Оройуоммут сайдыыта
Ба5а санаалаах  -    411
Ханалас улууьа географическай балаьыанньатынан Саха сирин биир саамай бастын-мааны миэстэтинэн тайаан сытар оройуон. Орус диэтэххэ орус, куол диэтэххэ куол, хайа диэтэххэ хайа, тыа диэтэххэ хойуу булкаас тай5а, хочо диэтэххэ ханна да тэнэ суох хочолор - булт, балык буолунай, от уунэр, сир аьа баьаам, суол-иис уунан да, сиринэн да хайа да улуустарга тэнэ суох судургу, учугэй, столицаттан баара-суо5а 1 чаас айан, тутуу матырыйаала: цемент, бетон, базальт, мас миэстэтигэр, чэ быьата киьи суоьу соччо кыьал5ата суох ситэн-тупсан олоруон, сайдыан саамай соптоох сирэ буолбат дуо!? Маннык сиргэ олохсуйуохха диэн улуу Дыгын талан-талан тохтообута буолуо ээ...
Биирдии салааларынан:
1. Тыа хаьаайыстыбата сайдыытыгар Саха сиригэр саамай айыл5а анаабыт сирэ. Киэн нэлэмэн Олуонэ тардыыларыгар сатаан салалыннахха тоьону ба5арар ииттиэххэ (ынах суоьу, сылгы, коза, бараан, онноо5ор бизон, котор араас бииьин о.д.а.),_ ууннэриэххэ (о5уруот аьын, туорахтаах культураны, араас культурнай уунээйилэри...), переработкатын куускэ кыайдахха Саха сирин олорчу да хаччыйар хьаайыстыбаны тутуохха соп. Атын оройуоннартан, урэх-алаас дойдулаахтартан уратыта диэн сайына уунээй сайдар бириэмэтин толдору туьаныллар сир. Эппит улуустарбар уксугэр Ылдьыыннартан ыла тонорбутунан барар (атырдьах ыйын санатыттан), отторун уунуутэ орус хочотун курдук буолбакка хойутуу ситэр, эрдэ хагдарыйар, кыбыас, уба5ас буолар. Ол иьин сайыны, куьуну быьа хаар туьуор диэри оттоотохторуна эрэ табыллар, оскотун суоьуну балачча ииттэр буоллахтарына. О5уруот аьа ити кэмтэн ыла кэхтиигэ эрэ барар.
Уорэххэ: усулуобуйа баар, биир-икки эрэ сиргэ уорэнэр дьиэ-уот проблемалаах, ол да быьаарыллар дьыалалар. Кадр толору. Уорэх хайысхата Республика таьымыгар эппиэттиир гына улэлии олорор курдук. Кыра оскуолалары араас ньыманан эьимиэххэ эрэ наада. Чаранна, Тойон Арыыга хайаан да оскуолалары тутан улэлэтэр, сайыннарар анаан программа онорон улэлиир наада буолуо. Чкалов, Тумул, Хоточчу, Кыьыл Уруйэ оскуолаларын дьиннээх сиппит-хоппут оскуолаларга кубулутар ньымалары булуохха. Патриотизма уорэтиигэ биир бэрэбиэркэлэммит ньыманан сахалыы хайысхалаах предметтэри уорэтии буолар. Ол чааьын уорэх салалтата саамай кыайбатах уонна кыайа да сатаабатах хайысхата. Боппуруос куускэ туруон наада.
Культура: тыа сирин культурата Республика да урдунэн куускэ таннары барбыта мэлдьэх буолбатах. Сибииргэ, Дальнай Востокка саамай элбэх театрдардаах, культура тэрилтэлэрдээх Дьокуускай куорат эрээри тыатын сирэ уу-чуумпу курдук. Кулууптар, библиотекалар, киинэ кордоруу баара-суо5а биллибэт, ким да наадыйбат да буолла быьыылаах. Ханаластарга нууччалыы-сахалыы фольклорнай коллективтар, о5олор араас ансамбллара, ТЮЗ, хоровой, драматическай, ункуу коллективтара бааллара дии. Билигин да соччо тыаьа-ууьа суох бааллар. Коруулэри, фестиваллары, нэьилиэктэринэн курэхтэри биьиги барбыт дьыалабыт, соргутуоххэ эрэ наада. Нэьилиэктэргэ, оскуолаларга художественнай самодеятельность коруулэрин хайаан да ыытыахха наада. Олох диэн улэ, уорэх эрэ буолбатах-кор-нар, ырыа-тойук аргыстаах буолуохтаах. Саналыы олоххо соп тубэьэр сана улэ формаларын, инновациялары туттар хайаан да наада.
