1 месяц на форуме Автор Топ пользователь Все
Награды
1 месяц на форуме
1 месяц на форуме
Автор
Автор
Топ пользователь
Топ пользователь
Топ тема
Топ тема
1000 просмотров
1000 просмотров
Дыгын Дархан - Тоҥус?
  1508
http://dnevniki.ykt.ru/Chinaphone/1087377

Саха сирэ былыр тоҥ уустар дойдулара. Ол суолтата өрүстэр, үрэхтэр, сирдэр тоҥустуу ааттаахтар. Тоҥ уус, тоҥ биис диэн сахалыы - олохтоох уус, биитэр туора омук. Ол Саха өбүгэтэ Байҕалтан (Байкалтан) кэлиитигэр. Саха омук сүрүн икки өбүгэлээх - олохтоох Тоҥ уустар, уонна ол Байҕалтан кэлбит омук.

Тоҥустуу тыллар -

Акӑ - таай, биитэр аҕам саастаах эр киһи, убай (туһаайан кэпсэтэргэ туттуллар тыл) (Сахалыы Аҕа)
Айв - быыһаныы, үтүөрүү (Сахалыы "Айыы" майгынныыр)
Айвна - быыһааһын ( "Айыҥат" мантан буолуон сөп)
Айн, Айды - Көмө (Сахалыы Айыы)
Албин - киэҥ, нэлэмэн (Сахалыы Албан)
Албигу - кэҥэт (Сахалыы элбэх - Элбэ5и буолуон сөп)
ӑллэ, эллэ - Череп (Сахалыы өллө диэн майгынныыр)
Алтан, Алтама - көмүс, көмүстээх
Алдун - Таастаах сир (Алдан)
Андагй - доҕор, билэр киһиҥ
Андага - клясться (доҕордуу буоларга)(Сахалыы андаҕар. Доҕор диэн тыл эмиэ мантан буолуон сөп)
Аян - өрүс урукку умнаһа, умнас, залив
Ая - Үчүгэй, үтүө, чэгиэн (Сахалыы Айыы)
Аямат - учугэйдик, ордук (Айыҥат)
Аята - Сэргии көрөөһүн (Сахалыы Айта)

Баякит/ч - баайдаах сир (Байаҕантай, Байаҕантай аҕа ууһа)
Баян - баай, байан эрэр
Баянмука - байыы, туһа
Баянмукӑн, баяӈ - байыт (Байанай)
Баяраӈ - Тойон, Таҥара (Байанай)
Батур - Итии, кыыһырымтаҕай киһи. (Баатыр, боотур)
Баргида - Утары кытыл, өрүс уҥуор (Бороҕон)
Баргигу, Баргў - анараа утары кытылга
Баргиган - өрүс уҥуор - утары кытыл олохтооҕо
Бэркэ - Сымсатык, түргэн, куттаммат, харса суох, уол оҕото (Сахалыы Бэрт)
Бэр - Ох саа (Сахалыы холобур Бэрий)
Бэркэн - кыра ох саа
Бэркэт - куттаммакка, эр санаа
Бултӑ, Бултӑн - Булт
Бултӑлэн - Бэргэн булчут
Бултӑмнй - булчут
Бултамниды - бултуурга туттуллар
Бултӑнасин - бултуу барааһын
Бултӑды - бултка сыһыаннаах
Бултӑдерй - бултааһын, бултуйуу
Бултӑнэ - бултуйуу
Бурў, Буруй - Буруй, Буруйдаах
Билки - өтө көрөөччү
Билки, билкит/ч - таайтаран көрүү, билгэлээһин
Бэе - Киһи, Эр киһи (Бэйэ)
Бэеӈэ - Эр киһи киэнэ
Бэел - дьоннор, норуот, киһи-аймах (Сахалыы Бэйэл'эрэ)
Бэки - кытаанаах. Ыараханы тулуйуу (Сахалыы Бөҕө)
Бэлэгэ, бэлэгин - Көмө, көмөлөһүү (Бэлэх)
Бэлэктэ, бэлэкэт - көмөлөс (Бэлэхтээ)
Дыктэ - тыкта
Олок - дьиэ, олох, наарта (олох)
Олоксуй - олор, олохсуй, биитэр көтөр уйаланарын этэллэр
Олоӈко - номох
Олоӈколо - кэпсээһин, сэһэргээһин

Алдун - Таастаах сир (Алдан)
Такта - сүүрүгүрэр, устар (үрэх), тэнийэр (уу) (Сахалыы Таатта)
Нюрма - Ох, Стрела (Нюрба)
Хаӈулчӑ - Оргуйбут хаан (Хаҥыл, Хаҥалас)
Кэӈул - көҥүл (Хаҥыл, Хаҥалас бу тылтан буолуон сөп)
Сунтар - Дириҥ күөл
Мэгдын - тыалаах кытыл, биитэр тыалаах арыы (Мэҥэ)
Мэнэ - олохтоох, уһун кэмҥэ олохсуйуу (Сахалыы Мэҥэ, Мэҥэ-Хаҥалас)
Амӈа - аппа, түһүү, быыс (Амма)
Чирапчу - Бадарааннаах сир
Эллэнӈи, Эллэнӈэ - Туруору сыыр, мыраан, туруору өрүс хайата, биитэр ырааһыйа (Өлүөнэ)
Олоӈно - Баай балыктаах өрүс (Өлүөнэ)
Олохуна, Олохума, Олодёнэ, Олонӈо - туоратар үрэх, биитэр балыктаах (Өлүөхүмэ)
Енэ - Киэҥ өрүс, улахан өрүс саҕаланыыта (Иэн, Дьааҥы)

Сокакун, Сокакунди - Алыс кыыһырбыт, түргэн-сымса, Тыйыс (Саха, Сахахаан)
Сокача - Куттаммат, эр хааннаах (Саха, Сахаачча)
Сокачиктан - Киэн туттуу, киэбирии, киһиргээһин
Сокатна - Куттала суохтук, киэбирэн, харса суох туттуу
Ок-сэ - Соһуйуу
Мунньях - мустуу
Муҥха - балыктааһын
Тугэнй, Тугэнит, Тугэнмэн - кыһыҥҥы, кыһыҥҥылыы (Сахалыы түгэн)
Туг-ву - Оннук дуо? Оннук эбит дуо? (Сахалыы Тугу)
Тўлэ - Орто дойду, куйаар, угу тулэ - үөһээ дойду, Хэргу тулэ - аллараа дойду (Сахалыы тула)
Тулэ - уур, иит, туруор (Булка, балыктааһыҥҥа сыһыаннаах) (Сахалыы Туу, Туулаа)
Тур - Сир
Турӑ - харахтары арыйыы (Сахалыы тур)
Турук - Хайа үрдэ
Турувун, Туруган - остуолба, чум ортотугар баар туруору баҕана
Тургэн - сымса, уһуктаҕас, харса суох
Тургэнди - Тургэнник, сотору кэминэн, сотору-сотору
Тургэтэ - харыстаныы, өйөнүү
Тэвус - тап, баттаа (Тэбис)
Тэвэ, Тэвэн, тэвэт - Хабан ыл, тут (тэп, тэбэн)
Тэвэнкэт - хабан ыл, көтөн иһэри (Сахалыы тэбэнэт)
Тэвэс - мээчик
Тэгин, Тэгинди - кытыы, тэҥнэс (Сахалыы тэҥнээ)
Тэлгэкэ - тэҥ ойуур (Сахалыы Тэлгэһэ)
Тэн - Сытыары сир, тыа, кытыл (Тэҥ)
Тэӈкэ - кытыл
Тэнй - Ыраахха дылы тэнийэр
Тэрй - икки, иккиэ буолан, биитэр табаҕа маллары кэтэрдии
Тэрин - иккиэ буолан, икки өртүттэн (Булка холобур)
Суггин - умайар мас тыаһа, этиҥ (Сахалыы суугуна)
Сукэ, Сукэдэ - Сүгэ, сүгэнэн быс, оҕус
Эркэн, Эркэнду - Олох чугас, субу манна (Эркин, Эркээни)
Эрнин - Инники баран ис (Эр)
Эрсэ - Тыатааҕы этэ (Эр)
Эртыкй - Субу манна, манан (Аартык)
Енэ - Киэҥ өрүс, улахан өрүс саҕаланыыта (Иэн, Дьааҥы)
Элдэн - Тимир (Алтан, Алдан)
Хаӈулчӑ - Оргуйбут хаан (Хаҥыл, Хаҥалас)
Ханӈу - Боппуруос (Ханна)
Ханӈукта - Ыйыт, туоһулас (Ханнык)
Хамй - Хааны иһии (Хомуй, хамыйах)
Хал - Көстүмэ, сүт (Хаал)
Харана - Тохтобул, хонордуу стоянка (Хараҥа)
Харис - Салгыҥҥа тохтуу түстэ, үксүн хотойдорго туттуллар (Харыс)
Өссө да элбэх тыл баар.


Бастакы чааhа - http://forum.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=4348827
Ответов 186 Написать ответ
  • Кря-кря
    22 марта  

    Тоҥустар тыллара 1971 сыллаахтан баар.

    90% саха тылыттан ылыллыбыта.

    Тоҥустар - кытайдар.

    Табаны кытта кытайтан кэлбиттэрэ Саха сиригэр.

    Эбээн, эбэҥки - туора барыы диэн тылбаастаах.

    Кытайга баар сүрүн үөрдэриттэн туора барбыт дьоннор ол аата.

