Сиэр - туом, бит - билгэ
Саргыда  -    808
Ким тугу билэрин, көрбүтүн - истибитин манна киирэн кэпсээн кэҕийиҥ, ойуулаан онолуйуҥ, сэһэргээн сэргэтиҥ. Сурукка киллэрэн үйэлэргэ хаалларыҥ.
Ответов 55 Написать ответ
  • Саргыда
    8 февраля  

    ӨЛҮҮ БИТИН КӨТӨРДӨРӨ.

    Сахалар хайа эмэ ыал эбэтэр өлөрдүү ыалдьа сытар ыарыһахтаах дьиэ таһын туох эмэ көтөр кэлэн буулаатаҕына, ити ыалга туох эрэ буолаары гыммыт, ыарыһах чугаһаабыт диэн тойоннооччулар.

    Оҕо сырыттахпына, ыаллыы дьиэбит таһыгар үүнэн турар маска биир мэкчиргэ сарсыардаттан киэһээҥҥэ диэри олорор адьынаттаммыта. Төһө эмэ үргүтэ, үүрэ сатаабыт иһин эргиллэн кэлэ турара. Мин дьонум куһаҕаны түүйэр диэн отур-ботур кэпсэтэллэрин өйдүүбүн. Өтөр буолан баран, ити ыал аҕалара оһолго түбэһэн өлбүтэ.

    Оттон тоҥсоҕой кэлэн дьиэ эркинин тоҥсуйда даҕаны, туох эрэ иэдээн адаҕыйаары гыммыт диэн саарбаҕа суох билгэлиэххэ сөп.

    Мас көтөрдөрө эмиэ өлүүнү түүйэллэр. Хоту, курупааскы дьиэ таһыгар сылдьара күннээҕи көстүү буоллаҕына, киин, арҕаа улуустарга дьиэ таһыгар ордууланыыта куһаҕан биккэ дии саныыбын. Хара улар бөһүөлэккэ киирэрэ эмиэ бөрүкүтэ суох көстүү.

    Сылгы чыычааҕа үгэс курдук бөһүөлэк, дьон-сэргэ чугаһыгар уйаланар. Оттон букатын чиэски сиргэ соһуччу баар буолан хаалбыт буоллаҕына – алдьархайга. Ханнык баҕарар чыычаах дьиэҕэ көтөн киириитин сахалар бары аньыыргыыбыт.

    Бочугурас, кукаакы уйатын булбут дьон уһун үйэлэммэттэр диэн билгэлээһин эмиэ баар.

    Оҕо сылдьан сайыҥҥы лааҕырга оттуу сырыттахпытына, биир сарсыарда олус эрдэ (бэл эрдэһит оҕонньотторбут даҕаны тура иликтэрэ) кэҕэ кэлэн балааккабыт үрдүгэр кукууктаан бөҕө буолбута. Күнүс бөһүөлэккэ бииргэ үлэлэһэр кыыспыт эбэтэ өлбүтүн туһунан сураҕы истибиппит.

    Куоҕас, туруйа, улун курдук уһуктаах тумустаах, уу үөнүнэн аһылыктанар улахан көтөрдөр эмиэ сэрэхтээхтэр. Кинилэри тута сылдьан баран куоттардаххына (холобур илимтэн, саанан ытан табан баран), куккун-сүргүн илдьэ баралларын туһунан араас кэпсээн-сэһэн элбэх.

    Айаннаан истэххинэ хааннаах бэргэһэлээх, тымныы харахтаах киргил кыыл батыһа сылдьан ытыы-ытыы сырсар, илин-кэлин түсүһэр буоллаҕына, ол эмиэ куһаҕан.

    Күннээҕи олохпутугар бу көтөрдөргө күдээринэ сыһыаннаһабыт даҕаны, кинилэр тустаах түгэҥҥэ ыҥырыллыбатах ыалдьыт буо-лан кэллэхтэринэ уйулҕабыт хамсыыр. Тоҕо диэтэххэ, кинилэр өлүү битин көтөрдөрүн быһыытынан билэллэр. Ким маны мэлдьэһиэй?

    Мычыс

    2
  • .......
    8 февраля  

    Итинниктэри кытта утары Ангелыц охсуьар харыстыыр. Оччо5уна кэ5э кэллэ5инэ да кыайан кукуйдаабакка харан хаалар

    0
  • ext_fb_210606689483676Ft3pL
    8 февраля  

    Саргыда,язычество диэн итэҕэли кыратык сырдата түһэриҥ буоллар бэрт этэ,манна суруйан !

    0
    • Саргыда
      8 февраля  

      Афанахий Корякин,
      Язычество: что это?
      В современной теологии язычеством может называться любая религия, в которой исповедуется многобожие. Тем не менее, не все языческие верования политеистичны (то есть исповедуют поклонение многим богам). Языческие боги, как правильно, больше похожи на человека. Это связано с тем, что человек придумывал их, опираясь на собственные качества. Многие природные явления раньше объяснялись гневом или милосердием языческих богов. Язычество – самая древняя “религия”, большинство людей разочаровались в верованиях своих предков, но язычники до сих пор существуют.

