logo
Войти
Литературный
11.12.2013 (23:39)
Василий Петров
Сахалыы хоьоон
Куех халлаан устунан
Кецул кетен кеччуйэр
Куерэгэй чыычаах ырыатын курдук
Кулэн-уерэн бардаххына,
Кун сирин кунду дьоллоох оло5о,
Кестен ааьар харахпар.

Аттыбынан аргыый хааман
Ааьан иьэццин
Ааппын ааттаан ыцырдаххына,
Аныгы олох аргыарыттан
Аймаммыт хараца санаам
Аралдьыйан ааьар сурэхпиттэн.


Оччо5уна до5оччуок,
Саргылаах Сахабыт сирин
Самаанныыр сайыныгар
Сардаана сибэкки барахсан
Саймаарыйа уунэн тахсан
Саха киьитин минньитэрин тэцэ,
Сайа5ас майгын ырааьыттан
Саамай уерэр мин буолабын.
Ответить
12.12.2013 (20:44)
Алексей
Бу оло5у таптыыбын.
Бу оло5у мин таптыыбын


Бу оло5у мин таптыыбын
Дьоллоох харахтар уоттарын,
Ардах чомполуу туьэрин,
Кумахха кыыллар суолларын.
Сарсыардаанны саьар5аны,
Сурэххэ баар таптал дьолун
Элбэх до5оттор баалларын.
Уустук тугэннэ кинилэр,
Кеме буоларга бэлэинэр
Быстах арда5ы туьэрин,
Сииктээх от устун хаамары,
Кустук еннерун кереру,
Мичээрдээн уерэн ылары
Эйиэхэ кунду аналым
Аргыыйдык уураан ылары
Минньигэс уоскун да5айан.

Алексей Дьячковскай-Дархан уус тыллара

30.01 20:51
Алексей
Хоьооннор
Бу маннык эрэ, атыннык буотах
Кунтэн кун аайы олох барар,
Ааспыт кэмин ейге хаалар.
Дьол кыымын кэрэ тугэниттэн
    Куус ыла5ын, сыаналыыгын,
    Олох сурун суолтатын.
    Таптал дьикти абыланар –
    Уйдараннын айанныыгын.
Кун куйаас кыыма уматар уоту.
Сурэххэр сыыйа итии буолар.
Сыыспыт суолун сутэр, оьор.
Сир ньуурун кене урдэлиттэн

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.
Бу оло5у мин таптыыбын
Дьоллоох харахтар уоттарын,
Ардах чомполуу туьэрин,
Кумахха кыыллар суолларын.
Сарсыардаанны саьар5аны,
Сурэххэ баар таптал дьолун
Элбэх до5оттор баалларын.
Уустук тугэннэ кинилэр,
Кеме буоларга бэлэинэр
Быстах арда5ы туьэрин,
Сииктээх от устун хаамары,
Кустук еннерун кереру,
Мичээрдээн уерэн ылары
Эйиэхэ кунду аналым
Аргыыйдык уураан ылары
Минньигэс уоскун да5айан.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.
Бу орто дойду сирэйин айыылар
Айбыттар тырымнас тапталга
Билинии теленнеех тылларын,
Кэрэчээн кыргыттар истэргэ.
    Ол эрэн бу куммут анныгар
    Барыта биир кэлим буолбатах
    Сороххо табыллар оло5о
    Атынна ыра5а тиэрдибэт.
Бу кун сирин кундутун дьиннээ5ин
Билэллэр мунутуур чыпчаалга.
Талаьыы тумугэр тиийбиттэр.
Дьон сэргэ махталын туппуттар.

Бу аар саарга аатырыы айхалын
Сыралаах улэнэн ситиьэн,
Еркен ей то5ойун тобулан
Хорсуннук кырдьыгы туойбуттар.

Ол диэн баар дьэ дьиннээх ситиьии
Мунутуур чыпчаалын булбуттар
Тапталы, дьыаланы дьуерэлии
Дьоллорун толукка уурбуттар.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.

