Үргүө дьиэ
уол  -    1437
Пекарскай тылдьытыгар "Үргүө дьиэ" диэни булан аахтым.Ону маннык быһаарбыт уонна тэҥнээбит.
Үргүө дьиэ - (ср. тюрк.үргэ,өргөө -
дворец,палата,юрта героя,монг."өргүгэ"-ставка,дворец).
1.приведенная в порядок юрта,в которую отец и мать жениха с родственниками отправляются на другой день приезда,.....
Кэрэхсэбиллээҕэ диэн "үргүө " диэни тюрк- монгол омуктар дыбарыас диэн тылларын кытта тэҥнээбитэ буолар.
Атын сахалыы тылдьыттарга Үргүө диэни (обрядовая юрта )диэн быһаараллар эбит.
Сибиир түүрдэрин тылларыгар:
1.Өргээ - уст.1) богатая юрта:шатёр.
2).резиденцията(напр.хана,князя).дворец.(Тувалар).

Өргөө - дворец.(алтайдар).

Өрге - дворец (хакастар).
Монгол тыллаахтарга:
Өргөө - дворец,палата,чертог,ставка знатного человека.(х.монголлар).

Өргэ - общ.дворец.уст.палата: ставка : юрта высокопоставленного лица.(калмыктар).

Орто азия түүрдэригэр бу тыл кыргызтарга эрэ баар.
Өргөө - свадебная юрта,юрта для новобрачных).
Онон,үргүө диэн тыл сахаларга да ,мээнэ балаҕан буолбатаҕа көстөр.
Былыргы сахалар дыбарыас диэни билэллэрэ буолуо дуо?
Ответов 38 Написать ответ
  • muzzletoff
    14 июля  

    дворец диэн чугаһытыллан суруллубут, өйдөннүн диэн, дворец диэн суох буолла5а дии, туппаттар да5аны, суруллубут дии юрта для новобрачных, нарядная юрта диэн. Ол кэнники монголлар да атын тюрк норуоттар сайдан баран, персияттан или индияттан үөэрэнэн дворец тутар буолбуттарыгар ити тылы чугаһатан ааттаабыттар, монголлар сахалар курдук буотахтар, кинилэр төһө кыалларынан бэйэлэрин тылларын тутта сатыыллар, "дворец" диэни биһиги курдук "дыбарыас" игин диэн уларыппакка бэйэлэригэр баар өргөө диэни чугаһатан ааттыыллар, биһиги эмиэ оннукка өрэниэхпитин наада.

    0
  • уол
    16 июля  

    Түҥ былыр түүрдэр,уйгуурдар,кыргыстар, курыкааннар күннээн- күөнэхтээн олорор кэмнэригэр дыбарыастар бааллара.
    Өбүгэлэрбит курыкааннар таас кэриэпэстэри туталлара,куораттарын уулуссаларын мрамор плиталарынан тэлгэтэллэрэ диэн суруйаллар.Баайдар торҕо (солко)таҥастаахтара,оҕолорун Кытайга университеткэ үөрэттэрэ ыыталлара.Ол сахтарга сайдыы баара,кэхтии кэлин буолбут.
    Саха тылыгар өссө биир тыл баар дыбарыаска сыһыаннаах, эмиэ Пекарскай тылдьытыттан:
    Ордуу - ( ср. тюрк.орду, орда палата,лагерь,дворец,
    монг." орду " орда, дворец).
    1.Становище,пристанище,место стоянки ).
    2.нора животных.(ПЭК,СЯЯ).

    Ордуу - олорор дьиэ(жилой дом) БТСЯЯ

    Ордуу - 1. Кэрбээччи эбэтэр кыыл сытар,кыстыыр сирэ уйата, арҕаҕа.
    2.Киһи олорор сирэ,дьиэтэ,отуута .СТБКТ.
    Аны бу тылы уруулуу омуктарбытыгар көрүөххэ.
    Ордо - 1.дворец:2.нора (мышиная)с припасами на зиму.(монгол.)

    Ордон - 1. Дворец:2.ставка,резиденция. (бурят.).

    Орд арш - дворец.
    Орд харш - уст.Ханский дворец.(квлмык. ).

    Орда - 1. ист.дворец,ставка хана: богатая юрта.2. перен. гнездо,рой.(казах.).

    Орду - 1. Ставка, резиденция хана,дворец(др.тюрк.)