      Язычники обожествляют “тварный” мир, то есть поклоняются тому, что создал Господь. Идолопоклонничество и воздаяние почестей камням, деревьям, воде, силам природы, огню и другим стихиям относятся к язычеству.

      Языческие религии
      Религиозные представления древних египтян, греков, римлян, кельтов и других народов во многом похожи, так как с помощью божественного вмешательства люди пытались объяснить непонятные им явления природы или собственные чувства. Именно поэтому существовали боги гнева или боги любви. Люди приписывали человеческие качества сверхъестественным существам, чтобы объяснить природу сильных чувств, с которыми не могли справиться.

      В современном понимании язычество это:

      Для христиан – любая религия, не имеющая отношения к христианству. С точки зрения христианина есть только один Бог – Господь наш Иисус Христос и другие “боги” не существуют, а, значит поклоняться им нельзя. Об этом гласит и Библейская заповедь.
      Все религии, исповедующие многобожие.
      Обрядоверие – вера в мистическую силу церковных обрядов, оторванная от Священного Писания. К сожалению, язычество встречается и среди тех, кто искренне считает себя христианином, но при этом не знает основ вероучения, предавая значения внешним обрядам – “поставить свечку”, “прочитать молитву от порчи и на удачу”. Все это не имеет отношения к православию.

      0
      • Саргыда
        8 февраля  

        Ол иһин сорох дьоннорбут уот иччитин, айыылары таҥара дии сылдьаллаҏ. Дьэ, иннилэрин биэрбэккэ мөккүһүү бөҕө. Дьиҥэ барыта урут ырытыллан, үөрэтиллэн турар.

        0
      • гримнир
        8 февраля  

        Саргыда, православие диэн -эмиэ политеизм.
        Бог Отец, бог сын, святой дух - устэр.
        Ус Танара.

        Кинилэр анныларыгар "обожествленные" - тыьыынчанан Сибэтиэйдэр.

        0
        • гримнир
          8 февраля  

          Ол иьин Сахалар христианствоны билиннэхтэрэ дии, бэйэбит итэгэлбит курдук.
          Оттон, биьиэхэ, Танара - биир, нууччаларга усТанара.
          Ол эрэн, аллараа туьэн истэххэ - православие кыратанаралара эмиэ бэйэбит курдук дьон, хас биирдиилэрэ "спецтальностаахтар"

          0
  • Туртас__
    8 февраля  

    Дьонум дьиэтэ ойуур са5атыгар турар буолан кэ5э, тоҥсо5ой чугаhынан сылдьааччылар.
    Тиэргэҥҥэ киирэн, дьиэ5э олорон тоҥсуйан, этэн киирэн бардахтарына ийэм ботугураан, мөҕүттэн барар.
    Күүлэ5э биирдэ эбит чыычаах киирэн хааллааччы. Эмиэ куhа5аны биттиир диэн буолааччы.

    0
  • ext_fb_210606689483676Ft3pL
    8 февраля  

    Дьэ ити барыта язычество итиҕэлэ! Тиэргэҥҥэ дьиэҕэ киирэр, итэҕэйэргиттэн.

    0
    • Саргыда
      8 февраля  

      Афанахий Корякин, бары итэҕэллэр язычествоттан тахсыбыттар. Итэҕэл эмиэ сайдар. Биһиэнэ тохтоон, туран хаалбыт. Билигин сайдыбатаҕына дьон сыыйа атын итэҕэли ылынан барыа. Ылынан да эрэр. Бу демократия диэн кэлбитин кэннэ православиены тарҕатан бөҕө эрэллэр. Куорат аайы храм туттулар. Онно сылдьааччы, итэҕэйээччи күн - түүн элбиир. Билигин оннооҕор балыыһаларынан сылдьан сүрэхтииллэр. Мин сытар кэммэр икки дьахтар сүрэхтэммитэ. Сибэтиэй уу диэн уу биэрэллэр. Биирдэригэр кириэс биэрбиттэр этэ. Миигиттэн ыйыппыттарын буолбатаҕым. Баҕар, өлөр ыарыым диэбитим буоллар сөбүлэһиэм эбитэ дуу... киһи улаханнык ыарыйдаҕына туохтан эрэ өйөбүл - тирэх ылыан баҕарар эбит... Өссө анал хостоохтор этэ, балыыһаҕа. Сөҕө санаабытым. Ити Кангалассы балыыһатыгар.

      0
  • Т
    8 февраля  

    Тонсогой ытыы ытыы дьиэ ма4ын тонсуйара ку4аган.Бэйэм тубэспит буолан билэбин.Кэгэ да учугэйи тустээбэт.Кыра кыыллар,кырынаас,лааскай эмиэ ку4аган тустээхтэр.

    0
  • ext_fb_210606689483676Ft3pL
    9 февраля  

    Православичны нууччалар күүстэринэн киллэттэрэ, хаан тохтуулаах, сахалар баттах кырыттарымаары,күүстэринэн кырган киллэрьиттэрэ!

