2 года на форуме Автор 5 уровня Популярный комментатор Все
Награды
2 года на форуме
2 года на форуме
Автор 5 уровня
Автор 5 уровня
Популярный комментатор
Популярный комментатор
Топ пользователь
Топ пользователь
5000 просмотров
5000 просмотров
Урааҥхайдар.
21 мая 11:58   5873
Соннуннар
«Урааҥхай» диэн кимий?
--> «Урааҥхай» диэн кимий?
06.12.2016 12:10:00
Рейтинг новости:
0+
Распечатать
Просмотров: 92
«Урааҥхай» диэн кимий?
Кэлиҥҥи кэмҥэ “урааҥхай” диэн тылы дьиҥнээх саха боотура диэн суолтаҕа үгүстүк туттар буоллулар. Ол гынан баран, бу тыл Саха норуотун кытары ситимнэһэр суолтата аҕыйах.
Биллэрин курдук, сорох норуоттар ууһаан-тэнийэн олороллорун тухары төрүт тылларын үстэ уларыппыт түгэннэрэ эмиэ бэлиэтэнэр. Норуот симэлийдэҕинэ уонна төрөөбүт тылын уларытттаҕына норуот сүтэр диэн буолбатах. Этнографтар бэлиэтииллэринэн, күн бүгүн аан дойдуга 6 000 араасомук баара биллэр. Олортон 5 661 бэйэтин төрүт тылын илдьэ сылдьар. Холобурдаан эттэххэ, бүтэһик биэрэпис түмүгүнэн, юкагирдар 96-97% төрүт тылбыт нуучча тыла дии сылдьыбыттар. Бу түгэн, юкагирдар омук быһыытынан буолбакка, кинилэр тыллара сүтэн эрэрин бэлиэтиир.
Историк-учуонай Лев Гумилев чинчийэр үлэлэригэр, норуот ортотунан аан дойдуга 1 200 — 1 500 сыл баар буола сылдьыан сөп диэн суруйар. Ол кэннэ, омук сүтэр, атын норуоту кытары буккуллар эбэтэр бэйэтин атын омук быһыытынан ааҕынар буолар. Онтон сиэттэрэн, оннооҕор норуот төрүт аата уларыйыан сөп, оччоҕуна бу омук эстэр суолга үктэнэр.
Аан дойдуга биир даҕаны ыраас хааннаах омук суох. Биһигиттэн үгүспүт “Мин Саха норуотун дьиҥнээх бэдэрстэбиитэлэбин” диэн санааны өйбүтүгэр илдьэ сылдьар.
Чинчийээччи Гаврил Ксенофонтов биһиги өбүгэлэрбит Саха сиригэр көһөн кэлбит кэмнэрин үс бөлөххө араарар. Кини наардааһынынан, аан бастакынан “урааҥхайдар” кэлбиттэр. Ол дьон табаһыттар эбит, кинилэри өссө атыннык “үүрүллүбүт тунгустар” диэн ааттыыллара үһү. Ис дьиҥэр киирдэххэ, бу дьон билиҥҥи сахаларга маарынныыр өрүттэрэ олус аҕыйах. Билигин биһиги бырааһынньыктарга “Уруй-айхал урааҥхай сахаларга” диэн хабарҕабыт хайдарынан хаһыытыыбыт, ол гынан баран, урааҥхайдар Саха омугун бэрэстэбиитэллэрэ буолбатахтар. “Урааҥхай” диэн өйдөбүл тувиннарга эмиэ баар, кинилэр табаһыттартан төрүтээх норуот бэрэстэбиитэллэрин итинник диэн ааттыыллар.
Сахалар хотуттан дуу, соҕурууттан дуу эбэтэр хантан эрэ кэлбит омуктар диэн санааны уҕарытыахха наада. Кинилэр бу сиргэ кэлбиттэрин кэннэ, туспа Саха норуота үөскээбитэ.

Иһитиннэрии ылыллыбыт аадырыһа: http://nu.s-vfu.ru/expert_opinion/kto-takoy-uraanhay/
Ответов 363 Написать ответ
  • саргыда
    саргыда
    Ветеран
    21 мая  

    Быйаҥ, мин дьиҥнээх сахабын. Саха -урааҥхай диэтэхтэринэ өһүргэнэбин. Кырдьаҕастар уолаттар олус мэниктээтэхтэринэ "бу оҕолор урааҥхайданымаҥ эрэ" диэн мөҕөллөрө. Уолаттары итинник мөҕөөччүлэр. Кыргыттары итинник этэллэрин биирдэ да истибэтэҕим. Тоокколоспот да этим.

    0
    • danvik
      danvik 22 мая  

      саргыда, арыый сыыьа согус. Биллэрин курдук биир тыл Хас да суолталанар

      0
      • OSP
        OSP 22 мая  

        Ураанхай саха диэн

        Ураанхай - ере кербүт, сытыы хотуу, хорсун диэн.
        Билигин урааҥхайдар диэн, боотурдар диэн суолталыыллар, бу эмиэ сөп.
        Ураанхай диэн тыл истиҥ суолталанан истэҕинэ, туох да бигэргэтиитэ суох, ким эрэ ханна эрэ оннук фантазиялаабыт этэ, үһү дии дии уларыта сатааһын сыыһа.
        Ураанхайдар диэн дьахталлары онон диэбэттэр. Дьахтар аймах ураанхай буолбатахпыт диирэ сөп.

        3
  • саргыда
    саргыда
    Ветеран
    21 мая  

    Сахабыт дэнэн кэлбиппит. Бу кэнники тоҕо эмискэ урааҥхай диэн кыбытык тыл эбилиннэ? Урааҥхай сахалар дии - дии үөгүү- хаһыы бөҕө. Киһи уйулҕата көтүөх.

    2
  • саргыда
    саргыда
    Ветеран
    21 мая  

    Сах да диэҥ, саар да диэҥ, мин сахабын эрэ дэнэбин. Якутка да буолбатахпын, билиммэппин. Урааҥхай олох буолбатахпын.

    1
  • Вася.
    Вася. 21 мая  

    Урааҥхай диэн урут икки утарыта суолтаҕа туттуллар этэ:

    Урааҥхай Саха - Дьиҥ былыргыттан силистээх мутуктаах сахалыы тыыннаах киэҥ билиилээх түс бас Саха.

    Иккис суолтата: "Солуута суох, кыра билилээх көрүүлээх ол эрэн туох да хара баһаам сананыылаах уонна дьүккүрдээх" - диэн. Ордук түспэтийэ илик эдэр дьону этэллэрэ.

    Кэнники "Боотур" диэн суолта эмиэ сыстан биэрдэ ити Урааҥхай диэн тылга. Тыл байан иһэр диэн маны этэр буоллахтара, суолтата кэҥээн, дириҥээн иһэр.

    0
  • саргыда
    саргыда
    Ветеран
    21 мая  

    Сомоҕотто үлэтигэр баар этэ: "Быстан - ойдон, сыккырыыр тыыннара эрэ айаннаан, ааһан иһэр бэрт аҕыйах ахсааннаах биистэр,"- диэн. Өлбүттэрэ буолуо диэн сабаҕаланар, оннук мөлтөх туруктаахтара үһү. Кэлин көрсүбэтэхтэр.

    0
  • саркози
    саркози 21 мая  

    Ураанхай диэн тылы кырдьагастар учугэйгэ тутталларын олох ойдообоппун. Ээ ол ураанхай тугу ыйданардыбыта буолла диэччилэр эрэммэт итэгэйбэт эр киhилэрин

    0
  • Вася.
    Вася. 21 мая  

    Дьигинэн онтон тылын да ырытан көрдөххө УРАН диэнтэн тахсар - тупсаҕай. Нууччалыыта эттэххэ "Правильнай дьоннор".
    Оннук суолталаах тыл бастакыта.

    УРААНХАЙ САХА - ПРАВИЛЬНАЙ САХА. Дьиҥ Саха диэн оннугар. Быдан дириҥ ис хоһоонноох тыл.

    Ураанхай өй санаа, эт сиин, билии-көрүү өттүнэн барытынан сөптөөх буолуохтаах. Отуора хамсаабатах, дьиҥи тутуһар киһи буолуохтаах.

    Саха олоҕо айгыраабытын кэннэ, Ыраахтааҕы саҕана сиэр майгы өттүнэн айгыраабыт "быдлолар" элбииллэр. Быдло хаһан баҕар "правильнайдары" күлүү гынар үгэстээх. Иннэ гынан Ураанхай диэн тыл "Чудак" диэбит курдук иккис хос суолталанан хаалбыт. Ол кэннэ ити суолтаны кэнники көннөрү дадьон туттар мээнэ кэпсэтии тылыгар кубулуйан хаалбыт. Жаргон буолбут....

    Пионер диэн тыл холобура "уоруйах" эҥин диэн өйдөбүлгэ туттулларын курдук.

    0
    • саргыда
      саргыда
      Ветеран
      21 мая  

      Вася., тоҕо уран эрэ диэн тылтан таһаара сатаатыҥ. УР диэн тыл эмиэ баар. Урдаах ол аата дьиэктээх диэн. Ураты, туспа диэн буолар.

      0
      • саргыда
        саргыда
        Ветеран
        21 мая  

        Ааҥхай диэн сыһыарыы эмиэ бэрдэ суох. - ааҥхай - мааҥхай диэн буолар.

        0
        • Вася.
          Вася. 21 мая  

          саргыда, -ааҥхай диэн сыһыарыы суох

          УРАНхай
          Саһархай
          Тэтэркэй

          Онон тылын олоҕо УРАН диэн буолар.

          Ол эбэтэр УРААНХАЙ САХАЛАР - правильнай сахалар. Үөрэхтээх, иирбэт кутурбат, итирбэт, эт хаан өттүнэн сайдыылаах, эрчиллиилээх, сиэрдээх, түс-бас, оҕолоох-уруулаах, баай талым олохтоох, инникилээх дьоннор.

          0
  • саргыда
    саргыда
    Ветеран
    21 мая  

    Бу Амыдай 2011 с. суруйуута баар эбит:


    Амыдай
    Кюню кууъары кытары сёбюлэъэбин

    Цитата:
    Урааҥхай - улахан сэрии инники кирбиитэ. Өлөргө, өстөөх кутун-сүрүн самнарарга аналлаах, толору сэбилэниилээх сэрииһиттэр. Кинилэри ыраахтан көрөн сэрии хаамыыта хайдах баран иһэрин билээри кыһыл өҥүнэн бэлиэтииллэр эбит.

    Кылбар эмиэ сёпкё этэр да5аны символиканан сиэри таъынан юлюъюйэр.
    «Урааҥхай - улахан сэрии инники кирбиитэ. Өлөргө, өстөөх кутун-сүрүн самнарарга аналлаах, толору сэбилэниилээх сэрииһиттэр.» Кинилэр кыайыы буоларын туъугар ёлёргё, сэрииъит кэккэтиттэн туоруурга, олохтон тахсарга аналлаахтар
    Онтон маарынныыр тыл «оъох ураата» диэн тугуй? Бу оъох турбата, буруону дьиэ тас ёттюгэр таъаарарга аналлаах. Эмиэ таска тахсар – суолта. Бу туъунан кё5юёр ойууну туттан энин элбэ5и кэпсиэххэ сёп этэ.
    Онон бу тылы аныгы «авангард» диэнинэн солбуйуохха сёп. Ураанхайдар диэн сэрии инники кюёнюгэр ханнык да сэрииъит тиийэ илик сиригэр эбэтэр сана дойдуга бастакынан кэлбит дьон. Кинилэр туттууларын-хаптыыларын боростуой дьон ёйдёёбёт, кинилэр аналлара атын

    0
  • саргыда
    саргыда
    Ветеран
    21 мая  

    Ити Амыдай суруйбутугар маарынныыры ханна эрэ аахпыттаахпын. Төбөлөрө босхо бара сылдьар, кыһыл таҥастаах дьоннорго кыргыһыыга киириэхтэрин иннинэ ойуун турукка киллэрэр. Олох өлөллөрүн да кэрэйбэт буолаллар диэн этэ. Оннук дьону анаан туталлар эбит. Кэргэннэммэттэр, оҕоломмоттор диэн өйдөөбүтүм.

    0
    • Вася.
      Вася. 21 мая  

      саргыда, Ол кыргыс дьоно, илбис иҥэрэллэр ойууттар, оччоҕо биир бэйэлэрэ үс киһи күүһэ күүстэнэллэр. Боотур үөрэҕэ диэни барбыттар. "Бюджет харчытынан" олорор дьон. Бэйэлэрэ хаһаайыстыбалара суох. "Кадровай байыаннайдар". Оҕолоноллоро урууланаллара бобуллубат эрээри 5 саастарыттан киһини өлөрөргө үөрэммит буоланнар дьону кытта тапсыбат буолаллар, иннэ гынан үгүстэрэ ыал буолбаттар. А так буолуохтарын сөп.

      0
      • саргыда
        саргыда
        Ветеран
        21 мая  

        Вася., мин суруйбут кыһыл таҥастаах дьоннорбун автор урааҥхайдар диэбит этэ. Кыра сылдьан аахпытым. Авторын өйдөөбөппүн. Номох диэн киллэрбит этэ.

        0
    • danvik
      danvik 22 мая  

      саргыда, уеьэ атыны суруйбуккун дии...

      0
      • саргыда
        саргыда
        Ветеран
        22 мая  

        danvik, ити маннык варианнар бааллар диэн этэбин эрэ. Бэйэм урааҥхай буолбатахпын эрэ билэбин.

        0
      • саргыда
        саргыда
        Ветеран
        22 мая  

        Болҕойон аах. Кинигэҕэ ааҕыы атын вариант.

        0
        • danvik
          danvik 22 мая  

          саргыда, конечно, ураанхайдар - сэрииьиттэр! Оттон билигин биьиги сэрииьиттэр дуо? Буокканы кытта сэрииьиттэр сатыыбыт гынан баран кыайбыт хоппут сирэйэ то кестубэт

          0
  • zhai
    zhai 21 мая  

    оҕо эрдэхпинэ эбэм биһиги урааҥхай буолбатахпыт сахаларбыт диэбитин өйдөөн хаалбыппын,

    төрүттэрбит ох саалаах дьон маска устан кэлтэрэ диирэ, элбэхтэр этэ, аны туран билиҥҥи арҕаа хаҥалас үксэ тоҥус сирэ диирэ онон онно урааҥхай хааннаахтара буолуо диир курдук өйдүүбүн, урааҥхайдар табалаахтар диэн курдук.

    0
    • danvik
      danvik 22 мая  

      zhai, чэ, маннык баар...Эмиэ да киинэ да буоллун омук скруйааччыта Джон Роналд Руэл Толкин англ., Хоббиттар тустпрынан суруйбутугар эмиэ ураанхайдар тустарынан этэн ааьар дии....Орктар аармыйаларын суумэрдэммит чулуу сэрииьиттэрэ,бары беденнер, сурдээх куустээхтэр, элита диэбит курдук...Ити киинэгэ. Мантан силиктээтэххэ, уонна дьон суруйагын кердеххе ураанхайдар диэн улахан, куустээх сэрииьиттэр, онно аналлаах...Эбит еще туох суолталаахтара билбэппин

      0
    • alamaykunsilama.ru
      alamaykunsilama.ru 14 июля  

      zhai, тоцустар а5ыйахтар, хацаласка уксэ булкаас Саха элбэх. Ол быыhыгар дьицнээх хацалас удьуора, сэдэхтик кестееччу.

      0
  • Илин энэрдэр 21 мая  

    биьиги ураанхайдарбыт сахачааннар буолбатахпыт.

    0
  • 3 21 мая  

    Саха итэгэлигэр өлөрөр,өһөрөр олох айыы, саха сэриинэн үлүһүйбэт,кыргыс үйэтэ историктар суруйалларынан,дьаһаах хомуйуу кэмэ эбит, ураанхайдар чыҥыс хаан сэриититтэн күрээн кэлбит дьон сахатыйан олордохторо

    0
    • Вася.
      Вася. 21 мая  

      3, Хантан да кэлбит дьоннор буолбатахтар, УРАН САХАЛАР.

      0
      • саргыда
        саргыда
        Ветеран
        21 мая  

        Вася., бука диэн бүт эрэ. Уран саха диэни саҥа иһиттим. Уран оҥоһук, уран иис, уран тарбах диир этилэр.

        0
        • Вася.
          Вася. 21 мая  

          саргыда, УРАНХАЙ (УРААҤХАЙ) САХА - "Правильнай" Сахалар....

          0
          • саргыда
            саргыда
            Ветеран
            21 мая  

            Вася., Һэһэ, Ойуунускайга баар дии:

            Урааҥхай сахалар
            Уруйдааҥ Ленини,
            Улууттан улууну,
            Генийи, киһини.

            Манна "быстар дьадаҥы сахалар" диэбит дии. Правильнай сахалар диэтиҥ диэн Ойуунускайдыын мөккүс.

            0
            • Вася.
              Вася. 21 мая  

              саргыда, Онтон прогрессивнай өйдөөх Сахалар Уруйдаан Ленини диэбит ди.... Бэйэтин кэмигэр сөпкө туойбут.

              0
              • саргыда
                саргыда
                Ветеран
                21 мая  

                Вася.,
                Быстыбыт - ойдубут
                Барыта тахсаннар
                Барабаан охсоннор
                Баргыһан бардылар

                эмиэ диэннээх. Онон прогрессивнай диэн өйдөбүл и помине не было.

                0
            • саргыда
              саргыда
              Ветеран
              21 мая  

              Вася., ээ,чэ. Быйаҥ курдук буолума.
              Быстыбыт - ойдубут, быстар - дьадаҥы, урааҥхай - биирдэр диэн ойуулаатаҕа.