ЭРГИЙЭН КЕРЕБYН


1.    Бугун эргийэн керебун
Ааспыт сыллары санааммын
Онно, араас барыта баар
Олох очура угуhэ
Бу орто дойдубут оло5о
Сирбит ньуурунуу кене
Буолбат ардыгар дьыл5а5а.
Куннуу кулумнуу кере!
    Бааттаммыт барар – бар5а буоллун!
    Будуруйбут кеммет – сорго сууллан!
     Бириэмэ барар – бииртэн биир кун бутэр
     Барыара сутэр – сылтан сыл ааhан иhэр
2.    Ону эргитэр кыах суо5ун
Сыыhа суоллары батаммын
Онно манна тиийэммин
Араас сиргэ тубэhэ

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
.                                        29.01.10.
До5оруом эн кытаат,
Билии-керуу куоратын-
кэрийиий инэринэ.
ей-санаа ерегей –
чыпчаалыгар эн талас.
Сырдык буолуо оло5ун,
дьол эмиэ сыыйа кэлиэ.
тохтообокко эккирэт –
бу тургэн сайдыы суолун.
Сал5ыбакка эн сырыс,
мин баарбын эн аттыгар-
кестубэт кынат буолуом,
эн санаа5ын кете5уем –
уустуктары туоруургар,
Ангел буолан арыаллыам –
куьа5антан харыстыам,
идеал буолуом ейгер –
бар дьону эн тэннииргэр.
Ыалдьабын мин эйиэхэ-
ситииьиигэр уерэбин,
олоххун уллэстэбин.
Дьолго эрэ дьулуьуох...

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.
    
Дьин чахчы олох адьас атын --
Ааьан иьэр тас кестууттэн .
Кинини кистиир истиэнэ --
Ыра санаабыт албына.
     Тулабыт сырдык кун уота,
    Ыраас куех халлаан куйаара,
    Арыт кустукка куустарар,
    Арыт дьукээбил уоттанар.
        Аргыый уемэн кэлэр киэьэ.
        Тула баарын биллэрбэккэ.
        Харана туун хаамар халдьайга
        Хара дьыаланан дьарыгыра.
Инсэлээх албын икки -- а5ас балыс,
Кырдьык суолун чып кистииллэр.
Кинини аьыа бириэмэ
Суола сойбутун кэннинэ.
    Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.

Дьол диэн окко иннэ курдук
Субуллар сип-синньигэс сап
Кердуеххэ сеп кинини уьуннук
Куоттарыан олус дебеннук.
Саптан тардыан – быста туруо
Курустааллыы бытарыйыа
Сатаан хомуйуон суо5а эн.
Сутэримэ дуу эн дьолгун.
Сир, кун – олох сунньэ буолар.
Былыттар – сиик ута5ын ыан
Куе5унэн от кебуерун тэлгэтэн
Ууннэриэ сири киэргэтэн.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.
Дьолго кыра да наада
Ас, танас, ыраас таптал,
Ол эрэн дьоннор бары
Дьыл5абыт дьоллох буолбат.
    Айыылар айдахтара.
    Кыьал5а, эрэй, сылаа.
    Хас биирдии улэ, ене.
    Сыраттан тахсар гына.
Саталлаах киьи сайдар.
Муударай ейун туттан.
Ол ыра туолар сирэ –
Дьоннорго биир - тэц буолбат.

Сынньалан олох диэн суох.
Кун – олох уотун уо5а.
Уу – елбет мэнэ кута.
Ейдеьуех дьон арай сиргэ…

    Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.
Дьоло суох дьыл5а5ар – халлааны кыраама
До5оттор ар5аалыы быданна баартарын…
Аьыйан аймаама сир дойду ньуурдарын…
Керумэ ааспыты, кэлэри кэтээмэ…
    Ыар-хара санаа5ын ыар5а5а эн кистээ…
    Ыт-сидьин быьыыгын илимнэ эн сыбаа…
    Ыл-аьат саьар5а тахсыыта -- Айыыгын …
    Кер-иьит айыл5а сырдыкка дьайыытын…
Кулуккэ саьаннын сайдыам дии санаама.
Атыттар суолларын батыьан бардаргын.
Кэмсинэ керуе5ун – эн муор-туор олоххун…
Теннумэ – ааспыккар, кэдэрги кэмнэргэр…
    Ол эрэн билбэтим ырайга барыаххын.
    Кун сирин оло5ун тумуктээн бараннын…
    Ким билэр ба5ардар эн сууйуон аньыыгын.
    Бу хаалбыт олоххор утуену алгыыбын…