    0
    • Саргыда
      9 февраля  

      Афанахий Корякин, итинник диэччилэр. Ол эрээри сахалар нууччалар БОГтарын ылымматахтара. Буох да диэн саҥарыахтарын сөп этэ. Оччо - бачча тылы сахатыппыттара. Тоҕо эрэ таҥара диэбиттэр дии. 4 үйэ буолан эрэр ээ, ол тухары православие да сыыйа өтөн эрдэҕэ. Оннооҕор "капля камень точит". Билигин нууччалыы иитиилээх, нууччалыы эрэ саҥарар оҕолор омук итэҕэлин ылыналлара дөбөҥ. Туох кинилэри тутуой? Арай көрүҥнэрэ кыра мэһэй буолар ини. Оннооҕор биһиги, сэбиэскэй кэм оҕолоро, атеистарбыт дэммит дьон олох ыараханын көрүстэхпитинэ, ыарыы эмтэҕинэ көмө - тирэх буолар итэҕэлгэ наадыйар курдукпут. Үөһэ балыыһа туһунан суруйбутум дии. Онно 2 дьахтар православиены ылыммыттара диэбитим. Мин эмиэ "ээх" диэхпин наһаа баҕарбытым. Баҕар, үтүөрүөм диэн санааттан. Ол саҕана бэйэм илдьэ сылдьар иконалааҕым буоллар кистээн онно үҥүөм да этэ. Уонна үтүөрбүппүн таҥара көмөлөстө диэн, арааһа, улуу таҥараһыт буолбут буолуом этэ. Ол хосторугар икона эҥин баар, онно сылдьан үҥүөххэ, көрдөһүөххэ сөп диэбиттэрэ да, хайдах эрэ сылдьыбатаҕым. Баҕар, саха итэҕэлин хоһо баара буоллар сылдьыам эбитэ буолуо... Мунааран буолуо, итэҕэл тематыгар хаста да этинэн көрбүтүм. Аахпыт аахтаҕа, өйдүүр өйдөөтөҕө.

      0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Оо сааппаккыт даҕаны,Өбүгэлэргит итэҕэлин ыыстыы ,силии олороҕут.Христианство, буддизм, ислам олохо Айбыт Айыы Таҥараттан олохтоох.Скифтар, Сактар,Хуннар,Тюрктар баһыйа хотон, кыргаан тиэрдибит итэҕэллэрэ.Евразия аҥаара итэҕэйбит итэҕилгитин, атын итэҕэл инквизиция кэмигэр, итэҕэллэрин дьонҥо иҥэрээри, язычество диэни айбыттарын, ылынан, өбүгэлэрин итэҕэллэрин үөхсэргит, тоҕо хомолтотой.Ама да өмүрэх,сонумсах буоларгыт, хас биирдиигит кэннигэр, Өбүгэлэргит, чараас эйгэҕэ, көрө истэ, араҥаччылыы сырыттахтара,үөҕүллэ, үөҕүллэ.

    0
  • .......
    9 февраля  

    Улуу тацараьыт буолуом этэ диир сыыьа. Улуу тацараьыт диэн суох.

    0
  • .......
    9 февраля  

    Тацараьыт да диир сыыьа

    0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Айыыларгытын,иэйэхсиккитин үөҕэрии, саатар сиэр- туом диигит.Хантан ылбык сиэргит кэлиэй.Сиэрдээх киһи, итэҕэллээх киһи үөхсүбэт бэйэлээх,үтүөннэн сырдыгынан,махталынан сүрүнэ ытыктабылынан олорор,токкуйдуур,сиэри тутуһар.Абааһы өрүккүтүн аһатан, хара күүскэ салайтара сырыттаххыт,бэйэҕит билбэккэ,ийэ куккутун хайа түҕэххэ симпиккит, ханна кистээн, кыылгытынан кэпсэтэн, тапталы самнарбыккыт.Өбүгэлэрбит барахсан, мындыр, өркөн бэйэлээхтэр Айыыларга итэҕэйэн, бачча тыйыс тымныыны, сиэрдээх буолан, күүстээх итэҕэллээх буолан, кыайан олордохторо, төрөөн уһаан, баччаанҥы былы һаха буола сырыттахпыт.Харчыга тотон,абааһы дьааһыгар, сымыйа лахсытыгар,өйгүтүн сүүйтэрэн,абааһыыга салайайтаран ,быдьар үөхссэр тылынан саҥаран,саатар күндү итэҕэлбитин язычество диэн үөхсүмэн, сэнээмэн итэҕэлгитин, өбүгэлэргитин.Аныгы көлүөнэ, биир да тарбахтарыгар тиийбэппит,аан дойдуну Айбыт Айыы Таҥараны уруйдаан сатараппыт өбүгэлэрбитин ытыктаан, уруйдаан, омук сымыйатыгар истимэн,итэҕэлгитин, махталынан,ытыктабылынан уһугуннарын.

