Алексей Иннокентьев: “киҺи кэннигэр хаалара – аата”
EllikPE  -  25 августа 12:57   2898
image АЛЕКСЕЙ ИННОКЕНТЬЕВ:

КИҺИ КЭННИГЭР ХААЛАРА – ААТА


Балаҕан ыйын 10 күнүгэр Сахабыт сиригэр киэҥ далааһыннаах быыбардар буолаары туралларын бэркэ билэбит. Сүүһүнэн нэһилиэк, уонунан улуус баһылыга, дьокутаата талыллыахтаах. Онон бу быыбар Сахабыт сирин кэлэр 10-15 сыллаах олоҕун-дьаһаҕын уонна сайдыытын түстүүр улахан суолталаах.
Быыбар баартыйаттан, сааһыттан тутулуга суох барыбытын долгутар. Оттон биһиги күннэтэ уларыйа-тэлэрийэ турар олоххо баһылыгынан салайар үлэҕэ миккиллибит, дьону-сэргэни, салалтаны кытта биир тылы булар, сатаан туруорсар, туруулаһар кыахтаах, сомоҕолуур дьоҕурдаах киһини кэтэһэбит.
Ньурба саха дьоно былыр-былыргыттан уутуйан үөскээбит, өрөспүүбүлүкэ биир саамай дириҥ устуоруйалаах, төрүт-уус дьонноох-сэргэлээх улахан улууһа. Бүгүн “Кыым” хаһыакка 11 сыл устата Ньурба Октябрьскай нэһилиэгин салайбыт, билигин Ньурба куоратын мээрэ, улуус баһылыгар хандьыдаат Алексей Михайлович Иннокентьев ыалдьыттыыр. Ньурба дьонун-сэргэтин хараҕын далыгар улааппыт, улууска биллэр-көстөр, киэҥ билиилээх, нэһилиэнньэ итэҕэлин уонна ытыктабылын ылбыт салайааччы.


-- Алексей Михайлович, дьон үксэ эйигин Америка диэн аатынан билэр. Хаһан, ким, хайдах ааттаан кэбиспитэй?
-- Киһи өһүргэммэт, улахан судаарыстыба аата (күлэр). Көр-күлүү курдук эттэххэ, ол улахан судаарыстыба аатын күн баччаҕа диэри түһэн биэрбэккэ кэллим. Балаҕан ыйын 11 күнүгэр 49 сааспын туолабын.
Дьиҥэр, 6 сааспыттан Америка дииллэр. Устуоруйата маннык. Аҕам соҕурууттан убайбар сомбреро аҕалбыта. Оччолорго ковбуойдаах-индиэйэстээх киинэ өрөгөйө этэ. Онон Антоновка уолаттара кинини “Американец”, “Ковбой” диир буолбуттара. Ол аата устунан миэхэ көһөн хаалбыта. Онон ити -- оҕо эрдэҕинээҕи таптал аатым.

-- Эйигин Сунтаарга төрөөбүтэ дииллэр ээ.
-- Оннук, Тойбохойго төрөөбүтүм. Аҕам Михаил Степанович 1958 с. Омскайга огурунуом-экэнэмиис идэтин ылан кэлэн Ньурбаҕа сопхуоска үлэлии сырыттаҕына, доҕоро Н.П. Палвов Тойбохойго управляющайынан ыҥырар. Ийэбин Варвара Алексеевнаны кытта онно көһөллөр, онтон мин төрүүбүн. Ол эрээри биэстээхпэр дьоммун төттөрү Ньурбаҕа “Марха” сопхуоска ыҥыраллар. Онтон ыла Антоновкаҕа олоробут.

-- Бииргэ төрөөбүт хаскытый?
-- 7 этибит. Билигин үс уол уонна үс кыыс хааллыбыт. 3 эдьиийдээхпин уонна 2 бырааттаахпын.

-- Оскуолаҕа хайдах үөрэммиккиний?
-- Үчүгэйдик. Оскуоланы 1985 с. бүтэрбитим. Владивостокка история факультетыгар үөрэххэ киирэн баран, төннөн кэлбитим.

-- Бай, доҕор! Батарбатылар дуу?
-- Суох. Бэйэбин баҕас атаҕастаппатаҕым. Владивосток байҕал кытыытыгар турар буолан, олус сииктээх. Онон килиимэтин тулуйбатаҕым. Дойдубар эргиллэн кэлэн кылааһынньыктарбын кытта СПТУга суоппар үөрэҕэр киирбитим уонна биир сыл үөрэнэн бүтэрэн баран аармыйалаабытым.
1989 с. аармыйа кэннэ Иркутскайга миэбэл технологын идэтигэр үөрэммитим. Онно биир оскуолаҕа үөрэммит кыыспын ойох ылан, 1990 с. ыал буолбуппут уонна Ньурбаҕа көһөн кэлбиппит. Успуорт устууруктарынан үлэлээбитим, ыччаты түммүтүм. 1993 с. Дьокуускайга кэлэн доҕотторбун кытта “МИФ” (Михайлов, Иннокентьев, Филиппов) тэрилтэ арынан урбаанньыттаабытым.

-- Тугу дьарыктаммыккытый?
-- “Мир” диэн сабыллан турбут киинэ тыйаатырын ылан, бородуукта уонна миэбэл маҕаһыынын арыйбыппыт, дискэтиэкэ тэрийэрбит. Өссө икки маҕаһыыны Чурапчыга уонна Ньурбаҕа үлэлэппиппит.

-- Бастаан төһө уустук этэй?
-- Биһиэхэ сылга 250 %-наах кирэдьиити биэрэн, “Сахабилиибаан” управляющайа М.Ф. Миронов көмөлөспүтэ. Билигин киһи сөҕөр эрээри, оччолорго баан бырыһыана барыта оччо этэ.

-- Биисинэс былдьаһыыта, атааннаһыы бөҕө буолуо.
-- Үтүө, элбэх доҕордоох буолан оннугу билбэтэхпит диэххэ сөп уонна ол саҕана саха уолаттара бэйэ бэйэбитин олус үчүгэйдик өйдөһөр, өйөһөр этибит.

-- 1990-с сс. өрө көтөҕүллүү эһиэхэ, эдэр дьоҥҥо, хайдах дьайбытай? Өй-санаа уларыйбыта дуо?
-- Мин санаабар, ити чааһыгар М.Е. Николаев өҥөтүн өссө кэлин өйдүөхпүт. Ити кэмнэргэ биһиги Саха норуота диэн туспа тыллаах-өстөөх, суруктаах-бичиктээх, култууралаах, бэйэтэ бас билэр сирдээх-уотаах норуот буоларын өйдөөбүппүт. Оттон ол өйгө-санааҕа улаханнык дьайдаҕа. Ол эрээри, биир өттүнэн, ити кэмҥэ сыаннас диэн өйдөбүл сүппүтэ. Пионер, хомсомуол буола сылдьыбыт ыччаттар өйбүт-санаабыт биир күн иһигэр уларыйбыта. Киһи барыта кэмэрсээн, тугу эрэ атыылыы сатыыр, хайдах эрэ үөрэх диэн наадата суох курдук буолбута. Ол да иһин буоллаҕа, биһиги ортобутугар оҕустарбыт, тэмтэрийбит да элбэх.

-- Кырдьык, кэлин ааҕан көрдөххө, ити саҕанааҕы көлүөнэҕэ өлбүт-сүппүт олус элбэх эбит этэ.
-- Олус элбэх. Ону “сүппүт көлүөнэ” диэххэ сөбө дуу? Ол гынан баран, үлэни-хамнаһы өрө туппут, олох ухханыгар оҕустарбатах дьон эмиэ элбэх. Холобур, “МИФ” уолаттара, доҕотторум Егор Филиппов билигин Чурапчытыгар олорор. Тиэйиинэн-таһыынан дьарыктанар урбаанньыт. Сергей Михайлов Мииринэйгэ федеральнай БТИ салайааччыта. Онон киһиттэн бэйэтиттэн эрэ тутулуктаах.