    Орду - 1. Дворец,ставка правителя:2.норы грызунов и др.животных.(др.уйгур.).
    Манна көстөрүнэн сахаларга ордууну кыыл уйата диэнин бастаталлар эбит,иккиһэ киһи олорор дьиэтэ диэн.
    Атын омуктар орду дворец буоларын бастаталлар эбит,кэлин кыыл уйатыгар көспүт диэн быһаарбыттар.

    1
    • muzzletoff
      18 июля  

      уол, оннук эбит! бэртээхэйдин өйдөтөн суруйбуккун.
      ити Пекарскай тылдьытыгар баар тыллар улахан аҥаара сахаларын туттуллубат эбит, ити бэйэбит тыларбытын туттубакка, нуучча тылларын сахалыы уларытан "дыбарыас" игин диирбит дьаабы.

      0
  • уол
    16 июля  

    Былыргы уйгур тылыгар
    Ордулан - поселяться: устраивать себе ставку диэн тыллара сахалыы Ордуулан диэн тылга майгынныыр.
    Туваалар Орду диэн тылы билигин да тутталлар эбит.Культура ордузы - дворец культуры.уо.да а.

    1
  • уол
    20 июля  

    Пекарскай тылдьытыгар өссө биир тыл баар.
    Сарай - ( ср. тюрк.сарай - дворец,хлев,сарай,сеновал).
    - Сарай,поветь, крыша, кровля ( в русских домах): Аал сарайа - палуба ... ( ПЭК СЯЯ).

    Атын сахалыы тылдьыттарга маннык диэбиттэр.
    - Сарай - (эргэр.)өбүгэ саҕаттан өрүс үрдүгэр олохсуйбут сайыҥҥы түһүлгэ аата ( название летних стойбищ над рекой,на высоких местах,где исстари проживала группа хозяев).СТТТ.

    - Сарай - Бүл.,Ньур. ,Сунт.,Үө.Бүл. (кровля,крыша ).Нууч.сарай.ДСЯЯ.

    Сарайы нууччалартан киирбит тыл дииллэр да
    сорохтор ону ылымматтар. Нуучча тылыттан киирбитэ буоллар ( Сараай) диэн буолуохтаах этэ дииллэр.
    Бу тыл атын түүр тыллаах омуктарга.
    Сарай - 1) ист.резиденция хана: резиденция правителя: двор: патша сарайы - царский двор.
    2)дворец: дом.
    3)Крытое помещение для хозяйства:пiшен сарайы - крытое помещение для сены. (Казах.).

    Һарай - дворец (башкир).
    Сарай - дворец (татар.).
    Saray - дворец ( турецк. азер.,туркм.)
    Saroy - дворец (узбек.).
    Сарай -дворец: едиз кеҥ бедизлиг сарайыҥ ( твой высокий и просторный дворец ).( др.уйгур.).

    0
  • уол
    20 июля  

    Аныгы саха тылыгар дыбарыас диэн өйдөбүл суох.Үргүө,ордуу,сарай дыбарыастар көспүт эрэ өйдөбүллэрэ хаалбыт.
    Ол да буоллар олоҥхолорго дыбарыас өйдөбүлэ син хаалбыт эбит.
    А.Я.Уваровскай суруйбут олоҥхотуттан быһа тардыыны аҕалабын:

    0
  • уол
    20 июля  

    ....Дьиэтэ уота буоллаҕына,күөх унаар хонуутун ортотугар киһи хараҕа саатар түөрд уон түннүктээх,түөрд муннуктаах килбэҕир көмүс балаҕаннаах.
    Балаҕана, долгуйбатын диэн,биэс уон баҕаналаах,отут үһүөлээх,түөрд хат холлоҕостоох: самыыр ылбатын диэн,үс хат үрүҥ көмүс үрүттээх: сиик ылбатын диэн,түөрд хат кыһыл көмүс муосталаах.
    Балаҕанын хаба ортотугар үс эбэн дьахтар сэргэстэһэн туралларын курдук үс үөлэстээх хатын оһохтоох.
    Биэс бичиктээх биллэриктээх,уон ойуулаах оронноох, батас ыйыыр баттахтаах,саадах ыйыыр сатанахтаах,таҥас ыйыыр тоһоҕолоох,көҕүөр ыйыыр көхөлөөх,алта киһи алчаччы тэбэн туран аһар алтан дьиб дьиэллээх,сытар өҕүрүмэр оҕус саҕа тимир модьоҕолоох,ат эккирэтэр көмүс күүлэлээх,аҕыс киһи аҥаппат алтан халҕаннаах,кэтэҕэрииҥҥитигэр кэҕэ кыыллаах,хаҥас диэккитигэр уордаах кыыллаах,уҥа диэккитигэр хахай кыыллаах,суолун ааныгар суор кыыллаах,көмүс долбуурдаах,хорҕолдьун холлоруктаах,таас чарапчылаах......