    0
    • Саргыда
      9 февраля  

      Айтал71, элбэҕи эппиккин да, өйдөбүлэ кыра. Ким да ТАҤАРА суох диэбэт ээ. Биир сүгүн итэҕэл ылылла илик диибит. Сайыннара иликпит, үлэлиир, тарҕатар киһи суох. Хараам тутуллуохтаах. Язычество диэн тугу этэллэрин үчүгэйдик аах.

      0
  • Саргыда
    9 февраля  

    Улуу таҥараһыт буолбут киһини билэбин. 40- тахсыбыта буолуо. Таҥараны күүскэ ылыммыт. Таҥараҕа үҥэр, пропагандалыыр. Оҕотун, сиэннэрин оннук иитэр. Тыаҕа 30 дылы олорбута.

    0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Абааһы уйатын,оҥостон үөхсэри өрө тутан бүтүн,сиэрдээх буолун.Үтүө хараҕынан көрөн олоруҥ,сырдык санааннан салайтарын,ийэ куккутунан кэпсэтэ үөрэнин.Айыылары уруйдаан,айхаллаан, ытыктаан, махтанан дьиҥ һаха киһитэ буолун,омук тэлгэһэтэ буолан бүтүн.

    0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Таҥара диэн православнай буох буотах,бэйэбит тылбыт Айбыт Айыы Таҥара(таҥ-аара)таҥар диэнтэн.

    0
  • ext_fb_210606689483676Ft3pL
    9 февраля  

    Ыраахтааҕы былааһын саҕана улуус аайы таҥара дьиэлэрин туппуттара,хоту кытта абыйга муомаҕа билигин да үлэлии тураллар,бэл мин төрөөбүт дэриэбинэбэр чачыабына, часовня таҥараҕа үҥэр баара, сэбиэттэр саҕана барытын сабыталаан таҥара суох диэннэр, сэбиэттэр эстибиттэрин кэннэ хаттаан күөрэйдилэр,

    0
    • Саргыда
      9 февраля  

      Афанахий Корякин, мин бит - билгэ диэн теманы аспыппын олох итэҕэл тематыгар кубулуттуҥ дии. Итэҕэл тематыттан хал буоллум. Саҥа санаа этиллибэт, тугу да гыналлара биллибэт.
      Бит - билгэ - бу киһи этин - хаанын туруга, тулалыыр эйгэ көстүбэт ситимэ өйгө - санааҕа дьайыытын түмүгэр үөскүүр. Киһи туох эрэ сибикиттэн төрүөттээн туох буолуохтааҕын сэрэйэр. Сороҕор эрдэ сэрэтэр эбит... Ол туох сэрэтэрэ буолуой? Сорохтор айыыһытыҥ сэрэтэр дииллэр. Айылҕа биллибэт күүһэ эбитэ дуу?

      0
      • рядовой
        13 февраля  

        Айылҕа биллибэт күүһэ киһиэхэ бэйэтигэр баар...

        тулаҕын ырытан көр:
        ханнык да алҕас, сыыс диэн суох.
        Туох баар барыта бэйэтин оннугар (олоҕор).

        0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Оо ханнык Таҥара дьиэтин, православнай храм, Таҥара дьиэтэ буотах.

    0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Ураһа баар, таҥара дьиэтэ, өбүгэбит бэргэһэлэрэ баар,ураһа курдук тигилээх, бэргэһэлэригэр.

    0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Христианстваны биир таҥараҕа үҥэр итэҕэл да буоллар,сыыһа барбыт, айыллыбыт итэҕэл,көҥүлэ һуох итэҕэл.Төһөөлөх дьон кыргыллыбытын биллэххэ, киһи этэ тардар.Европа инквизиция кэмигэр үс кыммыт биирин кыргыбыта,уоттаабыта,төбөлөрүн быспыта.

    0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Проваславие диэтим да,харахпар сор муҥ көстөр.Һаха дьонугар, быһанааһын буоллар да,ылымматахпыт буоллар, орто дойдуга һуох буолуо этибит.Ким иккилии кииһи киһиттэн, төлүүрү кыайыай, үйэ тухары.Ким дьон иҥсэтин ситиэй, баҕатын ханнарыай.Төһө дьон эрэйи, көртө буолуой,хараҕын уутун тохпутай буолуой.Аманаат диэн ойоххун илдьэ баран,тэллэх оҥостон,оҕоҕун илдьэ баран кулут оҥостон.Ити кэннэ Таҥара дьиэтэ, бэйэн итэҕэлгэр силлээбит кэриэтэ.

    0
  • Айтал71
    9 февраля  

    V.V.V.:
    Якутия в борьбе за свободу
    О жизни якутов до появления московских колонизаторов мы можем судить лишь на основании сохранившихся устных преданий этого народа. Герой большинства сказаний, относящихся к интересующей нас эпохе, был Тыгын – тойон (глава) племени хангаласцев, живших на равнине Туймаада левого берега Лены (ныне здесь – город Якутск). Тыгын владел огромными стадами скота, имел много воинов, благодаря которым стал весьма влиятельным человеком среди всех якутских родов. Судя по имеющимся данным, Якутия находилась на пороге создания единого государства, к централизации которого приложил огромные усилия тойон Тыгын. Правда к моменту московского вторжения на земли хангаласцев Тыгын был уже в весьма в преклонном возрасте. Возможно по этому лапотные «землепроходцы» изначально не получили жесткого отпора. В разных версиях преданий повествуется о разной судьбе Тыгына: то ли он умер от старости, то ли был убит, либо умер в московской неволе.
    Якуты 17 века были скотоводами, специализировавшимися на разведении коров и лошадей. В холодную пору года люди жили в селениях с тёплыми домами для себя и зимовниками для скота. Летом эти селения пустовали: стада перегонялись на летние пастбища, где у людей было другие жилища.