              0
            • zhai
              zhai 21 мая  

              урааҥхайдары кытта хааннарын холбоотохторо дии

              онон урааҥхай сахаларбыт дэнэрбит буолуо

              0
          • alamaykunsilama.ru
            alamaykunsilama.ru 14 июля  

            Вася., неправильнай Саханы Ханна кердуц.

            0
  • обыватель_
    обыватель_ 21 мая  

    Урут Тува5а эдэр о5о сылдьан биир билэр киьим саха "Биьиги ураанхайдарбыт!" диэбитигэр, онноо5у о5онньоттор еьургэнэн кырбыы сыыспыттар. 🤔😂

    0
    • саргыда
      саргыда
      Ветеран
      21 мая  

      обыватель_, тоҕо?

      0
    • Быйанг
      Быйанг 21 мая  

      обыватель_,
      Бэйэлэрин манна кэллэхтэринэ кырбаталыахха баар. Кинилэр бэйэлэрин хайдах даҕаны ааттаннаннын, Онтон биһиги Уранҥхайдарбыт Биһги Уранҥхай диэн ааппыт Уран - дижэн тылтан тахсар. Онтон Тувалар Юрэх - диэн тылтан Юрянхай диэн тылларын таһаараллар.

      БИһиэхэ Уран - диэн нуччалыы тылга = Умелый диэн тылбаастанар — Уран оҥоһук, Уран тарбах итп итд.. Нуччалыы холобур — Умелый воин, Умелый боец, Умелый мастер, Умелый строитель, умелый............ барыта ол курдук...
      Саха сатаабатаҕа суох, саха — мындр, уус илиилээх,

      0
  • Быйанг
    Быйанг 21 мая  

    Саха буоллун даҕаны Ураанҥхайгын. Упраанҥхай буоллун даҕаны Сахаҕын.
    Саха уонна Ураанҥхай диэн биир тыллар.

    Ураанҥхайдар - диэн сахалар. Сахалар - диэн Ураанҥхайдар.

    Саргыда диэн дьахтар, сахалар истэригэр сылдьан сахалалрыы сии сатыы сылдььар дуу, эбэтэр тоҥус дьахтара манна форумҥа киирэн саха буолбута буола олорон сахалары буккуйа сатыы сылдьар.
    Кини саха таҥаһын түһэрэ саттыыр. Кини саха культуратын үөҕэ сатыыр. Кини биһги итэ5элбитин киртитэ сатыыр.
    Бу маннык, Саргыда курдук дьоннор форуммутугар олус элбэхтэр.

    1
    • саргыда
      саргыда
      Ветеран
      21 мая  

      Быйанг, Оо дьэ. Барахсаным дьэ булан эттиҥ дии.

      0
    • Вася.
      Вася. 21 мая  

      Быйанг, Маахай баҕайы киһи урааҥхай буолбат =( Урааҥхай диэн иннин кэннин быһаарар, өйдүүн санаалыын, эттиин сиинниин УРАН оҥоһуулаах киһи УРААНХАЙ САХА буолар.

      0
      • Быйанг
        Быйанг 21 мая  

        Вася.,
        Оннук, Сахалар Ураанҥхайдар

        1
        • zhai
          zhai 21 мая  

          Быйанг, урааҥхай диэн тылы даҕааһын аат курдук саныыбын,

          урааҥхай саха диэн туох эрэ уратылаах саха ууһа, сахалыы тыллаах таба ииттэр саха ууһа

          0
          • Быйанг
            Быйанг 21 мая  

            zhai,
            Туохпут табатай? Табаны сыбыы сатаама Ураанхай - диэн тылга. Сахалар табаһыт буолбатахтар.
            Арай хоту сиргэ тиийэн олохсуйбуттар, аҕыйах табаны иитэр этилэр. Былыры хоту сиргэ омугуттан тутулуга суох бары таба көлөлөөх буолаллара. Нуччалар эмиэ табаннан сылдьар этилэрэ, Нуччалары тоҕо табаһыттар диэбэккиний?

            0
          • Быйанг
            Быйанг 21 мая  

            zhai,

            Ураанҥхай диэн тыл табалары кытта туох даҕаны сибээһэ суох

            0
            • zhai
              zhai 21 мая  

              Быйанг, табалаахтар бааллара саарбаҕа суох

              Билиҥҥэ диэри Монголияҕа таба ииттэн олорор түүрк тыллаах омук баар, кинилэри Тува урааҥхайдарын кытта биир хааннаахтар дииллэр
              https://www.youtube.com/watch?v=3hIl0QqTEMg

              0
          • Вася.
            Вася. 21 мая  

            zhai, Хоһууннар диэн тылы кытта буккуйаҕын. Хоһуун диэн тоҥус бэрдэ. Дьэ олор табалаахтар. Уонна Саханы кытта дөлбү буккуспуттарын быһыытынан ити тыл Саха тылыгар киирэн хаалбыт.

            0
            • Быйанг
              Быйанг 21 мая  

              Вася.,

              Хоһуун - диэн сахалыы тыл. Хоһуун уонна Хорсун - диэн - биир суолталаах синоним тыллар.

              0
              • Вася.
                Вася. 21 мая  

                Быйанг, Хоһуун диэн тоҥус тыла, сахатыйыыларыгар бэйэлэрин кытта илдьэ кэлбит тыллара.

                0
              • саргыда
                саргыда
                Ветеран
                21 мая  

                Синоним буолуой. Хоһуун - туран - олорон иһэр, бүгүрү үлэһит, сүрэхтээх. Хорсун - харса суох, куттаммат диэн.

                0
            • Быйанг
              Быйанг 21 мая  

              Вася.,
              Хоһуун - диэн саха тыла. Тоҥус тылыгар итинник тыл суох. Уопсайынан тоҥус тыла диэн ханнык тылы этэрин буоллар. Тоҥустар тыллара олус элбэх. Тоҥус - диэн араас элбэх кыра, бытырыыс-бытырыыс кыра аҕа уустары уонна тыаҕа олорор ыаллары ааттыыр этилэр. Саха даҕаны тоҥустара, Буряттар даҕаны, атын омуктар даҕаны тоҥустара элбэх этилэр. ТОҥус - диэн омук суох.
              Байкал атыынааҕы омуктар тоҥустара, приморье, дальняй восток тоҥустара.. ити курдук бара турар..

              0
              • Вася.
                Вася. 21 мая  

                Быйанг, Саха састаабыгар элбэх омук киирбитэ. Ону бүттүүнүн Тоҥ уустар диэн ааттыыллар этэ. Сахатыйа илик омуктар диэн тыл.

                Тоҥ нууучча - саха тылын, абыычайын, үгэһин билбэт нуучча киһитэ.
                Арыый биллэҕинэ көннөрү нуучча буолар. Онтон устунан сахатыйар....

                0
                • Быйанг
                  Быйанг 21 мая  

                  Вася.,
                  Сахаларга кэлбит атын омук дьонноро саха буолан хааллахтара ди. Сахалар истэригэр сылдьан сахаларыы сии сылдьахтаахтар дуо?

                  0
            • Вася.
              Вася. 21 мая  

              Быйанг, Эс, саха буолбуттар уже сахалар бо.... Хас биирдиибит хааныгар тарҕанан бүттэхтэрэ.

              0
            • Быйанг
              Быйанг 21 мая  

              Вася.,

              Хоһуун, Хорсун, ходуот - барыта сахалыы тыллар. Ити биир суолталаах тыллар. Синонимнар

              0
              • Вася.
                Вася. 21 мая  

                Быйанг, онтон былыргыта тоҥус тыла хоһуун диэн. Ол кэннэ сахатыйбыттарыттан ылата сахалыы буолбут.

                0
              • саргыда
                саргыда
                Ветеран
                21 мая  

                Быйанг,
                Синоним буолуой. Хоһуун - туран - олорон иһэр, бүгүрү үлэһит, сүрэхтээх. Хорсун - харса суох, куттаммат диэн. Олох атын - атын суолталаах тыллар.

                0
                • Быйанг
                  Быйанг 21 мая  

                  саргыда,

                  Хоһуун уонна Хорсун - диэн биир өйдөбүлээх тыллар..

                  0
                • Быйанг
                  Быйанг 21 мая  

                  саргыда,

                  http://sakhatyla.ru/

                  Якутский → Русский
                  хоһуун
                  1) трудолюбивый, работящий; хоһуун оҕо трудолюбивый ребёнок; 2) уст. смелый, храбрый; удалой; хоһуун быһыы смелый поступок; хоһуун киһи храбрый человек; 3) уст. энергичный; хоһуун туттуу-хаптыы энергичные движения.


                  Якутский → Русский
                  хорсун
                  1) смелый, храбрый, отважный; хорсун киһи смелый человек; хорсун-хоо-дуот дьон смелые, храбрые люди; хорсуттар өлүүлэринэн өл = пасть смертью храбрых; 2) уст. бодрый, энергичный; хорсун оҕонньор бодрый старик; хорсун туттуу-хаптыы энергичные движения.

                  0
    • alamaykunsilama.ru
      alamaykunsilama.ru 14 июля  

      Быйанг, Саха норуота ураацхай буклетах. Эр дьон беле5ун, авангаардын этэр этилэр. Былыргы Сахалар.

      0
  • Быйанг
    Быйанг 21 мая  

    Ураанҥхай сахалар
    image?qf=20410888&qs=66689394

    0
  • саргыда
    саргыда
    Ветеран
    21 мая  

    Урааҥхай саха диэн, дьиҥ саха өйдөбүлүгэр, сымнатан эттэхпинэ, дьадаҥы (быстыбыт - ойдубут) саха диэн. Атыннык этиэм этэ да, өһүргэнэн өттүккүн үнтү түһүөҥ.

    0
    • Быйанг
      Быйанг 21 мая  

      саргыда,
      Сымыйанаан эргитэ сатаама!
      Ураанҥхай диэн сатабыллаах, туохтан даҕаны толлубат, күүстээх саналаах народ аата..

      Биһиги — Ураанҥхай сахаларбыт

      Саргыда эн, Ураанҥхай диэн тылы киртитэ сатаама. Биһиги — сахалар, бэйэбитин Куруук Ураанҥхай сахаларбыт диэн ааттанар, астына өрө туттар, ытыктаан ааттанар тылбыт - Биһиги — Ураанҥхай сахаларбыт.

      1
    • Быйанг
      Быйанг 21 мая  

      саргыда,

      Ханнык баҕар сыллардаанҥы, былыр даҕаны сахалары кытта билсэ кэлэ сылдьыбыт, билигин даҕаны сахалар үөрэтэ сатааччы этногравтар - Саха уонна уонаанхай - диэн биһиги, сахалары ааттыллар ддиэн туоһулууллар. Сахалар бэйэлэрин Ураанҥхай сахаларбыт - диэн ааттыыллар - диэн бэлиэтииллэр.

      0
    • Быйанг
      Быйанг 21 мая  

      саргыда,

      Ураанҥхай - диэн тылы араастаан үөҕэ сатаан суруйа сатаабыттара даҕаны кыаллыбатаҕа. Оннооҕор Сахалары абааһы көрөн аныгы монголлар тылларытан албыбнаан тылбаастаан Ураанҥхай диэн тылы түһэрэ сатаабыттара даҕаны, Монгол ленвист, филолог бэйтинэн быһааран биэрбитэ - Ураанҥхай диэн тыл, Урукку Монгол (тюркскай тыл) тылыттан - сатабыллаах - диэн тылбаастанар - диэн. Аныгы монгол тылыгар Ураанҥхай - диэн тыл суох, - диэн бэлиэтээбитэ.

      0
    • Быйанг
      Быйанг 21 мая  

      саргыда,

      Онтон тувин, уонна монгол ученайдара маннык этэллэр:

      Цитата:
      Доктор наук Николай Абаев: Ураанхай значит светозарный

      Версия для печатиДоктор наук Николай Абаев: Ураанхай значит светозарный 09.11.2014
      «Ураанхай в переводе с монгольского, значит светозарный, светоносный. Люди, которые считают, что это слово переводится, как "оборванный" просто недостаточно хорошо знают монгольский язык», - рассуждает доктор исторических наук, профессор, доктор буддийской философии Николай Абаев на встрече с Главой Тувы Шолбаном Кара-оолом в день своего 65-летнего юбилея. Николай Вячеславович увязывает "ураанхай" с корнем «РА» в монгольском слове «солнце» – nara(n), но также он не исключает, что слово «ураанхай» переводится, как «мастеровой». Ученый ссылается и на точку зрения академика, президента Академии монгольских традиций Лувсандамба Дашняма. Известный исследователь, автор интересных гипотез о происхождении тувинского народа Николай Абаев сегодня уверен, что урянхайцев (в прошлом тувинцев) называли людьми, несущими свет. По его словам, урянхайцами называли людей, которые были в многотысячном военном отряде полководца Субедея. «Это были самые отборные и передовые, яростные бойцы, а до этого – умелые охотники», - говорит профессор. Кстати, Николай Абаев тут же обыгрывает слова «яростные» и «ярило» - бог солнца в русской мифологии.

      Как известно, "Ураанхай" является самоназванием потомков, или названием родов и племен ...среди калмыков, башкир, монголов, бурят, тувинцев, эвенков, маньчжур и алтайцев. Якуты тоже сегодня особо подчеркивают, что раньше они называли себя «Ураанхай-Саха». А Тува официально называлась Урянхайским краем, когда в 1914 году русский царь Николай II объявил протекторат.

      Глава Тувы Шолбан Кара-оол поделился, что он тоже достаточно серьезно изучалDSC_5041.jpg происхождение слов «ураанхай» и «урянхайцы». И он убежден, что ураанхай ни имеет ничего общего со словом «оборванный», как навязано сегодня в тувинском обществе. «Поэтому, Николай Вячеславович, мне приятно слышать вашу версию, - с улыбкой произнес Шолбан Кара-оол. – Я знаю, если Вы на чем-то настаиваете, то будете стоять на своем до конца. Мы знаем, что Вы давно утверждаете: Тува – это колыбель евразийской цивилизации, а скифы – древние предки тувинцев. И если раньше Вам приходилось об этом говорить вопреки иным мнениям многих и многих, то сегодня, заметьте, оппонентов становится меньше».

      Теплая встреча состоялась 7 ноября, в день рождения Николая Вячеславовича Абаева, на кафедре философии исторического факультета Тувинского государственного университета. Здесь собрались молодые преподаватели факультета и такие уважаемые старейшины, как Владимир Романович Фельдман – преподаватель политологии и теории международных отношений, кандидат политических наук, а также кандидат философских наук, доцент кафедры Наталья Дожулдеевна Ондар.

      Глава Тувы преподнес доктору наук подарок – исторический семитомник «Урянхай. Тыва дептер», чем порадовал его. Абаев признался, что в его богатой библиотеке этой антологии не было.

      Шолбан Кара-оол рассказал, как в начале 2000-х годов он познакомился с трудами Николая Абаева по чань-буддизму и лично не знал ученого. Его работы показались ему очень внятными и интересными. «В то время я думал, родом Вы из Бурятии», - сказал глава республики.

      «Я самый что ни на есть коренной тувинец-тоджинец, - гордо заявил Николай Абаев. – И я помню, Шолбан Валерьевич, когда 13 лет назад я не мог устроиться на работу в Тувинский госуниверситет, Вы - единственный человек, который заявил, что это не государственный подход вуза».

      Глава республики вспомнил те времена, когда Николай Вячеславович был больше востребован за пределами родной Тувы.

      «И я очень рад, что Ваше возвращение состоялось, потому что Ваши знания имеют огромную ценность для Тувы», - подчеркнул глава региона.

      DSC_5198.jpgВо время встречи собеседники увлеченно беседовали о серьезных проблемах развития буддизма в республике. По мнению Абаева, Тува должна встать на путь философского изучения данной религии. Шолбан Кара-оол подчеркнул важность доведения до общества истинных и глубоких, традиционных ценностей буддизма, отметив, что в этом деле немаловажную роль должна сыграть кафедра философии исторического факультета ТГУ.

      Также Шолбан Кара-оол поделился своими наблюдениями за сегодняшней деятельностью Воскресенского кафедрального собора в Кызыле. «Интересно, что мы, приложив все свои усилия, в 2011 году возвели лишь остов Православного храма. Далее благодаря работе служителей русской церкви Воскресенский кафедральный собор в Кызыле стал расти и стал центром притяжения верующих. Впечатляет подход к работе священнослужителей русской православной церкви, где царит строгая иерархия, а дисциплина жестче военной. Они направляются в разные регионы, в том числе в Туву, служить во благо своей религии, веры и верующих. Они несут службу».

      В ходе разговора не обошли вниманием тему истоков евразийской цивилизации. Глава Тувы рассказал об инициативе ректора Уральского государственного экономического университета Михаила Федорова сделать Туву одной из опорных точек в международном проекте интеграции стран евроазиатского континента. Шолбан Кара-оол рассказал, что Михаил Федоров, как один из активных и авторитетных подвижников евразийского союза, считает, что Тува как никакой другой регион подходит для площадки набирающего силу движения евразийства благодаря своему статусу географического центра Азии. По его замыслу, столица Тувы Кызыл вместе с Екатеринбургом, через который проходит граница между Европой и Азией, и географическим центром Старого Света немецким Дрезденом образуют символический мост, связывающий не только два континента, но и две древнейшие цивилизации планеты.

      Политолог Владимир Фельдман в ответ главе республики заявил, что читал об инициативе Михаила Федорова, которую он озвучил этим летом на приеме у Шолбана Кара-оола. И, кстати говоря, коснулся этой темы в своей работе на соискание степени доктора наук. Работа скоро будет опубликована. Глава Тувы с радостью воспринял слова Владимира Романовича и сказал,DSC_5061.jpg что очень будет ждать публикации.