    Быраҥаатталар.

    Саха сиригэр туора баран, саха дьонугар эбии буолбут эбэҥкилэр уонна эбээннэр, хэ-хэ

    2
    • Chinaphone
      22 марта  

      ))) Ханан ол тоҥустар тыллара барыта Сахалыы буолбутуй??))) Тугуй ол
      эн толкуйгунан Сахалар эмиэ быранаатталар да оччоҕо
      Хата бэйэн Эбээн аҥаардаҕын боло хата)))) уонна өссө сааппакка дьаабылана олорор )))))) ейдееҕумсуйбут ээ ессе

      0
      • НикитаВ
        24 марта  

        111

        Счастливчик выигравший 400 млн рублей в лотерею признался что победу ему принес уникальный талисман, вот его интервью http://abrevia.me/aifnews Сперва, подумал что развод, но решил проверить по приколу, и тут, как гром среди ясного неба: старый должник объявился и повысили на работе! Что то в этом есть!

        0
  • Хэ хэ
    22 марта  

    Алдун нет такого слова в эвенкийском. Все слова сам придумал))

    1
  • Chinaphone
    22 марта  

    Таах тыл эрэ кыбыппыт киhи диир дьон ааhа турун.
    Оло5о суох сымыйанан ону маны суруйа да сорунуман.

    0
    • .
      22 марта  

      Chinaphone? ,бастаан бу ойууну кер онтон токкуйдаа!

      http://gallery.ykt.ru/gals/2017/12/24/history/2512019_0.jpg - Маньчжурдаттан үлтү оМаньчжурись буолан баран Сибири биир гынан мээнэ бара5ыт. Лабыкта сырсыыта в основном. Сылдьыбыт сиргитигэр ОЛОХТООН ДЬОН тыыппаттар этэ то5о диэтэр бытовой олоххут атын. Таба оту сиирэ буоллар проблема буолуохтаах этэ теруттэргитигэр.Онтон дьэ бу сана олохсуйан ерейен черейен уерэхтэнэ сатыы сылдьа5ыт уонна дьэ туспа буола сатаан ону маны под себя суруна сатыыгыт хара куускутунэн! ((( Туораттан кыра о5о курдук кесте5ут онтука5ыт. Уонна барытыгар то5о Саханы буруйдуу сатыыр идэлээххит буоллай?! Сахалар суохтара буоллар сир сирэйиттэн сууйуллубуккут ырааппыт буолуо этигит..((( Аьыыр иьиккэр силлээмэ

      0
      • .
        22 марта  

        Биир туун манна иккис туун онно!

        Биири ейдее эбэнки ааспыт сирэ барыта эбэнкиийэ буотах. Ол сирдэргэ эмиэ атын дьон олорор!

        0
  • саксаксак
    саксаксак
    Ветеран
    22 марта  

    ТРОЛЛЬ)

    1
    • --- Ну и ну!
      22 марта  

      Якутские слова взяли и ИЗУРОДОВАЛИ ДО НЕУЗНОВАЕМОСТИ по своему!

      ((( Интересно они не стесняются от этого? Наглеют по минутам. ( А про узоров вообще молчу.

      1
  • Chinaphone
    22 марта  

    Якутские буолан, яку диэнин дьэ эбэнки тыла ))) уонна якут буола сылдьын.
    Бастаан саатар Сахалыы суруйа уерэнин. Ол кэннэ дьэ ырытын. Нууччалаанныт туhэн биэрэ сылдьа5ыт.

    0
  • Chinaphone
    22 марта  

    Өйдөөн суруйун. Убаастабыллаахтык сыһыаннаһын.

    0
  • Chinaphone
    22 марта  

    Кэлиилэр Байҕалтан кэлбиттэрин утаа олохтоох тоҥ уустар бааллара номоххо баар. Өрүһү тутуһан, булдунан олорор тоҥ уустар. Олор туора тоҥ биистэрдиин сэриилэһэн олороллор. Олохтоох хаһаайын бэйэтин сирдэрин кимнээҕэр ордук билэрэ биллэр.
    Ол олохтоох тоҥ уустар ол Байҕалтан кэлбиттэрдиин сэриилэһэн устунан биир буолан Саха омук үөскээбит буолуон сөп. Кэлин ол байҕаллардыын биир буолбут тоҥ уустар атын тоҥ биистэри сэриилэн, эһэн, куоттарбыт буолуохтарын сөп.

    Дыгын тоҥуһун, тоҥус аҥаардааҕын туһунан номохторго баар.

    0
    • кулумнуур
      кулумнуур
      Охотник Рыболов
      23 марта  

      Chinaphone, ханнык уhуйээннэ оннук диэн атылларын ыйан биэр.
      Биирдэ уhуйээннэ оннугу булан аахпата5ым

      0
      • Chinaphone
        23 марта  

        кулумнуур, кэпсээннэртэн, кинигэлэртэн. Холобур Эллэйаадаҕа Дыгын быраатынаан ийэтэ тоҥ уус Бүлүүттэн төрүттээх диэн. Биитэр Дыгын тулаайах, төрүтэ биллибэт, Өлүөнэ өрүс кытылыттан эһээхэй эрдэҕинэ булан ылтара диэн баар.

        0
        • кулумнуур
          кулумнуур
          Охотник Рыболов
          23 марта  

          Chinaphone, бииргэ торообут быраата буолбатах.
          Тыгын Ньырбакааны кэбээйи диэккиттэн булан а5алар. Ол дьахтартан 3 уол торууллэр.
          А5алара Мунньан Дархан олбутун кэннэ бырааттара ийэлэрин тон уус дьахтарын кытары ийэлэрин дойдуларыгар курууллэр Тыгын бырааттарын сэрииhит оностуон ба5арар эбэнкилэри утары.

          Бу иннинэ суруйбутум Тыгын ийэтин хат дьахтары эбэнкилэр курэтэн илпиттэрин. Олуонэ оруакэ туhэр Мэндэ диэн урэх тордугэр хат дьахтар торуур Тыгыны уонна хаан баран олор.

          Улаханнык ал5аhыыр эбиккин Тыгыны эбэнки уонна тон уус диир буоллаххына

          1
        • apanas85xsotta
          23 марта  

          Chinaphone, хахахахахха,

          Цитата:
          Холобур Эллэйаадаҕа
          , ити Далан айбыт айымньыта - художественное произведение ))))))))))))))))))))))

          0
          • Chinaphone
            23 марта  

            apanas85xsotta, төһө элбэх Сахалыы айымньылары билэҕин? )))))
            Эллэйаада - Ксенофонтов Саха сирин кэрийэн хомуйбут айымньыта.

            0
            • apanas85xsotta
              23 марта  

              Chinaphone, суох бо хантан билиэхпиний, манна аралдьыйа эрэ киирэбин, эҥин араас көрдөөх кэпсээннэри ааҕа))))))))))))))

              0
    • alamaykunsilama.ru
      3 апреля  

      Chinaphone,СЫМЫЙАЛААМА!

      0
  • Хомустаах
    22 марта  

    Комуза5а эмиэ Android диэн никтээх e6eнкя омук дезинформация ыыта олорор.

    0
    • Chinaphone
      22 марта  

      Хомустаах, Намҥын да

      0
      • Быйанг
        23 марта  

        Chinaphone,
        Быйанг 04:19
        Chinaphone,

        Такие как ты всегда будете гонимые... таких как ты везде будут презирать.
        Где вас таких вылавливают, где вы воспитывались? Как будто кроме своей мамки ни с кем нигде не общались... пинать вас будут везде. Общайся с человеком свой национальности на родном языке, никто тебе ничего не скажет, только не громко, что бы не мешать окружающим. Общайтесь в окружении людей своей национальности на родном языке на родном языке, это же очень прекрасно, и если такой же якут будет пытаться без извинений вклиниваться говоря по-русски, один раз предупредите что бы не мешал разговаривать на родном, если не понимает, в рыло ему в его свинячью рожу, и гоните пинками, что бы не мешал людям нормально общаться. если общаетесь в кругу людей разных национальностей то общайтесь на всем понятном языке... неужели это нельзя запомнить
        Есть этические нормы, которых придерживаться нужно, и тебя будут уважать. везде.

        0
        • Chinaphone
          23 марта  

          Быйанг, бэйэ5ин суруйбуккун бытта ровна))) Эйиигин арааскыта инньэ диэн баттыы сылдьыбыттар быьылаах батта мм?)))))
          Ессе сахалыы чуумпутук кэпсэтин диэбит бола бола суеьу, терут тылбынан хайдах ба5ар кэпсэтиэм, ЭН курдуктар ол бу омуктарга сытан биэрэннит Саха аатын туьэн биэрэ сылдьа5ыт инньик гынан.

          0
          • alamaykunsilama.ru
            3 апреля  

            Chinaphone, тоҥус буоллаххына чудик хантан Саха тыла эн төрүт тылыҥ булуой до!? Эн ханнык баҕар ыһыэхха баран ити курдук саҥар эрэ хата кырбамматаххына махтаныэҥ! Хата Сахатыйбыт Тоҥуспун диэтэххинэ өссө тугу да саҥарыэхтара суоҕа!

            0
            • Chinaphone
              3 апреля  

              alamaykunsilama.ru, дэ чудик ким тоҥуспун диир?:)) Эн хата омугунан арааран өстүһэр ыыстыыр эбиккин ди. Уонна Саха аатын ааттата сырыт.
              Ыһыахха кэлэн омугумсуйан өстүйэн көр отто боруоба, сонно муоскун тоһутуохтара. )))) Норм ыччаттар суманнык ырытарбын кимнээҕэр буолуох өйүүллэр буо, санаа үллэстэн, боппуруоһу эйэлээхтик быһаарабыт.