    0
  • уол
    20 июля  

    Тоҕо дыбарыас элбэх ааттааҕый диир буоллаххытына,мин бэйэм санаабар, ордуу - кыһыҥҥы дыбарыас,сарай - сайыҥҥы дыбарыас,үргүө - күһүҥҥү дыбарыас буолуохтарын сөбө диэн сабаҕалыыбын.

    0
  • уол
    29 августа  

    Угэдэй дыбарыаһа.
    Каракорум куоракка баар Угэдэй дыбарыаһын Рашид - ад- дин маннык ойуулаабыт.
    ...назвал его " величественным и высоким замком,который украсили наилучшим образом,разрисовали живописью и изображениями и называли его "карши"(от монгольского слова "харши " - дворец).Археологические раскопки подтвердили,что черепичная крыша дворца в своё время дествительно сверкала изумрудно- зеленой и золотисто- желтой поливой, а ее дикоротивные детали горели красным и синим пламенем...
    ... оказалось,что он построен не прямо на земле а на земляной платформе с гранитным цоколем.Кровля дворца
    была сложена из поливной черепицы,а крыша опиралась на 72 деревянные колонны стоявшие на гранитных блоках...
    Кирпичи для дворцовых стен изготавливались тут же,в четырех больших круглых печах, чьи основания сохранились до наших дней...
    Дворец Угэдэя представлял собой правильный квадрат 225 на 225 м.2500 кв.м.
    Саха олоҥхотугар кэпсэнэр балаҕан 50 баҕаналаах,Угэдэй дыбарыаһа 72 баҕаналаах.
    Угэдэй дыбарыаһа 4 улахан оһохтоох,олоҥхоҕо ойууланар балаҕан 3 оһохтоох.
    Угэдэй дыбарыаһа тэҥ түөрт муннуктаах,олоҥхоҕо этиллэр балаҕан эмиэ түөрт муннуктаах балаҕан.

    0
  • уол
    29 августа  

    Былыргы уйгурдар VIII үйэҕэ туппут дыбарыастара Пор - Бажын.
    Пор - Бажын түөрт муннуктаах .Устата 211 м.туората 158 м.40 чэ баҕаналаах диэн суруйаллар,истиэнэтин үрдүгэ 10 ча метр.
    Пор- Бажын туһунан интернеттэн булан ааҕыаххытын сөп.

    0
  • уол
    29 августа  

    Былыргы енисей кыргыстарын дыбарыастара.
    ...Открыты монументальные сооружения,в том числе замок VIII-X вв.,имевший форму прямоугольника (72×37м.) и мощные стены, сохранившиеся до сих пор на высоту 4м.
    С востока ворота с четырмя фанкирующими башнями.Внутри замка- квадратный "колонный" зал с 169 деревянными колоннами,установленных на каменных базах.
    Размеры зала 22×22 м.
    Рядом еще один зал 27,5×25м...
    ...В VIII в.в верховьях Уйбата на берегу речки Пююр- сух, в котловине Сорга (ныне ст.Ербинская)был построен Храмовый город Тигир - Балык.Помимо рядовых построек открыт мощный
    Храм- дворец.На платформе из гранитных валунов высотою в 1,7 м
    (а площадь - 41×32.5м).
    возведена постройка,стены которой из сырцовых кирпичей сохранились и доныне на 2 м.высотой (толщина стен 2×2,4 м.).Внутренняя площадь здания составила около 800 кв. м.Вдоль стен зала - галереи с резными колоннами...

    0
  • уол
    29 августа  

    Кондуйский дворец.
    13-14 века в Забайкалье характеризуются расцветом монгольской державы,когда возникали дворцы, города- резиденции правителей.Степная знать стала предпочитать оседлый образ жизни кочевому...
    ..Возникали пышные дворцовые усадьбы крупных аристократов..
    ..Кондуйский дворец открывался аванзалом,вытянутым с юга на север на 167м.
    Бу дыбарыас туһунан интернеттэн ааҕыахха сөп.