      Шолбан Кара-оол поблагодарил кафедру философии за теплый прием, интересную беседу, а имениннику Николаю Абаеву еще раз пожелал всего самого доброго и активного исследовательского творчества.

      Справка:

      Николай Вячеславович Абаев родился 7 ноября 1949 г. в с. Тоора-Хем Тоджинского кожууна Тувинской АССР. Окончил восточный факультет Дальневосточного госуниверситета. Работал во Владивостоке, в Улан-Удэ. Защитил кандидатскую диссертация по теме: «Соотношение теории и практики в чань - буддизме» в Институте востоковедения РАН. В 1992 г. защитил докторскую диссертацию по теме: «Чань-буддийские культурно-психологические традиции в средневековом китайском обществе».

      Будучи уже признанным авторитетом – синологом, буддологом, в 1998 году Н.Абаев переехал из Бурятии в Туву.

      Здесь продолжает плодотворную научную жизнь, не переставая писать статьи, монографии - индивидуальные и в соавторстве, совмещая это с педагогической деятельностью, с общественно-политическими интересами.

      Онтон биһиги Ураанҥхай диэн тылбыт – Сатабыллаах - Умелый - диэн буолар. Ура́н = умелый - диэн тылбаастанар.

      0
      • zhai
        zhai 21 мая  

        уран уонна ураан диэн туспа тыллар

        дорҕоону уһатыы тылга туспа суолтаны биэрэр, холобур, ат-аат, ас-аас, үт-үүт, мус-муус, уо.д.а, ити курдук.

        0
        • Быйанг
          Быйанг 21 мая  

          zhai,

          Уран - диэн тыл, Ураан - диэн тыллар биир тылтан тахсаллар.
          Уран - диэн нуччалыы быһылаахтык суруллубут. Наччалыы Ура́н - диэн буолар. Онтон сахалыыга Уран Уораан - диэн тыллар биирдэр, биир тылтан тахсыбыт биир өйдөбүлээх тыллар.
          Тылы суруйарга быраабылалары айбыт дьоннор, биһгини араастаан суруттарбыттар. Кинилэр биһиги тылбытын араастаан уларытан сордообуттар.
          Холобура: Астуол - диэн тылбытын Остуол - диэн, нучча тылыгар майгыныыр тыл, хайдах ол астуол диэн буолуой, нуччалар кыыһырыахтара - диэн өйдөбүлээх айбыт тыллара. Ол курдук Ньуоска, Буилкэ, Халыып - диэн курдук тыллары эмиэ уларытан кээспиттэр.
          Холобура: Сэбэикки - диэн тылбытын, Сибиэки - диэн суруйар быраабыла ылыммыттара, Холобура Биэр-эк - диэн тылбытын Биэрэк - диэн нуччаттан киирбит тыл диэн ааттабыттара, уонна суруллуутун саҥарардааҕар аттыннык олохтообуттара. Итин уларытыы тылбытыгар үлүгүрдээх элбэх.

          0
  • Быйанг
    Быйанг 21 мая  

    Цитата:
    Быйанг,
    Синоним буолуой. Хоһуун - туран - олорон иһэр, бүгүрү үлэһит, сүрэхтээх. Хорсун - харса суох, куттаммат диэн. Олох атын - атын суолталаах тыллар.

    саргыда,
    http://sakhatyla.ru/

    Якутский → Русский
    хоһуун
    1) трудолюбивый, работящий; хоһуун оҕо трудолюбивый ребёнок; 2) уст. смелый, храбрый; удалой; хоһуун быһыы смелый поступок; хоһуун киһи храбрый человек; 3) уст. энергичный; хоһуун туттуу-хаптыы энергичные движения.


    Якутский → Русский
    хорсун
    1) смелый, храбрый, отважный; хорсун киһи смелый человек; хорсун-хоо-дуот дьон смелые, храбрые люди; хорсуттар өлүүлэринэн өл = пасть смертью храбрых; 2) уст. бодрый, энергичный; хорсун оҕонньор бодрый старик; хорсун туттуу-хаптыы энергичные движения.

    0
    • саргыда
      саргыда
      Ветеран
      21 мая  

      Быйанг, ити бастакы хргар, хоһуун сэрииһит диэҥҥэ көспүт суолтаҕа туттубуттар.
      Чэ, бэйэҥ лучезарный буола сырыт. Мин көннөрү сахабын туохха да биэрбэппин. Атын дьону сырдат. Бэрт дьоннор паспаргытыгар кытта уранхай - якут дэниҥ ээ. Олох көлөһүн алла - алла мөккүһэҕит. Мин ат да манньаҕа, алмааска да урааҥхайбын дэммэппин. Олох, боруоста, дуостал!

      0
      • саргыда
        саргыда
        Ветеран
        21 мая  

        Уонна хойутун хойут даҕаны урааҥхай диэнтэн олус өһүргэнэр дьахтар баара диэн өйдөөн - санаан ылаар.

        0
  • 3 21 мая  

    Урааҥхайбын дэнэр саха агыйах буолуо, кирсэ быстыбыт киһиргэстэр эрэ хаһыытаан чабыланыахтара, былыргы саха итэгэлигэр киһиргэнэр улахан ат тардыбат айыыта.

    0
  • 3 21 мая  

    Силипиэнтэп чинчийээччи кини эмиэ суруйбут дии, былыр ураанхайдар хантан эрэ үүрүллэн кэлбит табалаах тоҥустар диэн.

    0
    • Быйанг
      Быйанг 21 мая  

      3,
      Тоҥус хайдахдах даҕаны Уранхай буолбат.. Тоҥустар туох даҕаны буолббатах - тыаҕа сылдьар дьоннор. Тоҥус народ буолбатах, тус туһьунан олорор булдунан, балыгынан аһаан сиэн сылдьар дьоннор.

      0
  • Элигиэт
    Элигиэт
    Ветеран
    21 мая  

    Ураанхай Саха буолбатах.
    Кини кес бииьин ууьа.

    0
    • Быйанг
      Быйанг 21 мая  

      Элигиэт,
      Кэс биистэр - айылҕа оҕолоро - Тоҥустар. Онтон сахалар - Ураанҥхайдар. БИһиги - Уранҥхай сахаларбыт.

      0
      • Элигиэт
        Элигиэт
        Ветеран
        21 мая  

        Быйанг,
        Быйанг быьаарда,
        Харатаала хардар эрэ,истэн уеруегу.
        Манна ессе Ким туох этиилээгий?

        0
  • Быйанг
    Быйанг 21 мая  

    саргыда,

    Эн, Уранҥхай диэн аат тылы утарар буоллаххына, ол аата саха буолбатаххын. Сахалар бары Ураанҥхайдар.

    Ксенофонтовы албынаа ситируйдуу сатыыр дьоннор сынньанын, Саха нарота хантан эрэ кэлбит да буоллаҕына өр кэмэннэр усталарыгар - сүүһүнэн, тыһынчанан сыллар усталарыгар бу хоту-тыйыс сылга баар буолбуттара, Уонна Сибиринына барытынан баар этилэр, Сибир барыта саха сирэ. Онон биһиги манна хантан эрэ кэлбит диэн этэллэрэ олох сыыһа. Хабаровскай крайга даҕаны, Хотугу мусстаах байҕал даҕаны аттыгар, Красноярской крайга даҕаны барытыгар сахалар олохтоох дьоннор.
    Сахалар бу сиргэ үөскээннэр саха буолбуттар а- диэни эмиэ олох ылыммаппын, Сахалар ханна баҕар саха этилэр, индияҕа буоллун, Тибетка да буоллун, Иранҥа да буоллун син биир саха буола сырыттахтара, сылдьбыттара даҕаны. Хоту сиргэ атын омуктар сахаларга буккуллубуттарыга атын саха үөскээбэтэҕэ, сахалар атын омуктары бэйэлэрин истжэригэр суурайан кэсстэхтэрэ, онтон эмиэ туох даҕагы уларыйбат. Ыраас омук ханна даҕаны суох, омуктар бары буккаастар. Сахалыы итэҕэл, сахалыы тыл, сахалыы культура син бир баар, уонна сайда турар.
    Урут даҕаны сахалар бэйэлэрин Уранҥхай сахаларбыт диэн ааттыыр этилэрин курдук билигин эмиэ Уранҥхай сахаларбыт дии сылдьабыт.. Уранҥхай сахаларбыт - диэн этэ сылдьыахпыт.

    0
  • Быйанг
    Быйанг 21 мая  

    zhai,
    Ххахаха.. аны саха тылын эбэнкилиигэ буккуйан эрэҕин дуо... эбэнкилэр бэйэлэрин сахалыы тылынан аттана сылдьыбыттар. Хахахахаха... күллэримэ до миигин.
    Эбэнкилии тыл улахан аҥара нуччалыы уонна саха тылыттар турар. Саатар эбэнкилии тылы сүгүн үөрэт.. Холобура- мин бу форумнарга эбэнкилэри кытта кэпсэтэ сатан, эбэнки тылын балачча быилэр буоллум. Эбэнки тыла хантан баар буолбутун, уонна эбэнки тылын хайдах, хас сыллаахха айбыттарын билэр буоллум. Эбэнкилэр историяларын, уонна эбэнкилэри хайдах тэрийэн эбэнки диэн нароту айбыттарын эмиэ билэр буолбутум.. Онтон эһиги эбэнкилэрбит диигит даҕаны историяҕытын, культураҕытын, тылгытын даҕаны билбэккин..

    0
    • zhai
      zhai 21 мая  

      БыйаНГ, )туох ааттаах алларастаатын, абааһы уолугар дылы, атаххын быһа үктэттин дуо миэхэ)

      сымыйанан сахалаабыта буолума манна билбэт дьоҥҥо билээҕимсийимэ, була сатаан ону-маны айыма, тоҥус бэрдэ быһыылааххын

      0
      • Быйанг
        Быйанг 21 мая  

        zhai,
        Эн уонна эн курдук дьоннор айа олорумаҥ.
        Сахалар тустарынан Россия үрдүнэн үөрэтиллибит, чинчийиллибит омук суох. Олох былыргыттан сахалары үөрэтэн-үөрэтэн кэлбиттэрэ. Бары сахалары, Сахалар бэйэлэрин Уранҥхай сахаларбыт - диэн аатыыллар - диэн суруйан хаалларбыттара. Сахалар бэйэбит, бэйэбит Ураанҥхайдарбыт - диэн ааттарбытын хаһан даҕаны хаалларыахпыт суоҕа. Эһиги онон манан киирэ сатаамаҥ. Саха буолла даҕаны - Ураанҥхай - диэн.

        0
      • Элигиэт
        Элигиэт
        Ветеран
        21 мая  

        zhai,
        Быйанца "Ураанхай сахаларбыт"-диэн этиниитигэр,ураннааьыныгар ураты харданы биэрдин.

        0
  • Быйанг
    Быйанг 21 мая  

    Цитата:
    zhai 17:09
    ураан = ураа муостаах таба диэн эрэлллэрэ манна

    zhai,
    Туох баҕар диэтинин, Биһиги — Сахалар олох кыһаллыбаппыт. Бэйэбит бэйэбитин Ураанҥхай сахаларбыт дэнэбит, онон бүтэр.

    0
  • 3 21 мая  

    Быйанг, кыраам да арыгыны испэккэ олорон аахпытым, урааҥхайдар табалаах тоҥустар, хантан эрэ үүрүллэн кэлтэр диэн, эн сахалыы өйдөөбөт киһигин бьлах

    0
    • Быйанг
      Быйанг 21 мая  

      3,
      Эһиги дьонноргут тугу барытын тута айа сатыы сылдьаллар буолбат дии, тугу даҕаны бэйэлэрин тустарына кпсииллэрэ суох буолан тоҥустары барыларын биир омук курдук кэпсии сатыыллар, аны туран хантан эрэ былыргы эбэнкилэр тустарынан туойаллар, онтон казактар суруктарыгар, отчуттарыгар, рапортарыгар эьэнки диэн сурук суох. Тунгусы— диэн араас кыра омукттары, тыаҕа олор ыаллары барыларын ааттыллыар. Сааларга, даҕаны, Буряттарга даҕаны, атын Дальней восток даҕаны кыра омуктарыгар тунгустар баллар этэ. Тунугусы - диэн омук буолбатах - тыаҕа олорор дьоннор.

      0
    • Элигиэт
      Элигиэт
      Ветеран
      21 мая  

      3, ураанхайдар-тоцустар,кес биистэрэ.

      0
      • Быйанг
        Быйанг 21 мая  

        Элигиэт,

        Уранҥхайдар - диэн сахалар. Ханнык даҕаны тоҥус ураанҥхай диэн суох. Ону маны айа сатаамаҥ.
        Ураанҥхайдар көс буолбатахтар. Ураан[айдар уусттар, ураанҥхайдар сатабылаах уустар. Ураанҥхайдар - сатабыллаах ботурдар.

        0
  • Быйанг
    Быйанг 21 мая  

    Саха буоллун даҕаны - Ураанҥхай саха - диэн буолаҕын. Сахалар бары ураанҥхай сахалар. Атын сахалар суохтар.

    0
    • Kilbar
      Kilbar 21 мая  

      Быйанг, оннук. Саха буоллуҥ да урааҥхай сахаҕын. Ону ааһан былыр саха эрдэххэ Үс саха диэн баара. Урааҥхайтан ураты онно өссө икки саха көрүҥэ баара. Ол туһунан этэн көрөөрү гыннахха символизмҥа олус охтубут аатыраҕын. Ур Уоп саха Европа, Ук Ур саха угор, угры буола сылдьара кими да сэргэппэт. Олоҥхо диэн сымыйа, бухатыырдар охсусупуттарын ойуулаан көрдөрөр үөрэҕэ хаара суох оҕонньоттор тойуктара диэн санаа хото сылдьар. Хайдах гыныаҥ баарай? Эстии-быстыы быһыытынан буоллаҕа...

      0
  • Сымыйанан билээ5имсийэн 21 мая  

    БУТУН!сах Саха буолун улуу ураанхай буолун ученайдар быьаарыыларынан саха диэн омук теруку суох арай саха тыла диэн 60%туурдуу 40% монголлуу саха сирин булуохтарыгар диэри туур омуктары бурээттэри эбээннэри онтон салгыы нууччалары онтон кэлин ордук элбэх негр Чурапчыга терреете.

    1
    • Быйанг
      Быйанг 21 мая  

      Сымыйанан билээ5имсийэн,

      Саха диэн омук куруук баар. Биһиги былыр былыргыттан туойаллар, ахталлар, суруйаллар.. Сахалар бэйэлэрин Ураанҥхай сахаларбыт - диэн бэлиэтээн суруйбуттара олох ыраатта. Ханнык баҕар былыргы этнографтар үлэлэригэр буолуоххун син.

      0
  • Бэ5э Тара5ай 21 мая  

    Саха бастакы уэрэхтээхтэрэ, суруйааччылара бары Ураацхай Саха диэн тылы туттан-туттан, суруйан-кэлбиттэрэ. Ханнык эрэ Саргыдалар сахтар кинилэртэн ордон эй былдьаьан дьуьулэнэ олородохторо. Саргыда тоцус буолара чуолкай, да, дэ, до сыьыарыы тоцустуу буолла5а. Кулаада, Ньэмиидэ, Кубэйицдэ, Ахтаранда эцин диэн барыта тоцустуу сирдэр ааттара.

    0
    • саргыда
      саргыда
      Ветеран
      21 мая  

      Бэ5э буолан Баҕа дэнэриҥ буолуо. Тоҥус диэтэххинэ тоҥус да буолуом. Сирэттээбэт дьонум. Эн курдук куһаҕан сахатааҕар баҕас ордуктара биллэр. Урукку да суруйааччылар айымньыларыгар, фольклорга да саханы саха дииллэрэ. Диэбит да баар буоллаҕына тоҕо итинник эппиттэрин быһаарбытым. Эпитет гынан тутуннахтара.

      0
  • саргыда
    саргыда
    Ветеран
    21 мая  

    Урааҥхай буолаҥҥын кэп дьэбэр, төттөрү сүргүөх, тиэрэ кэмэлдьи эбиккин. Киһи нигын араастаан ырыппыт буола - буола. Өссө дьүһүлээбит дии.

    0
    • Kilbar
      Kilbar 21 мая  

      саргыда, уопсайынан дьахтар ырыппат тыла - УРААҤХАЙ диэни. Дьахтар кими баҕарар кытта кыттыҥыан сөп. Эр киһиэхэ кимэ туга тыын быһыы. Өһүргэммэккэр баҕарабын. Олоххо дьахтар уонна эр киһи тус туһунан миэстэлээхтэр, аналлаахтар. Дьахтар эр киһи аналын-соругун ырыппат, эр киһи - дьахтар киэнин. Оннук.

      0
      • саргыда
        саргыда
        Ветеран
        21 мая  

        Kilbar, урааҥхай сахаларгар дьахталлар киирбэттэр дуо? Дьахталлар сахалар, эр дьон урааҥхай сахалар диигин дуу, эбэтэр дьахтары киһиэхэ холообоккун дуу? Һэһэ, хаһан эрэ эмиэ хапсан ылбыттаахпыт дии.

        0
    • саргыда
      саргыда
      Ветеран
      21 мая  

      Аныгыскы никпын Абакаяда дэниэм. В честь кого, наверное, понятно.

      0
  • Быйанг
    Быйанг 21 мая  

    zhai,
    Табалаах даҕаны буоллун, аттааах даҕаны, ынахтаах даҕаны буоллун, ыттаах да сылдьар саха буолун, бары Ураанҥхай сахалар - диэн буолбатыт.

    Саха нарота сылгынан, ынаҕынан эрэ бүпэтэҕэ. Сахалар атыыһыттар, уустар, тутууһуттар, көмүсчүттэр, идэлэрэ онон бүппэт. Саха барыта Ураанҥхай саха - диэн буолар.