              P.s Бу былыргыны ырытан көрүү, санаа үллэстиитэ. Өстүһэр ыыстыыр кыра дьон позорданыман:)) ааһа барын

              0
              • alamaykunsilama.ru
                4 апреля  

                Chinaphone, эн ойуур кыыла муоспун тоһутуом диигин да сороҕор эн курдук бычааралары эдэр сылдьан муостарын тоһутар этим. Эн манна форумҥа чохчоҥолоомо до өссө тылласпыта буола буола сүөһү!

                0
                • Chinaphone
                  4 апреля  

                  alamaykunsilama.ru, суруйаргыттан ким сүөһү буолара бэккэ көстөр)) Эйэлээх буолуох, биир сахаларгын ыыстаан тугу туһанаҕын.

                  0
  • Огонер,
    23 марта  

    Быйанг бырабакаатар,бэйэтэ тоҥус бьлах,

    0
    • Быйанг
      23 марта  

      Огонер,,
      Оннук тоҥуспун быһыылаах. Тоҥус буолан хаалан баран, дьоннору барыларын кэниллэриттэн эккирэтэ сылдьыам этэ. — эн тоҥускун быһыылаах, хос эбэн тоҥус быһыылаа - дии-дии :)

      0
  • Могул
    23 марта  

    Тыгын, мээнэ ат уйбат киһитэ, хантан тоҥус буолар?!

    0
  • Быйанг
    23 марта  

    Байанай диэн тыл Эбэнкилиитэ - Чинанай диэн

    Онтон эбэнкилэр алдьаммыт саха тылын курдук тылан саҥараллар. Долганнанр сахалартан атыннарбыт дииллэр даҕаны, чэ, дьиэтинин.. тыллара саа тылтан уратыта - аҕыйах букуба дорҕонноро уларытан саҥараллар.

    Бу, Сомоҕотто диэн киһи тыллар саһылыттан ылан киллэрдигит быһыылаах. Кини топонимиката үксүтэ сахатылн укыратын уларытан суруллубут - диэн миэхэ кэпсии сылдьыбыттара.
    биһиэхэ — Сахаларга, Атан диэн көмүс өҥүн этэр этилэр. Холобура -- Алтан көмүс, Үрүҥ көмүс - диэн. Алтан таас буолбатах.

    0
  • Быйанг
    23 марта  

    Бэрт бэһиэлэй дьонноргут :))

    0
  • Быйанг
    23 марта  

    Тоҕо абааһы көрөр сахалар, түрк тыллынан саҥараҕытый? Уонна сахалартан туоххутун былдьатан сахалары оччо абааһы көрдүгүт. Хантан кэлбиттэрин, хантан үскэээбиттэрин билбэт буолан итинниктэр быһыылаах дуу санаан, 1927 сылттан 1931 сылга дылы статья сурйухпун баҕара сылдьабын. Бэрт баҕайытык үлэлии олорон, бэҕэһээнҥиттэн форумнарга аралдьыйан хаала турабын.
    Оҕонньор, хайа буллуҥ дуо? эбэнкилэри үөхпүт тылларбын.
    Онтон эбэнкилэр манна, сахалары, уонна миигин - саханы омукпунан таарыйан үҕэ сатыы олоргутун туох дии саныыгытй? ити үгүү уолбатах дии саныыргыт буолуо, э..

    0
  • Быйанг
    23 марта  

    Ити, эбэнкилии тыллары киллэрэн тугу көрдөгүтүй, саатар Эбэнкилии тыллар - диэн баран суоххутун.

    Онтон мин, интернеттан 4 нуччалыы-эбэнкилии словари копиялаан ылбытын, өссө икки сыллааҕыта ылбытым. Эһиги даҕаны эбэнкилии словарьдары копияланан ылыҥ э..

    0
  • Быйанг
    23 марта  

    Ити аҕыйаҕа бэрт дии тылларгыт.. манан киирэн ылыҥ: http://www.evenkiteka.ru/stellages/dictionaries/russko-evenkiyskiy-slovar/

    Мантан ылыҥ:
    http://arctic-megapedia.ru/wiki/Язык_эвенков

    манна бааллар быһыылаах:
    https://tungusia.livejournal.com/12648.html

    Онтон манна баар словарьдар, интернетка үлэлииллэр, мин, бу сайтан кирэн көрөөччүн, эбэнкилии тыллары: http://www.evengus.ru/index.html

    0
  • Быйанг
    23 марта  

    Онон, Байанай диэн этэр оннутугар Чинанай диир буолуҥ. Эбэнкилэргэ Байанай суох.
    Онтон биһиэхэ - сахаларга Байанай таҥара буолбатах (Байанай не бог). Байанай иччи, Тыа иччитэ. Нуччаларгэ Лещий диэн ааттаах тыа иччитэ. Булду, балыгы тыа иччитэ билэр..

    0
  • Быйанг
    23 марта  

    ))) Ханан ол тоҥустар тыллара барыта Сахалыы буолбутуй??))) Тугуй ол
    эн толкуйгунан Сахалар эмиэ быранаатталар да оччоҕо
    Хата бэйэн Эбээн аҥаардаҕын боло хата)))) уонна өссө сааппакка дьаабылана олорор )))))) ейдееҕумсуйбут ээ ессе
    Глафира Макаравна үс сылы быһа, ыраах сирдэринэн, сынддыыс курдук кэрийэ сылдьан, кыһыннары ураһаларга, балаткаларга, араас тоҥустар тылларын хомуйбута. Эһиги Шлафира Макаровна Всилевичка Махтаныҥ. Саха сиригэр кини аатынан оскуолалар бааллар

    0
    • Chinaphone
      23 марта  

      Быйанг,
      Мин тылларым smiling face with sunglasses

      Chinaphone
      Вчера, 23:16
      ))) Ханан ол тоҥустар тыллара барыта Сахалыы буолбутуй??))) Тугуй ол
      эн толкуйгунан Сахалар эмиэ быранаатталар да оччоҕо
      Хата бэйэн Эбээн аҥаардаҕын боло хата)))) уонна өссө сааппакка дьаабылана олорор )))))) ейдееҕумсуйбут ээ ессе

      0
    • Chinaphone
      23 марта  

      Быйанг,
      Үчүгэйдик аахпыккын дьэ )))

      0
  • кас
    23 марта  

    древнетюркский язык какой был вы знаете ?

    Скунха - имя сакского полководца ,который руководил последней большой армией саков дал бой иранскому царю Дарию и был взят в плен. После этого уже саки не могли собрать обьединеную армию, и воевали маленькими отрядами в 1000 человек , за ними иранцы гонялись несколько лет . А саки не вступали с ними в открытый бой - действовали как партизаны. В конце концов иранцы ушли ,но их наследие и влияние осталось . Саки стали раздробленными ,маленькими народами.

    суржика в древнетюркском и сакском языках не было. Суржик принесли хунну и позже их стали называть -кыпчаки.

    0
  • Chinaphone
    23 марта  

    Мин санаам сүрүнэ - Булдунан олорор, таба ииттибэт, атынан сылдьар Саха тоҥ уустара Өлүөнэ өрүс кытылынан олорбуттар, ол тоҥ уустар атын дьэ таба ииттэр тоҥ уустардыын эбэҥкилэрдиин кыргыһан олороллор.
    Чингисхан хаана Саха эбэҥкилэригэр баар диэн быһаарбыттара. Ол эбэтэр Чингизид сыдьааннара. Ол аата Саха тоҥ ууһа былыр монголлардыын биир былаас. Сахалыы Дархан - Монголлуу Тархан. Хоһуун эмиэ Монголлууттан буолуон сөп. Ол олохтоох Саха тоҥ ууһа Чингизид сыдьааннара буоланнар сэрии, былаас хааннарыгар баар буоллаҕа. Аны атынан сылдьаллар. Өскөтүн оннук буоллаҕына, Саха тоҥ ууһуттан "Саха" аата аатырбыт буолан тахсар. Тоҕо диэтэр туора тоҥ уустар эбэҥкилэр "Сокакун, Сокача" - Тыйыс, Куттаммат, Эр хааннаах Сымса диэн Сэрииһит омугун иһин ааттыахтарын сөп.

    0
    • 123
      23 марта  

      Chinaphone, эбэнкилэр бэтэрээ омуктар, нууччалар кэннилэриттэн саха сирин булбуттара 17-үйэҕэ.
      Онон суоҕу баар оҥоро сатаама:)

      0
  • Chinaphone
    23 марта  

    Өрүһү тутуһан бултаан олорор Саха тоҥ ууһун тылыттан кэлин эбэҥки тыла төрүттэммит. Саха тоҥ ууһа - Чингизидтар, үөһээ суруйбутум курдук.
    Биири өйдөөн, билиҥҥи эбэҥкилэри бутуйуман, эбэҥки диэн уопсай тыл, тоҥ уустар диэн Саха ааттаабыта, олортон тыла монголлуҥу, саамай улахан, сэрииһит уус Саха тоҥ ууһа - Саха омук биир өбүгэтэ буолуон сөп.