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
Дьыл5а биьиэхэ тугу анаабыта
Сыыьа халты сацалар, саарбахтааьыннар,
Утуе, меку санаалар, туолар, туолбат ыралар.
Ис дууьа5ар бэйэ5ин кытта охсуьуу.
    Судургу дьону сэниир, ата5астыыр
    Бол5ойон керуен суо5а харах уутун эн.
    Аахайан саныан суо5а дирин суолтатын.
    Ба5ар ол дьыл5а тумук тугэнин.
Телке киьиэхэ тугу тустээбитэ.
Уеьэ тиьэн танара, кэмин кэтэьэр.
Уерэн дьону бырастыы гынарга эн киьи,
Суп судургу санаанан истин сыьыаннык.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
Бугун бар дьонно суду кун
Иллээх-эйэлээх буолууга
Сепсеьун хас биирдии дьиэ5э,
Ейдеьен олорун бииргэ
Дьиэ ис тас боппуруостарын –
Быьаарын субэни холбоон
Улэ-хамнас баар буоллуннар
Хас биирдии дьиэ кэргэннэ
Харчыны анааран туттарга
Саталлык дьаьанын бары,
Иьит – муоста сууйуута –
Дьахтар улэтэ дьиэбэккэ
О5о – уруу да керуутэ
Танас сууйуу ас астааьын
Эмиэ киниэхэ сугуллэр.
Аны Кини эринээ5эр
Икки Бук урдук хамнастаах
Аны эр бэрдэ ардыгар
Аргылаан кэлэн хомотор
О5олоругар албыннаан
Хаппыайкалаах хампыатынан
Кундулээбитэ буолан быыьанар
Ол барыта оннугар туран
Сиэрдээх майгы сайыннын диэн
Кырдьык быьыы уксээтин диэн
Бу куну бэлиэтии керсуех.
Ейдеьуу суолун тобулуох.
Иллээх-эйэ куннэринэн!
Э5эрдэ буоллун эьиэхэ.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.

Кенул кутум кетер кыырай устун
Арай таптал тохтотуо кенулбун.
Ол эриэккэс иэйии уеьэттэн бэриллэр.
Сурэх булуо ол дьикти имэни.
    Куннэр кул буолан бур5айыахтара.
    Сыллар таас буолан тимириэхтэрэ.
    Ыраах баар таптал биэрэктэригэр
    Тиксиэм мин олох оночотунан.
Кистэл санаам олус тууйар куппун
Арай эрэл сирдэтиэ сарыалбар.
Ол сыламнас санаа сурэхтэн этиллэр.
Олох устуо сир дьолун ылына.
Алексей Дьячковскай-Дархан уус тыллара
28.11.2013.
Ким бу сиргэ ба5арбатый? – кенул – куйаарга кетуен...
Теленнеех таптал тыытынан, муеттээх урэххэ устуон.
Сэттис халлаанна дайан, дьол амтанын билиэн.
Ырай саадыгар тиийэн – минньигэс уунээйинэн аьыан.
    Оо, ырай – дьин олоххо суох.
    Оо, ырай -- сибэтиэй кут уйата.
        Танара талыа5а – ыраас дууьалаах дьону
        Сирдээ5и олоххо сибэтиэй санаалаахтары.
Кун уотунан сылытынан – олох – кыраттан сылтаан.
Саргылаах сарыал кыымынан – сылаас кумахха туьэн.
Сииктээх арда5ын суурдэн,куп-куе5унэн симээн.
Быйан буоругар быган – сирдээ5и айыл5абыт уескээн.
    Оо, ырай – дьин олоххо суох.
    Оо, ырай -- сибэтиэй кут уйата.
        Танара талыа5а – ыраас дууьалаах дьону
        Сирдээ5и олоххо сибэтиэй санаалаахтары.
            Кода:    Дьол уонна сор – быстыспат аргыстар.
                Кун уонна ый – керсуспэт сулустар
Алексей Дьячковскай Дархан уус тыллара.
11.11.2013.
    
.Киьи кердуур бу сиргэ суолун,
Оло5ун сурун суолтатын.
Хас биирбит дьыл5ата атын.
Ис туруга ейе-санаата.
    Ким баай, чел, дьол олохтоох.
    Барытын диринник ейдуур.
    Билиитэ-керуутэ угус,
    Саталлаах санаалаах, сайдыылаах.
Керус куннун эн бииргэ буолан,
Аргыьы булан аартыккар.
Ол буолар холумтан, анал…
Сир тегурук ньуурун эргиирэ.



Сиэрдээх санаа кун айыы дьонун
Муударай суола буолуохтун.
Уус мындыр саталын курдук,
Дьон сыьыана бииргэ ыбыстын.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.