    0
  • уол
    29 августа  

    Дыбарыас өссө биир аата түүр - монгол тыллаахтарга.
    Харшы - дворец (др.тюрк)
    Каршы - дворец (уйгур,чагатай).
    Харш - дворец (халха монгол).
    Харша - 1.плаха (бревно обтёсанное в виде доски).
    2.забор (из плах ):3.парн.
    с ордон(н) " дворец".(бурят).
    Харш - дворец (калмык ).
    Каршы - доска (тофалар).
    Бу тыл саха тылыгар эмиэ баар эбит ХАРДЬА ,ХАЛДЬА диэн буола сылдьар.
    Хардьа диэн былаахыттан оҥоһуллубут уу сүүрдэр буолар.
    Бүрээт тылыгар баар харша (плаха, доска,) диэн тылы, тыл үөрэхтээхтэрэ харш (дворец) диэн тылы кытта тэҥнии туталлар эбит.
    Харша = Хардьа.

    0
  • уол
    29 августа  

    Ингуш тылыгар:
    Харш - борозда.Ингуштар бааһынаҕа уу сүүрдэр хоруулары харш дииллэр эбит.
    Ингуш тылыгар элбэх киирии түүр тыллара бааллар диэн суруйаллар.
    Харш - борозда, хайа омук тылыттан киирбитин ыйбатахтар.

    0
  • уол
    30 августа  

    Хуннар дыбарыастара.
    Ташебинский дворец-
    памятник архитектуры гунно - сарматской эпохи
    I в.до н.э.в Хакасии.
    Объект открыт при дорожных работах 1940,раскопки проводились в 1941,1944,1945 годах...
    Под оплывшим холмом диаметром до 60м,высотой 0,6-1,8 м. вскрыты развалины дворца 35×45 м,ориентированного по сторонам света,с общим входом с юга.Дворец общей площадью 1500 кв.м. был построен без фундамента на выровненной площадке .
    Пол и глинобитные стены сохранились на высоту до 1,8 м. и достигали до 2 м толщины.Всего дворец
    состоял из 20 комнат,площадью 28-30 кв.м каждая.Кроме этого, в центральной части находился большой квадратный зал площадью 132 кв.м.
    К нему примыкали анфилады из 6 комнат с каждой стороны....
    Под глинобитным полом проходили каналы отопительной системы,соединяющие 3-4 комнаты,в виде неглубоких канавок шириной до 0,5 м обставленных плитками песчаника. Горячий воздух нагревался в печах и выводился через вытянутые трубы за пределами здания.Некоторые комнаты предположительно обогревались жаровнями.
    Стены у входа в здании украшали облицовочные глиняные плитки со штампованным ёлочным узором.Двери центрального зала были украшены массивными бронзовыми ручками в виде личины рогатого горбоносого чудовища в трехрогой короне, с бакенбардами, усами и оскаленными зубами.Подвижное кольцо для открывания двери было вставлено в его нос...

    0
  • уол
    31 августа  

    А.Я.Уваровскай ахтыыларыгар баар олоҥхоҕо ойууланар дьиэни 40 түннүктээх диэбит.
    (...Дьиэтэ уота буоллаҕына,.... киһи хараҕа саатар түөрд уон түннүктээх...).
    Былыргы дыбарыастар түннүктэрэ эмиэ элбэх буолар эбит.Ташебинскай дыбарыаһы уруһуйунан реконструкция оҥорбуттара интернеккэ баар эбит.Онно икки эрэ ойоҕоһо көстөр,31 түннүгү аахтым,көстүбэт ойоҕосторун түннүктэрин эбтэххэ 62 түннүктээх буолар.

    0
  • уол
    31 августа  

    Суруйалларынан,таас түннүк кытай дыбарыастарыгар Юань кэмигэр эрэ баар буолбута дииллэр.Тан кэмигэр түннүктэрэ кумааҕы үһү.Оччотугар Убаарыскай олоҥхотугар Юань кэмнээҕи дыбарыас ойууланар быһыылаах.