    Якутский воин в костяном доспехе. Реконструкция Гоголева

    Народ саха имел развитую металлургию, что позволяло экипировать воинов железными доспехами, кылысами (мечами с односторонней заточкой), копьями с металлическими наконечниками. Для боев на дальних подступах использовались композитные луки, дальность боя которых превышал сотню метров.

    Якутский воин, рисунок 18 в.
    Якутские сказания сохранили воспоминания о первой встрече с, тогда ещё не «зелёными», человечками из Московского царства. Вероятно речь идет о группе Пенды, которая появилась из ниоткуда, и исчезла в никуда.
    В 1629 году, по следам Пенды отправилась новая группа искателей ясака из Московии, под руководством Антона Добрынского. Они дошли до рек Вилюй и Лена, а также устьев Алдана. По пути грабили всех, кто уступал им в вооружении. В историю подобные бандитские рейды вошли, с нелёгкой руки российских историков, под названием «приведение под государеву руку и сбор ясака». Но как известно российские слова созданы для сокрытия смысла...
    Впрочем якуты, эвены и долгане встречали колонизаторов отнюдь не с букетами северных цветов, а тем более не награждали оккупантов собольими сороками. Экспедиция Добрынского предоставила больше письменных отчетов, нежели столь необходимой царю московскому мягкой рухляди (мехов ценных видов пушных животных).

    Выплата ясака

    Но жажда обогащения толкала алчных московитов к новым завоеваниям. Грабёж коренных народов Севера – ясак, становился одним из основных источников наполнения московской казны. Поэтому в 1631 году последовала новая завоевательная экспедиция во главе с атаманом енисейских казаков Иваном Галкиным. Он привёл в подданство государю московскому пятерых «князцов» туземных: Сергу, Буруху, Ижила, Семена, Ногуя. Ограбив их («объясачив»), Галкин спустился по Лене до реки Алдан. Здесь он показал местному населению все прелести «русского мира»: мужчин истребили, а «жен и детей их в полон взяли».
    В то же самое время другой «землепроходец» Петр Бекетов, действовал не менее жестко. Подавив сопротивление местных жителей, он сооружает Ленский острог. Застигнув врасплох «якуцких людей», он рапортует о «добровольном присоединении земель 31 князца» в Центральной Якутии. Весомым аргументом для «добровольного» подчинения, стало сожжение Бекетовым нескольких якутских селений с уничтожением около 90 человек.
    Гибель такого количества людей вовсе не пустяк. В ясачных книгах московских оккупантов за 1641 год значится всего 35 человек племени хангаласцев выплачивающих поборы московским агрессорам, в 1648 году – 111 ясакоплательщиков, в 1656 году – 328, в 1662 году – 545, 1700 год – 738, 1708 год – 837 (Материалы по истории Якутии ХVІІ в. (Документы ясачного сбора) в 3-х частях. М., 1970, табл.).