    0
  • Уруй
    23 марта  

    Ханнык да эбэнки суох,бары сахалар. Ити провокатор суруйар. Тонус диэн кос дьону аа5аллар этэ казактар, ясак хомуйбат дьонтон. Онон бутэр.
    Уонна 1910 с дылы нацияны араарбат этилэр, по вероисповедании эрэ. Сахалары инородцы дииллэрэ, онтон в отчётах якуты. Онон никаких эвенков не было. Это новодел. Модно может))

    0
  • кулумнуур
    кулумнуур
    Охотник Рыболов
    23 марта  

    Сахалар курыканнар тобохторо. Тон уустары уонна тун уустары кытары хааннара биир эрээри материальнай бытовой культуралара чынха атын.
    Тон уонна тун уустар наар булдунан уонеа балыгынан аhаан олорбуттар. Табаны мииммэттэр икки табаны сыар5алаан айанныыллар. Булт балык тохтуур сиригэр олохсуйан олороллор. Табаhыт эбэнкилэр уонна эбээннэр курдук кос да кос буолбаттар.

    0
    • Быйанг
      23 марта  

      кулумнуур,
      Сахалларга 19-21 үйэҕэ элюэх тоҥус киирэн хаалбыттара. Онтон 1953 сыллардаахха, уонна 2002 сыллардаахха элбэх саха элбэх саха эбэнкиннэн суруттарыттара

      0
    • alamaykunsilama.ru
      4 апреля  

      кулумнуур, лапсалаама?

      0
      • кулумнуур
        кулумнуур
        Охотник Рыболов
        4 апреля  

        alamaykunsilama.ru,
        Тугу именно лапсалыыбын?

        0
        • alamaykunsilama.ru
          4 апреля  

          кулумнуур, тоҥ уустары кытары хааннара атын! Сахалар Хааннара R1a, N1c1, уонна Хоролор гаплалара!

          0
          • кулумнуур
            кулумнуур
            Охотник Рыболов
            5 апреля  

            alamaykunsilama.ru, эбэнкилэри тон уустары кытары булкуйума.
            Эбэнкилэр гаплотиптара с1 уонна с3
            Тон уустаргаплотиптара n1

            0
            • alamaykunsilama.ru
              5 апреля  

              кулумнуур, угрофинскай буоллаҕа оччоҕо!

              0
            • alamaykunsilama.ru
              5 апреля  

              кулумнуур, уонна өссө биир ыйыытык ол эн этэрин курдук буоллаҕына Угрофин гаплалаах Саха Тоҥус буоларга сөбүлэһиэхтэрэ дуо? Эбэтэр ити эн бэйэҥ мэниэнньэҥ ду?

              0
              • кулумнуур
                кулумнуур
                Охотник Рыболов
                5 апреля  

                alamaykunsilama.ru,
                N1c1 диэн группа анардас угрофинн диир сыыhа ити гаплогруппа внутренняй монголия билинни кытай ткрриториятын иhигэр уоскээн сайдыбыт диэн ученайдар саба5алыыллар.
                20 тыс сыллаа5ыта омуктар диэн хайдыhыы суо5а биис уустара бааллара. Ол биис уустар атын биис уустары кытары уруур5уу аймахтыы этилэр.
                Кэлин дьон элбээн хайдыhыы тыл ос уларыйбыта. Сирэй харах дьуhун бодо эмиэ уларыйбыта. Ол эрэн а5аттан уол бэриллэр уларыйбат. Онтон олорор сирдэриттэн аhыыр астара уларыйан коруннэрэ уларыйбыта. О5олору иитиигэ ийэ сабыдыала улахан буолан о5олор, сыдьааннар ойдоро санаалара тас коруннэрэ уонна санарар тыллара уларыйан а5а тылы ийэ тыл баhыйан хаhан эрэ биир а5а о5олоро тус туспа норуот буолан сайдан бэйэлэрэ марыннаабат тыллаахтаах, ойдоохтор уон тас коруннээхтэр.

                Сахалар ксенофонтов этэринии хас да биис уустара холбоhоннор саха норуота уоскээьитэ

                0
                • alamaykunsilama.ru
                  5 апреля  

                  кулумнуур, итиннэ сөпсөһөбүн!

                  0
                • alamaykunsilama.ru
                  21 апреля  

                  кулумнуур, ити билигин аныгы олоххо ийэ тыла баһыйыэн сөп, онтон былыр аҕа тыла сокуон оннооҕор африкаттан да төрүттээх дьахтар буоллун синэ биир аҕа тылынан саҥарара саарбаҕаламмат! Оччотуна дьахтар эрин тылын бильбэт буоллаҕына былыр (соторутааҕыта наложница ду ойох ду буолбут буоллаҕына) анаан оҕоҕо аҕатын тылын билэр нэҥкэ дьахтары аныыллар! Онон оҕо синэ биир аҕатын омугун тылын билэн улаатар!

                  0
                  • кулумнуур
                    кулумнуур
                    Охотник Рыболов
                    21 апреля  

                    alamaykunsilama.ru, саха тылыгар 30% тиийэ монгол тыла баар дииллэр. Ол аата сахалар монгол дьахталларын ойох ылбыттар буолбатах да? Ол сабыдыала хаалбыт дии саныыбын

                    0
                    • alamaykunsilama.ru
                      21 апреля  

                      кулумнуур, баҕар оннук буолуо. Онтон мин ити улуу хоро бэйэтин дьонун кытары манна саха сиригэр кэлэн олохсуйбутунан уонна сахалар биир аҕа ууһа буолбуттарынан сибээстибин.

                      0
  • Хм
    23 марта  

    Ээ чэ былыргы орус остуолбалары аах,онно барыта сахалыы суруктар. Холобура А5 АС - открой отец диэн. Ханнык эбэнки маннык тылы суруйуой ноко. Руна 5-8 до.н.э. онтон саха ына5а, саха сылгыта сааьа оруобуна 5-8 до.н.э дии.

    0
  • Хм
    23 марта  

    Былыр тонустар олорбуттара буоллар эбэнкэлии урналар буолуо этилэл буо. Ону толкуйдуугут дуо быьа5ас мэйиилээхтэр.

    0
  • Мбб
    23 марта  

    Тонус диэн эбэнки буолбатах. Алфавиттарын негидалецтартан ылбыта Василевич. Маннаа5ы тонустар диибит, дьининэн саха табаьыттара Кытайга тиийэ сылдьан чай, ***, ас-тэрил атыылаьаллар этэ,ол иьин негидалельцтыы билэллэллэрэ бары. Онно Кытай сиригэр сахалыы билбэттэр буо. Табаьыт сахалар ол са5ана бары атыыьыт сирдьиттэрэ этэ Кытайга дылы. Онон ханнык да эбэнки омуга суох! Исторически суох!!!

    0
    • Быйанг
      23 марта  

      Мбб,
      Эвенки диэн омугу, араас тоҥустары холбоон оҥорбуттара. Онтон былыр - Эбэнки - диэн, сахаларга саха буола кэлбит тоҥустары аатыыр этилэр

      0
      • alamaykunsilama.ru
        4 апреля  

        Быйанг, ким да Саха буола кэлбэтэҕэ тоҥустар тоҥус буолан кэлэн олохсуйдахтара! Сахалар(кэлбит өттүлэрэ) Саха буоланнар кэлэн Сахалыы олохсуйдахтара!

        0
        • Быйанг
          6 апреля  

          alamaykunsilama.ru,

          Тоҥустар сахалартан үөскээтэхтэрэ.. көс олоххо баран хаалбыт сахалар тоҥус буолумналар..

          0
  • Мбб
    23 марта  

    Уонна Саха сиригэр оленеводстваны 1935 с арыйбыттыра ээ. Бастаан Халыма5а, онтон Булунна. Ол са5ана сахалар бала5анна олорбуттара, таба диэни мээнэ иитэллэрэ, сылгы,ынах иитэн олорбуттара.

    0
    • Быйанг
      23 марта  

      Мбб,
      Саха сиригэр, НЬюренгри диэки, уонна амыыр устун табанан дьоннор бары айаныыр этилэр, айаныырга уонна аһылык оҥосторго анаан аҕыйах табаны бары иитэллэр. Ол саҕана массыына суох буоллаҕа дии. Онон дьоннор тлабыкта үнэр сиригэр бары таба тутар этилэр. Нучча даҕаны буолун, саха даҕаны буоллун, табалаах буолаллара

      0
  • Мбб
    23 марта  

    1935 СССР киллэрбитэ.

    0
    • Быйанг
      23 марта  

      Мбб,
      Ити сылларга дьиэ табатын ысттааданан итиини Саха киһитэ, Габышев - диэн быһыылаах этэ салайан дьиэ табаларын элбэтиннэбиттэрэ.
      Оннтон лабыкта үүнэр сирлэргэ табааны дьоннор быры, омугуттан тутулуга суох дьилэрин иннилэригэ баайа сытан илдьэ сылддьа этилэр

      0
  • Мбб
    23 марта  

    1950 с кытай сахаларын политика буолуо,барыларын эбэнки диэн суруйан кэьиспэттэрин билэ5ит. Онно бара сырыппыт дьоннор бары сахалыы санараллар уьу.