    0
  • уол
    31 августа  

    Ол гынан баран саарбахтар бааллар,сахалар биһиги эрэ өстүөкүлэ диибит нууччалыы,атын түүр,монгол,тоҥус омуктара бары бэйэлэрин тылларынан саҥараллар.
    Шил(эн)- стекло (монгол).
    Шил - стекло ( тува)
    Шили - стекло ( алтай)
    Шэл - стекло (бурят)
    Сил - стекло (эвенк)
    Шыны - стекло( казах)
    Шиша - стекло(узбек)
    Шүшэ- стекло (азер)
    уо.д.а.
    Оччотугар сахалар манна Тан кэмигэр кэлбит буолуохтарын сөп,өстүөкүлэни билбэт эрдэхтэринэ.

    0
  • уол
    31 августа  

    Тоҕо Тан кэмигэр диир эбит буоллаххытына.Тан кэмигэр өстүөкүлэ суоҕа,кумааҕы баара.
    Кумааҕыны сахалар билэллэрэ.
    Дьаарсын,Ньаарсын- бумага.(ПЭК СЯЯ).
    Чарсун - бумага(эвенк)
    Саарсын - бумага ( бурят)
    Чаазын - бумага ( тува)
    уо.д.а.

    0
  • уол
    31 августа  

    Убаарыскай олоҥхотугар таас түннүк ойууламмыта саарбаҕа суох,ону мин маннык быһаарабын.
    Сахалар нуучча кэлиэн иннинэ түннүктэригэр сүлүүдэ тааһын туруораллара.
    Сүлүүдэни көс омуктар үчүгэйдик билэллэрэ.
    Холобура туваалар слюданы Шил- даш дииллэр.
    Онтон слюда диэн тыл нуучча тылыгар эбэҥки тылыттан буолуон сөп.
    Һулудя,Сулудя - стекло (эвенк).
    Сибииргэ,Иркутсай уобал.
    сүлүүдэ тааһа элбэх.Ол аата Тан да кэмигэр түүрдэр дыбарыастарын түннүктэригэр сүлүүдэ тааһын туруоруналлар эбит .

    0
  • уол
    31 августа  

    Убаарыскай ахтыытыгар өссө маннык диэн баар эбит.
    ...Балаҕаттар сүлүдэ биэтэр таас түннүктэрэ ыраахтан күндүү таас курдук күн уотуттан кылбаччыйа тураллара...
    Убаарыскай сүлүдэ диэбит,тоҕо эрэ сүлүүдэ диэбэтэх,оччотугар олох да бэйэбит тылбыт буолар эбит.
    Сил,Шил,Һулудя,Сүлүдэ, Шил даш урукку өйдөбүллэрэ слюда эбит,кэлин стекло диэҥҥэ суолталара көспүт.

    0
  • уол
    31 августа  

    Саха балаҕанын маҥнай Эллэй туппута үһү диэн сэһэннэргэ кэпсэнэр.Эллэйи ыраахтааҕы уола дииллэр.Ол иһин даҕаны дыбарыаска олорбут буолан,балаҕаны дыбарыаска майгыннатан оҥорбут эбит.Түннүктээн,халҕаннаан,баҕаналаан,биллэриктээн,дыбарыас кыра куопуйатын.Боростуой киһи эбитэ буоллар көннөрү көс омуктар юрталарын курдук түннүгэ игинэ суох дьиэ туттуо этэ.

    0
  • уол
    31 августа  

    Саха учуонайа Г.В.Ксенофонтов " Урааҥхай сахалар" диэн суруйуутугар,Эллэйи былыргы уйгурдар Энянь- тегиннэрин кытта тэҥнээбит этэ.Ол кинигэбин булбатым ол иһин Л.Гумилев "Древние тюрки" диэн кинигэтиттэн быһа тардыыны аҕалабын.
    "...Брат Уге, Энянь- тегин,возглавил остаток уйгуров.Жил он на добровольное вспомоществование татабского старейшины,
    но в 847 г. китайские войска разбили татабов и Энянь бежал к татарам (шивэй).Китайцы потребовали его выдачи,
    и последний глава уйгуров с женой,сыном и девятью всадниками уехал куда-то и пропал без вести..."

    0
    • zhai
      1 сентября  

      уол, аҕата татаар Тайма диэн этэ дии уонна хайдах уйгуур буолан хаалла?