-- Билигин эмиэ уустук, кириисис кэмэ кэллэ. Суруйалларынан, дойду эрэсиэрбэтин пуондата бүттэ, стабилизационнай пуондата эһиннэ, эһиилгиттэн аны хамнас боппуруоһа ыарыа дииллэр. Онуоха биһиги хайдах дьаһаныахпытын сөбүй?
-- Ыччаты үлэлии үөрэтиэхпитин наада. Кини үлэлии үөрэннэҕинэ, тыа сирин бырахпатаҕына этэҥҥэ буолуохпут. Билигин өрөспүүбүлүкэҕэ тыа сиригэр дьарыктаах буолууга, бэйэ дьыалатын тэрийиигэ туһуламмыт үчүгэй бэлиитикэ үлэлиир. Көмө элбэх, кыах баар. Кирэдьиит, ипотека да бырыһыаннара түһэн турар. Ону сатаан туһаныахха эрэ наада. Тыа да сиригэр киһи дьоһуннук тэринэн олоруон сөп. Барыта бэйэбититтэн, хас биирдии киһиттэн тутулуктаах. Үлэлиэх, айыах-тутуох, дьыала тэриниэх эйгэ киэҥ буоллаҕа.
Үлэ да баар. Ол гынан баран онно идэ, сүрэх уонна дьулуур ирдэнэр. Биһиги биир сүрүн алҕаспыт – оҕолорбутун үрдүк үөрэхтээрибит оробуочай идэ диэн баарын умуннубут, көйгөтүттүбүт. Орто анал үөрэх тиһигэ эстэ сыһан баран саҥа өрүттэн атаҕар тура сатыы сылдьар.
Холобур, Ньурбаҕа тутууну ылан көрүөх – барыта кэриэтэ омук дьоно үлэлиир. Оттон кинилэр кыра хамнаска үлэлээбэтээр. Тыа сирин кээмэйинэн 35-50 тыһ. солк. ылаллар.
Мин тутууну ыытар дьон “тоҕо бэйэбит уолаттарбытын үлэлэппэккит?” ыйытабын. Хоруйа судургу – “ирдэбил уларыйа турар, идэлэрэ суох” дииллэр. Оттон омуктарыҥ бары “корочкалаахтар”. Суоппар буоллун, плиточник-маляр буоллун. Аны туран, биһиги сааһын куспут айдаана, онтон ыһыахтарбыт саҕаланаллар, устунан окко киирэбит, сир астыыбыт, эмиэ кустуубут, кыстыкка киирэбит, муҥхабыт, булпут... Ити курдук үлэ – тутуу, суол-иис оҥоһуута, өрөмүөн уо.д.а – саамай үгэнниир кэмигэр биһиги хаһаайыстыбабытын тэринэр мөккүөрүгэр сылдьабыт.

-- Кыһалҕаттан буоллаҕа.
-- Кыһалҕаттан. Ол гынан баранан, орто анал идэлээх киһи үлэни хаһан баҕарар булуон сөп. Кэлин үрдэтиниэ дии. Аллараттан саҕалаабыт, бары түһүмэҕи ааспыт, үлэ төрдүн-төбөтүн билбит киһи ситиһиилээх буолар.

-- Уопсайынан, улууска каадыр боппуруоһа хайдаҕый?
-- Ньурба куоратын туһунан эттэххэ, 3 сыл анаан-минээн каадыр анаалыһын оҥордубут, ханнык, туох идэлээх ыччат үлэтэ суох сылдьарый диэн. Онно көстүбүтүнэн, төһө даҕаны биһиэхэ бырамыысыланнас сайыннар, үлэтэ суохтар ортолоругар геолог (ордук ХИФУну бүтэрбиттэр), Томскайга ньиэп-гаас идэлэрин баһылаабыттар (бэл, кыһыл дьупулуомнаах кыргыттар), хайа инженердэрэ, хайа дьыалатын үлэһиттэрэ олус элбэхтэр эбит. Ити, биир өттүнэн, улууска да, өрөспүүбүлүкэҕэ даҕаны ырытыы, анаалыс оҥоһуллубатаҕын түмүгэ. Дьиҥэр, кэлэр 10 сылга “бу улууска ханнык идэлэр наада буолуохтарай” диэн анаалыс оҥоһуллуохтааҕа. Ханнык салаа сайдарынан көрөн. Холобур, билигин биһиэхэ Накыыҥҥа ыстаатынан биир эрэ геолог, түөрт-биэс үрдүк үөрэхтээх учаастак маастара наада. Оттон кинилэр биэнсийэҕэ барыахтара 10-15 сыл баар.
Аны туран, бырамыысыланнай тэрилтэлэргэ оробуочай идэ баар да буоллаҕына, ыччат онно барыан баҕарбат, “мин инженербин, идэбинэн эрэ үлэлиибин” диэн буолар. Оттон кыраттан саҕалаабыт киһи идэтин толору баһылыыр, уопуттаах үлэһит буолар буоллаҕа. Ол иһин кэлиҥҥи 2,5 сылга биһиги Мииринэй үөрэҕин кыһаларын кытта профориентация боппуруоһугар күүскэ үлэлээн эрэбит.
Уопсайынан, каадыры иитэн таһаарыы бары хайысхаҕа күүһүрүөхтээх. Улууска каадыр бэлиитикэтэ, эрэсиэрбэтэ булгуччу баар буолуохтаах.

-- Ити – бырамыысыланнас. Оттон саха төрүт дьарыга – ынах-сылгы сүөһү иитиитин, тыа сирин сайдыытын хайдах көрөҕүн.
-- Билигин тыа хаһаайыстыбатыгар судаарыстыбаттан да, өрөспүүбүлүкэттэн да тэриллиилээх хаһаайыстыбаларга сөптөөх көмө, көдьүүстээх бэлиитикэ ыытыллар. Оттон чааһынайга көмө суох да диэххэ сөп. Ол гынан баран, улуус-нэһилиэк таһымыгар ол дьаһалы биһиги олоххо киллэрэрбит бытаан, бэл, информацияны, сүбэни-аманы нэһилиэнньэҕэ сөптөөхтүк тиэрдэрбит кыаллыбат. Тоҕо диэтэххэ, нэһилиэктэргэ таһымнаах, анал идэлээх үчүгэй исписэлиис тиийбэт.

-- Бэйэҥ бэйэҕин буруйдуугун дуу?
-- Бэйэбин. Ити – үрдүкү салалта буруйа буолбатах ээ, ити – биир сиртэн элбэхтэ кэлбэт-барбат, сэминээрдэргэ-куурустарга сылдьан таһымнарын үрдэппэт, эбии үөрэммэт олохтоох исписэлиистэр, биһиги, буруйбут. Олоҕуҥ, технологияҥ, ирдэбилин уларыйар. Ону тилэх баттаһан иһиллиэхтээх. Оттон ыччат тыа сиригэр олохсуйарын курдук, толору хааччыллыылаах олорор уонна социальнай дьиэ тутуутун элбэтиэхтээхпит. Тыаҕа социальнай, култуурунай эбийиэктэр баар буолуохтаахтар. Улуус хас биирдии нэһилиэгэр тыа сирин, тыа хаһаайыстыбатын сайдыытын бырагыраамата үлэлиэхтээх. Онно харчы көрүллүөхтээх. Суол-иис оҥоһуллуохтаах. Дьиҥэр, суол-иис түөрт сылынан кыаллыан сөп.

[Сообщение редактировалось]

Ответов 75 Написать ответ
  • EllikPE
    25 августа  

    салҕыыта...

    -- Онтуҥ барыта үбү эрэйэр эбээт.
    -- Итини олоххо киллэрэр кыах баар. Ньурба улууһа “АЛРОСА-Ньурбаны” хампаанньаны кытта сөбүлэһиитин быһыытынан, сыл аайы бүддьүөтү таһынан 324 мөл. солк. киирэр. Аны, алмаастах провинция улууһа буоларбытынан уонна кэлин хампаанньа балаһыанньата тупсан, дивидеммит харчыта үрдээн, быйыл 600-чэ мөл. солк. кэтэһэбит. Онон Ньурба улууһа 2018-2019 сс. тастан 924 мөл. солк. ылыахтаах. Ити – бүддьүөт таһынан.
    Оттон алмаас суотуттан киирэр харчы ханна барыахтааҕый? Билигин биһиги ити харчынан оскуола-уһуйаан, ФАП уо.д.а тутабыт. “Алмаастааххыт, ол харчытынан тутуҥ” диэн буолар. Инньэ гынан судаарыстыба, өрөспүүбүлүкэ инвестициялаах бырагыраамаларынан үлэ, тутуу ыытыллыбат. Кэлин арай Антоновкаҕа уһуйаан, Дьаархаҥҥа оскуола эрэ киирбиттэр. Онон биһиги судаарыстыба-өрөспүүбүлүкэ бырагыраамаларыгар-бырайыактарыгар киирэр курдук үлэлэһиэхтээхпит. Тоҕо диэтэххэ, уһуйаан-оскуола, ФАП о.д.а. тутуута – судаарыстыба боломуочуйата. Итиннэ үс өрүттээх кэпсэтии ыытыллыахтаах. Оттон алмаастан киирэр харчы улуус дьонун-сэргэтин күннээҕи олоҕун чэпчэтиигэ, улууһу тупсарыыга барыахтаах. Холобур, суол-иис тутуутугар, нэһилиэктэри тупсарыыга, благоустройствоҕа, кыаммат дьоҥҥо биир кэмнээх харчынан көмө оҥоруутугар, нэһилиэнньэ доруобуйатын тупсарынарыгар (сонотуоруй-куруорт) уо.д.а. хайысхаҕа.