    0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Плательщиками ясака становились мужчины от 16 лет и старше. Размер выплаты – одна соболья шкурка с двух коров находившихся во владении «поставленного на счётчик» инородца. Припомним, что охота на соболя требует особого охотничьего мастерства, и даже самый опытный охотник не в состоянии добыть за сезон более 5-6 шкурок животного. Учитывая факт, что якуты были не охотниками. а скотоводами, можно представить насколько тягостным было для них царское иго.
    Не удивительно, что очнувшись от первого шока вызванного наглостью «высокодуховных скрепоносцев», якуты поднялись на борьбу с угнетателями.
    Уже в 1631 году якуты взяли в осаду острог Добрынского ( где то в устье Вилюя, точное местоположение не известно). Захватчики бежали в расстроенных чувствах, ибо ясака выжать не сумели. В 1632 году борцы за свободу Якутии, возглавляемые сыновьями Тыгына собрав отряд из тысячи всадников, отбили награбленный ясак у рэкетиров из группировки Ивашки Галкина. Спасаясь от справедливого гнева Галкин с подельниками заперся в Ленском остроге, откуда Петр Бекетов с прихвостнями уже бежал сверкая пятками. Осада колонизаторов продолжалась два месяца. В остроге начался голод. Казалось победа близка... Но в якутском лагере начались распри. Пришлось снять осаду и отступить.
    Отступить, но не прекратить борьбу. Собрав новые отряды бойцов (до 600 человек) Откурай и Бозек (сыновья Тыгына) вместе с вождями Ортуем, Камыком и Ултыем в 1636 году снова осадили Ленский острог. И вновь лучше вооруженным захватчикам удалось не только устоять , но и контратаковать повстанцев. Следует учесть, что племя борогонцев во главе с Легеем не только не поддержало освободительное движение, но и сотрудничали с поработителями.
    После подавления восстания, на несколько лет воцарилось затишье. Противоборствующие стороны готовились к новым схваткам. В 1641 году в Якутский острог из Тобольска прибывает подкрепление для оккупантов: 400 головорезов при 7 пушках и 10 пищалях.
    В конце февраля 1642 года на борьбу с колонизаторами поднимается большинство якутских родов. Им удается в сжатые сроки очистить свою землю от рэкетирских группировок, которые именовали себя «сборщиками ясака в казну государеву».
    Но не все тойоны жаждали свободы . Влиятельные Легоя (улус борогонцев) и Мымак (улус намцев) не поддержали восставших. Благодаря этому, новому воеводе, Петру Головину удалось подавить выступление якутов. Началась жестокая расправа с лидерами освободительной борьбы. Были казнены Бэджэкэ, Чаллай, Усун Ойуун (сыновья Тыгина) и ещё 20 вождей восстания. Кроме того многих других истязали до смерти, а затем повесили на обозрение и устрашение мёртвые тела.
    Истязать московиты умели. Вспомним историю некоторых расхожих российских выражений, порождённых мастерами пыточного дела. «Подлинная правда» – признание полученные после допроса с применением «длинника», то есть кнута. Таким кнутом заплечных дел мастер перебивал истязаемому хребет (позвоночник) за 3-5 ударов. «Подноготная правда» – признание полученное в результате загона игл под ногти жертвы. Многие современные люди видели фильм «Москва слезам не верит», но не все знают, что полностью поговорка звучала так: «Москва слезам не верит – она кровушки жаждет»...
    Грабительская политика колонизаторов вызывала возмущение даже тойнов не поддержавших освободительную борьбу 1642 год. Уже в 1646 году намский тойон Мымак при поддержке других якутских родов уничтожил «детей боярских и атамана, и служилых людей» производивших ясачную перепись. Якутские отряды начали наступление на Якутский острог, но по неизвестным причинам остановились в двух верстах от него, и вскоре разбрелись по своим улусам.
    В 1654 году якуты атаковали Усть-Вилюйское зимовье московских служилых людей.
    В 1675 году тойон Ярканской волости Тимирев прогнал со своих земель сборщиков ясака.
    К началу восьмидесятых годов хангаласские якуты были окончательно согнаны со своих родовых земель в долине Туймаада. Воевода Приклонский развернул на этих землях строительство города и крепости Якутск. Ханг

    0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Показательно, что якутские предания не сохранили ни одного имени борцов за свободу. Кроме одного – Тыгын Дархан. Этот образ стал символом национально-освободительного движения, вобрав в себя память о подвигах всех борцов за Свободу: самого Тыгына, его сыновей, Дженника, и многих других.

    0
  • Айтал71
    9 февраля  

    1652 сылга амма Хоролоро 500 казактаах герасим Осколков карательнай этэрээтин үлтү сынньан баран (икки казак кээһиилээх от иһигэр саһан тыыннаах хаалбыттар), БОРДУОЛААХ кинээс баһылыктаах, хоро уонна боотулу аҕа уустара, маньчжурияҕа көһөн тахсан эрдэ барбыт сахаларга холбоспуттар, Бордуолаах богдыхааҥҥа эмиэ приемҥа сылдьыбыт, кини императорга 200 ат бэлэхтээбит, киниэхэ богдыхан хамнас олохтообут, кинээс маньчжур званниетын анаабыт, Бордуолаах албазин кириэппэһи урусхаллааһыҥҥа активнай кыттыыны ылан хайҕабыл сурукка киирбит, Тайцзун шилу, кинини алексей михайлович романов (тишайший) "тайных дел приказ", диэҥҥэ эмиэ көрүөххэ сөп, 4 000 киһилээх маньчжурияҕа куотта диэн, гантимур кинээскэ атастаһа сатаабыттара нууччалар, кытайдар биэрбэтэхтэр.
    По данным тобольского синодика-центра русской колонизации сибири и по данным синодика охотской церкви, во время завоевания якутии погибло около 5 000 казаков и служивых человек, так 1677 году в ноябре месяце, убиты 60 казаков, захвачегы пушки и все захваченное добро, 1680 году 39 казаков, 62 служивых во главе воеводы дмитрия Бибикова, все убиты и захвачено пушки, ружья и добро, так каждый год в среднем по сто казаков..
    Из секретных архивов и синодиков церквей.
    Бу кэмҥэ Абахай хан император( богдыхан) титулун ылан олорбута,( 1626-1643).
    Сахалар кытай императора богдыхааҥҥа түөрт төгүл сылдьыбыттара биллэр. Биир оннук посольство туһунан ТАЙЦЗУН ШИЛУ суруйар, ол курдук ахсынньы 4 күнүгэр, 1633 сылга, саха дьоно 46 киһи, МЭНДЭЙ уонна БЭЙИҤЭ диэн баһылыктардаах сылдьыбыттар, Мукден куоратка, байыаннай көмө көрдүү сылдьыбыттар, 1769 киис тириитин бэлэх биэрбиттэр, манна богдыхан кинилэргэ 2630 устуука торҕо таҥас харда бэлэх биэрбит, банкет тэрийбит, үрүҥ көмүс иһит уонна буораҕынан эстэр саалары биэрбит, посольство диэн бэлиэтээбит, бу кэмҥэ маньчжурдар Мин диэн кытай династиятын кытта сэрии кытаанаҕа эбит