Кыраьыабай кыысчааннын – уолан хааны уматан.
Харахтарын керделлер – утуе санаа са5ыллар.
Долгулдьуйар суьуоххун – тыалга ыьан кээстэргин,
Симэхтэргин кэттэргин – кэрэ кестуу арыллар.
    Айыы куттаах эбиккин,
    Аанньал ыыппыт эйиигин.
    Уеьэ ырай дойдутун.
    Кута буолар эбиккин.
Килбигийэн киирдэргин – бары кере туьэллэр.
Дьуегэлэрин ымсыыран – э5элээхтик керселлер.
Сэмэй, дьоьун тылларгын – бары ейдеен истэллэр.
Онтон ыллаан бардаргын – аптаах санаа кутуллар…

Минньигэстэй мичээргэр – уолан ууллар сурэ5э,
Мессуеннуттэн умайан – утуйарын умнуо5а.
Кини ыра санаата – уьун олох тухары
Кини дьолун тустээннин аргыс буолан сылдьарын.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.
Дьол диэн окко иннэ курдук
Субуллар сип-синньигэс сап
Кердуеххэ сеп кинини уьуннук
Куоттарыан олус дебеннук.
Саптан тардыан – быста туруо
Курустааллыы бытарыйыа
Сатаан хомуйуон суо5а эн.
Сутэримэ дуу эн дьолгун.
Сир, кун – олох сунньэ буолар.
Былыттар – сиик ута5ын ыан
Куе5унэн от кебуерун тэлгэтэн
Ууннэриэ сири киэргэтэн.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара

Мин бу олох бары кистэлэнин
Мин бу олох бары муудараhын.
Билиэхпин ба5аран кердеьебун.
Танараттан, Урдуку куустэртэн.
    Олох аартыгын уктуур кэм кэллэ,
    О5о саастыын букатын арахсан.
    Талбыт суолун иннигэр кэтэьэр
    Кистэлэн кебуерун сыыйан тэлгэтэр.
Мин бу олох бары кестуулэрин
Мин бу олох бары мындырдарын
Булуохпун ба5аран уерэнэбин.
Тулабыттан, мин чугас дьоммуттан.
    
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.
Мин испэр тугу эрэ чууйэбин,
Дууьам туох эрэ сырдыкка талаьар.
Сурэ5им чункуйар, муунтуйар.
Кетен тахсыахтыы мунньуллар – ыра санаа.
    Эр хааным оонньуур.
    Мэйиибин кэйиэлиир.
        Дууьам долгуйар эйиигин кердербун,
        Санаам сырдыыр, сурэ5им ме5уттэр
        Санарар тылларым туманна кетеллер.
        Сирэйим кытарар, уотунан умайар.
Эн уоскун уураан эрэ этиэ5им.
Дууьам туох эрэ кистэлэн санаатын.
Хара5ым хатанар хараххар.
Керер минньигэс мичээргин – эрэл санаа…
    Эр хааным киирэр.
    Тапталбын этэбин.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара

Миэхэ эн утахпын ханнарар минньигэс кымыскын.
Миэхэ эн сурэхпин хамсатар синньигэс тымыргын.
Дьыл5а эн биьи суолбутун ал5ас холбооботох.
Санаам барыта хайдах эрэ эйиэхэ учугэй буоллун диэн.
    Икки сулус сырдатыьан – аргыстаьан.
    Тапталынан хара былыттары ургутэн.
    Халлаан устун оргууй устан.
    Дьолбут суолун сыыйа солоон.
        Тиийиэхпит биэтэккэ,
        Дабайан – чыпчаалга.
Миэхэ эн санаабын минньитэр сыламнас сарыалгын
Миэхэ эн дууьабын долгутар дьиримнэс кустуккун.
Телке эн биьи ыырбытын ылан силбээбитин.
Харах харатын курдук еруу харыстыах дьиктилээх дьолбутун.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.

    
Ойуурга отон буьар
Кунтэн кун тымныы биллэр
Кус, кетер бары мустан барар.
Курус тыа, ерус сайыьа хаалар.
    Хатын чаран сэбирдэ5э,
    Тиит тыа кете5ете,
    Кемнехтуу туьэр сиргэ
    Кун кемус уота серуун.
Орустэн туман кетер
Кунтэн кун кылгаан иьэр.
От кемус кебуер буолан турар.
Курус тыал эрэ суугунуу тыаьыыр.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
01.2014.
Оло5у таптаан хайдах баарынан
Кенул салгынын тыынары.
Дьол, сор диэн аргыс буоларын.
Дьону сиилээмэн -- тылларын.
    Олох ча5ылхай тугэннээх,
Кустук уотунуу дьиримниир.
    Арыт хомолто аргыстаах,
    Хара дьуьуннуу кулуктуур.
        Тугэнтэн тостума.
        Быстахтан кэхтимэ.
Олоххо бааллар санньыар санаалар,
Ере кууруулээх тугэннэр,
Дьиктилээх таптал иэйиитэ
Кыайыы, ерегей уеруутэ.