    -- Билигин былаас аһаҕас буолуохтаах дииллэр. Эн бырагыраамаҕар инньэ диэн эмиэ киллэрэн тураҕын. Ол туһунан быһааран биэр эрэ.
    -- Нэһилиэктэргэ сылдьабын элбэхтэ. Ол тухары дьон “салалтаны отчуоттан-отчуокка эрэ көрөбүт, атах тэпсэн олорон кэпсэппэт буоллулар, информацияны бассаабынан эрэ ылабыт” дииллэрэ элбээтэ. Салалта бэйэтигэр бүктэ. Оттон кини аһаҕас, дьон кыһалҕатын этинэр, информация нэһилиэнньэҕэ сатаан тиэрдэр буоларын туһугар, аһаҕас буолуохтаах. Ол аата улууска официальнай СМИ үлэлиэхтээх. Холобур, нэһилиэктэри барытын хабар араадьыйа. Ньурба куоратыгар оннугу тэрийбиппит. Кыаллыан сөп. “Саха” НКИХы кытта кэпсэтэн, улуус иһигэр саатар ыйга 1-дэ, 2-тэ “быһа” эфиргэ холбонуохтаахпыт. Тэрилтэ салайааччыларын иһитиннэриилэрэ улуус хаһыатыгар быстыбакка тахсыахтаах, онно нэһилиэктэр олохторо эмиэ сырдатыллыахтаах. СМИ оруола, көмөтө үрдүөхтээх. Итиэннэ, бастатан туран, отчуоттарга эрэ буолбакка, нэһилиэктэринэн сылдьыы элбиэхтээх.

    -- Урут сэбиэскэй саҕана идеология диэн баар баара. Дьон бары сырдык-үтүө олох, социализм туһугар үлэлиирэ. Оттон билигин дьону туох тула түмүөххэ сөбүй?
    -- Хас биирдии түөлбэ бэйэтэ устуоруйалаах, туспа култууралаах, сайдар суоллардаах, дьонноох-сэргэлээх. Онон дьоммутунан-сэргэбитинэн, култуурабытынан, устуоруйабытынан киэн туттан, “мин – Ньурбабын” диэн туран, төрөөбүт түөлбэбит, улууспут туһугар түмсүөхтээхпит. Быйыл биир оннук үтүө холобуру Үөһээ Бүлүүлэр көрдөрдүлэр. Манчаарыны ыытабыт диэхтэриттэн бу түөрт-биэс сыл иһигэр хайдах курдук норуот турунан түмүстэй, улуус өрө тардыннай? Ити, чахчы, үтүө холобур.

    -- Алексей Иннокентьевич, дьиҥэр, быыбар иннинэ бары хандьытаат “ону уларытыам, маны тупсарыам” диир. Оттон дьон эйиэхэ тоҕо итэҕэйиэхтээҕий, тоҕо эйигин талыахтааҕый?
    -- Мин итини бэйэм олохпунан, үлэбинэн-хамнаспынан көрдөрдүм дии саныыбын. Мин Ньурба дьонун хараҕын далыгар улаатан, киһи хара буолан, үлэлээн-хамсаан кэллим. Эппитим-тыыммытым, бырагыраамам хайдах туолбутум көрө-истэ сылдьаллар. Миигин ким даҕаны “соһо” сылдьыбат. 11 сыл баһылыктыырым, 3 сыл мээрдиирим тухары куруук дьон итэҕэлин ылан талыллан таҕыстым, дьон итэҕэлин түһэн биэрбэт курдук үлэлээтим. Биллэн турар, ардыгар кыаллыбаты кыаллыбат диибин. Ону сорох дьон аһара кытаанах, маһы хайа охсубут курдук көнө дииллэр эрээри, мин нэһилиэгим-куоратым кыһалҕатын кимтэн да толлубакка, баарынан этэр идэлээхпин. Кимиэхэ да үчүгэй буола сатаабаппын. Дьон туһугар көрдөһөрбүн, ытыктыыр, холобур туттар киһим В.А. Петрова эппитинии, аанынан киллэрбэтэхтэринэ түннүгүнэн киирэрбин кыбыстыбаппын.
    Аны, өр үлэлээбит киһи быһыытынан, үлэ сүнньүнэн кими эрэ хомуруйуохпун сөп. Ол эрээри лиичинэйгэ хаһан да киирбэппин. Дьон ону билэр уонна быыбарга утары да үлэлээбит дьонум билигин миигин кытта тэҥҥэ улуустарын туһугар үлэлэһэ сылдьаллар. Дьону “үрүҥ-хара”, баартыйаларынан көрөн араарбаппын. Улуустарын туһугар үлэлиэн баҕарар, идэлээх, билиилээх дьону кими баҕарар кытта үлэлиибин, үлэлэһэргэ бэлэммин. Онон ол да дьонум миигин өйдөөн, бу хас да быыбар тухары өйөөтүлэр.
    Уонна биири өйдүөхтэрин наада. Киһи олоҕун тухары тойон, баһылык буолбат. Кыайдахпына даҕаны, аны биэс сылынан иккиһин талыахтара биллибэт. Онон ааппын-суолбун түһэн биэрбэт, кэлин дьон-сэргэ мин оҕолорбун-ыччаттарбын “бу тылыгар турбат, куһаҕан киһи оҕото сылдьар” диэбэттэрин курдук үлэлии сатыыбын. Кыаллары, оҥоруом диэбиппин былаанныыбын. Киһи саамай күндүтэ, кэннигэр хаалара аата эбээт.

    -- Кэпсэтиибит түмүгэр дьоҥҥор сэргэҕэр туһаайан тугу этиэҥ, тугу тиэрдиэҥ этэй?
    -- Бу быыбар улууспут кэлэр 10-15 сылаах сайдыытын түстүүр. Ол эрээри быыбар – быыбарынан. Буолуо, түмүктэниэ. Оттон сарсыҥҥытыттан үлэ саҕаланыа турдаҕа. Онон улууспут туһугар баартыйанан-тойунан арахсыбакка, кири-хоҕу, арҕааҥы дойдулар кирдээх ньымаларын батыспакка сиэрдээхтик быыбардыах. Дьоммут-сэргэбит биһигини бырагыраамабытынан, тус хаачыстыбабытынан, үөрэхпитинэн-билиибитинэн, үлэбитинэн-хамнаспытынан, дьоҥҥо-сэргэҕэ сыһыаммытынан көрөн сыаналыа, талыа диэн эрэнэбин.

    Е.Васильев кэпсэттэ.

    0
  • Сму
    25 августа  

    Хайа эллипкиэ ырытары конуллээтин да.)

    0
    • EllikPE
      25 августа  

      Сму, smiling face with sunglasses манна информационнай блок. Форум "Развлекательнай" чааһа батсаапка көспүтэ.
      Онно көрүлүөххүт буо!
      smiling face with open mouth and cold sweat

      0
  • Сму
    25 августа  

    Билбэтим, форуммутун ордук маныыллар эбит. )))

    0
  • Сму
    25 августа  

    Киьи кэннигэр хаалара аата.

    0
  • А
    25 августа  

    Арааһа атын киһиэҕэ бэриллиһи программата сох эбт кэбс

    1
  • олохтоох
    25 августа  

    Элликпе кэм да ньыгылларга илин кэлин

    түһэ сылдьаахтыыр эбит

    0
  • Сму
    25 августа  

    )))

    0
  • Ньукулай
    25 августа  

    Дьэ ,талар куммут чугаьаан эрэр Онон,эрэлбит эрэ Павлов!!! Устубатахтарына.

    0
  • эмиэ олохтоох
    25 августа  

    Ньукулай Павловтан тугу эрэнниҥ?

    0
  • ок чахчы
    25 августа  

    пиадаммат, кэпсэммэт эбит , детсады суурэн котон быйыл бутэрэбин диэбит ду ,аны икки таас оскуола сагалаабыт

    0
    • sleepless
      26 августа  

      ок чахчы, ол ханна оскуола сагалаабыт? Пиардаммат буолан, ону да гынар кыага суох бо ол аата. Тиийиэхтээх сирдэригэр тиийбэтэх буотта

      0
  • По мне
    26 августа  

    Павловы талыахха.!!!