      уйгуурдары татаардар эспиттэрэ дии, кытайдары кытта сэриилэһэ сырыттахтарына кэтэхтэринэн биллэриитэ суох саба түһэн көмүскэлэ суох дьону кыргыбыттара дии

      0
  • уол
    31 августа  

    Былыргы уйгуурдар куораттара Хара Балаҕаһын (Карабалгасун).
    Расположен на территории Монголии, на левом берегу реки Орхон, в 17 км.к северо- востоку
    от развалин столицы Монгольской империи - Каракорума....
    Город был разрушен и сожжен захватившими его в 840 году енисейскими кыргызами.Столица уйгуров имела чёткую планировку многоэтажных зданий.Это был большой город, окруженный валами, за которыми находились пригороды, оросительные каналы, пашни и сады ...,население которого достигало 100 000 человек. К юго- западу от центральной части столицы была построена крепость и цитадель,стены из глины - сырца которой и ныне сохранились на высоту в 12 м, а сторожевые башни - 14 м.Внутри крепости распологался дворец, к югу от крепости
    находился храмовый комплекс и здания - хозяйство уйгурских каганов ,о чём говорит найденная здесь стела в виде дракона с надписями на согдийском,уйгурском и китайском языках и посвящённая одному из уйгурских каганов, живших в 9 веке.Город и крепость носят явные следы пожара и разрушений....

    0
  • уол
    31 августа  

    А.Я.Уваровскай " Эрэйдээх буруйдаах Эр Соҕотох" олоҥхотуттан быһа тардыы.
    "... Дьиэтин тула үс көһүнэн үрүҥ көмүс бүтэйдээх, көрүлүүр күрүөлээх,дьаарбайар даллаах, сиэркилэ тэлгэһэлээх,килбэҕир тиэргэннээх,үб уурар тоҕус тимир хоспохтоох,ат туруорар алтан амбаардаах,кулун хаайар хорҕолдьун хаһаалаах,сүөһү хаайар сибиниэс титииктээх,суон тиити сулумахтаан оҥорбут харыгырыыр хахай кыыллаах тоҕус томторҕолоох тойон сэргэлээх, өтөн кыыллаах орто сэргэлээх,ыллыыр чыычаахтаах ылгын сэргэлээх..."

    Бу олоҥхоҕо элбэх тутуулардаах 30 км.иэннээх улахан куорат туһунан хоһуллубут.
    Уйгурдар куораттара 100 000 киһилээх диэн суруйаллар.Үп уурар тоҕус тимир хоспохтоох диэни ( здания хозяйства уйгурских каганов) диэни кытта тэҥниибин.
    Оччотугар буоллаҕына ,бу олоҥхоҕо Хара Балаҕаһын куорат хоһуллубут буолуон сөп эбит.Эрэйдээх буруйдаах Эр Соҕотох диэн мээнэҕэ эппэтэх буолуохтаахтар.Энньэн Тегин эмиэ эрэй,сор бөҕөнү көрсүбүт киһи эбит.Илин (государствотын)былдьатар,дыбарыаһын уоттууллар,урасхаллыыллар, бэйэтин өлөрөөрү 7 сылы быһа эккирэтэллэр.
    Ол саҕана татардар ( шивэйдэр) Байкал күөл тардыытынан олорбуттара.Барар сирэ баҕана үүтэ буолан, уйгуур тыллаах аймахтарын,курыкааннары ирдээн манна кэлбит буолуон сөбө.

    0
  • уол
    2 сентября  

    Былыргы түүр хаҕанын VII үйэтээҕи мавзолейа.

    В Монголии казахские и монгольские археологи обнаружили подземный мавзолей древнетюркского императора названный Майхан - уула. Датировка VII век.Мавзолей очень хорошо сохранился,практически в своем первозданном виде и не был поврежден при проведении раскопок.Мавзолей состоит из нескольких камер и длинного коридора в 42 метра, на стенах которого расположены петроглифы.Во время раскопок было обнаружено около 352 различных экспонатов,среди которых драгоценные украшения,предметы быта,живопись.Особый интерес у археологов вызвали террактовые фигурки.В одной из камер эти небольшие скульптурки в количестве около 90 штук,были расположены в четыре ряда,....

    0
  • уол
    2 сентября  

    ...Гробница с прахом покойного,предположительно, стояло на деревянной колеснице.Сохранились престол,корона,украшенная золотыми монетами,ремень кагана,флаг,золотые уздечки,посуда.
    В других камерах найдены настенная роспись и фигурки людей и животных размерами около 30 сантиметров,изображающие процесс погребения. Террактовые фигурки распологались в несколько рядов: в первом - статуэтки женщин в нарядных одеждах,затем - музыканты на лошадях,вслед за ними - фигурки пеших людей с флагами.Любопытно,что в числе " участников процессии " были и фигурки собак...

