит. Сор түргэнник суунаат кэллим – диэтэ.
        Дьэ онтон, куустуһан баран тэпсэҥнии турдубут. Ханна да буоллун, лишь-бы кулууптан эрэ ыраах буоллун. Сотору-сотору, тохтуу-тохтуу – уураһан чобурҕатыһыы. Ахтыспыппыт эбитин. Биир сиргэ тиийэн, бэрэбинэ үѳһэ олорон, таптаһыы бѳҕѳ буоллубут.
        - Миигин бырастыы гын! Ыһыахха эн кэлбэтэххэр – аһары хомойбутум. Подругабынаан биир кыһыллаахпытын испиппит. Иһэн да диэн, үксүн мин хантаппытым. Уонна онно кими кытта да сылдьыбыппын ѳйдѳѳбѳппүн. Чэ бэйэҥ да истибитиҥ буолуо. Кэлин кэлэн кэмсинэн да диэн. Урут аргы испэт этим. Дьиэбэр подругам тутан илдьибит этэ. Сарсыныгар кыбыстаан бѳҕѳ. Киэһэ дьиэҕэр тиийбитим – баран хаалбыт этиҥ. Үѳрэхпин бүтэрэн баран – манна кѳрдѳһѳн таҕыстым. Санаабар, сайыны быһа биирдэ эмит кэлиэ диэн кэтэспитим. Кэлбэтэҕиҥ. Маарыын кэлэн трактортан түспүккүн, маҕаһыын түннүгүнэн, кѳрбүтүм. Танцыга долгуйа-долгуйа кэлбитим. Эн кэлэн, бильяртыы сылдьаргын кѳрѳн – үѳрбүтүм ахан. Ыллаабыппар киирэн кѳрѳн турарыҥ дии. Онтон: «Охсуһуу буолла» - диэбиттэригэр, сразу эйигин санаабытым. Тахсыбытым «тэлэмээттэнэ» ахан сылдьарыҥ дии. Илиигин тутаммын нэһиилэ тохтоттум. Туохтан охсустуҥ?
        - Ээ, оттон бары охсуһаллар. Мин да хайдах кѳрѳн турдамый.
        - Акаары, арай үлтү кырбаммыт буол!
        - Ааһыа буолла5а.
        - Мин кутанным ахан. Ол дьон охсуһуутугар тоҕо кытынныҥ?
        - Билбэппин, оттон эйигин кѳрѳн хайдах эрэ, санаам оонньообута.
        - Мин эйигин кѳрѳѳт наһаа үѳрбүтүм. Сайын тоҕо биирдэ да кэлэ сылдьыбатаххыный?
        - Оттон, хайдах эрэ – эйиэхэ хом санаалаах курдугум.
        - Сайыны быһа кэтэспитим. Бүгүн булгу быһаарсардыы сылдьыбытым. Хата ону охсуһуу быһаарда. Итэҕэй-итэҕэйимэ, эйигин бастаан дьиэҥ аттыгар олороргун, кѳрѳѳт сѳбүлээбитим.
        - Миэхэ эмиэ оннук баара.
        Түүн биллибэккэ ааспыта.
        Онтон ыла күн аайы кѳрсѳр буоллубут. Бэйэ-бэйэбит кѳрсүбэтэхпитинэ сатаныа суох курдукпут. Аргы да испэт буоллум. Арахсыахпыт эрэ дии санаабаппыт. Куруук бииргэ буолуох курдукпут. Ол эрэн олох чааркаана иитиллэн ырааппыт этэ.
        Биир субуотаҕа дьону кытта куобах үүрсэ бардым. Сарсыныгар хонукпутугар кэллибит. Син бултуйдубут. Мин биир саһылы дэҥнээтим. Били Лев Попов ыллыыр украинкатын курдук Мила сырайын оҥорон кѳрѳбүн.
        Бултуйдахпына күн аайы,
        Туһээн кѳрѳн үѳрэбин,
        Мин саһылбынан симэммит –
        Украинкам мичээрин.
        Диэн быһыылааҕа. Дьиэбэр кэлбитим дьонум биир сонуннаах олороллор.
        - Бэҕэһээ, эйиэхэ сэбиэттэн бэбиэскэ кэлтэ. Армияҕа ыҥырбыттар – диэтэ эбэм, чай кута туран.
        - Сарсын сарсыарда рабкооп массыыната 7 чааска барар үһү. Онон киирэр үһүгүн.
        Аһаат Мила олорор дьиэтигэр сүүрдүм. Чугаһаан иһэн кѳрбүтүм – икки киһи күлүгэ уулуссаннан бара турдулар. Ыга куустуспуттар аҕай. Дьиэҕэ тиийэн тоҥсуйдум. Ааны Мила убайа арыйда.
        - Мила суох! Маарыын барбыта. Эйигинниин барбатаҕа дуо?