Доруобуйа харыстабылыгар: хайа да оройуонна суох о5о торуур дьиэлээхпит, Мохсо5оллооххо, Покровскайга билигин баарынан стационарнайдык эмтэнэр син балачча база баар курдук. Боьуолэк аайы ФАП баар буолуохтаах уонна куойка миэстэлэри тута, эбэ сатыахтаахпыт. Диспансеризация котумэхтик ыытыллар этэ. Бу медицина ситиьиитин инникитэ, чуолкай уонна эбэьээтитилинэй буоларын волевой да ньымаларынан кыайыахха наада. Доруобай о5о диэн сытыы хайысха баар буолуохтаах. Хааччахтыыр сирдэр чугас буоланнар сэллик ыарыыта ко5урээбэт, эбиллэр. Бу хайысха5а социологическай ырытыы онорон баран, кыбыстыбакка куустээх улэни ко5улуоххэ наада. Диспансер, санаторийдар о.д.а. Саха сирэ медицинскэй кадрдары соптоохтук уорэттэрэр, кадрдары олохсутуу оройуон проблемата, ситиьии тордо.
Спорт: сорхтор спортка олох хааллыбыт дэьэ5ит, арыый сыыьа буолуо. Саха сирин урдуку таьымнаах спордун кэккэтигэр улуустары кытта тэн со5ус балаьыанньа5а бааргыт. Ол да эрээри спорт-бу курэх. Онно хайаан да инники кэккэ5э сылдьыы хайа ба5арар курэхтэьээччи сыала-соруга. Ханаластар спортка олус куустээх потенциаллааххыт. Ол эрээри сайдыы, инники хардыы суох. Спортивнай оонньуулар (волейбол, баскетбол, футбол, теннис...) олус кэскиллээх коруннэри сайыннараргыт буоллар. Нэьилиэнньэ контингеныгар омуктар элбэхтэр. Унуох урдугэ, куус-уох ити коруннэргэ сурун оруоллаахтарын таба туьаныахха наада. Биир Тимощенко футболу Россия5а таьаарбытын да корун. Хаьан ба5арар булкаас омук куус-уох оттунэн сайдыыта быдан таьыччы буолар. Онтон ити котингент Ханаласка муох курдук буолла5а дии. Кондратьевтар, З.Ивановтар, Гребневтэр, Добрянцевтар, Ариносовалар, Кравченколар, Филипповтар...билигин да буолунай буоллахтара дии. Со5уруу нэьилиэктэргэ дьиннээхтик олохтоон (Сиинэ5э буоллун) спорт оскуола 3-4 корунугэр филиал астахха а5ыйах сылынан тыас тахсыа этэ. Спортка Ханалас традицията сал5анара наада.
Бизнес: бу аныгы олох ирдэбилэ, дьаалатынан да хайаан да сайдыа5а. Уонна оссо тогул этиэххэ наада-тыа хьаайыстыбатынан сайдара олус кыахтаах буолуо этэ. Туризмна барыта баарын урдунэн кыа5ын ылымаары гынныгыт. Еланка5а, Тойон Арыыга эбэтэр Булууска сынньанар-эмтэнэр сирдэр баар буолалларын ото коруоххэ наада буолуо. Олохтоох бизнесменнэр оройуону кытта ыбылы сибээстээх буолуохтаахтар. Улуус харчыта ханна эрэ Азербайджанна дуу, Киргизия5а дуу барбакка бэйэ5э хаалврыгар кыахтаах хонтуруол наада.
Оройуон сайдыытыгар Покровскай куоракка кэлэ-бара араас уу суднолара тохтуур причаллара хайаан да оноьуллуон наада. Чэ кэпсэтиигэ кыттын, оройуон сайдыыта бэйэ5ититтэн тутулуктаах.
Ответов 5 Написать ответ
  • 777
    23 ноября 2013  