    0
  • уол
    2 сентября  

    Мавзолейы аанын алдьаппакка күлүүһүнэн аһан киирбиттэрэ киһини кэрэхсэтэр.
    ...На стенах мавзолея расположены рисунки,исполненные натуральными красками,вход в мавзолей преграждал деревянная дверь,закрытая на замок,который, к нашему
    удивлению,оказался в рабочем состоянии.Ключ от замка нашли за дверью,и когда ставили его в замок, он скрипя, но все же хорошо открылся.Кстати, такие замки мы встретили на монгольских базарах,люди используют их и сегодня. Очень надежной они конструкции.

    Ачхыч - ключ от замка ( др.тюрк.)
    Ачкыч - ключ ( аныгы кыргыз тыла).

    0
    • muzzletoff
      5 сентября  

      уол, Оннук, ити кыргызтар бэттээхэйдик тылларын ыраастыылллар, нуучча тылыттан, араб тылыттан, древне тюркское слово найдут и потом готовят под него базу, археологические раскопки, рукописи, легенды и песни и тд. и потом преподносят как исконно кыргызское, а наши якутоведы сидят и русские слова переводят в якутский и горделиво расхаживают, Республика - Өрөсөпүүбүлүкэ, вместо того чтобы перечитать словарь Пекарского и вытащить оттуда слово Ороон-страна, Ил, Дойду и тд. будь моя воля гнал бы их поганой метлой! также поступают монголы, казахи, и другие народы, кроме нас, у нас с каждым годом все больше русских слов проникает в язык, вместо уменьшения, и это заслуга всех институтов и кафедр якутского языка!

      0
  • уол
    5 сентября  

    Убаарыскай олоҥхотугар,
    " ... түөрд муннуктаах килбэҕир көмүс балаҕаннаах.." диэбит.
    Манна "килбэҕир көмүс"
    диэн,сырдык маҥан диэн өйдөбүлү биэрэр.
    Пекарскай тылдьытыгар,
    Килбэгир, килбэҕэр - блестящий,светлый.( ПЭК СЯЯ).
    Саха тылын түөлбэтигэр,
    Килбэгир - (чистый ровный участок на гольцах) диэбиттэр.
    Ол аата " килбэҕир көмүс балаҕаннаах" диэн өйдөбүлэ үрүҥ өҥнөөх сыбахтаах балаҕан диэн эбит.
    Былыргы түүрдэргэ кирпииччэ,штукатурка,кырааска :
    Керпич - кирпич (др.тюрк.) Бышыҕ керпич - жженый кирпич:
    Керпич кеби - кирпичная форма,станок ( др.тюрк.)
    Кыргыз тылыгар:
    Шыбак - штукатурка.
    Шыбакчы - штукатур.
    Шыбак шыба - штукатурить.( КРС).
    Саха тылыгар эмиэ сыбах,сыбахчыт,сыбах сыбаа диэн тыллар бааллар.

    Боду ,Буда-красить,окрашивать:
    Бодуҕ - краска,цвет.(др.тюрк.)
    Саха тылыгар:
    Бутуй - кырааскалаа (красить,окрашивать):
    Бутук - кырааска ( красная растительная краска )ПЭК СЯЯ.
    диэн.
    Маны таһынан саха тылыгар маннык тыллар бааллар.
    Чоҕой буор - грязь.
    Монгол тылыгар Шохой( известь )диэн.
    Үрүҥ буор - белая глина ( ПЭК.)
    Үрүҥ буор сыбахтаах саха дьиэлэрэ. (ПЭК ).
    Үрүҥ туой - глина белая.
    ...үрүҥ туой сыбахтаах...(ТСЯЯ).
    Былыргы сахалар штукатурканы билэллэр эбит.

    0
    • уол
      5 сентября  

      Былыргы түүрдэр кирпииччэ икки көрүҥүн билэллэрэ.
      Уматыылаах киппииччэ ( жженый кирпич)уонна сиикэй киппииччэ ( кирпич сырец ).
      Сиикэй кирпииччэни оҥороллоругар туой буорга соломону буккуйаллара.Атахтарынан үктээн баран бэлэм киэптэргэ куталлара уонна оннуктарын күн уотугар хатараллара.Сахалар билигин да ити технологияны туһаналлар.