        Ааны сабаат уулуссаҕа сүүрэн таҕыстым. Күһүнҥү хараҥаҕа дэриэбинэни биир гына кѳрдѳѳбүтүм да, булбата5ым. Билигин санааахпына булбатаҕым да ордук курдук эбит. Оччолорго санаа атын этэ. Быһаарсан баран – тэйэр санаалааҕым.
        Сарсыныгар кузовка олорон военкомоттаабытым. Үс хонон, армияҕа барар буолан тѳннүбүтүм. Кэлэн баран кѳрсүбэккэ сырыттым. Үлэбиттэн уурайан, барардыы ох курдук оҥостуу. Мила туһунан санаабатаҕа буола сатыыбын. Атаарыыннан сибээстээн аргыбын эмиэ «кыл» кыннарар буоллум.
        Биир киэһэ үҥкүүгэ тиийбитим – кулууп иһэ толору кыыс аймах. Училищелар концертыы кэлбиттэр. Арай, биир кыыс миигин кѳрѳр да кѳрѳр. Онтон, табаахтыы тахсан турдахпына, кулууптан батыһан таҕыста.
        - Хайаа билбэтим дии, олох уларыйан хаалбыккын – диэн соһутта.
        - Ол миигин хантан билэҕин?
        - Оттон былырыын манна практикаламмыппыт дии, эн Вералыын сылдьар этиҥ дии.
        - Мин эйигин олох ѳйдѳѳбѳппүн.
        - Хантан ѳйдүѳнүй? Вераттан атын дьон баарын кѳрбѳт да курдугуҥ.
        - Кырдьык кими да ѳйдѳѳбѳт эбиппин.
        - Вера суруйар дуо?
        - Дойдутуттан суох.
        -Чэ мин тоҥнум киирэбит дуо?
        - Киириэххэ.
        Ол киэһэни быһа ол кыыстыын үҥкүүлээтим. Онно да аатын ыйыппата5ым, билигин да билбэппин.
        Үҥкүү бүтэрин саҕана фойе5а Мила биир кыыстыын киирэн кэллилэр. Холуочуктара – киһи хараҕар быраҕылла сылдьар. Миигин кѳрѳѳт хааман кэллэ.
        - Таһырдьа тахсан кэпсэтиэх – диэтэ да, тахсан барда.
        - Туохха кэлэ сырытта?
        - Наадаҕа. Сотору кэлиэм – диэтим да – Миланы батыһан таҕыстым.
        Мила эргиллэн кѳрбѳккѳ, сопхуос хонтуоратын диэки бара турда. Кэнниттэн батыһан, ситэн ыллым. Кыыһым дьэ тохтоон – эргиллэ түстэ.
        - Ити аата бүттүбүт дуо?
        - Бүтэн.
        - Мин эйигин таптыыбын дии.
        - Үнүргээнҥэ дылы мин эмиэ оннук саныырым.
        - Оччоҕо?
        - Үнүр кѳрбүтүм.
        - Ол мэнээк, тулуйбакка.
        - Ѳйүүн барабын. Онон туһата суох.
        - Күүтүѳм этэ буоллаҕа дии.
        - Таах кураанаҕы то5о кэпсэтэбит?
        - Оччоҕо барыахха.
        Кууһан ылан убураан ыллым уонна бара турдум.
        - Туох диэтиҥ? – кэннибиттэн.
        - Бүттүбүт. Дьоллоох буолаар!
        Кулуупка киирэн – соммун кэтээт дьиэлээтим.
        Ѳйүүнүгэр сарсыарда туран армиябар бардым. Дьиэттэн тахсарбар эбэм хараҕыттан уу-хаар баһан, сыллыы-сыллыы:
        - Кэлэргэр тиийэбин дуу, суох дуу – дии-дии боруокка туран хаалбыта.
        Эбэм кэлэрбэр тиийбитэ, ол эрэн атын сиргэ олорор кыыһыгар кѳспүт этэ. Эбэм эрэйдээҕи кытта уонна бииргэ олорботохпут. Армияттан кэлэн баран, бара сылдьыбытым. Эбэм эрэйдээх лаппа хотторбут этэ. Биирдэ командировкаҕа баран иһэн киирбитим, эбэм эрэйдээх – ѳлѳѳрү кими да билбэт буола сытара. Тѳннѳн иһэн харайсан ааспытым.
        Оттон Миланы ол кэннэ кѳрбѳтѳҕүм. Сура5а дойдутугар – ыал буолан, дьоллоохтук олорор үһү. Билигин ыал эбээтэ буолла5а. Онон түүлүм туолбута.
        - Этэнҥэ буол Мила! – диэн алгыыбын.