    1
  • Нюрбинский
    26 августа  

    Никифоров Иван Прокопьевич - биһиги Ньурбалар Аҕа баһылыкпытraised fistraised fistraised fist

    0
  • эмиэ олохтоох
    26 августа  

    Үчугэй киһи конечно көстүөн сөп Баһылык дуоһунаһыгар, но в данный момент туруоруммут кандидаттартан онозначно ордуктара Алексей Михайлович!

    0
  • Сму
    26 августа  

    Бу кэлин санаатахха, ордуктара Алексей Михайлович эбит. Үлэлии-хамсыы сылдьарыттан көрдөххө, чахчы туруммут, баһылык майгына барыта баар.Кинини талабын.

    0
  • Александра
    26 августа  

    Оннук,Алексей Михайллвич ордуктара ,киниэхэ куолпстыахха наада ,атыттар төһөмө мөлтөхтөр дии

    0
  • Александра
    26 августа  

    А.М.Иннокентьев ордук

    0
  • Байбал.
    26 августа  

    Против всех.

    0
  • Мин
    26 августа  

    Санаабар ньиэрбэтэ неустойчивай.

    0
  • Мин
    26 августа  

    Павловы талабын.

    0
  • Сэргэй
    26 августа  

    Антонов эрэ хаалла, атыттар бары ньыгыллар, онон туһата суохтар! Бары биир сутурук курдук олигархтар былаастарын утаран Антнов Андрей Степановичка куоласпытын биэриэҕин!

    0
  • эмиэ олохтоох
    26 августа  

    Александра, мөлтөхтөр диэн быһа саҥарымыахха, син бэйэлэригэр эрэнэн туруоруннахтара дии атын кандидаттар эмиэ. Онтон мин манныгы этиэхпин баҕарабын. Манна, форумҥа, сорох дьон Алексей Михайловиһы карьерист дииллэр. Сөп, буоллун даҕаны. Ол гынан баран "Плох тот солдат, который не мечтает стать генералом" диэн эмиэ баар. Любой киһи үрдүккэ талаһара өйдөнөр суол. Алексей Михайлович сорохтор курдук хантан эрэ туораттан кэлэн Баһылык буола сатаабыта буоллар мин эмиэ карьерист киһи диэм этэ. Ону баара кини по нарастающей тахсан иһэр: лесопункт салайааччыта, Антоновка баһылыга, райсовет депутата, Нюрба мэра. Выше головы ыстана сатаабат. Уонна главнайа, сорох кандидаттар курдук "Үөһэттэн" навязывайдаабыт киһилэрэ буотах, бэйэтэ чахчы ис санаатыттан Ньурба туһугар үлэлиэн баҕарар киһи буолар. ЕР партия туруорбатаҕа буоллар, самовыдвиженияннан син биир туруорунуохтаах этэ. Онон, убаастабыллаах Ньурбам дьоно, хаалбыт кэмҥэ оссо биирдэ спокойно ыксаабакка балаһыанньаны бэйэҕит ырытан көрүҥ. Быыбар күн сөптөөх быһаарыыны ылыахтара диэн эрэнэбин!

    0
  • Сюльский
    26 августа  

    Тьпу! Америка баран да баран.

    1
  • мин
    26 августа  

    ньыгыллар туруорбут дьонноро туох аанньа буолуохтарай-сымыйаччылара

    киһиргэстэрэ диибин диэн!-туһата суох дьон! Барыларыттан ордуктара Марха ООПТны оҥорбут көмүскээбит Антонов Андрей Степанович буолар!

    0
  • эмиэ олохтоох
    26 августа  

    Попов, Антонов дьоно все - таки ыарахан дьоҥҥут. Сөпкө оппозицияҕа сылдьар эбиккит.

    0
  • дьолсуох
    дьолсуох
    валентина винокурова
    26 августа  

    Учугэй да чэгиэн, улэьит, кериннээх киьи, астык ба5айы.

    1
  • Вася
    26 августа  

    Иннокентьев Алексей Михайлович билинни турукка саамай соптоох кандидат! Бары быыбарга тиийэн куоластыахха!

    0
  • А
    26 августа  

    Оннук

    0
  • чаран67
    26 августа  

    "Америка)))"зажигает, Попов отдыхает!


    Ну и чем не суперновость!???

    0
  • чаран67
    26 августа  

    http://аартык/obshhestvo/nyurba-boris-popov-vybyl-s-predvybornoj-gonki/


    Тумусов молча плачет

    0
  • Бука бары
    26 августа  

    Павловка!!!

    0
  • нюрбанец
    26 августа  

    “киҺи кэннигэр хаалара – аата” )))))
    киҺи...
    кэннигэр...
    хаалара...
    аата...

    Итини олоххо киллэрэр кыах баар. Ньурба улууһа “АЛРОСА-Ньурбаны” хампаанньаны кытта сөбүлэһиитин быһыытынан, сыл аайы бүддьүөтү таһынан 324 мөл. солк. киирэр. Аны, алмаастах провинция улууһа буоларбытынан уонна кэлин хампаанньа балаһыанньата тупсан, дивидеммит харчыта үрдээн, быйыл 600-чэ мөл. солк. кэтэһэбит. Онон Ньурба улууһа 2018-2019 сс. тастан 924 мөл. солк. ылыахтаах. Ити – бүддьүөт таһынан.

    )))))))))

    0
  • Вервил
    26 августа  

    Ньурбалар уоруйахтар эмиэ уоруйах баьыллыктарын талан эрэллэр до.

    0
  • Элликпэ да Бигэ да буолбатах киһи
    26 августа  

    Яктга сырайга тахсыбыппытthumbs up sign

    0
  • кент
    26 августа  

    америка киьиргэьэ бэрт, солуута суох тойор5уурун эрэ билэр. Онон Никифоров ордук боло.

    0
    • Нюрбинский
      26 августа  

      кент, оннук, Никифоровка ынырык элбэх киһи туруна сылдьаллар эбит онон кыайыы музыката иһиллэрclapping hands signclapping hands signclapping hands signthumbs up signthumbs up signthumbs up signtrophy

      0
  • мать порядка
    26 августа  

    ЕР киһитигэр куоласпын биэрбэппин.Против всех куластыам.Норм.кандидат суох эбит.

    0
  • Мин
    26 августа  

    Никииппэрэп кнопкодав буоллаҕа дии. Куораттан тугу дьаһайалларынан уларыталыаҕа. Бэйэтэ да өйдөөбөккө. Өйдөөн-төйдөөн дьону кытта үлэлиир Иннокентьев эрэ баар. Атыттар бары марионеткалар буо.

    0
  • ерекуй2017
    ерекуй2017
    ерекуй бигэ
    26 августа  

    Алексей Иннокентьев уонна Прокопьев биирдэр эбит. Онон ырааҕынан һырыттын. Ньыгыл буола буола. Ньылҕаардан ньымааттаан баран ньэгэйдэрин көрдөрүөхтэрэ-билэбит

    0
  • sleepless
    27 августа  

    Киьиргэс дьэ киьиргии2 иннин диэки хоруйар бо grinning face

    0
  • semenchik33
    27 августа  

    Бары кандидааттартан бугунну туругунан Павлов Владимир саамай септеех ки4и буолар Ньурба улуу4ун Ба4ылыкка кадидаатынан. То5о диэтэххэ кини ханнык да партияттан тутулуга суох...кинини ейуур дьон мин кердехпунэ бары еттуттэн баар эбиттэр...ЕР -Никифоров Сергей Валерьевич, СР -Тумусов ейуур да диэтилэр, криминал да дииллэр...Чопра СД уола бо, Болуодьа эмиэ СД...хайдах ейуе суо5ай..., ону та4ынан саамай ыраастык улэлии сылдьаллар Павлов штаба..кими да уехпэттэр...хараардыбаттар...атыттар курдук, ол аата бу тугу кердереруй : Павлов - Ньурба дьонун ТYМЭР киhибит буолар, ханнык да партияттан сырыт, хайдах да керуулээх истиилээх буол, ханнык да религиялаах буол!!! Павловы таллахпытына эрэ кене ыраас суолу булуохпут Ньурбалар!!!