    0
    • Быйанг
      23 марта  

      Мбб,
      хаста этиэххэ сөбүй, Сэбиэскэй былаас тэрилээһини саҕана, тоҥустар бытырыыс-бытырыыс элбэхтэрэ бэртэрин, уонна бары атын атын омук тоҥустар буолларын иһин толкуйдуу сатаан баран, Эвенки - диэн аттаах омук тэрийбиттэрэ. Хас биирдии омуктар бэйэлэрэ тэринэн, сирдээх буолан холбоһон олороллоругар сөптөөх гына холбоон баран Эвенки диэн аат биэрбиттэрэ. Эвенки диэн ааты Эбэнки дииэн ааттан таһаарбыттара. Ол иннинэ Орочоон диэн аат бирээри гыммыттара, Орочоон диэн омуктар Кытайга баар эбит буолан, Эвенки диэнҥэ ааттарын уларыппыттара

      0
    • Быйанг
      23 марта  

      Мбб,
      Эвенки - диэн омукка Эвенкийэ диэн ааттаах сири быһан биэрбиттэрэ

      0
  • Ммб
    23 марта  

    Оннук Орочооннор оннук-маннык буолуман,Орочооннор)))

    0
  • Ммб
    23 марта  

    Дьиннээх омук аата Орочооннор,табалар))

    0
    • Быйанг
      23 марта  

      Ммб,
      Онннук. Орочооннор Кытай Монголиятыгар, уонна Кытай ханан эрэ баалллар. Орочооннор Эвенк дэн омуктарга туох даҕаны сыһыаннара суох. Тонгустаргэ эмиэ туох даҕаны сыһыаннара суох.Эвенки диэн омук тэрилиэн инниттэн бааллар

      0
  • Ммб
    23 марта  

    Оленекский орочонский район, Жиганский орочонский район уларытыахха наада. Эвенки диэн омук суо5унан.

    0
    • Быйанг
      23 марта  

      Ммб,
      Орочооннор кытайга бааллар. Кинилэр атыннар
      Эппитим дии, маҥнайнай билбэкээлэр тоҥустары холбообут омуктарын Орочоон диэн ааттыы сылдьыбыттара, аҕыйах биримэннэн, онтукайдара Кытайга Орочоон диэн омуктар баалларынан сибээстээн Эвенк - диэн аат ылыммыттара

      0
    • Быйанг
      23 марта  

      Ммб,
      Мин саныахпын, Красснорскайдарга буолбакка, Сахалар истэринэн национальный округ буолуо тилэр буоллаҕа дии, оччоҕуна сирбит өссө улахан буолуо этэ дуо? картаны көрөр кыахтааххын? Эвенкийэ Якутияны кытта сильэһэр дуу, тэйиччи баар дуу?

      0
  • Саха киьитэ
    23 марта  

    16,17,18,19 уйэлэрин архыыбы хаспыт киьибин. Онно барыта кулубалар (грамотнайдара да бэрт) Халыма5а,Булунна, Дьаанныга, Анаабырга, Эдьигээннэ дылы якуты и якутки диэн сурулла сылдьар ээ. История,архив баар буолла5а дии. Ол а5ыйах льготаны туьанан омуккутун уларытан дьэ дьон буолбуппут дии саныы5ыт дуо. Суох буо, айыыны кэбистигит, удьуору самныгыт. Билигин биир да саха уола эбэнки кыытын ылбата буолуо, биир да саха кыыьа эбэнки уолга тахсыбат. Оннук да диэхпит саха о5олоругар.

    0
    • Быйанг
      23 марта  

      Саха киьитэ,
      Биһиги 20 үйэ саҕаланыытын саҕана, СССР тэриллитин саҕанааҕыны кэпсэтэ олоробут.
      1927. 1931 сылллары көрөөр

      0
    • Быйанг
      23 марта  

      Саха киьитэ,

      Хаһан эрэ, уруут урут мин Саха киЬитэ диэн никтаах этим. Ону, омук аатынан ник сурунума, диэн ыйыылаах баннаан кээспиттэрэ

      0
    • Chinaphone
      23 марта  

      Саха киьитэ,
      Уеьээ суруйбутум курдук Елуенэ5э олохтоох булчут Саха тон уустара бэйэлэрин Сока- Сокача- Сокакун диэн аатынан биллэрбит буолуохтарын сеп. Биитэр ол таба ииттэр атын тон устар Сока- Сокача- Сокакун диэн убаастаан ааттыахтарын сеп. Оччотугар таба ииттэр тонустар санараллара уратылаьар буолан Сока диэн Йака диэннэ кубулуйбут болон сеп диэн историктар саба5алаабыттара баара. Сока-Йака-Яку. Якуты диэн каьактар таба иитэр тон уустартан (эбэнкилэртэн) билэн Яку-ты диэн.

      0
  • Быйанг
    23 марта  

    Ыйытыым эрэ. Эбэнкилии кэпсэтэр форум оҥостон тоҕо кэпсэппэкитий? Дьээбэҕэ эбэнкилии саҥаны үөрэтэн көрбүт киһи..

    0
  • Саха киьитэ
    23 марта  

    Эс, барыта Саха сирэ сахалар,сахалыы санарар буоллахтарына сахалар,хоту буол, Алдан буол, эдьигээн буол,олоон буол, сахалыы саналаахтар сахалар. Ити билигин эбээн Инин диэни киэр гынын эьиги сахаларгыт!!! Ойдоон ким да эбээн,эбэнки кийииттэниэ да кутутуоттэниэ суохтара сахалар. Ону ойдоон.

    0
    • Быйанг
      23 марта  

      Саха киьитэ,
      Өйдөрүгэр саха буола, онтон тас көстүүлэрэ эбэнки курдук сырыттын ээ, оннук саха сиригэр эмиэ улахан оруннаах.
      Мин хоту диэки эбэнкилэргэ, эбэннэргэ государстваттан хамнас төлөттөрүөм этэ. баттаан олордунун сири. Политика диэн олус ыарахан, дьоннор суох буоллахтарына, сирлэрэ суох омуктар ол сиргэ кэлээриллэр кыйбанаан аҕай бириэхтэрэ. Эмиэ ол санкция бу санкция - диэн

      0
  • Chinaphone
    23 марта  

    Туох ааттаах билинни Эбэнкилэри ырыттыгыт))) Манна билинни Эбэнкилэри ырытыы буотах, Манна былыргыны ырытыы - Саха сирин Саха омук олохтоох Тон уустарын туhунан.

    0
  • Кут сур
    23 марта  

    Этэбин дии тон уустар суохтар. Урут хаайыы суо5а уоруйахтары тон уустуу уурэллэрэ. Ону ойдообоккут, урут сахаларга хаайыы-сокуон суох этэ,онно коско уурэллэрэ. Бэйэм архивка аахпытым,биир киьини суоьу уоран сиэбитин нэьилиэктэри уурбуттэрин. Дьэ ол киьи хана барар?
    Онон оннук !

    0
  • Chinaphone
    23 марта  

    Chinaphone
    22:56
    Саха киьитэ,
    Уеьээ суруйбутум курдук Елуенэ5э олохтоох булчут Саха тон уустара бэйэлэрин Сока- Сокача- Сокакун диэн аатынан биллэрбит буолуохтарын сеп. Биитэр ол таба ииттэр атын тон устар Сока- Сокача- Сокакун диэн убаастаан ааттыахтарын сеп. Оччотугар таба ииттэр тонустар санараллара уратылаьар буолан Сока диэн Йака диэннэ кубулуйбут болон сеп диэн историктар саба5алаабыттара баара. Сока-Йака-Яку. Якуты диэн каьактар таба иитэр тон уустартан (эбэнкилэртэн) билэн Яку-ты диэн.

    0
    • Быйанг
      24 марта  

      Chinaphone,

      Казактар саҕана, лабыкта үүнэр сиригэр дьоннор бары таанан эрэ айныы сылдьаллар, табаны бары иитэллэр казак буоллун нучча буоллун, саха, тоҥус бары табалаахтар

      0
  • Кут сур
    24 марта  

    Сымыйалаама, оленеводстваны саха сиригэр 1930 с киллэрбэттэрэ,ол иннэ мээнэ булчуттар тутар этилэр уонна хаьан да уор табалаах буолбат этилэр.

    1
  • Кут сур
    24 марта  

    Хаьан да тонустар суохтара. Билигин ылан кор ээ, Ким тонус баарый,бары сахалар. Онон ити барыта сымыйа, тон уус диэн мээнэ, суруллубут сахалары этэллэрэ. Ол ханнык казак бандиттары бугун манна баар,сарсын онно якут диэн олоруой ноо.
    Сразу тунгус диир . ол аата от ответственности куотар. Онтон ол тунгуьын саха ээ))

    0
    • Chinaphone
      24 марта  

      Кут сур, архивка Якуты диэбиттэр диэн суруйбутун ди, ол былыргы каьактар Елуенэ эргин Яку-ттартан ыбылы кэьийдибит, тоьуннубут диэн ыраахта5ыларыгар хаста да унсубуттэрэ суруктарыгар баар. Яку диэн тылы Саха историктара кытары таба ииттэр тонустартан диэн быьаарбыттара. Тунгус диэн тыл Сахалартан, олохтоох туора омуктары оннук дииллэрэ былыр.

      0
  • Быйанг
    24 марта  

    О Тенгрианстве в эпоху Чингисхана
    http://tengrifund.ru/tengrianstvo-v-epoxu-chingisxana.html

    0
  • Омолги
    24 марта  

    Дьэ барытын билбит корбут буола олорогут. Албыннаан ону маны таhаарыман.
    Эбэнки уонна эбээн тыллара саха тылыгар - туора тыллар. Онон буттэ. Якуты, вы, только недавно появились. В результате смешения пришлых тюрко-монголов с нами. Присвоили себе тунгусские, а позже элементы и культуры русских. Уонна сааппаккаа сахалыы диигит (харсыат, холодай, ырбаахы). Потому, что вы - молодой этнос. По сравнению с вами, тунгусы одевались как 300-400 лет назад.