    0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Ити покровск диэн, Тыгын уонна Дьэллик утары турууларын,саба баттаан кыайбыттарыгар, ааттаммыт куорат буолар.Ити кэннэ бу Аар Айыы итэҕэлэ бобуллар.

    0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Итэҕэлгититтэн ааккаастанын диэн боотурдары, сордоон муҥнаан өлөрөллөр.Биир да боотур итэҕэлин таҥнарбат, хайдах курдук күүстээх итэҕэллээх дьонуй бу, тириилэрин тыыннаахтыы сүлтэрэ туран, аккаастаммат.

    0
    • Илья
      10 февраля  

      Айтал71, Ньыыкан реформатын кэнниттэн ити быһылаан буолбута.Старообрядческай итэҕэллээх нууччалар уонна сахалар саҥа уларытыллыбыт итэҕэли ылыммакка,утары бараннар кыргыллыбыттара.

      0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Билигин дьэ, дьон өйдөөн уһуктан эрэр,дьэ өйбүтүн тутар кэммит кэллэ.Мин Боотурдар иччэлээх эрэйи көрөн туран, итэҕэллэриттэн аккаастамматахтарын, ааҕан баран, туох бу итэҕэлэй,тоҕо биһиги инник күүстээхтик итэҕэйбэппит диэн ыйытыкка кэллим.Ол хоруйун көрдөөн,ситиһэн дьэ өбүгэбин ытыктаан итэҕэл һуолугар үктэнним,айыыларын ,иччилэрим көмөтүнэн,бары эһэбит улуу Ньыыкан ойуун көмөтүнэн.

    0
  • Айтал71
    9 февраля  

    Сир ньууругар,халлаан тиһэҕэр, саргы кэлиитигэр, кэскил кэккэтигэр, тыл эҥэригэр, кэм ситиигэр, тыйыс тымныы кыайыытыгар, үс һаха холбоһон Айыылары уруйдаан, айхаллаан, уот оттон сиэр -туом оҥорон, дүҥүгр охсон, олонхолоон дорҕоон таһааран,тойуктаан, оһуокайдаан алгыс этэн, һаха аймаҕа ааттанан ,айыы дьоно, күн оҕолоро,үс куттаах, үс кистэлэҥ күүстээх бар дьонум.Айыы итэҕэлигэр төннөргүтүгэр көрдөһөбүн,ааттаһабын.

    0
  • туруйа
    9 февраля  

    кырдьык ,кетердердер биттииллэр.Биьиги 90- сыллардаахха 3 кыра о5олордоох толору ыал этибит.Биир сайын олорор дьиэм таьыгар икки кэ5э кэлэн ,танас ыйыыр быабар кэлэн олордулар,уонна хайдах эрэ мин санаабар " кыыьырсар" курдуктара.Бэйэ-бэйэлэрин тонсуйан бардылар.Мин туннук ненуе керебун.Сотору буолаат ,атын -атын хайысханнан кеттуллэр.Итинник хас да кун кэлэн олорон,тонсуйсан архсаллара.Биир кун тахсан уурдум,куса5анна кэлэллэрин билэбин.Дьэ,ити сыл биьиги ыал арахсыбыппыт.Мин ити арахсарбытын биттээбиттэр дии саныыбын.Ким да5аны елебете5е.Бу мин тус бэйэм санаам.

    0
  • Саргыда
    9 февраля  

    Икки чыычаах уопсай дьиэҕэ киирбит этэ. Биир ийэ тахсан иһэн биир чыычааҕы ааҥҥа кыбыппыта. Ыытан кэбиспитэ. Биирин хайаабыттарын билбэпин, умнубуппун. Ол саас ийэ икки, баар суох оҕолоро, уугс былдьаммыттара...
    Эбэм кэпсээбиттээх:
    - Сэрии иннинэ тыллаах чыычаах "Киһини сиэм" диэн олох чуолкайдык саҥарар буолбута. Ол кэнниттэн сэрии саҕаламмыта. Сурдьум сэриигэ баран - баран эргийбэтэҕэ.
    Ити саҥарар дии. Билигин атыннык саҥарар.

    0
    • рядовой
      9 февраля  

      Көтөр-сүүрэр даҕаны билэрэ эбитэ үһү...