    0
  • симбииролохтоох
    27 августа  

    Бары хандьытааттартан хацдах да толкуйдаа- баһылык буоллаҕына ордук туһалаахтарынан Эмиэрикэ буолан тахсар. Кыаҕынан, билсиитинэн-көрсүүтүнэн, киириитинэн-тахсыытынан, булгуруйбат санаатынан. Киһи баһылыктаахпын диэн кыбыстыбакка этэр салайааччыта буолуо. Онон ол-бу бытархай итэҕэстэргэ санааны уурбакка инникибитин, сайдыыбытын санаан Иннокентьевы талыаҕыҥ доҕоттор! Сыыстарыахпыт суоҕа

    0
  • Нюрбинский
    27 августа  

    Никифоров ордуктараthumbs up signthumbs up signthumbs up sign

    0
  • Натуо
    27 августа  

    Глава буоллахтарына

    хаайыы чугас буолар эбит. Того талаьаллара буолла?:-/ Айыыларын хараларын барытын ырыттылар дии. Ити дьиннээх буоллагына ор главалыа суох курдук кордум

    0
  • Сму
    27 августа  

    Диэмэ даганы. Андрей Павловка куоластыыбыт!

    0
  • 321
    27 августа  

    Попов , Андрей Антонову талын диэн мэктиэлээбит.
    Бары Попов өйөөччүлэрэ ыһыллыбакка Антоновка куолаһы биэриэххэйин.

    0
  • эмиэ олохтоох
    28 августа  

    Сму, баҕар Андрей Павлов диэҥҥэр куоластаа, хантан ылбыт киһигиний? Владимир Павлов, Андрей Антонов диэннэр бааллар. Үлүбээй дьоҥҥутун да атын сүгүн билбэккэ суруйа олороҕут. Уопсайынан Ньурба туһугар кыһаллыбат дьон манна киирэр диэн өйдөөтүм, бары чааһынай интириэстэрин быһаараллар. Хайа муҥун өйдөммөт дьоҥҥутуй? Туруоруммут кандидаттартан Алексей Иннокентьев эрэ үчүгэй Баһылык буолуон сөп, дьиҥ чахчы кини эрэ Ньурба туһугар кыһаллар. Атыттар баҕаларын хоту буолбакка, навязывайдаммыт дьон. Кинилэр биһиги туспутугар ис сүрэхтэриттэн үлэлииллэрэ саарбах.

    0
  • Пада!
    28 августа  

    Барыларыттан Владимир Павлов барсар диэн ейдеетум,ити суруйбутун барыта Павловка барсар курдук,но никак Иннекеньеву!

    0
  • эмиэ олохтоох
    28 августа  

    Боростуой фамилияны саатар сөпкө суруйа үөрэн, онтон дьону ырыт! Бэйэҥ таһымҥын көрдөрө олорума, кандидаткын да түһэн биэрэҕин.

    0
  • Сму
    28 августа  

    Бу да дьону сму манна элбэх , уруккуттан ити аатынан баарбын , эллипкиэ уонна кур манна баар дьон билэллэр. Тренде бу нэдиэлэ сагаланыыта Антонов буолла ,мин манна бииргэ алтыьар дьонун санааларын игин учуоттаан суруйабын) онон криминаллартан полукриминаллартан куттанар эбиттэр Павловка шанс биэрбэтилэр.

    0
  • 321
    28 августа  

    Боппуок Антонову талын диэн ыҥырбыт, Антонову талыам

    0
  • хардан82
    29 августа  

    Миэстэтигэр харах далыгар улэлии олорор киьини талар ордук бе5е буо

    0
  • EllikPE
    29 августа  

    image ПРЕДВЫБОРНАЯ ПРОГРАММА НЮРБИНСКОГО МЕСТНОГО ОТДЕЛЕНИЯ ЯРО ВПП "ЕДИНАЯ РОССИЯ" НА ВЫБОРЫ В ОРГАНЫ МЕСТНОГО САМОУПРАВЛЕНИЯ, НАЗНАЧЕННЫЕ НА 10 СЕНТЯБРЯ 2017 г.

    Уважаемые земляки!
    10 сентября 2017 года в Нюрбинском улусе состоятся муниципальные выборы. Жителям улуса предстоит сделать ответственный выбор и определиться с кандидатурами будущих глав и депутатов.

    В Нюрбинском районе на должность Главы муниципального района выдвинут Алексей Иннокентьев, МО "Аканинский наслег" -Николай Егоров, МО "Дикимдинский наслег" – Варвара Сухаринова, МО "Едейский наслег" - Мария Николаева, МО "Жарханский наслег" – Павел Александров, МО "Мархинский наслег" - Афанасий Иннокентьев, МО "Мегежекский наслег" – Иван Егоров, МО "Октябрьский наслег" - Саргылана Максимова, МО "Нюрбачанский наслег" – Мария Семенова, МО "Сюлинский наслег" - Вячеслав Лугинов, МО "Тюмюкский наслег" – Дмитрий Егоров, МО "Чаппандинский наслег" - Василий Алексеев, МО "Чукарский наслег" - Василий Иванов, МО "Кангаласский наслег" -Серафим Винокуров. Также выдвинуто 197 кандидатов в депутаты.

    Партия "ЕДИНАЯ РОССИЯ" во главе с президентом Владимиром ПУТИНЫМ взяла на себя ответственность за судьбу народа и страны в сложные годы, мы вместе преодолели трудности и испытания. Мы общими усилиями сохранили и восстановили нашу любимую Родину.
    Сегодня Партия "ЕДИНАЯ РОССИЯ" является опорой всенародно избранных Президента России Владимира ПУТИНА и Главы Республики Саха (Якутия) Егора БОРИСОВА.

    Партия "ЕДИНАЯ РОССИЯ" работает на благо каждого, на развитие и улучшение качества жизни. Наша цель – благополучие человека. Достойный уровень жизни, социальная защищенность, реализация сил и способностей. Проведение последовательного курса на стабильность, без революций и потрясений. Безопасность наших детей, достойный труд и достойное будущее!

    В условиях экономических санкций, навязанных Западом, в период турбулентности цен на нефть, нестабильности курса рубля, во время дефицита бюджетных средств, нам вместе предстоит сделать многое на благо развития родного улуса:
    - Строительство канализационно-очистной станции и реконструкция водопроводной системы г.Нюрба;
    - Завершение асфальтирования центральных улиц города;
    - Улучшение качества образования в школах, организация системы профориентационной работы на основе договоров и соглашений с высшими и средними специальными учебными заведениями;
    - Улучшение качества оказания медицинских услуг, строительство второй очереди больничного комплекса и психоневрологического диспансера;
    - Защита и поддержка социально незащищенных слоев населения, организация оплачиваемых общественных работ для безработных по наслегам;
    - Завершение строительства стадиона, физкультурно-оздоровительного комплекса, поддержка и развитие физической культуры и спорта;
    - Создание новых производств и рабочих мест в агропромышленном комплексе, в том числе рамках программ "Начинающий фермер", "Молодой фермер", "Семейные фермы";
    - Предоставление дополнительной субсидии сдатчикам молока за счет поступлений от ПАО "АЛРОСА-НЮРБА", строительство типовых арендных коровников для фермерских хозяйств;
    - Создание районного фонда индивидуального жилищного строительства для сельских жителей, строительство арендного жилья в городе и крупных селах, продолжение программы переселения из аварийного жилого фонда;
    - Увеличение финансирования ремонта муниципальных автодорог из средств Дорожного фонда республики, начало ремонта ФАД "Вилюй" на территории Нюрбинского района, завершение строительства мостов на р.р.Марха и Тюкян;
    - Поддержка малого бизнеса путем организации грантовой поддержки для создания собственных производств;
    - Строительство драматического театра;
    - Усиление работы по благоустройству населенных пунктов.

    В трудные времена, несмотря на сложности, российский народ сплачивался и всегда выходил победителем. Мы должны быть уверены в завтрашнем дне. Мы вместе решим все задачи. Партия "ЕДИНАЯ РОССИЯ" берет на себя ответственность и в эти сложные годы.

    Руководителями сел, наслегов и городов, депутатами местной власти должны быть люди, пользующиеся уважением и поддержкой людей. Владимир ПУТИН сказал: "Муниципальный уровень - это самый близкий уровень власти к людям. Руководители муниципалитетов должны быть такими людьми, которых граждане лично знают, могут к ним прийти, поговорить, обсудить, высказать свою позицию о развитии своего поселка или города, и иметь возможность добиваться реализации этой позиции".

    Нынешние условия требуют от представителей всех уровней и ветвей власти еще большей эффективности, сплоченности и настойчивости, самозабвенного труда и готовности нести ответственность за любой результат.
    Партия "ЕДИНАЯ РОССИЯ" выдвигает на предстоящие выборы кандидатов, которые получили доверие населения в ходе предварительного всенародного голосования. Это люди, которые знают и понимают местные вопросы, пользуются уважением и заслуженным авторитетом. Мы верим, что жители Нюрбинского улуса сделают правильный выбор!