    0
  • Ньукуус
    24 марта  

    Тоҥустар эһиги дойдугут Кытай.Онно дьэ хаан аймаххыт эдбэх.Онно төптөрү барын,

    0
  • Баабыр
    24 марта  

    Руналары аа5ын ээ,хпс хайа аайы баар, сахалыы суруллубут. Тунгусия дойдута буоллар тонустуу суруллуо этэ. 5-8 до н .э. Уопсайынан ити аьара политика эбэнки Инин диэн. Жиганскайга ,Олоонно сылдьыбытым онно былыргы сахалыы бала5аннар тураллар, отох аайы. Ону Ким да уорэппэт. Архивтан кордоххо онно бары якуты и якутки диэн сурулла сылдьаллар.

    1
    • Быйанг
      24 марта  

      Баабыр,
      Былыын этэ дуу, иллэрээ сыл этэ дуу, Ягу аннынааҥы күөлгэ бырааһыктыы сылдьбыппыт. Онно тийэн көрүппүт.. Өлөөннор эбэнкилирбит дииллэр даҕаны, долганнар курдуктар этэ. - Барыта оҕуруо. Эдьгээннэр эмиэ оннук. - барыта оҕуруо, долганнар курдук этилэр

      0
  • Быйанг
    24 марта  

    Цитата:
    Chinaphone Вчера, 23:52
    Кут сур, архив хаhаанныттан баар?
    Ол кэлин буо

    Chinaphone,
    Метрическай кинигэ кинээс эбэтэр кулуба толорор, сууд хонтуоатыгар барыта мунньуллар. араас конциляпиялар бааллар Выездная коммиссия тахсан баран барытын учуттур. Онтон гжданскай дьыалары Церковь метрическай метрическай кинигэлэригэр тиһэр.
    Советскай былаас кэлбитиин кэннэ ол суруктар барыа Архивка бэриллэллэр

    0
  • Баабыр
    24 марта  

    Эдьигээннэр,Олооннор сахалар. Дойдулара барыта быра5ыллыбыт сахалыы бала5аннаах отохтор дии. Бара сырыт ээ. Коруон.

    0
  • Огонер,
    25 марта  

    Майаат омугун бадьыай ууһа нганасаннар орто ленаҕа олоро сылдьыбыттар диэн историяҕа биллэр, үһүйээҥҥэ дыгын бадьыай ууһуттан төрүттээх диэн кэпсэнэр.

    0
  • Баабыр
    25 марта  

    Огонер ити ба5ас дой5ох кэпсээн ини))
    Руналары кор ээ, сахалыы суруктаахтар дии, 5-8 тыс.лет до н.э. Саха сылгытын,ына5ын кор ээ. Оннук саастаахтар.

    0
  • Баабыр
    25 марта  

    Уонна Эдьигээннэр,Олоонно бара сырыт былыргы сахалыы бала5аннары уорэт.

    0
  • 3
    30 марта  

    Саха балаҕана хас үйэ туруой сууллубакка,эмэҕирбэккэ? Сахалар хоту нуучча дьаһаахтан күрээн баран олохсуйбуттара

    0
  • 123
    31 марта  

    Өлөөн уонна Анаабыр сахалар төрүттээбит улуустара.
    Эбэнки диэн омук суох!

    И. С. Гурвич. Оленекские и анабарские якуты. Часть 2.

    До недавнего времени в Оленекский район завозилось с колоссальными трудностями и затратами большое количество эвенкийских учебников и литературы, тогда как только на бумаге местное население числится эвенкийским, а в действительности владеет исключительно якутским языком.

    При первом знакомстве с населением пришлось убедиться, что официальное наименование для населения Оленека и Анабары, сохранившееся в административной практике до советизации северных районов, — «вилюйские тунгусы» — было дано вилюйскими якутами-скотоводами своим северным собратьям из-за их кочевого образа жизни и оленеводства. Зафиксированные родовые наименования оленекского и анабарского населения, как, например, Кангалас, Охогостох, Хатыгын и др., в большинстве роднят их с якутами южных районов.
    За исключением илимпейцев и чапогирцев, члены всех упомянутых выше родов и наслегов считают себя якутами, потомками выходцев из центральных якутских улусов.
    Ярко выраженное национальное самосознание оленекских и анабарских якутов, тем не менее, но нашло отражения в переписных материалах. Руководствуясь вилейской традицией, причислявшей все население, занимавшееся оленеводством, к тунгусам, переписчики якуты из центральных районов Якутии записывали якутов-оленеводов бассейнов рек Оленека и Анабары тунгусами. Следует отметить, что термины «тунгус», «эвенки» понимаются и в Оленекском и Анабарском районах как выражение не этнической принадлежности, а определенного образа жизни.
    Анабарские тунгусы, платившие ясак на оз. Есой через вонядырских тунгусов, были очень немногочисленны. В 1653-1654 гг. среди них было 22, в 1659-1662 гг. — 10 и в 1664-1681 гг. — 8-6 ясачных плательщиков. Таким образом, в начале 50-х годов XVII в. население на Анабаре состояло из 100-120 чел. обоего пола.

    0
  • 123
    31 марта  

    Барыта көстөн тахсар, эбэнки искусственно төрүттэммит омук.

    0
  • ext_vk_459118977BgZeV
    31 марта  

    тыгын дархан

    все это тюркские слова

    0
    • мптр
      31 марта  

      эбэнкилэр сибиир цыгааннара мээнэ сылдьыбыт

      70-80- сылларга сана ааттарын суруйар буолтара.

      0
  • tolbonaga
    1 апреля  

    Эбэнкилэр - калики перехожие - омуктар. Бир сиргэ олорбаттаар. Ну их, не имеют государственного мышления

    0
  • Карамультук
    1 апреля  

    Алдан пошёл от эвенкийского олдон

    0
    • 123
      1 апреля  

      Карамультук, якутский алтан записали к эвенкам, эвенкийский язык придуман русскими.
      И большинство из якутского.

      0
  • 123
    1 апреля  

    "Эвенков" переселили русские. И придумали сами русские. Само название эвенки новодел.

    0
  • кас
    1 апреля  

    Народ саха был в союзе с эвэнками которых называли тумат ,также с дьирикинеями еще до времен Чингисхана в 9-10 внках когда существовал Союз Кереитов в Забайкалье.

    То есть тунгусы эвэнки уже были в союзе с саха к 10-12 веку .когда монголы Чингисхана пришли к власти с помощью Китая в забайкалье.

    Саха эвэнки и долгане - это остаток союза Кереитов 9-11 веков. А зачатки этого союза у саха были еще до 5 века до н.э.Когда хунну еще не вышли из Китая , а саха и тунгусы и долгане жили мирно на территории лт Енисея до Лены и Байкала.
    Именно поэтому - саха не воевали с эвэнками .

    0
  • кас
    1 апреля  

    Древнее название эвэнков -тумат , а саха их называли -тонгус. Джирикиней это долгане - тоже имеющие тюркский язык.

    И эти народы - саха,джиркин,тумат - были в составе Соза Кереитов Ван-Хана, с которым воевал монгол Чингисхан.

    Кроме - саха ,джиркин,тумат, - в союзе Кереитов были - нынешние тувинцы ,нынешние казахи и нынешние киргизы ,татары - их рода назывались - дунхоит, кереит, альмаг , хиркун .


    Хиркун - это название Киргиз ,по монгольски.


    Альмаг ,альмад ,кереит - это роды казахов

    Дунхоит - это тувинцы

    найманы - тоже есть и указахов и тувинцев и киргизов.

    0
  • Oidov
    1 апреля  

    Не пинди , уваньча Кас )))или Оппа , вернее будет )))

    0
  • Oidov
    1 апреля  

    Тупая оппа , вопрос , как могли эвенки туматы , договориться с Енисейскими киргизами , против монголоязычных в 2017году.
    Ведь Чхан приказал киргизами , подавить тумат , а те ослушались его и выступили на стороне тумат - летопись . Почему ? Потому что их языки были тюркскими и они выступили сообща ДОГОВОРИВШИСЬ - ПРОТИВ МОНГОЛОЯЗЫЧНЫХ .
    ТЫ ТУПОЙ КАК ВАЛЕНОК )))

    0
    • ха ха ха.!!
      1 апреля  

      эвенки что?! Теперь в Туматами стали???!

      Туматы были Түркоязычными во первых. Во вторых Кыргыс- это "Бессмертный Воин" который режется безконечно. А никакой не Хиркун! А в третьих Тувинцы это и есть род Туматов! ((( И они тоже УрянХайцы (( Алтан (Алдан) во всех Түркских языках это и есть ЗОЛОТО!