    1

    Биир тыл минньигэс,элбэх тыл сымсах.

    0
  • ;lku
    2 декабря 2013  

    tyhg

    Кадр толорута ханна баарый? Кими кердуц! Вообще, эн хантан туьэн кэллиц?

    0
    • Туспут киьи
      5 декабря 2013  

      Кадр

      Учуутал ханна тиийбэтий. Химик, физик ойдонор, онтон атыттара муох курдуктар. Сатаан аттаран улэлэтиэххэ эрэ наада.

      0
  • .,mk
    6 декабря 2013  

    tfyg

    Учууталларыц отчуоттарын да оцороллорун ыарыр5атар инилэр. Ол иьин администрация5а улэлии кэлбит учууталлар теттеру оскуола5а барыахтарын олох ба5арбаттар. Так, что учууталлары администрация улэтигэр чугаьытар олох наадата суох. Учуутал диэн учуутал, о5олору эрэ уерэтиэхтээх в своем уровне.

    0
    • Ба5а санаалаах
      8 декабря 2013  

      Учуутал

      Билинни кэмнэ уоьээттэн быьа учууталлары толкуйдуу-толкйдуу буолар-буолбат кумаа5ы улэтинэн ыгыы олус сайдан турар кэмэ. Ону толкуйдуу сатыыр, уруккутунан ИРО, ИПКРО диэн билигин холбоспут тэрилтэ баар. Теоретически, практически, методически комо, кырдьык, хайаан да наада эрээри, улэьит бириэмэтин мээнэ сиир, ойун-санаатын нагрузкалыыр суруктар-бичиктэр олус элбэхтэр. Ол иьин учуутал кыахтаах отто куота сатыыр. ДьиннээхуУчуутал диэн-анал уорэхтээх киьи, о5о5о аналлаах предметин хайдах тиэрдэрин бэйэтэ быьаарыахтаах, тобулуохтаах, ситиьиэхтээх. Наьаа элбэх субэтэ, уорэ5э, такайыыта, мэьэйэ суох.

      0
Ответ на тему: Оройуоммут сайдыыта
Введите код с картинки*:  Кликните на картинку, чтобы обновить код
grinning face grinning face with smiling eyes face with tears of joy smiling face with open mouth smiling face with open mouth and smiling eyes smiling face with open mouth and cold sweat smiling face with open mouth and tightly-closed eyes smiling face with halo smiling face with horns winking face smiling face with smiling eyes face savouring delicious food relieved face smiling face with heart-shaped eyes smiling face with sunglasses smirking face neutral face expressionless face unamused face face with cold sweat pensive face confused face confounded face kissing face face throwing a kiss kissing face with smiling eyes kissing face with closed eyes face with stuck-out tongue face with stuck-out tongue and winking eye face with stuck-out tongue and tightly-closed eyes disappointed face angry face pouting face crying face persevering face face with look of triumph disappointed but relieved face frowning face with open mouth anguished face fearful face weary face sleepy face tired face grimacing face loudly crying face face with open mouth face with open mouth and cold sweat face screaming in fear astonished face flushed face sleeping face dizzy face face without mouth face with medical mask face with no good gesture face with ok gesture person bowing deeply person with folded hands raised fist raised hand victory hand white up pointing index fisted hand sign waving hand sign ok hand sign thumbs up sign thumbs down sign clapping hands sign open hands sign flexed biceps
  
Обратная связь
Предложения и замечания