    0
  • Саргыда диэн чарапча да 22 мая  

    тыла еье оннук улахан эбэ унуар дьукээбилтэн теруттээх быьылаах сахалыы санаа сыстыбатах киьитэ эбит.

    0
  • 3 22 мая  

    Урааҥхай муостаах таба.

    0
  • 3 22 мая  

    Кими итэгэйэбин,сахалыы биир тылы сөпкө суруйбат үэрэгэ суох , быйангыны дуу эбэтэр саха урааҥхай буотах диир саха учуонайдарын дуу, ити туһунан историк учуонай Алексеев бэркэ суруйбут, урааҥхай сахага туох да сыһыана суогун.

    0
  • Etinniirebe1
    Etinniirebe1 22 мая  

    Саха учуонайдара Ксенофонтов "Урааҥхай сахалар" үлэтиттэн саҕалаан, төттөрүтүн, түгэх сахалар урааҥхайдар дииллэр. Ханан эрэ сибээс син биир баар. Ону олоччу хайдах мэлдьэһэн кэбиһиэххиний? Билигин кыайан быһаарыллыа да суоҕа. Олоҥхобутугар Чыҥыс хаан Чингисхан ахтыллар, онон монгол буолбаппыт биллэр. Урааҥхай туһунан олоҥхоҕо эмиэ баар. Оччоҕо?

    0
    • саргыда
      саргыда
      Ветеран
      22 мая  

      Etinniirebe1, олоҥхо сурукка киирбит кэмэ олох бэтэрээҥҥи буоллаҕа. Онон олоҥхо түҥ былыргы диир кэрэгэй. Уларыйыы бөҕөнү бардаҕа. Сүнньэ биир. Биир тылын ыла - ыла ырытыллыбат.

      0
      • билир
        билир 22 мая  

        саргыда, ханна эрэ ааҕан аһарбытым...ураанхай сахалар-былыргы сахалар(древние якуты)...

        0
        • Kilbar
          Kilbar 22 мая  

          билир, оннук. Эстибиттэрэ. Дьахталлар дэлби атын омукка тахсан суурайан кэбиспиттэрэ. Аны ааттыын симэлитэргэ туруннулар. Кээнчэ быта кэтэххэ ыыттыбыта диэн итиниэтэллэр. Саха эр дьоно арыгыттан эьинниллэр. Дьахтар эрэйдээх хайыай... Омуктарга сыстарыгар тиийэр. Омуктан тереебут о5отун эн ураанхай саха буолбатаххын диэн уерэтэрэ сеп. Кеннеру саха5ын дииригэр баьыыба. Сотору инньэ диирэ да тохтуо турда5а...

          0
          • BorNEo
            BorNEo
            Ветеран
            22 мая  

            Кырдьык

            дьахтар аймах үксэ урааҥхай диэни иһиттэҕинэ-аахтаҕына атырдьах икки салаатын тоһуйа көрсөрө баар суол.Сэрэйдэххэ,бу сиргэ төкүнүйэн түһүөхтэриттэн эттэригэр-хааннарыгар илдьэ сылдьар удьуордарын утумнуур айылҕалара бадахтаах:ону хайдах гыныаҥ баарай..

            0
            • да да 22 мая  

              УранХай по Монгольски звучит как "Бешенный".

              0
            • саргыда
              саргыда
              Ветеран
              22 мая  

              BorNEo, ити урааҥхайбын дэммиттэр бэйэлэрин мөкү өттүнэн көрдөрбүттэрин, сахаҕа тосту - туора сыһыаннаспыттарын түмүгэ билиҥҥэ дылы эттэрэрэ буолуо. Биһиги кыра эрдэхпитинэ кырдьаҕастар сүөргүлээтэхтэринэ, куһаҕан диэн боптохторуна "УРААҤХАЙДАНЫМА" дииллэр этэ. Ону биһиги интуитивно ылынарбыт буолуо. Историктар диэн дьоннор. Араас субьективнай да, обьективнай да фактордар дьайыыларынан теориялара араас буоллаҕа. Былыргы быыһы арыйар, чуо этэр ыарахаттардаах. Ол эрээри түҥ былыргы тыына билигин даҕаны эккинэн - хааҥҥынан этитэр түгэннэрдээх буолар эбит. Хр киһи түүлүн ылан көрүҥ. Саха түүлүгэр нууччаны көрдөҕүнэ тоҕо ыалдьарый?

              0
              • саргыда
                саргыда
                Ветеран
                22 мая  

                Итини нууччалартан улаханнык уолуйа куттаммыттарын, сордоммуттарын - муҥнаммыттарын, хааннара тохтубутун, эттэрэ ыалдьыбытын, иҥиирдэрэ сыыллыбытын түмүгэ түүлгэр кытта киирэн күн бүгүнүгэр дылы этитэр диэн. Ол, баҕар, дьиҥ саха буоллаххына оннук көрөрүҥ буолуо...

                0
                • саргыда
                  саргыда
                  Ветеран
                  22 мая  

                  Билигин сылаас ороҥҥо утуйар, сымнаҕас олбоххо олорор, ас үчүгэйин аһыыр киһи дьиҥ кырдьыгы булара ыарахан буоллаҕа, булбаттара да буолуо. Ол Чыҥыс хаан ааттаах сэрииһитэ буолар баҕа улахан эбит.

                  0
  • ураан 22 мая  

    Туваларга уонна Хакастарга ураанхай диэн тыл барын да иһин , то5о ол кинилэр эрэ тыллара буолуоххтаа5ый ? Тоҕо кинилэр да саха буолуо суохтааххтарый ?

    Саха омук былыргыттан киэҥник олоро сылдьыбыт омук , Енисейынан, Алтайынан, Тибетынан ,Байкалынан - барытынан киэҥник тар5анан сылдьыбыт.
    Сүннү диэн норуот Кытай ортотугар 2200 сыл биһиги үйэбит а.ө. орор эрдэҕинэ , ураанхай саха диэн норуот Байкалтан Тибиэтынан ортоАзияҕа дылы тар5ан олоро сылдьыбыт эбит. Ол Орто Азия сахаларын - саки диэн иран омуга биэрбит.ОЛ ираннары кытары сактар буккуһан - билиҥҥи Орто Азия омуктарын төрүттээбиттэр.

    Ол кэмнэртэн ыла саха омук сирдэрэ кыччатар кыччан барбыттар. Билигин кэлэн соһуйа олороҕут тоҕо ураанхай диэн тыл улаханнык тарҕаммытын ,өссө сор сорохтор ураанхай диэн саха тыла буолбатах дии дилэр соһута олороллор.
    Ксенофонтов киниигэтин "Ураанхай сахалар " диэни ааҕын эр бэрдэрэ.

    Билиҥҥи саха омук үс омуктан туттуллар - ураанхай саха,туматтар,дьирикинэйдэр. Ураанхай сахаларга - саха-хаҥалас диэн омуктар бааллар үһу былыргыта ,итинник ааттаах омуктар Орто Азияҕа баллар уонна печенегтар сирдэригэр.
    Мэҥэлэр диэн туспа норуот баар үһү - ити норуот амур диэккитээн кэлбит . Ол Амурга Мэнгэ-ва диэн манчжур норуоттар былыр былыргыттан олорбуттара биллэр .
    Туматтар диэн - Бурээд-Түмээд диэн туспа наруот Байҕал аттагар олоро сылдьыбыт уһу 10 уйэҕэ дылы.
    Туматтары - нуучча историктара ,самодийские народы диэн ааттыллар, кинилэр тыллара угорскайга эбэтэр алеуто-экскимосстарга майгынныр буолуон сэп буолуо .Билигин туматтар тылларын хайдах этэй диэн ким да этэр кыа5а суох.

    Итинтэн Дьирикинэйдэр диэн омук - историктар түүр омук бииһин ууһа дииллэр ,тыллара саха5а олус майгынныр былыргаттан . мин санаабар - долганнары дирикийдэр диллэрэ буолуо.

    Онон - Ураанхай сахалар , саамай элбэх билиилээх. баай норуот уһу бу ус норуоттартан . Онон хайдах да саха ураанхай буолбатах диллэрэ сатаммат.

    0
  • Чыбылла
    Чыбылла 22 мая  

    Мин кырдьағастарым этэллэринэн "Ураанхай" диэн куһаған акаары киһини этэллэр этэ диэн эппиттэрэ - Чукча диэбит курдук.
    Оттон негрдар бэйи бэйэлэрин "Эй Нигер" дэһэллэрин курдук, Сахалар бэйи бэйэлэрин былыр - Ээ Ураанхай, дэһэллэр үһү.

    0
  • андрей 22 мая  

    ураанхай

    Мин историк эҥин буолбатахпын даҕаны Ураанхай диэн тыл өйдөбулэ сатабыллаах көмускээччилэр диэн буолуон соп, Ураанхай диэн
    омук буотах,Ураанхай диэн сыһыары тыл,Биһиги өбугэлэрбит мээнэ тылы сыһыарбатахтара чахчы суол,Бастыҥ дьонун ааттыан сөп.
    Холобура сэрииһиттэрин. Территорияны кэҥэтээччи дьонун.

    0
  • андрей 22 мая  

    ураанхай

    Боотур диэн тыл мин санаабар , Биир киһини ааттыыллар.Холобура Хаҥалас ботура Эллэй-Боотур.Боотур диэн тыл элбэх тюрк омугар
    барыларыгар туттуллар тыл ( Титул нуччалыыыта)

    0
  • Gasdrubal
    Gasdrubal 22 мая  

    УРААНХАЙ УРУНГ АЙЫЫ диэн тылтан таххыбыт тыл буолар

    0
  • уол 22 мая  

    Урааҥхай диэн тыл эбэҥкилэргэ эмиэ баар.
    Урааҥкай - 1. фольк.человек:2.Самоназв.группы горно- таежных охотников Забайкалье- Приамурья:3.Чудак.

    0
  • ardanikus
    ardanikus 22 мая  

    Этногенез Саха сиригэр сагаламмыта ырааттага ди, кочевой норуот кыыл табаны батыьан кэлэн бу сири уорэттэхтэрэ ди. Айылга хамнааьынынан олорор дьон буоллахтара ди, бултаан алтаан. Ол сагана граница диэн ойдобул суох буо айылга оготугар. Хойутуу полуоседлай омуктар аргыыйдык уоьээ дайдыны тардыьан кэллэхтэрэ. Былыр кун эргииринэн олоро, куну батыьар дьон картаны уоьэттэн аллараа короллор. Ол иьиттэн Саха сирин уоьээ дойду диэн ааттыыллар тун былыргы дьон. Казактар кэлэллэрин бириэмэтигэр биир тылынан санарар омук буолан олордохпут, биир Ьударства буолуох айыылаах, биир омук ааттаах. Саха тылыгар элбэх араас Туркскай омук тыла баара биллэр.
    Ураанхай диэн тумсуу буолар аата буо, эр дьон тумсуутэ. Саха5а сыьыана суох тыл диэн этэр хайдах да табыллыбат дии саныыбын. Син биир Сахабыт омугун остуоруйата буоллага. А так Ураанхай тумсуугэ атын да омуктар киириэх соптоохтор. Онон Уруй буоллун, тускулл буоллун! Айхалл Мичилл! Сахалыы сиэрдээх туомнаах, тыыннаах буолун! Биир сомого!

    0
  • ardanikus
    ardanikus 22 мая  

    Чыбылла, Чукчалар эйиэхэ туох куьаганы онордулар? Тус бэйэлэрэ самобытнай дьон буоллахтара, культууралаах, традициялаах. Сэнээбит курдук суруйдун диэн ойдоотум. Чукчалар бу аан дойдуга тарбахха аагыллар, кимиэхэ да бэриммэтэх омуктарга киирсэллэрин билэгин да? Бэйэтин кэмигэр Америкатаагы омуктар кэлэн оскуола тутан бэйэлэрин тылларын уорэтэн сирдэрин бэйэлэригэр сурунаары гыммыттарын отунан-маьынан куоттартаабыт тугэннээхтэр бу энэр кытылтан. Ол туьунан того эрэ кэпсээбэттэр ди.

    0
  • ураан 22 мая  

    Ураанхай - диэн тыл ,былыргы тыл . Ураан диэн тылтан тахсыбыт , Бу Ураан диэн тыл - германия норуотугар бар тыл , Ураан - диэн ниэмэсти первопредок ,диэн тылбастанар .

    Сахалыы - Ураан диэн тылы , мастер диэн ньуччалы тылбастыахха сэп. Ылан кэрун саха тылыгар бар ди - Уус-уран диэн тыл . Ньуччалыыта - искусстно -художественный мастер диэн .

    Буряттар уонна манчжурдар - ураанхай диэн тыллахтар ону кинилэр - оборванец лесной дурной диэн тылбастыллар. Ону эһиги бурэттэргэ бэрт буолаары утуктэ олоро5ут ол аата.

    Былыргыта саха ботурдара туматтары кытта бииргэ бүрэттэри сэрилииллэр үһү ,уонна байдарын ылан бараллар үһү . Ол туһунан бүрэттэртэн Чынгысханҥҥа үҥсүү кумааҕыта баарын историктар биллэрэллэр.
    Чыҥысхан туматтары сэрилээбит ,оттон сахалары кыргаары гыммытын сурах баарын кытай суруксуттара биллэрэллэр .

    Историяны үэрэтин эрэ .акаары буолуман.

    Ураанхай - диэн чулуу .ча5ылхай мастар,уус-уран дьону ааттыллар саха дтоно, омуктары үтүктүмэн.

    0
  • ardanikus
    ardanikus 22 мая  

    Гунн омуктар бааллара ди Европага тиийэ дьону аймаабыт, хайдах тыллаахтар эбитэ буоллар? Ол Хуун омуктар эмиэ тумсуу буоллахтара, сорохторо онно олохсуйан билинни Дания сиринэн тархаммытара диэн Остуоруйага баар. Ити Германияга Ураан диэн тыл баар диэбиккэр этэбин.

    0
  • ardanikus
    ardanikus 22 мая  

    Рим курдук империяны тобуктаппыт дьоннор буо Хууннар. Хуннар тустарынан эмиэ куьаганы эрэ кэпсииллэр буотта...

    0
  • ardanikus
    ardanikus 22 мая  

    Уус уран, уран тарбах, ууран, уур, Ураан, уураан, уурай, уурат, уураах... Ураанхай. Аны уус диэн тылы кытта тэннэ холбоьуктаах этиллэрэ мээнэгэ буотах. Уус диэн тыл тоьо элбэх, халын суолталаагын суруйа барбаппын, Саха буоллаххытына бэйэгит ойдуох тустааххыт.

    0
  • ardanikus
    ardanikus 22 мая  

    Билинни Тыва, Хакасия, сирдэриттэн, былыр Тонус омук табаны батыьан кэлэн сиринэн тарханан кэлэн олохсуйдахтара ди, хойукку омугу кытта буккуьан (этногегез) кун бугуннэ диэри кэлэн олордохпут ди. Историяга баарынан Урянхайцы диэн Тыва Хакасияннан былыр баар тыл дииллэр.

    0
  • саркози
    саркози 22 мая  

    Мин сахабын Ураанхай диэтэхтэринэ ис туругум оhургэнэ ылынар Ол кырдьык уонна дьиннээх.

    0
  • grisvold
    grisvold 22 мая  

    Тугу да улаханнык толкуйдаабакка- Урянхайцы монгольский народ в алтае, туве, уйгурском китае. Ол дьон сахалардаа5ар эрдэ олорбуттара. Сахалар ураанхайдар диэн сымыйа. Сыл аайы бу теманы ырыт да ырыт. Полуофициально - сахалар - байкалтан кэлбиттэр, ол аата буряттар. Кэлэн баран олохтоох КМНСтары кытары буккуспуттар, саха уоскээбит. Буряттар - монголлар аймахтара, чингисхан русь ыларыгар элбэх филиал хаалларбыта. Бутэьик чингисхан аймахтара Калмыкия5а бааллар. Золотая орда диэн монголия эксклава.

    0
  • Eriedel
    Eriedel 22 мая  

    арий - иран - ураан

    Хантан биһиэхэ арий хаана кэлбитэй? Баҕар урааҥхай диэн арий хааннаах диэн буолуо?

    0
    • Быйанг
      Быйанг 22 мая  

      Eriedel,

      Арийдар - диэн хаан буолбатах Арийдаар Аар Аҕалаах, Аар Айыы итэҕэллээх народтар.

      0
    • Kilbar
      Kilbar 22 мая  

      Eriedel, арий диэн икки саха тыла холбоспута. Аар + Айыы. Аар Айыы итэ5эллээх дьон диэн суолта5а. Ол аата тенгрианство. Сахалар итэ5эллэрэ, Аар Айыы итэ5элэ. Билинни баар итэ5эллэр олохторо.

      0
  • Быйанг
    Быйанг 22 мая  

    Цитата:
    ardanikus,
    Тоҥу3с омук диэн суох. Тоҥустар - диэн тыаҕа сылдьар дьоннор. ТОҥустар - диэн араас оукттар тыаҕа сыдьар дьоннорун ааттыыр этилэр.

    Ураанҥхайдар — Саха нарота.
    Биһиги бэйэбитин Ураанҥхай сахалар - диэн ааттыыбыт. Атын омуктар биһигини эмиэ, сахалар бэйэлэрин Ураанҥхай сахалар - диэн ааттыыллар - диэн этэллэр. Элбэх манҥнайгы путешественниктар, этнографтар Народдтар тустарынан суруйбут кинигэлэригэр биһигини - Сахалары - Ураанхай сахаларбыт - диэн ааттаналлар диэн суруйбуттара. Саха омуга бэйэтин куруук, омук бэйэтин өйдүөҕүттэн Ураанхай сахаларбыт - диэн аатттанар.