      1
  • Oidov
    2 апреля  

    Тувинцы уранхайцы - это указывает на их тюркчязычность.
    Со второй половины , первого тысячелетия , происходило объединение племён , который называли уранхайский край . В восьмом веке Дува Сохор - Тубэ Сохор - затылочный дальний родственник, слабый на один глаз или ногу - кровь Одуна ( тюрк саха огуз) , родной брат Добун Мэргена , муж Алан гоу - Алан куо - красной девушки ( тюрк огуз )из рода тумат. Дува Сохор объединил Он уйгур Тогус огуз , чтобы освободить край от киданей , после ухода киргизов ?
    Объединение происходило по :
    Кынат - крыло - отцовская линия огузов ( тюрк саха огуз )
    Тай - Таай - материнская линия огузов ( тюрк саха огуз )
    В военном совете имели право голоса только Кынат - левое крыло Огузов.
    Все земли были поделены между родами и племенами до 7 но века.
    Чхан изменил статус Военного совета , и дал власть чингизидам и кулукам - теням ( тюрк саха огуз )
    Некогда , вкратце:
    УраНх - Урангх - тюркоязычные.
    Урянхи - лесные и степные - монголоязычных .
    Урянк - тунгусоязычные .
    Калмаки , самоназвание Уранхус - УраНх уус - из рода уранхай , это тюркоязычные в самом начале , затем пополненные монголами и вследствии чего омонголизировались ? УраНх уус - из рода ураанхай ( тюрк саха огуз )
    Чорос , Ботулу , угулет , батут - упомянутые в легендарных летописях , это тюркоязычные племена Олекмы , Вилюя и Забайкалья и все )))Две тысячи лет ,а возможно и больше , существовал тракт тюркоязычных скотоводов коров и лошадей , тракт от Иркута и Витима и Олекмы до равнин Вилюя и далее , расселение родов по всей нынешней Саха Сирэ ! И все )))

    0
  • Oidov
    2 апреля  

    Добавлю , Дува Сохор , Добун Мэрген , Алан ГОУ , Чубуку Боко , Хоритай - koри таай предки Чхана , который их чтил и знал уhун эбугэн - длинное наследие тюрк огузов ( тюрк саха огуз ). Бо ! )))

    0
  • кулумнуур
    кулумнуур
    Охотник Рыболов
    2 апреля  

    Тюркоязычные туматы жили здесь до прихода легендазрного омогой бая на туймааде. Омогой баай со своими людьми приплыв со стороны вилюя на плотах основался на долине эркээни. Затем прогнал туматов в заречье.
    Сыланский наслег чурапчинского улуса, а также батаринский нпслег мегино кангаласского улуса веду8т родословную именно от туматов

    0
    • 1
      4 апреля  

      кулумнуур, хватит уже тащить все племена и народы в Якутию.
      Генетики сказали, якуты на 90% палеоазиаты по крови. Отличаются только дегинча хангаласки, они по крови конные тунгуса. Именно они принесли скотоводство и культуру в полупервобытную Якутию

      0
      • кулумнуур
        кулумнуур
        Охотник Рыболов
        4 апреля  

        1, судя по всему согласно генетикам были большие протоэтносы которые были родственны и имели схожий образ жизни соответственно менталитет и материально-культурные ценности.
        Ранние ученые это опровергали ставя эллинистическую цивилизацию на вершине всех цивилизаций и принижая и пречисляя другие народы к варварам и животными

        Но как показывает современная история подтвержденная и генетикой на самом деле было совсем по другому. Был суперэтнос говорящий на прототюрском можно сказать сакском языке, но этот язык конечно не идентичный современному якутскому языку.

        0
  • Oidov
    2 апреля  

    Хех , Лена делает петлю на восток , а затем на северо запад ..
    Вилюй впадает в Лену , выше по течению.
    Хе хе , с Вилюя на плотах до Эркэнии не доберешься , только на лошадях .

    270 конных тумат , прибыли в долину Туймада с Вилюя , уже после смерти Тыгына и ухода Кангаласцев и некоторых других родов , на Вилюй )))

    0
  • знаюправду
    2 апреля  

    Дыгин по-эвенски и по-эвенкийски тупо четыре. Каким по счету был ребенком Тыгын? Ахаха...

    0
  • оннук
    4 апреля  

    Биһиги саха тылбыт - Түүр омук тыла ,
    Тоҥустар тыллара - эбэнкилэр тыллара,

    Ону ,ол Тыгын Дархан - эбэнки диир буоллаххына , биһиги сахалар эбээн буолуо этибит.

    Эбэнки тылын билэ5ит ди ,ити дьон манчжурдары кытта - уруу дьон буолаллар . Ааттара эҥин бир. Манчжурия5а Амурга бар манчжурдар уонна биһиги эбэнкилэрбит бир майгылааххтар.

    0
  • alamaykunsilama.ru
    4 апреля  

    Тоҥустар устугас олохтоох омуктар Саха кутугар сөп тубэспэт майгылаах үгэстээх дьон!

    0
  • в
    5 апреля  

    Начале топа видно сколько тюркизмов и якутизмов на каком то диалекте эвенкийского языка.
    у якутских тунгусов очень много слов перенятых с якутов.

    нанайцы ,ульчи, удэгейцы, орочи, маньчжуры с амура. посмотреть бы на самый чистый тунгусский(словарь) и сравнить с эвенкийским.

    0
    • Омолги
      7 апреля  

      в, это у вас дофига тунгусизмов, вы имеете привычку все присваивать и нагло врете. Языки ЭВЭДЫ (эвенк, эвенск и негида) отошли от прототунгусского языка первыми и сохранили тот древний пласт лексики, на котором говорили племена мохэ и предки маньчжуров - чжурчжэни. Маньчжурский язык появился в следствии влияния монгольского и китайского на тунгусский язык, а тот в свою очередь воздействовал на амурчан (на удэ, ульта, нани ...)

      0
    • Омолги
      7 апреля  

      в, все языки ТМ очень близки между собой, это вам не Тюркская группа, там, где чувашский сильно обособляется от остальных, например.

      0
      • в
        7 апреля  

        Омолги, в отличии от мертвых тунгуских языков тюркские и якутский язык развиваются .

        скорее всего ты по тунгусски не понимаешь.

        0
        • Омолги
          7 апреля  

          в, мит эвэнкил - сōкур бэел биhип, балдыча турэнмэ аят сāдеп! Тунгусские языки переживают тяжелые времена, но это не означает, что наши языки мертвые. Прошу, не гиперболизировать. Скоро наступит и наша весна!

          0
        • Не все так плохо
          7 апреля  

          Эвэнкил везде, начиная от конных хамниган в Монголии и заканчивая до орочелов на Камчатке. В последние годы активно налаживается связь с китайскими сородичами, есть идея унифицировать эвенкийский язык с эвенским. Эвенк яз хорошо оснашен в информационном пространстве, есть специальные сайты, при помощи которых не владеющий эвэнки (ед ч) может выучить родной язык (см. Эвенгус, Эвенкитека). Так, что эвэды - прогрессирующий язык☝🏼

          0
          • в
            7 апреля  

            Не все так плохо, мечтать не вредно.
            где действительность и ваши мечты.

            0
  • ext_vk_459118977BgZeV
    5 апреля  

    тыгын дархан

    мы Якуты тюрки

    0
  • 3
    5 апреля  

    Нууччалыы тыллаах саҥарар сахалвр ханнык омуктврый? Сахалыы саҥарар тоҥустар ханнык омуктарый?

    0
    • Быйанг
      6 апреля  

      3,

      Нуччалыы саҥарар сахалар сиин биир сахалар.. - төрөөбүт тылларын билбэт сахалар диэн буолаллар..

      0
  • alamaykunsilama.ru
    7 апреля  

    Бу порумнарга биэс кыммыттан түөрдэ тоҥустар олороллор быһылаах!

    0
  • БЫРАХТАРБЫТ
    БЫРАХТАРБЫТ
    николай самсонов
    8 апреля  

    Дыгын дархан это должность.изначально Тэгин Дарга. Равный Дарге. Дарга по монгольски начальник. Это должность установленный империей монголов в якутии. С развалом орды пришли русские свергли власть Тэгин Дарги с тех пор установлена власть губернатора.дыгын дархан был последним начальником монгольской империи.

    0
    • Быйанг
      8 апреля  

      БЫРАХТАРБЫТ,

      Дархан; Тархан; Таркан


      Тархан (звание)
      Материал из Википедии — свободной энциклопедии
      Текущая версия страницы пока не проверялась опытными участниками и может значительно отличаться от версии, проверенной 20 января 2015; проверки требуют 15 правок.
      У этого термина существуют и другие значения, см. Тархан.
      Тархан (каз. дарқан; араб. طرخان; башк. тархан; кит. 達干; бур. , монг. дархан[примечание 1]; перс. ترخان‎; тат. tarxan, тархан; якут. дархан, тархан; чуваш. турхан;) — привилегированное сословие тюркской знати. Титул употреблялся у тюрков и монголов, а также у других степных народов.
      https://ru.wikipedia.org/wiki/Тархан_(звание)


      У Тыгына Дархана все предки были Дарханами.


      А автору ответный вопрос: Если бы Юкагиры называли Тыгына Тыгынчуо, он был бы Юкагиром? или Чукчи если бы Тыныга называли Тыгынчкук то он Чукчей бы был бы?
      Мы Ленина называли Эһээ - от этого он не стал якутов, или Сталина - Ысытаалын - тоже ни кто не говорил что он якут потому что якуты Сталина называют Ыстаалын.

      0
  • архив
    8 апреля  

    Тыгын Дархан это типа наместник Сибирского ханства до казаков в Якутии.
    Да,да, Саха орду тогда так писали входила в состав Сибирского ханства, Тегин это монгольский титул наместника, выше его ХАН идет. Следовательно, Тыгын это его должность, а Дархан его собственное имя. Раньше у якутов было по одному имени.
    Конечно, все это закрыто за семью печатями в центральном архиве Москвы.