      оттон
      ААННЬАЛ диэн АЙЫЫҺЫТы этэллэр
      ол эмиэ бэйэтэ туспа билгэлээх-биттээх буолан эрдэҕэ
      Кыыл-сүөл этпитинэн эрэ буолбатаҕа чуолкай

      0
  • ext_fb_210606689483676Ft3pL
    10 февраля  

    Ити ханнык да чыычаах ,көтөр эһигини буулаабат,ити барыта былыр үйэҕэ өлөн хаалбыт аймахтаргыт дууһата,көтөр кынаттаах буолан эһигини сэрэтэр.

    0
  • Соргу
    10 февраля  

    Түүйэр. Сорох дьон ыалдьаары-хайаары гыннахтарына быттыйаллар үһү. Кырдьык диэн биирдэ эмэ кэпсээччилэр.
    Мэкчиргэ дьиэ таһыгар кэлэрэ чахчы куһаҕаҥҥа.

    0
    • рядовой
      11 февраля  

      Сиргэ-уотка ГЕОПАТОГЕННАЙ ЗОНАлар диэннэр бааллар...

      ону былыргылар эттэринэн-хааннарынан сэрэйэн билэн эрдэхтэрэ
      оттон
      оннук сиргэ олохсуйбут киһи олоҕо-дьаһаҕа табыллыбата биллэр
      Баҕар
      ол мэкчиргэ оннук сиргэ кэлэн тохтуу түһэр буолуон сөп

      Сир-дойду киһиэхэ араастаан сабыдыаллыыр быһыылаах
      ол иһин сорох дьон, табыллыбат сириттэн көһөр.
      ону
      СИР УЛАРЫТАР дииллэр

      0
  • буолар эбит
    10 февраля  

    АК, сорун сопко эттин дии.то5о диэтэххэ былыр ойууннарбыт бэйэлэрэ ололлорун билэн дьоннорун сэрэтэллэрэ уьу. ол маннык:" миигин олло диэн санааман.мин суоп ду,атын котор ду буолан эьигини коро-истэ сылдьыа5ым!" диир уьулэр.ону олоххо буолбут случайдар дакаастыылар. мин да санаабар эмиэ православнай итэ5элинэн киьи олло5унэ дууьата вечна дииллэр дии.ол курдук бу орто дойдуга ким хайдах олорон ааспытынан араас кыылтан,уон буолан хас да обороту ааьар буолуохтаахтар дии саныыбын.бэл бу уунэр мастарбытын ити же ойууннарбыт улаханнык ымсыырбат буолун диэн сэрэтэллэрэ уьу.оннук случай буолбутун эмиэ дакаастыыр ээ. эьиги санаа5ыт?

    0
    • рядовой
      11 февраля  

      Киһи дууһата өлбөт...

      былыр үйэҕэ өлбүт дьон кута-сүрэ биһиэхэ
      чыычаах буолан көтпүтэ ду
      кутуйах буолан хороонҥо киирбитэ ду
      биллэ илик

      0
      • куркумин_эвалар
        11 февраля  

        Киһи дууһата кутуйах буолбат. От-мас, чыычаах буолар.

        0
        • рядовой
          11 февраля  

          былыр үйэҕэ өлбүт дьон кута-сүрэ биһиэхэ баар...

          оттон
          чыыччаах-кутуйах туспа суоллаах-иистээх
          ЭВОЛЮЦИЯта атын

          БУДДА ВЕЗДЕ И ВО ВСЕМ диэниҥ - тыыннаах эттик
          ол ТЫЫН быһыытынан көстөр
          Онтуҥ христианствоҕа ДУХ диэнинэн сылдьар
          Итини
          сахалыы көрдөххө КУТ-СҮР диэн буолар
          Ол кут-сүр киһиэхэ баар
          Кыылга-сүөлгэ суох, отко-маска суох

          0
  • Дьэрбэ
    11 февраля  

    тыынар тыыннаах барыта сүрдээх ини.

    0
Ответ на тему: Сиэр - туом, бит - билгэ
Введите код с картинки*:  Кликните на картинку, чтобы обновить код
grinning face grinning face with smiling eyes face with tears of joy smiling face with open mouth smiling face with open mouth and smiling eyes smiling face with open mouth and cold sweat smiling face with open mouth and tightly-closed eyes smiling face with halo smiling face with horns winking face smiling face with smiling eyes face savouring delicious food relieved face smiling face with heart-shaped eyes smiling face with sunglasses smirking face neutral face expressionless face unamused face face with cold sweat pensive face confused face confounded face kissing face face throwing a kiss kissing face with smiling eyes kissing face with closed eyes face with stuck-out tongue face with stuck-out tongue and winking eye face with stuck-out tongue and tightly-closed eyes disappointed face angry face pouting face crying face persevering face face with look of triumph disappointed but relieved face frowning face with open mouth anguished face fearful face weary face sleepy face tired face grimacing face loudly crying face face with open mouth face with open mouth and cold sweat face screaming in fear astonished face flushed face sleeping face dizzy face face without mouth face with medical mask face with no good gesture face with ok gesture person bowing deeply person with folded hands raised fist raised hand victory hand white up pointing index fisted hand sign waving hand sign ok hand sign thumbs up sign thumbs down sign clapping hands sign open hands sign flexed biceps
  
Обратная связь
Предложения и замечания