    0
  • Быйанг
    Быйанг 22 мая  

    ураан,
    Мин үөһээ - Тувин, уонна монгол тыл үөрэхтээхтэин этэллэрин туһьунан статья копипастаан көрдөрдүм. Буряттыы даҕаны, Монголуу даҕаны, Тувинныы даҕаны Уранхай - диэн тыл оборванец - диэн тыл "Обораванец" - диэн тылбаастанар. Бу, соруйан Уранхай диэн тылы түһэрэ сатаан айбыттар. Эһиги ити интриганнар этэллэрин хатыылыы, тарҕата олороҕут. Онтон Ураранхай диэн - Саха нарота астынар, киэҥ туттар аата - буолар. Онон туох да диэн тылбаастаатынар, Биһиги Ураанхайдарбыт. БИһиги Ураанҥхай диэн тылбыт кинилэр тылбаасттыыр тылларыттан олох атын тыл, атын аат.

    Нуччалар тыллара, англисчаниннар кулгахтарыгар барыта үөхсүү, матыралааһын курдук тыллар буолан иһиллэр. Онтон сыалтаан кинилэр тылларын быраҕан кэспэттэр, саҥарбыттарын курдук тылларынан саҥара сылдьаллар.

    Биһиги — Сахалар - Ураанҥхай - диэн ааттанарбыттын куруук өрө тута, астына, киэн тутта сылдьыахпыт. Биһиги — Ураанҥхай сахаларбыт.

    0
  • Eriedel
    Eriedel 22 мая  

    Саха манна хас да туһунан кэлбит биистэртэн үөскээбит омук.

    Ол иһин өбүгэлэрбитин ырытыыга туһата суох, атыннык эттэххэ солуута суох мөккүөр тахса турар. АХШга холобур хас да европа африка омуктара кэлэн олохсуйан, биирдэ уохтаахтык бэйэ бэйэлэрин кытта сэриилэһэн баран иллэспиттэрин кэннэ американец диэн английалыы тыллаах биир омук буоллубут диэбиттэрэ. Биһиги өбүгэлэрбит манна кэлэн саха буолуохтарын иннинэ элэх сиринэн олордохторо дии санаабаккыт дуо? Урааҥхай биир дириҥ суоллаах иистээх өбүгэлэрбититтэн тоҕо киэр хайыһаргытын өйдөөбөппун. Онноогор биһи Эллэйбит аймахтара таатаардарга туох да сыһыана суох булгаардар, татаар диэн дириҥ ааттаах суоллаах омук аата диэн, 19 үйэҕэ биир ытыктыыр мындыр киһилээ: - Ньуучалар биһигини татаардар диэн ааттыыллар, татаар диэн омук улуу омук, татаар диэн омуктан ньууччалар саллаллар, онон бэйэбитин мантан антах татаар диэн ааттыахха! - диэн этиитин бары ылынан татаар буолбуттара.
    Онон урааҥхай диэн хоту кытайы икки үйэ тухары баһылаан олорбут Хатан империятын тутуспут улуу өбүгэлэрбитин киэр анньымаҥ!!! Аньыыта бэрт. Ньуучча саханы намтатар пропогандатыгар кииримэҥ!

    0
  • дарютепло
    дарютепло 22 мая  

    Ураанхай диэн былыр, боотур ууска чуолаан дьиикэй, тыаны бата сылдьар, сүөһүнү ииппэт дьону ааттыыллар эбит. Бокуонньук эбэбэр, биһиги ураанхай сахалар үһүбүт диэбиппэр өһүргэммиттээх, Пахай да былыр ураанхай диэн сиэргэ баппат быһыылаах дьону ааттыыллар этэ диэбиттээх

    0
  • дарютепло
    дарютепло 22 мая  

    Ураанхай диэн былыр, боотур ууска чуолаан дьиикэй, тыаны бата сылдьар, сүөһүнү ииппэт дьону ааттыыллар эбит. Бокуонньук эбэбэр, биһиги ураанхай сахалар үһүбүт диэбиппэр өһүргэммиттээх, Пахай да былыр ураанхай диэн сиэргэ баппат быһыылаах дьону ааттыыллар этэ диэбиттээх

    0
    • Eriedel
      Eriedel 22 мая  

      тыл суолтата уларыйар буоллаҕа дии.

      Урааҥхай диэн тылы тоҕо мөкү суолтаҕа тутталларый?
      Ураанньык диэн кыыл сүүһүгэр баар бэлиэти ааттыыллар. Иннигэр баар бэлиэ диэн. Инники диэн.
      Инники диэн өссө туох суолталааҕый? Биһи инибитинээҕи диэн. Урукку - былыргы диэн.
      Былыргы диэн түҥ былыргы, түҥкэтэх диэн.
      Онон урааҥхай диэн тыл саҥаны, сонуну сэҥээрэр былыргыны сэниир мөкү быһыыбыт түмүгэр - түҥкэтэх, дьиикэй диэн суолталаммыт буолуон сөп

      0
      • Eriedel
        Eriedel 22 мая  

        Ураа диэн буруо тахсар хайаҕаһын аата.

        Ураа диэн буруо тахсар айаҕас аата хайдах үөскээбитэй? Мин сабаҕалаатахпына эмиэ орой, сүүс диэнтэн быһылаах. Оһох оройугар баар хайаҕас диэнтэн.

        0
  • риддик
    риддик 22 мая  

    Мин ого эрдэхпинэ ээ, ол ураанхай да эппитэ диэн буолааччы ..

    0
  • Eriedel
    Eriedel 22 мая  

    Ксенофонтов үлэтин ситэриэҕин сэбиэскэй былаас мэһэйдээбитэ

    Ксенофонтов Урааҥхай сахалар үлэтин үөрэтэригэр сэбиэсхэй былаас кэтэбилэ ыарахаттары моһоллору үөскэппитэ. Элбэх информацияны омук сиригэр, Кытайга, Монголияҕа, тахсар кыахтааҕа буоллар билигин атыннык кэпсэтэ олоруо этилэр, урааҥхай диэн оранчикан диэччилэр))))

    0
    • Быйанг
      Быйанг 22 мая  

      Eriedel,
      Эг Ксенофонтовы оло аахпакка сылдьан быһаарбыта буолаҕын быһыылаах.
      Мин эбэнкилэр ксинофонтов маннык эппитэ, итинник суруйбута - диэн тылларын Ксенофотов кинигэлэригэр көрдүү сатааччыбын, олох тибис тирэни кэпсии сылдьар буолаллар. Холобура Ксенофонтов - Сахаларгэ элбэх хоту народтар кэлэн буккуллуббуттара - Саха буолбуттара, Саха нарота элбэх хоту кыра ахсаанаах нароту бэйэтин иһгэр суруйбыта - диэн тылларын — Сахалар эбэнкиоэлэртэн уонна атын кыра омуктартан үскээбиттэр - диэн уларытан суруйаллар. Бу собоус соруйан сахалларыы сии, суох гыныы, батыы сатааһын.
      Холобур, тоҕо нуччалар тустарынан итинник суруйбаккыт, Нуччалар немэстэртэн, франзусттартан, Гризиннартан, Чеченнартан, Тюрк омуктартан, Славянскай омуктартан турар букаас омук, онон барыта грузинныы, немээстии буолатаах диэн тоҕо сурукйбаккыт. Саха нарота эмиэ ол курдук. Биһиги народпутугар саха буолаары, элбэх ахсаанна хоту наролдтара киирбиттэрэ. Саха тылын, культуратын, олоҕун-дьаһаҕын , Сиэрин, Туомун ылыммыттара. Билигин ол дьоммут, бэйэбит испитигэр сылдьан бэйэбитин ис испититтэн селетер курдук сии сылдыахтаахтар дуо?

      0
      • Быйанг
        Быйанг 22 мая  

        Эг Ксенофонтовы оло аахпакка сылдьан быһаарбыта буолаҕын быһыылаах. = Эн Ксенофонтовы олох аахпакка сылдьан быһаарбыта буолаҕын быһыылаах.

        0
  • уол 22 мая  

    Урааҥхай диэн монгол тыла,ону өйдөөҥ. Монголлар урианхай диэн тувлары.ааттыыллар.Тылын.төрдө монголлуу,Уриан (зов,призыв диэн өйдөбүллээх.Монголлуу Сах Урианкай - өйдөбүлэ (пограничная войско)диэн.

    0
  • Быйанг
    Быйанг 22 мая  

    ardanikus,

    Таба табаннан. Таба буолла даҕаны эбэнки, тоҥус буолбатах. Нуччалар эмиэ, - Дальняй востогу табан сылдьан Россия государстваттыгар холбообуттара. Амурга дьоннор бары табаннан эрэ айаннаан тиийэллэрэ. Өсө, 19 үйэлэргэ олорон ааспыт хос эбэм, уонна эбэм 18ХХ сыллардаахха сырыытын кэпсээччи, кинилэр Амурга эмиэ дьилээх этилэр, бара-кэлэ сылдьаллар эбит. Амурга табанан айаннаан тиийэллэр эбит.

    0
  • чэгиэн
    чэгиэн 22 мая  

    Барыта судургу дьиҥэр. Урааҥхай былыр сахаҕа симэлийбит туспа омук. Олох чугас омук да буолуон сөп, эбэтэр подгруппа курдук. Былыр үксэ хаҥалас уустара урааҥхайдарбыт дэнэллэрэ. Ити үөһээ Боотур уустар урааҥхай диэни дьиикэй дииллэр диэн суруйбуттар, урут соччо сөбүлэспэттэр этэ быһылааҕа дии, мээнээҕин хааннаах хаҥаластар диэн ааттаабатахтара чуолкай.
    Американец диэн омук хайдах үөскээбитэй? Бастаан англичаннар кэлэннэр аборигеннары кыдыйаллар. Онтон ирландецтар, онтон ниэмэстэр, оннук тус-туспа омук кэлэн бастакы кэлбит омук тылын уонна култууратын иҥэринэн биир омук буолаллар. Бэйэлэрин омуктарыттан кыра-кыра култуураны хааллараллар.
    Саха эмиэ оннук үөскээтэҕэ дии: сахалар, урааҥхайдар, туматтар, хоролор, сортуоллар уо. д. а. холбоһон биир саха омук буолаллар. Урааҥхай хаана баһыйар киһи урааҥхай сахабын дэнэр буоллаҕа. Онтон урааҥхай диэн тылы куһаҕаннык өйдүүр киһи, иһиттэр эрэ өһүргэнэ түһэр буоллаҕына, өбүгэлэрэ урааҥхайдардыын кыргыһа олорбуттара буолуо?

    1
  • Быйанг
    Быйанг 22 мая  

    Цитата:
    Eriedel 17:37
    арий - иран - ураан
    Хантан биһиэхэ арий хаана кэлбитэй? Баҕар урааҥхай диэн арий хааннаах диэн буолуо?

    Биһиги — сахалар итэҕэлбитининэн Арийдар буолабыт. Итэҕэлбит үөрэҕэ Аар Айыы үөрэҕэ диэн буолар. Таҥарабытын Аар Айыы диэн ааттыбыыт. Аар - диэн биһги таҥарабыт аата. БИһиги - сахалар бэйэбитин Таҥар оҕолорунабыт - диэн ааттыыбыт. Аар Таҥара - биһиги аҕабыт буолар. Өлбүт киһини, — аҕатыгар барда - диэн этэбит.

    Арийдар - диэн омугу даҕаны, хааны даҕаны эпптээр. Арий оҕолоро - диэн этэллэр. Былыр Христанство кэлиэн иннинэ элбэх омуктар Аар таҥара итэҕэллээх этилэр. Олортон, Аар Таҥара итэҕиллээх биһиги — сахалар хаалан сылдьабыт.

    0
  • Сахастрелец
    Сахастрелец 22 мая  

    Бу Быйанг диэн киһи кырдьык Урааҥхай, сахалыы да нууччалыы да биир тылы таба суруйбат

    төбөтүн сыыһыгар ханна эрэ тугу эрэ аахпыта барыта хааһыланан хаалан сатаан саааһыламматах соҕуруу дойду киһитэ. Биир бэйэм сахабын, урааҥхай диэтэхтэринэ өһүргэниэм, онон урааҥхай буолар баҕам суох, эн сэттэтэ да билээҕимсийэн муҥхааллаа.

    1
    • Быйанг
      Быйанг 22 мая  

      Сахастрелец,
      Сахалыы таба сатаан суруйбат дьоннор Ө оннугар О, Ҥ оннугар Н, Ү оннугар У, букубалары суруйаннар, саха тылын алдьата олороллор.
      Мин сорох тыллары сахалыы сатаан суруйбайбаппын билэбин. Саха тылын сурйар быраабылатын үөрэппэтэҕим, сахалыы оскуолаҕа үрэммэтэҕим. Ол гынана баран төрөөбүт тылбытн, төрөөбүт культурабын, омугун сиэрин туомун, культуратын, номохторун, олонхону, этнографтар суруйан хааллларбыттарыт үлэлэрин элбэҕи билэ сатыыбын. Дьоннорум мигин, сахалыы тыннаах, сахалыы өйдөөх санаалаах, сахалыы культураны, тылы, саха дьонун, саха омугу ытыктыыр сөбүлүюр гына ииппиттэрэ. Кыра эрдэхпиттэн сахалыы номохтору истэ улааппытым. Эн миэхэ-маны солуута суоҕу баайса сатаама. Маҥнай туран саха итэҕэлин - Айыы үрэҕин туһунан билэ сатаа, Сахалыы олонхолору ааҕа сатаа, Сахалыы культураны, сатаар орнаменнартан, уонна оҥоһукттартан саҕалаан билэ сатаа.

      Онтон нуччалыы тыл туһунан миэхэ кэпсиидаҕаны сатаама. Мин нучча тылы сахалыы тылы кытта тэнҥэ билэ улааппытым. Нуччалар истэригэр үөскээн, нуччалры кытта бииргэ улааппыт буолан, эһиги сахалыы курдук нуччалыыргытын атыҥырыы истэбин. Нучча тылын туруга сахалыы тылтан аты. Сахалыыттан туруору тылбаас сатаммат.

      Ураанҥхай - диэн аат, Табаларга туох даҕаны сыһыана суох.

      0
  • 🐀 22 мая  

    Мин саныахпар ити, Быйаҥ сурукка бичиккэ киирбит чахчыларга олоҕуран туруулаһа сатыыр, оттон биһиги өбүгэлэрбит ол ''ураанхайдары'' сиэрдээххэ баппат дьоннор курдук ойуулууллар этэ.
    Ити барыта Сахалар биистэрин ууһа элбэҕин туоһулуур дии саныыбын, ''Ураанхай Сахалар'' үүрүллэн үтүрүллэн кэлиэхтэрин инниттэн бу Сахабыт Сиригэр уруккуттан олохтоох (Сайсары эмээхсин баһылыктаах) Сахалар бааллар этэ дии саныыбын.

    0
  • Быйанг
    Быйанг 22 мая  

    Биһиги — Ураанҥхай сахаларбыт. Хханнык даҕаны саха киһитэ ураанҥхай буолбатахпыт - диэн хаьан даҕаны этиэ суоҕа.

    0
  • 3 22 мая  

    Быйанг эрэйдээх үэрэги кыайан ылбатах,бэйэтэ этэринэн 8кылаас үэрэхтээх,онон сыыһа өйдүүрүн бырастыы гыныахха сөптөөх. Өбүгэлэрбит ураанхайтан төрүттээх эбиттэрэ буолла ытыктыа этилэр, ону баара оройгунан көрөн ураанхай буолаары гыннын дуо дииллэр этэ, саха суруйааччылара да ураанхайдары суруйуо этилэр, литэритиирэгэ той төрүт ахтыллыбат.

    1
    • Быйанг
      Быйанг 22 мая  

      3,
      Мин, ахсыс кылаас кэнниттэн, тохсус кылааска сылдьан, 10 кылаас экзаменын (орто үөрэх) экзаменын экстерно туттаран кээспитим. Онон мин ахсыс кылааһы бүтэрэн баран, тохсус кылааска сылдьан, оскуоаланы бүтэрбитим.

      0
    • Быйанг
      Быйанг 22 мая  

      3,
      Мин, ахсыһы бүтэрэн баран, тохсус кылааһынан оскуолаҕа үөрэнэн бүппүтүм. Өйдөөтүн?

      0
  • саркози
    саркози 22 мая  

    Хата ус кырыы хааннаах буолуохпутун соп

    0
  • Саха 22 мая  

    Ураанхай- местный житель диэн буолар ,ол эбэтэр терут олохтоох Саха

    0
  • 🐀 22 мая  

    Быйаҥҥа,
    эн этэриҥ оруннаах буолуон сөп, оттон ити Саргыдалаах этэллэрэ биһиги өбүгэлэрбит тылларыгар-өстөрүгэр олоҕурар мин даҕаны ити этэллэригэр кыттыһарбар тиийэбин, ''Ураанхай Сахаларбыт'' диэтэхтэринэ, ''дьэ дьон да бөҕөлөөх дьоннорбут'' диэн курдук өйдөбүл дии саныыбын. Өбүгэлэрбит бэйэлэрин чорбото сатаабат этилэр баҕар ол иһин бэйэлэрин түһэринэн ''ураанхайдарбыт'' дэнэллэрэ буолуо.