      0
  • уол
    5 сентября  

    Убаарыскай олоҥхотугар хоһуллар балаҕана түөрт хат холлоҕостоох эбит.
    Ону мин маннык өйдүүбүн.Холлоҕос диэн дьиэ түөрт эркинин ааттыыллар,нууччалыыта ( сруб ) диэн.
    Түөрт хат холлоҕостоох эбит буоллаҕына,манна кирпииччэннэн тутуллубут дьиэ ойууланар.Эркиннэрэ кирпииччэннэн ууруллубут уонна таһыттан, иһиттэн сыбахтаах эбит.Ол иһин түөрт хат диэбиттэр.
    Оннук эркиннэри нууччалар глинобитные стены дииллэр.Былыргы түүрдэр дыбарыастарын эркиннэрэ 1м - 2м.тиийэ халыҥнаах буолаллара.

    0
  • уол
    5 сентября  

    Пекарскай тылдьытыгар баар эбит.
    Түөрт хат холлоҕос - четверная стена .(ПЭК СЯЯ).
    Четверная диэни нууччалыы тылдьыттарга маннык быһаарбыттар.
    Четверной,четверная - в четыре раза большой.
    Онтон четверная стена диэни ханна да булан аахпатым.Онон,Пекарскай сыыһа тылбаастаабыт быһыылаах.
    Түөрт хат диэни ( четырех слойный) диэн өйдүөххэ сөп.

    0
  • уол
    5 сентября  

    Былыргы түүр тыла:
    Хат - слой,пласт, ярус,ряд:
    - слойный, - рядный, - ярусный.(ДТС).

    0
  • уол
    6 сентября  

    Ол олоҥхоҕо өссө маннык диэн баар.
    "... самыр ылбатын диэн,үс хат үрүҥ көмүс үрүттээх..." диэн.
    Манна "хат" диэн тылы хаттыгас ( ярус) диэн өйдүөххэ сөп,ону былыргы түүр тыла туоһулуур.
    Үрүт диэни Пекарскай маннык быһаарбыт.
    Үрүт - потолок дома или комнаты: крыша,кровля.
    (ПЭК СЯЯ).
    Үс хат үрүт диэни мин маннык өйдүүбүн.
    Үрүт ( крыша,кровля) диэн суолтаҕа туттуллубут.Нууччалыытыгар " трёхярусная кровля" диэн эбит,ол иһин даҕаны " самыр ылбатын диэн" эппиттэр.
    Былыргы дыбарыастар эмиэ икки,үс, түөрт хаттыгастаах кырыыһалаахтара.Улахан дьиэ үрдүгэр кырыыһалаах арыый кыра дьиэни туталлара ,ол үрдүгэр оннооҕор өссө кыраны тутан баран түөрт скаттаах кырыыһаннан сабаллара. Самыыр оччоҕо кырдьык ылбат.

    0
Ответ на тему: Үргүө дьиэ
Введите код с картинки*:  Кликните на картинку, чтобы обновить код
grinning face grinning face with smiling eyes face with tears of joy smiling face with open mouth smiling face with open mouth and smiling eyes smiling face with open mouth and cold sweat smiling face with open mouth and tightly-closed eyes smiling face with halo smiling face with horns winking face smiling face with smiling eyes face savouring delicious food relieved face smiling face with heart-shaped eyes smiling face with sunglasses smirking face neutral face expressionless face unamused face face with cold sweat pensive face confused face confounded face kissing face face throwing a kiss kissing face with smiling eyes kissing face with closed eyes face with stuck-out tongue face with stuck-out tongue and winking eye face with stuck-out tongue and tightly-closed eyes disappointed face angry face pouting face crying face persevering face face with look of triumph disappointed but relieved face frowning face with open mouth anguished face fearful face weary face sleepy face tired face grimacing face loudly crying face face with open mouth face with open mouth and cold sweat face screaming in fear astonished face flushed face sleeping face dizzy face face without mouth face with medical mask face with no good gesture face with ok gesture person bowing deeply person with folded hands raised fist raised hand victory hand white up pointing index fisted hand sign waving hand sign ok hand sign thumbs up sign thumbs down sign clapping hands sign open hands sign flexed biceps
  
Предложения и замечания