    Вместе - к развитию родного Нюрбинского улуса!

    Секретарь Нюрбинского отделения ЯРО ВПП "ЕДИНАЯ РОССИЯ" НИКИФОРОВ С.В.

    0
  • ммм
    30 августа  

    То5о кылгаьай программата? Алмаас харчытын уут туттарар дьонно эрэ биэрэр да? Выступайдыырыгар наьаа кыыьырбыт курдук санарар дии. Никифоров программата ордук эбит.

    0
  • sleepless
    30 августа  

    Тыа хаьаайыстыбата сайдарыгар Алроса харчытын тыыралларыгар кербеттер быьылаах этэ ди. Билигин онно выделяйдатыам диэн эппит быьылаах ди.

    0
  • ок
    30 августа  

    марха ,туукээн муостатын туттарыам диэбит ду ,асфальт уулуссаларбытыгат барытыгар ууруллууьу сурун орохпут буоллага ууллусса ,драмтеатр ,бассейнаах спорткомплекс ааьан иьэн толоруллар буоллагына оскуолаларбыт -детсаттарбыт таас варианынан тэллэй курдук тутуллаллар диэн Америка эрэннэрэр арааьа кырдьыга ду ?

    0
    • айабаан
      30 августа  

      псих больница инники эбит (ер курдук) саамай ыалдьар ыарыыта дуу )))

      0
  • че то
    30 августа  

    Как будто атын дьон программатын устан ылбытыгар дылы. Барыта общими словами. Мунньахха алмаас харчытын барытын биэриэм диир этэ дии.

    0
  • эмиэ олохтоох
    30 августа  

    СЭРНУ харчытын кыайан туттубакка 190 млн төнүннэрбит этэ батта оройуон, ону сөтөөхтүк по назначению туттуом Ньурба дьоно олоҕо тупсарын туһугар диир Алексей Михайлович. Араастык эргитэн, дьон өйүн буккуйумаҥ. Бэйэҕит кандидаткыт туһунан топка киирэн агитациялааҥ, манна араабыс буолумаҥ.

    0
  • +1
    30 августа  

    Эдэр киһи эрчимнээх, инникигэ кэскиллээх

    Түргэн тэтиминэн сайдар XXI – ис үйэ көрдөбүллэригэр сөп түбэһэр, аныгылыы үрдүк технологиялары билэр, сатаан туттар, дьону – сэргэни (норуоту) кытта биир тылы булар, төрөөбүт дойдутугар муҥура суох бэриниилээх, өйүн – санаатын, билиитин – көрүүтүн харыстаабакка, дьонун – норуотун иннигэр кыһаллан, өрөбүлү, бырааһынньыгы аахсыбакка эппиэтинэстээхтик үлэлиир эдэр дьону салалтаҕа таһаарар үтүө үгэһи, Аан дойду сайдыылаах судаарыстыбаларын, ол иһигэр дойдубут президенэ Владимир Путин уонна Саха республикатын Аҕа баһылыктарын ыытар бэлиитикэлэригэр, көрөбүт.
    2002 сыллаахха 36 саастаах, элбэҕи эрэннэрэр Николай Иванович Андреев диэн уолбут Горнай улууһун баһылыгынан талыллан таһаарыылаахтык үлэлээбитэ уонна салгыы республика салалтатыгар үлэлии сылдьан “Бүлүү” федеральнай суол начальнигынан үүнэн кэскиллээхтик үлэлии – хамсыы сылдьар. Төрөөбүт улууһун умнубат. 2016 с. Бэрдьигэстээх саамай уһун, Ковров аатынан уулуссатын асфальтатан, таас муосталатан, күлүмүрдэс уотунан күндээрдэн кэбистэ. 2008 с. Петр Николаевич Алексеев диэн 32 саастаах уолбут, норуотун баһыйар куолаһын ылан, эрэллээхтик бастаабыта уонна улууска айылҕа гааһын аҕалыыны, хаарбах мас дьиэлэртэн дьону таас дьиэлэргэ көһөрүүнү саҕалаабыта. Билигин, Саха республикатын Бырабыытылыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан, тыа хаһаайыстыбатын миниистиринэн үлэлээн, аһылык бородууксуйатын оҥорон таһаарыыга, дьоҕус уонна орто биисинэс сайдыытыгар, социальнай объектары тутууга балачча ситиһиилэр баар буоллулар.
    2013 с. Горнай улууһун баһылыгынан, 36 саастаах Никита Викторович Андреевы талбыппыт уонна билигин сыыспатах эбиппит диэн үөрэбит. Дойдуга кириисис бүрүүкээн турар кэмигэр, Никита Викторович сатабыллаах салалтатынан өр сылларга баҕа санаа оҥостубут айылҕабыт гааһа улууспут киинигэр чугаһаата, уонча үстүү этээстээх таас дьиэлэр тутуллан, хаарбах дьиэлээхтэр көһөн бүтэн эрэллэр. Таас оскуола, оҕо саада тутуллан үлэлии тураллар. Нэһилиэктэргэ саҥа котельнайдар тутуллан, социальнай объектар уонна олохтоох нэһилиэнньэ 70% киин ититэр систиэмэҕэ холбоннулар. Никита Викторович кыбаартал аайы быыбардааччыларын кытта сирэй көрсөн кэпсэтэн, бэйэни салайыныы уонна толоруулаах былаас уорганнарын үлэлэрин сырдатан, нэһилиэнньэ өйөбүлүн ылбыта улахан ситиһии төрдө буолар диэхтээхпин.
    Ньурба улууһун баһылыгын солотугар, 37 саастаах Александр Игнатьевич Иванов диэн, бэйэни салайыныы уорганыгар олус таһаарыылаахтык үлэлии сылдьар эдэр, эрчимнээх, аныгылыы сайдыылаах көрүүлээх уолгут кандидатынан турбутун билэн баран, биһиги хайдах эрэ уруургуу, үөрэ иһиттибит уонна кинини улуускут баһылыгынан таллаххытына сыыһыаххыт суоҕа диэн эрэнэбит. Александр Игнатьевичка итэҕэлгитин биэрдэххитинэ кини өрөбүл, уоппуска диэни аахсыбакка, эһиги олоххут – дьаһаххыт тупсарын туһугар күүһүн – күдэҕин харыстаабакка, өйүн – санаатын ууран, эһиги итэҕэлгитин толорор гына үлэлиэ – хамсыа дии саныыбыт.
    Горнай улууһун уонна Одуну нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо,
    РСФСР, ССРС, СӨ үөрэҕириитин туйгуна,
    СӨ үөрэҕириитин үтүөлээх үлэһитэ, СӨ ытык кырдьаҕаһа
    Скрыбыкин Степан Спиридонович,
    СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Бэрдьигэстээх нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо Дьячковскай Тихон Тихонович.
    10. 08. 2017. Бэрдьигэстээх

    0
  • sleepless
    30 августа  

    Именно хас нэьилиэк аайы дьон олого сайдарыгар диэн эппитэ учугэй ди. Араас арана бары хапсарын курдук социальнай, тыа хаьаайыстыбата уо.д.а. Сатаан тыырбаттарыттан тахсар бо неосвоение.

    0
  • батыйалаах
    1 сентября  

    Билинни туругунан турбут кандидаттартан кини эрэ септеех курдук.
    1. Олохтоох.
    2. Бэлэм хамаандалаах
    3. Саамай учугэйэ диэн доруобай амбициялаах
    4. ДПлары кытта тапсар кыахтаа5ын кердерде
    5. Депутаттар марионеткалара буолбатахю Улахан плюс.
    Мин санаабар ити да сеп. Атын кандидаттар кэннилэригэр элбэх кулуктэр кестеллер...Биьи олохтоохтор септеех выводтары онорон олоробут.

    0
  • EllikPE
    1 сентября  

    Халыҥ быыбардааччылаах Антоновка бөһүөлэгэ да, уолларыгар хойуутук куоластыах курдуктар.