    0
  • Лингвист 22 мая  

    Ураан,хай сахалар диэн Тюн,былыр билигин нууччалар курдук елбех ахсааннаах(ютюмэн мун,-тысячи тысяч)буола сылдьыбыт,Сибиири,Аалтыаны(Алтаайы),Орто уонна Киин Азияны баьылаан олорбут нация биир эрэ беле5е буолуо диэн сэрэйиэххэ сеп.Онноо5ор сэриинээн кеье сылдьан Кырыымн,а тиийэ тэнийбиттэр уонна Индия5а,Тибетка,Армения5а!!!Олор ааттара ельбех:саки-тиграхауда,саки-массагеты,саки-царские,саки-шакья,саки-хаомоварга уонна да атыттар.Тыллара биир юью-турук омуктарын тыла!Холбуур ааттара Сака-Саха!!!Тувааттан бэтэрээ Илин сахалара:тувалар,хакастар-сагалара бары Ураан,хайдар,онноо5ор алтыспыт омуктар(Курыканский Каганат са5ана)монголлар уонна тон,устар сорохторо ол сыллартан уранх,урианкай,оронкай буола сырыттахтара.Этимологията маннык:Юрюн Хайа Сахалара эбэтэр Уран хайа эбэтэр Ураан тарбахтаах (сата5ай,кыпча5ай,кубархай-холобурдар)-сюрюнэ маннык:уран илиилээх Уус дьон,Тимир Уус,Мас Уус,барыны-барытын сатыыр Ураанхай Саха диэннэрбит.Атын сахалартан Уратыбыт дьюьюнэ,чинчийиитэ буолуо былыыр-былыр.Куьа5ан тыл буота5а биллэр,уонна биьи эрэ тылбытыгар ейдебюл баар,ейденер.Атын уранхайдар суолталарын сютэрбиттэр бада5а(ити да5аны тюбэ ураан,хайдара-тывалар)

    0
  • Лингвист 22 мая  

    Сюбэлиэм этэ Саргыда диэн эдьиийгэ:Манна юьээ суруйбут Быйан,,Кылбар уонна да5аны атыттар историяны бэрткэ билэр Убайдар утары тыл быктарыма,ол оннугар кинилэр курдук ельбех Бичиги-Суругу аах:холобура скифы-сака диэн былыргы омук туьунаан,тюрк(турук)омуктар туьунаан,археологияны уонна Тула Керююгюн(Кругозор)кэн,эт Хотун,эр дьон утары барыма соруйан.

    0
  • Быйанг
    Быйанг 22 мая  

    Цитата:
    rat 21:48
    Быйаҥҥа,
    эн этэриҥ оруннаах буолуон сөп, оттон ити Саргыдалаах этэллэрэ биһиги өбүгэлэрбит тылларыгар-өстөрүгэр олоҕурар мин даҕаны ити этэллэригэр кыттыһарбар тиийэбин, ''Ураанхай Сахаларбыт'' диэтэхтэринэ, ''дьэ дьон да бөҕөлөөх дьоннорбут'' диэн курдук өйдөбүл дии саныыбын. Өбүгэлэрбит бэйэлэрин чорбото сатаабат этилэр баҕар ол иһин бэйэлэрин түһэринэн ''ураанхайдарбыт'' дэнэллэрэ буолуо.

    rat,


    Быйанҥа - диэн никтаах киһиэхэ анаан,

    Ураанхай диэн тыл түһэринии буоллаҕай? Ураанхай диэн - биһиги бэйэбитин астына бэлиэтиир, өрө туттар, өрө тутар аатыыр ааппыт. Биһиги — Ураанҥхай сахаларбыт.
    Ураранхай саха — диэн бэйэбитин куруук ьэлиээтии ааттыыбыт.

    0
  • ordos
    ordos 22 мая  

    Үнүрүүн ый ааста буолуо. Пушкин аатынан саха национальнай библиотекатын историческай саалатыгар америка5а олорор Прокопий Уран "Уран а5ай ..." диэн кинигэтин презентацията буолбута. Тэрийээччилэр хаһан да манна бачча киһи мустубата5а диэбиттэрэ кыыһа Туйаара сахалыы саңарар дъон тыл этии бө5ө. Онно ситэ эппэтэх тылбын хата бу темата биир онон этиим бэйэм санаабын. Сыыһатын табатын бэйэ5ит сыаналаан. Мин былыргы сайдыылаах цивилизация билиитэ Аан Дойду былыргы бүттүүнүн биир итэ5элэ диибин уонна ол тобо5о биһиэхэ эрэ сахаларга сирбит тымныы буолан самнарыллыбакка ордон сылдъар диэн. Ис хоһонно солнечнай системаны билии диэн уонна дъон ол оңоһуутун үтүктэрэ ордук диэн. Оччотугар Үрүң Аар Айыы Тойон Таңара диэн Күн Үөһээ Дойдуга - Үөс диэки тохсус халлааңңа баар диэн. Айыылар диэн планеталар: Ахтар Айыыһыт - Меркурий, Эдъээн Иэйиэхсит - Венера, Күрүө Дъөһөгөй - Сир Орто Дойду. Айыы Хаан - Марс. Онтон Мэңэ таастардаах са5а - пояс астероидов. Бу иһинээ5итэ - Үрдүк Мэңэ Халлаан. Таһынаа5ыта Аллараа Дойду - ойбон алларыыта круг кэңээһинэ кытыыта. А5ыс- то5ус иилээх (орбиталаах) са5алаах атааннаах мөңүөннэх Аан Ийэ Дайды. Салгыы Уолугун төрдүгэр улар са5а урдаах (красное пятно) уолуйан уһуктар (постоянные ураганы) Халлаан Суруксута Уһун Дъурантаайы (цикл 12 лет сгущение солнечных пятен э/м природы связан с циклом Юпитера) Улуу Тойон - Юпитер, Ада5алаах (кольцо) Улуутумсуйар Улуу Суорун - Сатурн, Ураанай Тойон Куохтуйа Бахсы - Уран, Аан Дъааһын - Нептун. Иэйиэхситтэр галилеевскай сэттэ спутник: Сиргэ - Ый, Марска - Фобос (Оһол Уола), Деймос (Илбис кыыһа), Юпитерга - Албан Буурай (Ганимед), Мэңнээх мэңийэр Бэги Суорун (Ио самый активный объект солнечной системы), Европа и Каллисто манна ааттара чуолкайдана илик ол эрээри олоңхолорго Улуу Тойон уолаттара вполне реальнай персонажтар. А5ыс айыыларым аргыстастыннар сэттэ иэйиэхситтэрим эңэрдэстиннэр.
    Дъэ Урааңхайга киириэ5ин. Бу кыргыс үйэтигэр туох эрэ уратылаах сэрииһиттэр ааттара. Уратылара диэн кинилэр сахалар кыахтара күүстэрэ кинилэр оччолорго сэриилэрин сэбигэр. Тимиртэн аны кытаанах тимиртэн ону саха уустара оңороллоро. Уустар сахаларга элита сайдыы кыайыы кыһалара. Уустар Айыылар Ураанай Уран. Сэбиргэниилэригэр наһаа эрэнэн уустар айыыларын ыңыран Ураан диэн хаһыытыыллара. Ол бэйэтэж туспа психологическай эффект биэрэрэ сэриигэ уонна кырдъык бу сэриилэрин сэбин таңарата кинилэргэ көмөлөһөр дии саныыллара. Хаһыы диэн Хай. Ураан хаһыылаахтар Ураан Хайдар диэн кинилэр психическай эффега атака5а уратылара бэл сэбиэскэй армия5а билигин да туһаныллар. Мин саныахпар оннук. Уран Уус диэн Уус Уран киинэ диэн мээнэ5э этиллибэтэх буолуохтаахтар.

    0
  • Амыдай
    Амыдай 22 мая  

    Саргыда былыргы үйэтинээҕи суруйбуппун хостоон таһаарбытыҥ тоҕо бэрдэй?

    Билигин да санаам уларыйа илик.
    "Ур" диэн тугуй? Киһиэхэ уһулу ойон тахсыбыт эт (шишка, нарост). Уран оҥоһук диэн тугуй?. Дьон оҥорбутуттан ураты, уһулуччу (уһулу ойон тахсыбыт) кэрэ оҥоһук. "Оһох ураата" диэн тугуй? Оһохтон уһулуччу ойон тахсар турба. "Ураа!" диэн ким хаһыытыырый? Атаакаҕа турбут дьонтон инники уһулуччу ойон тахсыбыт бөлөх дьон.
    Ол аата "урааҥхай саха" диэн, халыҥ саха аймаҕыттан саҥа сирдэри баһылыы кэлбит, дьонтон таһыччы, уһулуччу дьон. Ол гынан баран, кинилэр дьон сиэринэн олохторун оҥостортон тэйбиттэрэ ырааппыт дьон. Онон кинилэр көннөрү дьонтон атын туттуулаахтар-хаптыылаахтар. Ол оннугар хабырдар, харса суохтар, сэрииһиттэр. "Оо, урааҥхай" диэн этии, кинилэр көннөрү киһиттэн атыннарын, чуумпу олох судургу үлэлэрин сатаабаттарын сөҕөөһүнтэн үөскээбит

    1
  • Китай 22 мая  

    "Ураанхай" диэн өйдөбүл сахалыы былыыргы тойуктарыгар баар этэ. Мин хос-эһээм тойуктаатаҕына, ол тылы истэр этим.

    0
  • саркози
    саркози 22 мая  

    Дьэ кырдьык ол ураанхайдар наадата суох буолбут кэмнэригэр, боростуой норуокка киэhэ аhыырдаах булсубат урдустара, ураанхайдара буолан куус оттунэн айахтарын булунан дьон норуот дору коруутугэр уос номого буолан "оо ол ураанхай" буолан хааллахтара, ону соргутэр туох аанньа буолуой Ол кимнээги кырга бараары аныгы уйэгэ

    0
    • Быйанг
      Быйанг 22 мая  

      саркози,
      Ураанхай - диэн мыдр өй, сатабыллаах уран илии-тарбах, түргэй-быһый тутуу. Сахалар бэйэбит, бэйэбит омукпутун ааттыыр ааппыт.

      Манна сахалар утары дьоннор элбэх баҕайылар эбит. Араастаан саха омугу, саха санаатын, саха тылын, саха истоиятын, оннооҕор саха итэҕэлин түһэрэ, баттыы киртитэ сатааччылар элбэхтэр даҕаны. — Сахалар тюрк омук буолтаххыт, Сахалар Уранхай буолбатаххыт, Бу сахалыы таҥас буолбатах, Айыы үөрэҕэ Саха итэҕэлэ буолбатах.. уонна даҕаны элбэх куһаҕан санаа, куһьан тыллар форумҥа элбэхтик кутулла тураллар. Оннооҕор сахалыы ааттарбытын, сахалыы тылларбытын, сахалыы буолбатах - диэн бэйэбитэгэр дакастыы - даҕааһынны сатыыллар. Ол баар дии.. бэйэбит испитигэор сылдьан бэйэбитин селетер курду сии сатыыллар

      1
  • саркози
    саркози 22 мая  

    быйанг уоскуй эрэ ол мин агам огонньор хос эhэтин кини хос хос эhэтэ тыл номогун тутан кэлбит дьон санаатын этэбин дьэ сыыстарбатах бараххаттар буолуохтаах

    0
    • Быйанг
      Быйанг 22 мая  

      саркози,

      Эн эһэн, уонна хос эһэн, саха нарота барыта буолбатах.
      Сахабын дэнэр киһи - куруук Уранхай сахаларбыт - диэн тылаах-өстөөх буолар. Ураанхай диэн тыла суох, уус уран тылга саха диэн тыл туттуллара аҕыйах. Ханнык баҕар, биһиги омукпут туһунан этилэр номохторго, олонхолорго, уус уран кэпсээнэргэ Ураанҥхай сахаларбыт - диэн куруук этиллэр.

      1
  • ураан 22 мая  

    Дьиҥ саха дьонун өбүктэрэ ураанхайдар буолаллара биллибитэ ыраатта. Ураанхай сахалар бар буоланнар биһиги билигин саха тылынан кэпсэтэ олоробут .

    Саханы кытта бииргэ уруут уруккуттан холбоһон олорор туматтар , дирикинэйдэр уонна да атын кыра омук норуоотара баллара биллэр суол. Барыларын холбоон туран Саха дьоно муспут сирэ - Саха Сирэ эбэтэр Дойду диэн ааттанар.

    Ону эһиги тугу эрэ сөбүлээбэккэ - биһиги саха ураанхайдара буолбатаххпыт диэн сыыһа толкуйдуу олороҕут. Дьингэр сахалыы саҥара5ыт ,булээтти монгуоллу эбэнкилии буолбатах, оно бэйэ5итин сахабыт дэнихтээххит .

    Ураанхай диэн тыл - Уус-Уран диэн өйдэбүллээх тылынан бэрэбиэркэлиэххэ сэп. Онон , Ураан-Хай - диэн тыл ис хооно ,баратын билэр ,сатыыр ,күүстээх ,өйдээх биһиги сахалар өбүгэлэрбитин ааттыллар .

    Ол бүрээттэр .у.д.а.омуктар ону маны туойалларын үтүктүмэн, эһиги сахалар ити тыл туһугар бэйэҕит өйдээбуллээххит ,ону тутуһун. атын омугу истэ да барыман.

    Кэбилиир - диэн сир аатын билэ5ит дуо ? Саха ураанхай боотурдара , монголлары ,бүрээттэри кыттары кыргыспыт сирдэрэ ити. Ону бүрээттэр билэллэр эбит , кытай суруксуттара суруйан халларбыт кинигэлээххтэр ол туһунан.

    1
  • саркози
    саркози 22 мая  

    Биирдэ утарааччы онно манна сыбаммакка торуттэрэ тороппуттэрэ туох диэн уорэппиттэригэр сигэннибит онон манан эргитэн эридьиэстээн сурукка бичиккэ кыттыспакка, соп диэн. Кытай тугу бооччойбутун туох ойдоох санаалаах суруйбутун тывалар тугу2 суруммуттарын туhээн да баттаппатах дьонно сигэнэбит. Ити элбэги этэр. Бисиги тох да токурутуута билиннэнэн бэлиитикэтэ суох уйэлэри унуордаан тылынан бэриллэн ойго инпити иhитиннэрдибит

    0
    • Быйанг
      Быйанг 22 мая  

      саркози,

      Эн эһэн, уонна хос эһэн, саха нарота барыта буолбатах.
      Сахабын дэнэр киһи - куруук Уранхай сахаларбыт - диэн тылаах-өстөөх буолар. Ураанхай диэн тыла суох, уус уран тылга саха диэн тыл туттуллара аҕыйах. Ханнык баҕар, биһиги омукпут туһунан этилэр номохторго, олонхолорго, уус уран кэпсээнэргэ Ураанҥхай сахаларбыт - диэн куруук этиллэр.
      .

      0
  • саркози
    саркози 22 мая  

    пахай ол суруксуттар бэгэhээнни оголор бо тугун тылай толкуйдаан коруоххун. 500 сыл ынараа оттугэр бооччойо олорооччу сахага суох этэ уорхтээх да киhи диэн суога

    0
    • Быйанг
      Быйанг 22 мая  

      саркози,
      Дьэ, нуччалар кэлэллэрин даҕаны саҕана, саха дьонноро сахалыы даҕаны, нуччалыы даҕаны бэртэ суруйар этилэр. Баранҥын архивка көр, Биһиги кинээстэрбит отчетнай уонна ясачнай кинигэлэрин бэйэлэрин илиилэринэн хайдах суруйалларын. Судебнай дьыаланы сахалар хайдах ыытталларын. Архивка барыта баар. Аны туран бэйэлэрин илиилэринэн, эбэтэр анаан суруксут суруйбута эмиэ докумуоннарга туоһулаан ыйыллар.
      Аны туран былыргы, сахалар тустарынан Саха сиригэр кэлэн олорон ааспыт дьоннор, сахалар кыһьыны быһа, оҕолорун уонна бэйэ бэйэлэрн сурукка үөрэтэллэринэн дьарыктаналлар - диэн бэлиэтии көрөн суруйбуттара.
      Аны туран атыыһьыттарбытын ыл. Атыыһыттарббыт эмиэ отчут бөҕөтүн суруйар, ясак төлүүллэрин эмиэ соттуур суруйар этилэр. Ол, үөрэҕэ суохпут - диэн баран суругу суруйо суохтаапыт - диэн баран олорбот дьоннор былыргы сахалар. Сурулуохтаах буолла даҕаны суругу үрэтэн баран суруйар этилэр.

      Анаан үөрэхтээх дьоннор суохтарын даҕаны буоллар саха дьоно үксүлэрэ суругу сатаан суруйар, ааҕар этилэр

      0
  • Саргыда уерэгэ тугуй 23 мая  

    Ким билэр скандалнай акаары топтары таьаарар куруук ейдеех топтарга киирбэт маннык дьонтон саллан дьоьуннар эбиллибэппит

    0
    • саргыда
      саргыда
      Ветеран
      25 мая  

      Улаханнык да мэһэйдэтэ сылдьар эбиккин... акаарылыы акаарылыы... Өйдөөх топта таһаар чэ, мин уонна бу форумҥа киирбэппин. Араастаан үөҕэн да биэрдигит. Туоххутун былдьаппыккыт буолла... кимиэхэ да туох да куһаҕаны санаабат курдукка дылыбын.

      0
  • 3 23 мая  

    Аныгы дьон тугу суруйдулар да ,ону иилэ хабан бу маннык этэ диэн дакаастыы сатыыргыт хомолтолоох, биһиги кырдьагас көлүэнэ, эһэлэрбиттэн эбэлэрбититтэн туох диэбиттэринэн, онон сиэттэрэн суруйбут. Саха кырдьагастара урааҥхай саха диэни сөбүлээбэт ылыммат этилэр.

    0
    • Быйанг
      Быйанг 23 мая  

      3,
      Ураанҥхай саха диэн ааты тоҥустар сөбүлээбэттэр. Онтон тоҥус ойохтоох дьоннор ойохторуттан Уранхайданыма, Эмиэ ураанхайггын киллэр саттыыгын дуо? Оҕолорун: - Аҕан курдук ураанхайданыма - диэн саҥараллара

      0
  • 3 23 мая  

    Саргыда сахалыы өйдөөх санаалаах,саха тылын билэр, ягу саха тылын үэрэхтээгэ.