        0
  • сардаана
    16 января 2014  

    Баьыыба Хомустаан наьаа учугэй кэпсээн

    Уруккуну санаттылар биьи са5ана эмиэ быыбарга тууну быьа танцылаан баран тиийэр буоларбыт.Оччолорго "Агдам",плетенай туох эрэ арыгы баар этэ дии гымза диилэр этэ дуу уолаттар иьэллэрин ейдуубун уонна билинни о5олор курдук жестоко охсуспат буолар этилэрэ.

    0
  • сардаана
    17 января 2014  

    Мин урут бу кэпсээннргэ киирбэт этим.

    0
  • сардаана
    17 января 2014  

    Учугэй да кэпсээннэри суруйар эбиккит

    Билигин аны наар манна киирэн бириэмэ атаарабын.ессе суруйаар дии, Хомустан куутуехпут

    0
    • Хомустан
      18 января 2014  

      Сардаана махтал! Үөһээ суруйтум курдук манна мин аҕыс кэпсээним баар.

      Онтон атын да автордар элбэхтэр. Холобур - Алгыстаах Сарыада, Антонина Гаврильева, Кэпсээннээх Ньургун уонна да атыттар. Кэлиҥҥи страницалары арыйан көрүөххүн эрэ наада. Этэҥҥэ буол!

      0
    • дьуогэ
      9 апреля 2014  

      Хомустан

      наьаа учугэй кэпсээн бэйэи зал иьин толоро музыка диэн ырыа5а ункуулээн бо5о ону санаан долгуйан ыллым ол кэмнэр наьаа да кэрэ этилэр оссо да маннык суруйан ис бары учугэйи

      0
Ответ на тему: Зал иһин толорор музыка.
Введите код с картинки*:  Кликните на картинку, чтобы обновить код
grinning face grinning face with smiling eyes face with tears of joy smiling face with open mouth smiling face with open mouth and smiling eyes smiling face with open mouth and cold sweat smiling face with open mouth and tightly-closed eyes smiling face with halo smiling face with horns winking face smiling face with smiling eyes face savouring delicious food relieved face smiling face with heart-shaped eyes smiling face with sunglasses smirking face neutral face expressionless face unamused face face with cold sweat pensive face confused face confounded face kissing face face throwing a kiss kissing face with smiling eyes kissing face with closed eyes face with stuck-out tongue face with stuck-out tongue and winking eye face with stuck-out tongue and tightly-closed eyes disappointed face angry face pouting face crying face persevering face face with look of triumph disappointed but relieved face frowning face with open mouth anguished face fearful face weary face sleepy face tired face grimacing face loudly crying face face with open mouth face with open mouth and cold sweat face screaming in fear astonished face flushed face sleeping face dizzy face face without mouth face with medical mask face with no good gesture face with ok gesture person bowing deeply person with folded hands raised fist raised hand victory hand white up pointing index fisted hand sign waving hand sign ok hand sign thumbs up sign thumbs down sign clapping hands sign open hands sign flexed biceps
  
Обратная связь
Предложения и замечания