    Цитата:
    Ньурба оройуонун баһылыкка кандидат white heavy check markИННОКЕНТЬЕВ Алексей Михайлович "Октябрьскай нэhилиэк" муниципальнай тэриллии дьаһалтатыгар бииргэ үлэлээбит коллегалара, Ньурба оройуонун олохтоохторун бу буолаары турар балаҕан ыйын 10 күнүгэр быыбарга сөптөөх быһаарыныы ылынан, дьин чахчы үлэлиир кыахтаах, сатамньылаах салайааччыга Алексей Михайловичка куоластыыргытыгар ыҥырабыт!
    Алексей Михайлович 2001 сыллаахха Варвара Андреевна Петрова анаан биир саамай улахан Антоновка, Октябрьскай нэһилиэк баһылыгынан анаммыта. Баһылыгынан ананаат саҥалыы көрүүлээх, эдэрдии эрчимнээхтик үлэтин саҕалаабыта. Нэhилиэгин дьоно кини үлэтин сыаналаан, 2007 сыллаахха быыбарга кыайан салгыы үлэтин салҕаабыта. Кини билигин кэннигэр хайыһан көрдөҕүнэ нэһилиэгэр киллэрбит сүҥкэн кылаата, баараҕай тутуулара үгүстэр. Хайа баҕар киһи үлэтэ түмүктээх буоллаҕына кини салайааччы быһыытынан сатамньылааҕа, эппит тылыгар турара, дьон сыанабылын,махталын ылар. Алексей Михайлович салгыы "Ньурба куорат" МТ баһылыгынан талыллан күн бүгүн Ньурба куоракка ыытар үлэлэлэрэ үтүө түмүктээхтэрин, бары араҥа дьону-сэргэни түмэ тардан, сомоҕолуур кыахтааҕын үрдүктүк сыаналыыбыт.
    Бу курдук, Алексей Михайлович бэйэни салайыныы эйгэтигэр ор сылларга улэлээбит, бу эйгэ хас бирдии боппуруоһугар ымпыгын-чымпыгын билэр саамай сөптөөх кандидат быһыытынан сыаналыыбыт!

    Захарова М.П.
    Николаев Ю.Р.
    Иванов Н.П.
    Николаева А.И.
    Хохсоторов Л.П.
    Федорова В.В.
    Андреева О.В.
    СеменоваН.А.
    Н.А.
    Прокопьева Д.П.
    Харламова К.И.

    0
  • EllikPE
    2 сентября  

    "ЭРКИН КУРДУК ЭРЭНЭБИН"

    Хас биирдии ыал ийэтэ кийиит кыыһы долгуйа кэтэһэр. Хайдах кыыс түбэһэр да, уол оҕо дьылҕата соннук салайыллар. "Эр киһини дьахтар оҥорор" дииллэринии, бүгүн биһиги, Ньурба улууһун баһылыгын быыбарыгар кандидат Алексей Михайлович Иннокентьев кэргэнэ Надежда Николаевнаны кытары кэпсэтэбит.

    Надежда уонна Алексей Иннокентьевтар олохторун суолун холбоон, амарах аҕа, иһирэх ийэ дэтэн аал уоттарын оттуммуттара быйыл 27-с сылыгар барда.

    - Алексей миигиттэн икки сыл аҕа. Мин 6-с кылааска, кини 8-ска үөрэнэ сылдьан аан бастаан билсибиппит. Иккиэн Антоновка оскуолатыгар үөрэммиппит. Оччотооҕу оҕо сиэринэн суруйсарбыт. Бииргэ төрөөбүт быраата миигинниин биир кылааска үөрэнэр этэ, кини "почтальон" буолара, - диэн Надежда кэргэнин кытары аан бастаан билсибит кэмнэрин ахтар. – Оҕо-оҕо курдук күннээҕини кэпсэтэрбит. Иккиэн сүүрүүнэн дьарыктанарбыт, оскуола сүүмэрдэммит хамаандатыгар баар этибит.

    - Тугу суруйсар этигитий?
    - Хоһоон суруйар этэ. Сахалыы-нууччалыы. Бүгүн тугу айбытый диэн интэриэһиргээн ааҕар этим.
    Оскуола кэнниттэн армияҕа сулууспалыы барбыта, мин үөрэххэ барбытым.

    - Ыал буолан баран бастаан утаа ыарахаттары көрүстэххит дии?
    - Эрдэ ыал буолбуппут: мин – 19-пар, кини 21-ҕэр. 90-с сылларга туох да суох: үлэ да, хамнас да, үөрэх да... Баайбыт диэн – саҥа төрөөбүт кыыстаахпыт. Дьоммор махтаныам этэ - ыал буолар бастакы сылларбытыгар күүс-көмө, өйөбүл буолбуттарыгар. Биһиги бииргэ төрөөбүт бэһиэбит, мин саамай кыраларбын. Ийэм, аҕам оҕолоро ыал буоллахтарына хаһан даҕаны саба баттыыр курдук орооспотохторо, ол оннугар сүбэнэн-аманан, кыах баарынан үбүнэн-харчынан көмөлөһөр этилэр. Икки сиринэн: Иркутскайга - студенческай, Ньурбаҕа аймахтарга уруу тэрийбиттэрэ.
    Алексей ийэтэ Варвара Алексеевна, аҕата Михаил Степанович наһаа элэккэй, үтүө дьон этилэр.
    Тойонум наар үөрэ-көтө сылдьар аламаҕай баҕайы этэ. Билигин даҕаны Алексей ардыгар "оо, ийэм көрөрө буоллар үөрүөх этэ", "ийэм маннык диэ этэ" диэн саҥаран ылар.
    Кыыспыт кыра эрдэҕинэ мин дьоммор олорбуппут. Онтон үлэлээн-хамсаан, кэргэним "ыал дьон туспа олоруохха" диэн туспа барарга быһаарбыппыт. Дьиэбитигэр барытын иккиэн тэҥҥэ оҥорорбут. Алексей хаһан да “бу - дьахтар үлэтэ, дьахтар оҥоруохтаах” эҥин диэн сэлээннээбэт этэ, билигин да найылаабат. Наар тэҥҥэ үлэлэһэр. Бэйэтэ да чэнчис, бэрээдэги сөбүлүүр буолан, ыһа-тоҕо, быраҕа сылдьыбат. Хата, оҕолоро билигин ыһан баран хомуйбатахтарына сөбүлээбэт.

    - Майгыта хайдаҕый?
    - Эдэр сылдьан өрө бэрдэр даҕаны, мин туспар сымнаан кэлэр этэ. Кини хаһан да кэтэх санаата суоҕа, баары - баарынан, көнөтүнэн. Кыыһыран оргуйан туруон сөп, онтон түргэнник астар. "Эн ону эппитиμ, эн ону гымматаҕыҥ" диэн сыһа-соһо сылдьыбат.
    Сөбүлээтэҕинэ тута этэр, сөбүлээбэтэҕинэ эмиэ оннук. Мин арыый холкубун, онон бэйэ-бэйэбитин ситэрсэбит…
    Алексей дьахтарга сымнаҕас. Элбэх эдьиийдэрдээх, ийэтигэр, эбээтигэр ордук чугас буолан дуу. Кыыһа - сүрэҕин уйана. Уолбутун кэлин оҕоломмуппут. "Өйбүтүн тутан баран" оҕоломмут дьон сиэринэн, бастаан эдэр сылдьан төрөппүт буолбуппутунааҕар хайдах эрэ атын сыһыан баар. Мин ийэ киһи быһыытынан сымнаҕаспын, аҕата эр киһи эр киһи курдук буолуохтаах диэн кытаата сатыыр эрээри, мин көрөрбүнэн сороҕор сымнаан ылар. Кыыспыт Анжелика үөрэҕин бүтэрэн үлэһит, кэргэннээх, Дьокуускайга олорор, биир сиэннээхпит. Уолбут Айсен лицейгэ 11 кылааска үөрэнэр.

    - Туох идэлээххиний?
    - Мин бастаан тыа хаһаайыстыбатын бородууксуйатын таҥастыыр технолог үөрэҕин бүтэрбитим. Кэлин Новосибирскайдааҕы экономика уонна баан дьыалатын управлениетын государственнай университетын бүтэрэн финансист идэлээхпин. Билигин Ньурбаҕа оҕо реабилитационнай киинигэр үлэлиибин.

    - Кэргэниҥ булт-алт өттүгэр хайдаҕый?
    - Байанайдаах булчут. Киниэнэ наар өлгөм буолар – куһа-куобаҕа, тайаҕа, табата... "Мин буллум, эн астаа" диэбэккэ, саха сиэринэн, Байанай бэлэҕин иккиэн үөрэ-көтө астыыбыт, ыалларбытынан, аймахтарбытынан, доҕотторбутунан үллэрэбит.