    0
    • Быйанг
      Быйанг 23 мая  

      3,
      Дьаабы эбит оччоҕуна, сахалыы өйдөөх санаалаах киһи, сахалар культураларын, тылларын, Ураанҥхай саха диэн тылы түһэрэ сатыыр буоллаҕына. Олох дьаабы. Саха киһитин төбөтүгэр кыайан итинник дьаабы быһы өйдөммөт.

      0
  • 3 23 мая  

    Быйанг бэйэн биэс сыллаагыта суруйдун бьлаага, того сахалыы сатаан киһи таба суруйбаккын диэбиттэригэр, 8 эрэ кылааһы, ону да нууччалыы үэрэммитим диэн суруйтун

    0
    • Быйанг
      Быйанг 23 мая  

      3,
      Өссө биирдэ хатылыам: Мин аҕыс кылааһынан үөрэнэн бүппүпүтүм, тохсус кылааһы ситэри үөрэмэтэҕим.

      Мин садыы букубата суох, сахалыы транскириллигынан суруйарбын - сатаан аахпатаҕа буоланнар, ол бунуну мээнэ-мээнэ суруйар этилэр. Онтон мин, сахалыы букубалар оннуларыгар үлүбээй талбыт букубаларын суруйалларын сөбүлээбэппин. Сахалыы транскирллигы ааҕар, уонна туттар буоллунун - диэн, соруйан сахалыы транскириллигынан сурйаччыбын..
      Онтон Ү оннугар У, Ө оннугар О, Ҥ оннугар Н букуба суруйаннар, кырдьыктыы саха тылын алдьаталлар. Ьранскириллигы туттан суруйбут киһ сурга көстөр, биллэр, Сахалыы транскириллигы ааҕарга, уларытыллыбыт букубалары сахалыы дорҕооннорунан аҕарга олох ыарахана суох.

      Мин сахалыы детсатка даҕаны, сахалыы оскуолаҕа даҕаны сылдьыбатах киһибин. Дьэ, ол кырдьыгынан.

      0
    • Быйанг
      Быйанг 23 мая  

      3,

      Википедияҕа аах:

      Яку́ты (самоназвание саха; мн. ч. сахалар) — тюркоязычный народ, коренное население Якутии. Якутский язык принадлежит к тюркской группе языков. По результатам Всероссийской переписи населения 2010 года в России проживало 478,1 тыс. якутов, главным образом, в Якутии (466,5 тыс.), а также в Иркутской, Магаданской областях, Хабаровском и Красноярском краях. Якуты являются наиболее многочисленным (49,9 % населения) народом в Якутии и самым крупным из коренных народов Сибири в границах РФ[5].

      Самоназвание
      Самоназвание также саха, мн. сахалар. Существует также старинное самоназвание уранхай (также пишется ураанхай, ураангхай; якут. урааҥхай), ныне используемое в песнях, торжественной речи и олонхо.[6]

      0
    • Быйанг
      Быйанг 23 мая  

      3,

      Бу, ону маны бэйэлэрин толкуйдуулларынан, сыыһа-халты да буоллар суруйбуттарын аах:
      ЯКУТЫ Основные сведения
      http://www.ethnos.nw.ru/lib/data/143.html

      0
  • Kilbar
    Kilbar 23 мая  

    Тыл уерэхтээхтэрэ диэ.... Итилртэн биир да саха тылын туьа диэн туруулаьар суох ээ. Хааччах иьигэр сылдьаллар. Танара дьиэтин улэьиттэрин курдук сиэхтэ дьоно. Хааччах таьыгар та5ыстылар да таьырдьа быра5ыллалар. Саха тылын сайыннарыахтаа5ар буолуох самнара сылдьар дьон. Ону бэйэлэрэ билэллэр, оннуктарыттан сааталлар да сиэхтэ дьоно, тугу да гынар кыахтара суох. Сахалыы толкуйга Ур диэтэххэ саха киьитин санаатыгар туох кестеруй? Туох эрэ дэхситтэн уьулу ойон тахсыбыт сээкэй. Манна Амыдай нарост диэтэ. Аан диэтэххэ саха5а барытыгар дьиэ аана кестер буолуохтаах , бастатан туран. Хай диэтэххэ истиэнэни хайа турар киьи кестуе. Араастаан албастаан хайа5астары буелуу сатыыр. Дьэ,ол кэннэ саха киьитэ бэйэтин бодотугар кердуур. Аат тыллары. Ур диэтэххэ саха хара5ар эр киьи дьахтартан уратыта кестуе. Аан диэтэххэ дьахтар эр киьиттэн уратыта кестуе. Ур Аан иьигэр киирэр тахсар идэлээ5э биллиэ5э. Ол киирэн хайан, хайаан тыыннаах оло5у айар ураты дбо5урдаа5а биллиэ. Ол дьо5урун таска таьааран тулалыыр олоххо сыьыарда5ына Олох Олоруу диэн улуу майгы ейдебулэ уескуе. Ити ейдебуллэри холбоотоххо УрАанХай диэн суду сахалыы тыл баар буолар. Эр киьи уонна дьахтар бииргэ холбоьон олох олоруулара диэн суолталаах. Судургута ЫАЛ диэн улууканнаах ейдебул. Ураанхай саха - ыалынан олорор сахалар диэн. Ыал баар буолла да хосдаарыстаба тэрээьин уескуур. Мантан са5алаан историяны, философияны учугэйдик ейдуур уонна билэр эрэ дьону кытта саха туьунан кэпсэтии барыан сеп. Ол биллэн турар дьахталлар буолбатахтар)) туох да еьургэьэ суох...

    0
  • Абды Алып 23 мая  

    Аллаху Акбар - сахалыыта Ыллааһа уэкбар.
    Шахшей- Вахшей,Бисмиллээ муклип макып маттууда..

    0
    • OSP
      OSP 23 мая  

      Москва диэн Мас куба, Термос диэн тиэрэ мас))) тыл уерэхтээхтэрэ этэллэринэн

      0
      • Kilbar
        Kilbar 23 мая  

        OSP, Москва диэн тыл суолтата билигин да чопчулана илик. Араас бары дииллэр. Мас Кубанв ылыммат буоллаххына толкуй быһыытынан сылдьара сөп. Ону эн утарар кыаҕыҥ суох. Саха тылын күлүү элэк оҥостор төрүөт оҥосто сатыыр сыыһа. Өй- санаа, быһыы- майгы өттүнэн мөлтөх таһымнааххын туоһулуон сөп.

        0
        • OSP
          OSP 23 мая  

          хайа толкуйунан мас куба, тиэрэ мас диэххэ себуй)))

          0
          • Быйанг
            Быйанг 23 мая  

            OSP,
            Туохпутуй ол, тиэрэ мас диэн? Туох сибээстэҕий термоһы кытта? Хайдах ол термос - тирэ мас буолуой?
            Термос диэн тыл θερµός - диэн греческай тылтан тахсар,

            Онтон МОсква диэн Мас куба - диэн буолара саарбаҕа суох. Москваны мас куорат эрдэҕинэ Мас куба диэн ааттыыр этилэр. Онтон умайбытын кэнниттэн маҥан тааһынан саҥаттан туппуттара - Уонна Үрүҥ куба - диэн ааттыыр этилэр.

            0
            • OSP
              OSP 23 мая  

              мас куба дин суруйбут киьи ол же статьятыгар термос-тиэр мас, секс-сиэн кэбис диэн суруйбутуттан кулбутум))

              0
      • Быйанг
        Быйанг 23 мая  

        OSP,

        Москва Мас куба, Мас кыыба - даҕаны буолуон сөп. Москва Кыччыгый хаан сирэ, куората этэ. кинини Кычыгый, Куччугуй - Диэн тылтан Кучка - диэн аатыыр этилэр. Кучковы поля, Кучковы деревни - диэн аттара билигин даҕаны уларыйбакка сылдьаллар. Дьорой (Юрий долгорукий) саҕана кинээстэр ханнык тылынан саҥара сылдьыбыттара диҥнэхтии биллибэт.
        Билигин Москва куорат - Финскай - Мас кыыба - диэн тылтан тахсар - диэн ааҕылла сылдьар. Онтон историяннан ыллахха, Москва куораты - Батый хаан ясак хомуйар сир оҥорбут, ясак хомуйалларыгар көҥүл ярлык биэрбит сирдэрэ буолар. Биллэн турар Батый хаан нарота тюркскай тылынан кэпсэтэр этилэр. Онон Мас куба, Мас кыыба - даҕаны аат буолуон син.
        Онтон масква һигэр баар Арбат - былыргыта ярмарга, базар, атыы Арбатар сирдэрэ. Китай город, дииллэрэ, Хатай куорат.

        0
        • саргыда
          саргыда
          Ветеран
          23 мая  

          Быйанг, эн эмиэ ону - маны ааҕа түһүөххүн. Москуба куорат аатын үөрэхтээхтэр маннык ырыталлар.

          Название города

          Название город получил в честь Москвы-реки, на которой и был построен. Что касается самого слова, то существует несколько версий. Согласно одной из них, название происходит от древнеславянского корня «моск», имеющего двойное толкование (нечто мокрое и влажное: «промозглый»; а также ум: «мозговитый»). Второй версией появления слова является финно-угорская: «Москва» стало соединением марийских слов: «маска» - «медведь» и «ава» - «мать». Существует также еще множество разнообразных версий. Наиболее распространенная на сегодняшний день версия толкования названия идет из языка коми и означает «Коровья река».

          Дьону кэпсэтиннэрбэккин даҕаны дии. Атын дьон, төрүт олохтоох сахалар, этиилэрин истиэххин сөп этэ. Ылыныма ээ. Ол эрээри атын дьон санаатын ытыктаа.

          0
  • 🐀 23 мая  

    Цитата:
    Быйанг
    Ураанҥхай саха диэн ааты тоҥустар сөбүлээбэттэр. Онтон тоҥус ойохтоох дьоннор ойохторуттан Уранхайданыма, Эмиэ ураанхайггын киллэр саттыыгын дуо? Оҕолорун: - Аҕан курдук ураанхайданыма - диэн саҥараллара
    .. Тоҥустарыҥ иһигэр сахалар эмиэ бааллар этэ, онон ол урааҥхайдар кэлиэхтэрин иннинэ Сайсары эмээхсин сассыарда аайы ынахтарын үүрэн ''сай-сай'' диир саҥата күөрэгэй ырыатын кытары бииргэ дьүөрэлэһэн иһиллэрэ. Ол иһин олохтоох Сахалар саҥа кэлбит ''урааҥхайдары'' быһыыларын-таһааларын көрөн-билэн улаханнык атыҥырыыллар этэ.
    Онтуктара бу билиҥҥи кырдьаҕас көлүөнэҕэ дылы симэлийэн сүппэккэ сылдьар.

    0
  • саркози
    саркози 23 мая  

    Урдаах мас дьиэ тутуутугар барбат абааhы олорбут маhа дэнэр Ур хайдах да саханы саха онорбут тэрилбит буолуон сатаммат Отто ити Быйанг бэгэhээнни дьыаланы кэпсиир ол ясак энин диэн кун бээhээ буолан ааспыт сабытыйалар буо 500-700-900 сыллар ойго инпиттэрэ кырдьагастарынан бэриллэрэ улахан суолталаах буолар Болуу энэр тойуксуттар олонхоhуттар Ураанхай диэн тылы туттубуттарын билбэппин саарбахтыыбын Ааспыт уйэ суруксуттара тыл киэргэтиитин эккирэтэн кыбытык тыл оностон сурукка тиспит буолуохтарын соп Мин сахалыы толкуйбар итинник

    0
    • Kilbar
      Kilbar 23 мая  

      саркози, уру эн теье да абааьыкербутун иьин танара уолун курдук суорган аннынаа5ы улэтэ суох айыллыбатах буолуохтааххын) Уру ордук дьахтар аймах себулээбэт. Тойомсуйар, куруубай диэн. Дьахтар аймах ол иьин ур кыттыгаьа суох о5о огорор майгыны булла. Клон диэн. Икки дуу, ус дуу дьоно эттик ис оноьуутун ситэри чинчийбэккэ сылдьаллар, учуонайдар. Ону биллилэр да о5ону таах субуекулэни ууннэрэр курдук ууннэрэн ылар буолуохтара. Оччо5о саркази эрэ, сах эрэ... Эр киьи туьата суох буолар. Дьахтар эр киьиэхэ биэрбэт буолар. Эр дьон бары голубуой буолан дьахтардаа5ар бууса харамайга кубулуйан бардахтарына Содуом диэн уйэ кэлэр. Ол кэннэ Танара бэйэтэ киьи-айма5ы дьаьайар...

      0
  • билир
    билир 23 мая  

    оҕо өйүн тутуоҕуттан буруйу,мөкүнү оҥордоҕуна "ураанхайынан" сирэй-харах анньан иитиллибит киһи биллэн турар өйүгэр чиҥник иҥэрэ өйдөнөр буо,бу диэки түөлбэҕэ оннугу истэ-көрө илик буолан дьиибэргии истэбин...дьиҥэр оҕону буойар-бобор суолтатынан сөп түбэһэр тыллар бааллар...
    Сэбиэскэй кэмҥэ иитиллибит дьон "бандеровец,полицай" диэн тыллар суолталарын хайдах иҥэрбиттэринэн ылыныы туох да саарбаҕа суохха дылы этэ да, билигин Украинаҕа "национальнай геройдар" буолан форма кэтэ2 парадтыылларын сонньуйа истэбит-көрөбүт ханнык эрэ аҕыйах сыл иһигэр дьон-сэргэ өйө-санаата уларыйара баар суол...

    0
  • 🐀 23 мая  

    Быйаҥ,
    Мин ол Сайсары эмээхсин туһунан эппэппин, ураанхайдар кэлиэхтэрин иннинэ бу Сахабыт сиригэр сүөһүлээх астаах Сахалар бааллар этэ диибин, саха ынаҕа, сылгыта, табата инньэ 2000- а сыл аннараа өттүгэр кытары бааллара дьиэннээхтэр. Онон биһиги даҕаны бу дойдуну булбуппут быданнаатаҕа буолуо.

    0
    • саркози
      саркози 23 мая  

      rat, буот ону этэ сатыыбын да олох ойго тусэрэр аат суох . Норуокка хаалбыт ой колуонэлэр ахсын эккэ хаанна ойго санаага чинник инэр ол суруксуттааhын дьыалата диэн онно холоотоххо бэгэhээнни бэтэнээскилэр ырыалара тойуктара буоллага ди Ардыгар дологойго тохтотон чу гынан олорон истибит быдан чуоккай уонна кырдьыктаах буолан тахсааччы сурукка киирбиттээгэр.

      0
    • Быйанг
      Быйанг 24 мая  

      rat,
      Эс. Урраанхайдар сахалар буолахпыт дии... Куруук сүөһюлээх, сылгылаах сырыттахпыт. Куруук тимир бородата баар сиригэр эрэ олорор сирэдэрбитин оҥостор народттарбыт биһиги. Уонна эбэһээт мэхчирэҥ сирдээх, соболоох күллэрдээх, балыктаах үрэхтэрдээх, оҕуруот аһа уонна бурдук үннэрэр сирдэрдээх, табаар таһар өрүстээх, үрэхтээх сирдэринэн эрэ олох оҥостон олорор омуктарбыт биһиги — Сахалар. ЧСаза сирэ, билиҥҥи Саха сирин территориятынан эрэ бүппэт этэ. Айан порт эмиэ бги сирбит, эргинэ барар хочобут буолар этэ.

      0
  • 🐀 23 мая  

    Билир,
    Сөпкө этэҕин, дьон өйө -санаата уларыйара сүрдээх дөбөҥ, бу билиҥҥи үйэҕэ сурук-бичик балысханнык сайдан үрүҥү-хараны, сөбү-сыыһаны барытын хааһылаан кэбистилэр, бэл тоҥхойо кырдьыбыт аҕа дьоҥҥо тугу эмит этэн көрдөххө туох иһин иннилэрин биэрбэттэр ,''Эн эбээлэриҥ эһээлэриҥ инньэ диир этилэр дуо '' дьиэтэххэ ''ээ ол үөрэҕэ суох эмээхситтэр лахсыйбыттара диэн'' диэн улахан саҕа буолаллар, онон ол ханнык эрэ ''өрүөл'' ''килиэптээн аһаары'' суруйбута буолбатах ''бичийбитэ'' ''чыыстай манньыат'' курдук буола сылдьар. Чэ холобура ити Аан ийэ дойдубут ''иитэ-саҕата'' диибит уонна бары дьэ бу халлаан араҥаларын ааттыыллар диэннээхпит оттон ол олорор сирбит-уоппут былыргы өйдөбүлүнэн лэппиэскэ курдук хаптаҕай, оччоҕо бүтэр уһуктаах саҕаланар сирдээх иилээх эҥин диэн өйдөбүллээхтэр этэ, ол иитэ-саҕата бардар бар бара турарын, муҥур уһуга суоҕун элбэх ахсааҥҥа киллэрэллэр эҥин диэн биир да
    ''бичийээччи'' долоҕойугар тохтотон ''бичийбэтэх'', ол иһин ол иибит-саҕабыт халлаан араҥалара буолбуттар.