    0
  • архив
    8 апреля  

    Сибирское ханство в то время занимало всю Сибирь, Якутию, Дальний Восток до Чукотки. Даже карта была. Ермак разгромил Сибирское ханство и хана Кучума, с тех пор и историю всю переписали.

    0
  • архив
    8 апреля  

    Я бывал в Сибири встречался с сибирскими татарами, так они удивились Тегин, что он такого высокого ранга был что-ли, спрашивали меня. До того точно не знал, что такое означает Тыгын, а они знают оказывается, у них то историки более-менее изучили свою историю про Сибирское ханство.

    0
  • архив
    8 апреля  

    Кстати, там у них и увидел карту Сибирского ханства.

    0
  • Огонер,
    8 апреля  

    Үһүйээннэ,истортяҕа биллэринэн нганасан омук бадьыай ууһуттан төрүттээх, былыргы майааттартан төрүттээх дыгын диэн кэпсэнэр, нганасаннар орто ленаҕа олоро сылдьыбыттар ити туһунан историяҕа элбэх, тархан,дархан диэн былыргы дьаһаах хомуйааччыны ааттыыллар үһү, архивка инньэ диэн баар , дыгын нууччаларга дьаһаах хомуйбута диэн эмиэ кэпсэнэр.

    0
    • БЫРАХТАРБЫТ
      БЫРАХТАРБЫТ
      николай самсонов
      8 апреля  

      Огонер,, ты прав.дьаһаах ясак это налог.его собирало государство .сначало монгольское затем и русское.тыгын дархан будучи государсьвенным чиновником конечно собирал налог.удивительно то что ясак основанный монголами так и остался ясаком и при русских.что доказывает что русское государство фактически было создано монголо татарами.

      0
  • Быйанг
    8 апреля  

    архив,

    История Якутии, Московского царства, Российской Империи сохранилась только в Якутском архиве и в Ленинградском архиве, во всех остальных городах все исторические архивные материалы сгорели при пожарах в разных обстоятельствах, в разное время 400 летного периода

    0
  • Быйанг
    8 апреля  

    У Тыгына Дархана все предки были Дарханами.. вот два последних - Дойдуһа Дархан, Мунньаан Дархан

    0
  • БЫРАХТАРБЫТ
    БЫРАХТАРБЫТ
    николай самсонов
    8 апреля  

    Да должность передавался по наследству.в старину это обычное явление у всех народов

    0
    • 1
      8 апреля  

      БЫРАХТАРБЫТ, про Даргу очень хорошая версия!!
      А про Дегин=Хангл, надо учитывать, учитывая билингвизм предков жителей Средней Лены. Дегин=Хангл=Левый.
      Дегин Дарга, то есть Дарга с левого берега.
      Мнее известен Дарга с правого берега, Борогон=Барга.

      0
      • чаХчы
        8 апреля  

        иди ты со своим дегином орочон! на три веселые буквы!!!

        фантазер хренов! ((( Сам то говоришь по родному? Сомневаюсь че то!

        0
  • 9
    8 апреля  

    Ну, тогда надо было бы звать Дьогуор Дархан))

    0
  • Хи
    8 апреля  

    Дэгин вообще-то по якутском левша.

    0
    • Быйанг
      8 апреля  

      Хи,
      Левша - Дьэгин, а не Дэгин
      Так же - Соххор туттуулаах = Левша
      Левша = Хаҥастай

      Дыгын, Дьигин = Настоящий

      0
  • Быйанг
    8 апреля  

    Хи,
    Левша = Дьэгин, а не Дэгин
    И еще: Слово Дьэгин, что бы обозначить левшу используется только в паре со словом Соххор, Соохор Дьэгин. Или Дьэниг соххор.
    Так же - Соххор туттуулаах = Левша
    Левша = Хаҥастай

    Дыгын, Дьигин = Настоящий

    0
  • БЫРАХТАРБЫТ
    БЫРАХТАРБЫТ
    николай самсонов
    9 апреля  

    Мне кажется что все таки от слова Тэгин равный.например Күн тэгин. Солнцеподобный.

    0
  • alamaykunsilama.ru
    13 апреля  

    Тэгин с Тюркского принц. Дархан это удельный хан!

    0
  • tolbonaga
    13 апреля  

    Это что тут? 1 как-то странно материализовалась, девочка иркутская? Много расп.изденышей ей напихано?

    0
    • !
      13 апреля  

      Какой "дегин" олени?! ((( А был ТЫГЫН !

      ну чего же туповатые эти эбенки...

      0
  • сааьырабарбыт
    18 апреля  

    Тугу да туойбуккун иһин главнайа бу боппуруоска эрэ чугаһаамаҥ: - Перечень видов традиционной хоз.деятельности кмнс РФ п.11 (Распоряжение Правительства РФ 08.05.2009г. № 631-р) уонна Единный перечень кмнс РФ (Постан Правит РФ № 255 24.03.2000) уоннаа5ытыгар тугу да дьаабыланыҥ)))

    0
    • в
      18 апреля  

      сааьырабарбыт, бу правительство прикасын учугэйдик ырытан биэр.

      бэйэм санаабар кмнс-тар киин улуустарга олорор буоллахтарына атын Россия гражданнарын курдук тэнг бырааптаах буолуохтаахтар(биир кэмнгэ бултуохтаахтар).

      0
      • сааьырабарбыт
        18 апреля  

        в, - Россия АОЭ (АрабЭмираттара) буотах, ол иһин ити аборигеннары (Тоҥустары) кыынньыыллар, Сир баайыгар чугаһатымаары бары: Путинтан саҕалаан Быйаҥҥа диэри бары...

        Ол иһин Дойду Правительствата Аан дойдулар омуктарын конвенцияларыгар ООН сиэрдээх илии баттаһыыны туорайдаһаллар Олигархтар, мин биир толкуйбар манна саха сирин форумнарыгар Быйаҥ- А.Максимов да буолуон сөп курдук газ урукку хаһаайына (наһаа аборигеннарга -Таала биилэнэр, уонна кырыыланар)...

        0
  • в
    18 апреля  

    Распоряжение Правительства РФ 08.05.2009г. уонна № 631-р Постан Правит РФ № 255 24.03.2000 киһи өйдүүр гына кылгастык быһааран суруй. туох туһунан, тоҕо .

    көннөру киһи бу буквалары көрдөҕүнэ тугу да өйдүө суоҕа.

    0
  • 3
    18 апреля  

    Ону баара быйаҥын үэрэҕэ аҕыс кылаас,сатаан суруйбат сыыһалаах, биири лэбэйдиир,копистыырыгар эрэ бэрт, быйаҥы лично билэр дьон баар.

    0
    • Аньыы
      18 апреля  

      3, ити киьи аатын суолун аьагастык суруйун эрэ. того кини норуоттары придумали дьиэн куруук суруйан тахсарый. бэйэтин омугун придумали дьиэтэхтэринэ еьургэнэн елере буолуо. сурдээх акааары ейдеех тыллаах киьи ити баар хата. ити норуоттары уегэрэ аньыыта оголоругар сиэннэригэр кэлиэ дьиэн танараттан кердеьебун. ити аньыы буолбатах. куьаган киьи эппиэттиэхтээх мээнэ тылынан лабыйа олорботун манна.

      0
  • tolbonaga
    18 апреля  

    Достоверно пишу - эвенки имеют паразитарных тип мышления, никак не государственный. У них только льготы и пособия в голове. Они Якутию на халяву применяют. Это на своём опыте знаю:
    Когда в Усть-Мае рассказывала правду про драку на озере перед ЯГУ тунгцсские братья лишь злились на меня, что помешала. Им хоть где быть, хоть в Хабаровском крае - им все равно. Они не имеют госмышления. Они не считают РСЯ своей искони родиной, тк они кочевые. Даже цыгане выше их, так Индию своей родиной почитают. А эти то даже сейчас здесь живут и не считают своей родиной. Им родина - где халявы больше

    0
  • ext_vk_459118977BgZeV
    20 апреля  

    тыгын дархан

    Тыгын это Принц диэн буолар Дархан -Тархан воин начальник Тюрктуу диэн буолар уонна Туматтар Монголлар этэ

    0
Ответ на тему: Дыгын Дархан - Тоҥус?
Введите код с картинки*:  Кликните на картинку, чтобы обновить код
grinning face grinning face with smiling eyes face with tears of joy smiling face with open mouth smiling face with open mouth and smiling eyes smiling face with open mouth and cold sweat smiling face with open mouth and tightly-closed eyes smiling face with halo smiling face with horns winking face smiling face with smiling eyes face savouring delicious food relieved face smiling face with heart-shaped eyes smiling face with sunglasses smirking face neutral face expressionless face unamused face face with cold sweat pensive face confused face confounded face kissing face face throwing a kiss kissing face with smiling eyes kissing face with closed eyes face with stuck-out tongue face with stuck-out tongue and winking eye face with stuck-out tongue and tightly-closed eyes disappointed face angry face pouting face crying face persevering face face with look of triumph disappointed but relieved face frowning face with open mouth anguished face fearful face weary face sleepy face tired face grimacing face loudly crying face face with open mouth face with open mouth and cold sweat face screaming in fear astonished face flushed face sleeping face dizzy face face without mouth face with medical mask face with no good gesture face with ok gesture person bowing deeply person with folded hands raised fist raised hand victory hand white up pointing index fisted hand sign waving hand sign ok hand sign thumbs up sign thumbs down sign clapping hands sign open hands sign flexed biceps
  
Предложения и замечания