    - Кэргэнниилэр үлэлэрэ-хамнастара тэҥҥэ буолбат дииллэр: биирэ өрөйөр-чөрөйөр кэмигэр атына намтыыр. Эһиэхэ?
    - Оннук да буолуо. Хас биирдии дьахтар баҕата - дьиэ кэргэни эр киһи иитиэхтээх диэн. Дьахтар - сылаас дьиэ, минньигэс ас, оҕо көрүүтэ, иитиитэ, эр киһи – булара-талара, сүүрэрэ-көтөрө. Ол гынан баран, олоххо наар баҕарбыт хоту буолбат. Мин эмиэ биир кэмҥэ булаачы-талаачы буола сылдьыбыт кэмнээҕим. Үлэ суох кэмигэр, хайдах наар дьоммут моонньугар олоруохпутуй диэн, уонна ол кэмҥэ киһи барыта – сатаатын-сатаабатын, ырыынакка табаар аҕалан атыылыыр көҕүгэр кучуллан мин эмиэ бастаан Иркутскайтан табаар аҕалан атыылаан көрбүтүм. Сөҕүөм иһин, хайдах эрэ барыта табыллан барбыта. Ону көрөн кэргэним эмиэ, быстах-остох үлэҕэ үлэлии сылдьан, миигин көрөн санаата көтөҕүллэн, коммерциянан дьарыктанан барбыта. ГАЗ-69 эргэ баҕайы массыыналаах этибит, онтубутун өрөмүөннэнэ-өрөмүөннэнэ дьэ таһаҕас таһарбыт. Онтон Алексей улууска бэкээринэ сыахтарын ылан туруортаабыта.
    Оччолорго ити хайысха ордук табыгастаах буолан, үлэтэ табыллыбыта.
    Мин саныахпар, ыал аҕата уонна ийэтэ бэйэ-бэйэлэрин ыарахан кэмнэригэр өйөһүөхтээхтэр, өйдөһүөхтээхтэр. Аҥардастыы "ону гымматыμ, булбатыҥ-талбатыҥ" диэн сирэй-харах анньыһартан туһа тахсыбат.

    - Хайа баҕарар ыалга өйдөспөт түгэн тахсар. Эһиги хайдах онтон эйэлэһэҕит?
    - Буруйдаах да буоллун, буруйа да суох буоллун - бастаан эр киһи быһыытынан Алексей бырастыы гыннарар. Туохха эмэ өйдөспөт түгэн баар буоллаҕына, син өр олорбут дьон дэммитин билсэр буоллахпыт: ким эрэ наһаа кыыһырбыт буоллаҕына, биирбит туттунар. Уоскуйбутун кэннэ киһилии кэпсэтэн, быһаарсан тыл-тылгар киирсэҕин.

    - Быыбарга кыттарын өйүүгүн?
    - Өйүүбүн. Кырдьык үчүгэйдик, бэриниилээхтик улууһун туһугар үлэлиэ диэн эрэнэбин.
    Алексей, майгытын да быһыытынан, өрүү сыал-сорук туруорунарын сатыыр уонна онтун хайаан да ситиһэр. Эппит тылын толорор. Ону ким да мэлдьэспэтэ буолуо дии саныыбын. Аһыныгас, кыраттан үөрэр, кимиэхэ баҕарар көмөлөһөр. Төрөппүттэрэ утуу-субуу олохтон туораабыт кэмнэриттэн, бииргэ төрөөбүттэригэр бас-көс, тумус туттар киһилэрэ.
    Сүбэлиир-амалыыр, билбитин-көрбүтүн үллэстэр, элбэхтик ааҕар, киһиттэн үөрэнэр үтүө үгэстээх. Мин төрөппүттэрбэр уолаттарыттан итэҕэһэ суох истиҥ-иһирэх сыһыанын биһириибин. Миэхэ, оҕолоругар анаан сылаас тыллары булан этэр, санаабытын көтөҕөр, биһиги дьиэ кэргэн олохпутун киэргэтэр күндү киһибит. Алексей Михайлович дьиҥнээх патриот, Ньурба аатын өрө көтөҕүөн, Саха сирин үрдүнэн Ньурба улууһун аатын доргуччу ааттатыан баҕарар. Мин саныахпар, кини ону кыайыа, дьону түмүө дии саныыбын. Кэргэн, ийэ быһыытынан дьоллоохпун. Аҕабытыгар эркин курдук эрэнэбин.

    "Ньурба" хаһыат бүгүҥҥү нүөмэриттэн

    0
  • эркин-74
    эркин-74
    Мужчина
    2 сентября  

    Эс хайдах, ого эрдэҕиттэн билэр киһим этэ ити Эмиэрикэҕит, киниэхэ олох куоласкытын биэримэҥ, туох да туолкалааҕы улуус сайдыытыгар оҥоруо суоҕа.
    Бары Ньурба улууһун олохтоохторо Иван Прокопьевич Никифоров курдук сонун көрүүлэрдээх, үрдүк таһымнаахтык үлэлиир кыахтаах киһини улууспут баһылыгынан талыаҕыҥ!raised handraised fistvictory handthumbs up signclapping hands sign

    0
    • EllikPE
      2 сентября  

      Эркин курдук эрэнэбит!

      Күндү Ньурба улууһун олохтоохторо!

      Улууспутугар эппиэтинэстээх быһаарыныы кэмэ тирээн кэллэ, аҕыйах хонугунан улууспут баһылыгын талар быыбардыыр бүлүтүөҥҥэ талан урнаҕа уган куоластыахпыт. Манна үчүгэйдик толкуйдаан куоластыахпытын наада, тоҕо диэтэххэ бу быһаарыныыбыт улууспут инники сайдыытыгар кэлэр кэскилин туһугар чахчы үлэлиэ, улуус олохтоохторун туһугар сүрэҕинэн ыалдьыа, кинилэр олохторо тупсарын туһугар туруулаһыа диир кандидатынан Алексей Михайлович Иннокентьев буолар.
      Биһиги, Антоновка ытык ыалын, тоҕус уоллаах Федотовтар уолаттара уонна кийииттэрэ, оҕолоро Антоновкаттан, Ньурбаттан, Мархаттан, куоласпытын Алексей Михайлович Иннокентьевка биэрэбит уонна улууспут олохтоохторун киниэхэ куоластыырга ыҥырабыт. Тоҕо диэтэххэ, кини билигин баар кандидаттартан Ньурбаҕа саамай элбэҕи оҥорбут-туһалаабыт киһи буолар, ханна да үлэлээбитин иһин элбэҕи ситиһэр, туруорсар, саҥа сүүрээни киллэрэр, эрчимнээх салайааччы.
      Күндү биир дойдулаахтарбыт, балаҕан ыйын 10 к. улууспут инники кэскилин санаан-ыйдаҥардан, сөптөөх хардыыны оҥороргутугар ыҥырабыт.

      Антоновкаттан, Ньурбаттан, Мархаттан тоҕус уоллаах Федотовтар уолаттара уонна кинилэр дьиэ кэргэттэрэ.

      0
  • охуевший
    7 сентября  

    посмотрите что твориться

    http://forum.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=4258310&f=232 иэдээн!!!!

    0
  • Оо
    7 сентября  

    Дьэ позоор!!!

    0
  • А
    7 сентября  

    Оо пахай ама сымыйа эни

    0
  • эмиэ олохтоох
    7 сентября  

    Кэбилэнэн бүтүҥ!

    0
Ответ на тему: Алексей Иннокентьев: “киҺи кэннигэр хаалара – аата”
Введите код с картинки*:  Кликните на картинку, чтобы обновить код
grinning face grinning face with smiling eyes face with tears of joy smiling face with open mouth smiling face with open mouth and smiling eyes smiling face with open mouth and cold sweat smiling face with open mouth and tightly-closed eyes smiling face with halo smiling face with horns winking face smiling face with smiling eyes face savouring delicious food relieved face smiling face with heart-shaped eyes smiling face with sunglasses smirking face neutral face expressionless face unamused face face with cold sweat pensive face confused face confounded face kissing face face throwing a kiss kissing face with smiling eyes kissing face with closed eyes face with stuck-out tongue face with stuck-out tongue and winking eye face with stuck-out tongue and tightly-closed eyes disappointed face angry face pouting face crying face persevering face face with look of triumph disappointed but relieved face frowning face with open mouth anguished face fearful face weary face sleepy face tired face grimacing face loudly crying face face with open mouth face with open mouth and cold sweat face screaming in fear astonished face flushed face sleeping face dizzy face face without mouth face with medical mask face with no good gesture face with ok gesture person bowing deeply person with folded hands raised fist raised hand victory hand white up pointing index fisted hand sign waving hand sign ok hand sign thumbs up sign thumbs down sign clapping hands sign open hands sign flexed biceps
  
Предложения и замечания