    0
    • Быйанг
      Быйанг 24 мая  

      rat,

      БИһиги өбүгэлэрбит, сири хаптаҕай - диэн хаһан даҕаны эппэтэхтэрэ, оннук өйдөрүгэр даҕаны суох этэ. Ити христианинныар итинник саныыр, итинник үөрэҕи ыытар этилэр. Копернигы, Брунаны сир хаптаҕай буолтах, төкүнүк диэн эппитин иһин христанскай инквизиордар тыыннаахтыы уоттаан өлөрбүттэрэ Онтон Коперник эмиэ Джеордано Бруно курдук, сир төкүнүк диэбитиин иһин уоттарыы гыммыттара, онотон, коперник эппит тылыттан аккастааммыта. Христаннар баҕаларынан, сир төкүнүк буолбатах, хаптаҕай - диэн эппитэ. Ити, Христианар үөрэхтэригэр Сир хаптаҕай, Сири үс слон сүгэ сылдьар. Ол слоннар чараппааххы үрдүгэр тураллар - диэн үөрэхтээх этилэр.
      Саларга - Айыы үөрэҕинэн, Сир үс эйгэттэн турар - үһээ, орто, уонна аллараа дойдулартан. Ханнык даҕаны, хаптаҕай даҕаны, төкүнүк даҕаны сир суох. Ханнык даҕаны слоннар уонна чарапааххы суох.

      0
  • 🐀 24 мая  

    Быйаҥ,
    Билигин кэлэн ол ону дакаастаһан тугу да абыраммаппыт, ''ии'' диэн саха тылыгар иһит-хомуос кылдьыытын этэллэр, ''саҕах'' диэн сир-халлаан силбэһэр сирдэрин этэллэр, отон ол төрүт (түүр) омуктарыҥ итэҕэллэрэ ити Христианнарыҥ да Ватиканнарыҥ да инниттэн баар этэ оттон бу билигин биһиэхэ үөрэтэ сатыыр итэҕэлбит ханнык да итэҕэли кытары сибээһэ суох таах олоруохтааҕар ''тарбаҕы эмэн'' оҥоһуллубут итэҕэл .

    0
    • Быйанг
      Быйанг 24 мая  

      rat,

      Айыы үөрэҕэ таах буолбатах. Айыы үөрэҕэ "Библейская вера" сурукка киирэ иннинээҕи үөрэх. Онтон тарбаххын бэйэн эмэ сыт. Саха тылыгар тарбаҕы эмпит диэн тыл суох. Нуччалары үтүктэн саха тылыгар тылбаастыы сатаама. Барсыбат саха тылыгар. Биһиги итэҕэлбит шумердар саҕаттан баар итэҕэл.
      Онтон религиялар диэн аныгы, народту балыйарга анаммыт үрэхтэр.

      0
  • 🐀 24 мая  

    Реплика:
    Быйанг
    Эс. Урраанхайдар сахалар буолахпыт дии...
    .... ''Ураанхайдар'' Сахалар буолбатахтар диэбэппин кэлин кэлбит атын Саха биистэрин ууһа этэ диибин. Дьүһүннэрэ-бодолоро, быһыылара-майгылара урукку олохтоох Сахалартан атын буолан атыҥыраталлар этэ. Ол иһин баччааҥҥа дылы ''мөкү'', ''хобдох'' дьоннор диэн өйдөбүл сылдьар.

    0
  • 🐀 24 мая  

    Быйаҥ,
    Ыраата барбакка төрүттэриҥ ''айыы үөрэҕэ'' диэн баарын билбэттэр этэ, оттон бу биһиги көлүөнэ ''дьэ билээҕимсийии киэнэ кытаанаҕа'' ханнык да библияҕа биһиги айыыбыт үөрэҕэ ахтыллыбыта буолуо дии санаабаппын, чэ биһиэхэ сурук-бичик саҥа тэнийэн эрдэҕинэ (100-кэ сыллааҕыта ) биир эмит айыы үөрэҕин туһунан ахтыы да сурук-бичик да суох ,онон барыта бу 30-40 -н сыл аннараа өттүттэн айыллан оҥоһуллан барбыта (образно, ''тарбахтан эмиллэн'', ''потолуоктан саккыраан түспүттэрэ'').( ХэХэ этэринэн нууччалар биһиги Сахабыт үгүс элбэх тылын илдьэ сылдьаллар диэннээх онон биһиги даҕаны ол нууччалар өйдөбүллэрин илдьэ сырыттахпытына этиҥ этэн киирэн барбат эни.)

    0
  • 🐀 24 мая  

    Быйаҥ,
    ким даҕаны урааҥхайдар буолбатахпыт диэн мөккүспэт, ''урааҥхай'' диэн тыл икки өйдөбүллээх биирдэрэ (эйиэнэ) уран тарбахтаах уустар ''үтүө дьон'', иккиһэ (биһиэнэ) ''мөкү, хобдох'' куһаҕан майгылаах дьоннонр диэн. Онон ити биһиги хаптайыахпытыгар диэри иккис өйдөбүл син биир баар буолуо онон биири кэлиилии кэбэн туһаҥ суох.

    0
    • билир
      билир 24 мая  

      rat, хаптайыахпытыгар диэри диэgrinning face баҕар ол да кэнниттэн эмиэ...
      кырдьыга-сымыйата кыайан быһаарыллыбат буолбут суолу хайа сатааһын онто да суох бутуллубут дьону-сэргэни бөҕөргөппөтүн ааһан эбии айгыратар...
      тыл үөрэхтээхтэрэ да,историктар да ити тыл суолтатыгар туочука туруорбатахтар курдук,онон хас киһи бэйэтин санаатыгар буолара сөбүгэр курдук

      0
  • Сахастрелец
    Сахастрелец 24 мая  

    Мин сахабын, урааҥхай буолбатахпын.

    Ити Быйанг курдук саха барыта урааҥхай диэн оруо маһы ортотунан акаарытык саҥарбаппын, бүтүн омугу биир халыыпка уга сатыыр тутах толкуйу утарабын. Чэ, көрүлээтин, ытаабатын үөхсүбэтин эрэ, сырыттын, кыайан өйдөөбөтү, өйдүүр кыаҕа даҕаны суоҕу өйдөтө сатыыр санаа суох.

    0
  • 3 24 мая  

    КҮТЭР, ИТЭГЭЛ туһунан сөрү сөпкө суруйбуккун, новодел саҥа айыллыы, саха норуота ити итэгэли ылыммата, син биир былыргыбыт курдук, аал уоппутун аһатан иччилэрбитигэр сүгүрэйэбит.

    0
  • 🐀 24 мая  

    Билиргэ,
    Дьиҥинэн ити бүрээттэргэ даҕаны икки суолталаах тыл быһыылаах биирдэрэ сэрииһиттэр бөрүкү дьон диэн иккиһэ ити уустар диэн онтон биһиги өбүгэлэрбит бөрүкү диэнин илдьэ сылдьаллар онтон бу саҥа үөрэхпитигэр уран уус дьон дэтэ сатыыллар ол иһин ол өбүгэлэрим үөрэхтэрин уларытар санаам суох ,Саха буолбатаххын дьиэтиннэр-сахтаатыннар, бэйэм бэйэбэр Сахабын онон бүтэр.

    0
    • Kilbar
      Kilbar 24 мая  

      rat, Урааҥхай сахаҕын. Саха классиктарын ааҕыҥ. Кинилэртэн ордук сахалыы билэбит дэнэҕит дуу? Ойуунускайтан ордук дьон буоллаххытsmiling face with open mouthsmiling face with open mouth тылгытын да умнан билбэт буолан баран манна итирик киһи курдук өйдөөҕүмсүйэ олороҕут. Урааҥхай саха диэни эһиги айбатаххыт. Мэлдьэһиэххитин сөп. Оччоҕо Урааҥхай саха диэн буолбаккыт. Тоҥустар диҥн буолаҕыт.

      0
  • 🐀 24 мая  

    Кiibar,
    Куолугунан дэлби иһиҥ тотуор дылы үөх,баҕар дуоһуйуоҥ,уонна урааҥхайыҥ тутум үрдүө.
    Биһиги истэн астыныахпыт.

    0
  • Быйанг
    Быйанг 24 мая  

    Цитата:
    rat 11:35
    Быйаҥ,
    Ыраата барбакка төрүттэриҥ ''айыы үөрэҕэ'' диэн баарын билбэттэр этэ, оттон бу биһиги көлүөнэ ''дьэ билээҕимсийии киэнэ кытаанаҕа'' ханнык да библияҕа биһиги айыыбыт үөрэҕэ ахтыллыбыта буолуо дии санаабаппын, чэ биһиэхэ сурук-бичик саҥа тэнийэн эрдэҕинэ (100-кэ сыллааҕыта ) биир эмит айыы үөрэҕин туһунан ахтыы да сурук-бичик да суох ,онон барыта бу 30-40 -н сыл аннараа өттүттэн айыллан оҥоһуллан барбыта (образно, ''тарбахтан эмиллэн'', ''потолуоктан саккыраан түспүттэрэ'').( ХэХэ этэринэн нууччалар биһиги Сахабыт үгүс элбэх тылын илдьэ сылдьаллар диэннээх онон биһиги даҕаны ол нууччалар өйдөбүллэрин илдьэ сырыттахпытына этиҥ этэн киирэн барбат эни.)

    Биһиги итэҕэлбит аата "Итэҕэл" - диэн. Итэҕэл туһунан, сахалар тустарынан суруллубут кинигэлэргэ, ахтыыларга, этнологтар үлэлэригэр, бэйэбит историк ученайдарбыт, суруйааччыларбыт элбэҕи суруйан хаалларбыттара. Итэҕэл диэн тыл кэнники уларыйан, атын итэҕэллэри эмиэ ааттыр буолбуттарын кэнниттэн, Итэҕэлбит үөрэҕин аатынан - Айыы үөрэҕэ - диэн ааттыыр буолбуттара. Айыы үөрэҕэ саха дьонугар куруук баар. Кулаковскай, Ксенофонтов Итэҕэл (Айыы үөрэҕин) туһунан элбэҕи суруйан хаалларбыттара. Олонхолорбут барыта Айыы үөрэҕин туһунан тиһиллэ сылдьар өйү-санааны тута сылдьаллар. Ыһыахпытын түҥ былыргыттан тута сылдьабыт.
    Саха наротун туһунан туойуу баар буолла даҕаны - куруук - Уранхай сахаларбыт - диэн туойа сылдьабыт.

    0
  • Быйанг
    Быйанг 24 мая  

    Саха буолла даҕыны бары Ураанҥхай сахаларбыт,

    0
    • Kilbar
      Kilbar 24 мая  

      Быйанг, оннук. Моҥкурууттары кытта аахсыма. Ити дьонуҥ сотору нуучаларбыт диэн туруохтараsmiling face with open mouth. Төрүттэрин да билбэккэ сылдьан өйдөөҕүмсүйүү бөҕө. Өссө өһүргэнэллэр.

      0
  • 🐀 25 мая  

    Быйаҥҥа,
    Сахалар итэҕэллэрэ суох дьиэбэппин биһиги итэҕэлбитин тус бэйэбит илдьэ сылдьабыт мин бэйэм итэҕэлбин айыы үөрэҕэ диэбэппин дьиэм да суоҕа, билигин бу итерниэти ''айыы үөрэҕэ'' диэн баран аһан көр туох та киһи ааҕан сиппэт дьаабыта ону барытын бэйэҥ итиэҕэйэргэр тиийэҕин .Эппиттэрин курдук эн итэҕэлиҥ эйиэнэ, мин итэҕэлим миэнэ, эн урааҥхайыҥ эйиэнэ, мин урааҥхайым миэнэ.
    Бары үтүөлэри кытары, rat

    0
    • Быйанг
      Быйанг 25 мая  

      rat,
      Интрнеты Айыы үрэҕэ диэн суруйан посковиктаатахха. Минюстка регистрацияламмыт, бары итэҕэллэри кытта тэҥ итэҕэл диэн тахсар. Итэҕэлбит, Итэҕэлбит үрэҕин аатынан - Айыы үөрэҕэ - иэн 1990 сыллардаахтан ааттыыр буолббуппут. Ол иннинэ Итэҕэл - диэн аттаах этэ. Кэнники, атын итэҕэллэри эмиэ Итэҕэл, т.е. - Атын итэҕэл - диэн этэр буолбуппутун кэнниттэн буккуур буола сыльбыта, ол иһин, Итэҕэлбитин, итэҕэлбит үөрэҕин аатынан - Айыы үөрэҕэ - диэн ааттыыр буолбуппут.

      Саха киһитэ бэйэтин Таҥара оҕото - диэн ааттыыр, Айыылары аймахтарбыт - диир.

      0
  • Быйанг
    Быйанг 25 мая  

    Ураанҥайдар - диэн биһиги — Сахалар.

    0
    • саргыда
      саргыда
      Ветеран
      25 мая  

      Быйанг, биири лэбэйэн бүт.

      0
      • Kilbar
        Kilbar 25 мая  

        саргыда, утуе киьи биир тыллаах, утуе ат биир кымньыылаах. Манна сахалыыны самнара ейдее5умсуйэ сатыыр шахалар баалларын тухары быйаннар баар буола туруохтара. Дьахтар аймах баарын тухары хоп-сип, албын-туекэй, сиикэй-сымыйа сайда туруо5а. Ищите женщину диэн дэлэ5э этиллиэ дуо) Эр киьибин дэнээччи баарын тухары ол албыны-келдьуну утарыы, кырдьыгы кердееьун буола туруо5а. Онон меккуер, мини билсиьии бу пуорум сунньэ буолара тулхадыйбат. Дьахтар сымыйатыттан уонна эр киьи кырдьыгыттан ОЛОХ диэн кырдьык да сымыйа буолбатах борон майгы уескуур. Дьон бары оннук олорор. Ону билэр уонна ейдуур буолан саха бэйэтин ессе БОРОН УРААНХАЙБЫН дэнэр. Ессе босхо баьын туьунан эттэххэ бутун тойукка, олонхо5о кэпсэтиибит кубулуйуо. Саха тыла оннук.

        0
  • һөдүөт-ыллык 25 мая  

    саргыда
    ,,Бу Амыдай 2011 с. суруйуута баар эбит:


    Амыдай
    Кюню кууъары кытары сёбюлэъэбин

    Цитата:
    Урааҥхай - улахан сэрии инники кирбиитэ. Өлөргө, өстөөх кутун-сүрүн самнарарга аналлаах, толору сэбилэниилээх сэрииһиттэр. Кинилэри ыраахтан көрөн сэрии хаамыыта хайдах баран иһэрин билээри кыһыл өҥүнэн бэлиэтииллэр эбит.''
    Мантан көстөрүнэн инники кирбиигэ кимнээх киирэллэрий диэн ыйытык үөскээн тахсар, биллэрин курдук анаан кыргыһыы буолуон иннинэ ИЛБИС иҥэрбит дьонноро инники күөҥҥэ киирэллэр. Ол аата иирээхи аҥардаах дьон, ол иһин өбүгэлэрбит урааҥхай диэн тылы һэҥээрбэт эбиттэр, ,,уу-хаар тыллаах урааҥхай'' диир буолаллара һөбүлээбэтэхтэринэ.

    0
  • 3 25 мая  

    Быйанг олох тиэрэ маары эрдэн, искуственнай омугу арыйа оҥоро сатыыр, кини этиитигэр сөбүлэьэр киһи агыйах бълах

    0
    • Быйанг
      Быйанг 26 мая  

      3,
      Эиги бааргыт искуственнай народтар... Саха - диэн олох сах саҕаттан баар омук. Куруук бэйэбитин Ураанҥхай сахалар - диэн аттанан баччанҥы дылы кэлбиппит.

      0
  • ПАВЛИНА 25 мая  

    улахан өйө, толкуйа туура эстибит, тугу, хайдах гынарын быһаарбакка быһыыланар, баҕатын батыһар киһи урааҥхай.

    Оннук киһи аныгы эр дьон үксэ, сааттаах да соҕус буоллар, саатар өй суоҕун хайыаххыный? С дураков спроса нет эбэтэр Бог не скупился, когда создавал дураков, сила есть ума не надо диэн нууччалар бэргэн этиилэрин бигэ көстүүтэ.

    Сахалары урааҥхай диир Бигэ уонна Лэгэнтэй, мин курдук онтон өһүргэниэххэ баара.

    Оттон Ойуунускай барахсан үөрэҕэ суох умса көрө сылдьар дьону урааҥхайдыы, киэбирдэ түһэрээри бэйэтин кэмиттэн тутуннаҕа дии. Мы не знаем как слово наше отзовется, но нам дается сочувствие, как нам дается благодать диэн Тютчев суруйбутугар баарынан, суруллубут барыта сөп буолбатах буолуон сөбүн быһаардаҕа.

    0
  • ПАВЛИНА 25 мая  

    оннук айылаах саха диэн ааты симиэххин баҕардахха: Уус Саха диэтэххэ ким өһүргэниэй?

    Саха саҕа Тыл Ууһа, Санаа Ууһа, Тарбах Ууһа, Толкуйа тобуллаҕас, Санаата сайаҕас ким баарый?

    Кэлин дьон Ууһа өссө эбилиннэ. Күргүөмүнэн иистэнньэн, мас, муус, көмүс уһанар дьикти талааннаах дьону сөҕөн диэн төһөнү сөҕүөҥүй?


    Сүрдээх дьону көрөммүн
    Саха омуга суох Сир Ийэ
    Сатаныа суоҕа эбитин
    Өссө төгүл итэҕэйэн,
    Хамсыыр ойуулаах
    Хаамараны ыламмын,
    Уран тарбах иэйиитин,
    Харах көрөр дьиктитин,
    Сылгыһытым, сүөсүһүтүм
    Сылаас тыынын иҥэрэн,
    Тыыннаах тылбын тыаһатан
    Кэпсэтэлии турдарбын,
    Үчүгэйи көрөргө
    Үөрэттэрбин оҕолорбун.

    0
  • һөдүөт-ыллык 25 мая  

    Уус һаха диэн туһунан, һаха ууһа(омуга) диэн тус - туһунан өйдөбүллэр ини.

    0