Олоххо бааллар сырдык санаалар
Истин мичээрдэр муеттэрэ.
Сибэкки курдук кыргыттар
Иэйии теленнеех кууруутэ.
    Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.
Олох очура о5устун?!...
Санаа5ын олус туьэримэ.
Бу тугэни толкуйдаа –
Эргитэннин эн санаа.
    Туьалаахтык тобулан –
    Атынынан эргитэн,
    Саталлаахтык туьанан
    Тупсарыый дуу тугэни.
Сурэх эрэлэ кэлэргэ
Бугунну куну уьатыма,
Бу тугэни киэр кыйдаа,
Кэлин саныан сонньуйа.

            Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
            07.10.2013.
Олох турар дьураалартан. – хара, урун.
Сыыьа туттуон дьон тылын илимэр инниэн.
Сир тугэ5инэн тар5анар араас сурах-садьык.
Уон тегул уллэн тиийиэ тиьэххэ.
    Керун тула5ын бол5ойон – хас хардыыгын.
    Дьон хара5ын харата – хатамматын туьугар.
    Дьон быьа санарыытын – мунхатыттан муннара
    Дьон ымсыылаах санаатын айатыгар кииримэ.
Олох турар санаалартан – хара, урун.
Сепке барыан дьон угус махталын ылыан.
Кун кулумунэн кундээрэр ча5ылхай аатырыыта.
Дьон ейун сууйэн тиийиэ уйэ5э…

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.

Ортоку суол устун -- олох уларыйыылара.
Ыйааьын тэннэммэт – дууьа эйгэтигэр.
Онно бааллар санаалар: уоттаах, муустаах, сымна5ас.
Онно бааллар ыралар: ыраас таптал кустуктаах.
    Эттик, дууьа дойдута.
    Уеруу, сырдык сылама,
    Таптал тырым телене,
    Айыл5а аптаах сокуона.
Сурэх тэбэр олох тухары хас биир дууьа5а.
Долгуйар, уерэр, тэьийбэт биитэр хомойор
Санааргыыр, санньыарар туолбатах ыратыттан.
Кэлэр кэмэ – сурэх ууллар таптал уотунан.

Хас биир сурэххэ ыллыыр дууьа.
Хас биирдии дууьа5а олорор танара.
Танара ис куолас буолан хас биирбит иьигэр.
Ыллыккын ыйыа – эн ону септеехтук ылын.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
01.2014.

Саас сылаас кэмигэр эн биьи булсаммыт.
Кылгас кэм устата нэммитин билсэммит.
Дууьабыт сурэхпит талаьар буолбута
Дьыл5абыт, майгыбыт – майгылыыр.
    Имэннээх иэйиигэ куустаран,
    Икки уот умайан сырдаан сандаарбыта сурэхтэргэ –
     Сылаас сыьыан.
Дьыл куйаас куннэрин сайыны – тахсаммыт.
Чугас баар улууска атааран сынньанан.
Айыл5а кэрэтин тула5ар аспыта,
Саргылаах сайынын кундулээн.

Ол бутэн билигин эн биьи кэлэммит
Куорат киэн иэнигэр ыксаллаах оло5ор.
Ейдеспет тугэннэр тахсаллар ардыгар.
Эрэнэр сыьыаммыт эйэлиир.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара

Сайын саха5а суолталаах кэм
Алаьа дьиэни тэринии
Тутуу тыаьа туолар киин сирдэргэ
Болгарка, штиль, струс, дрель.
Саталлаах илиигэ ыйылыыр.
    Омуктарга махтал буоллун
    Сайдыыны а5албыттарыгар.
Сурун сайдыыга сиэллэрэн суур,
Тэтимнээх суолу батыьан.
Сайдыы суола сытар интернекка
Компик, сотик, планшет, принтер.
Саталлаах илиигэ элэцниир.

Сарсын саха5а суолталаах кэм –
Кэлэр кэмнэ кэскилбит
Самнар, охтор буолбатын саха сацата
Наркотик, *****, носвайт, аргы,
Сахалыы киьиэхэ инмэтин.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.

    
Салгын сытыйбыт курдук,
Ыарыы -- кининэн тыынар...
Эн аттыбар суоххуттан
Имэни уллэстэрим суох.
    Ба5ардын да теннубэккин.
    Сымыйа суо5ун курдук.
    Со5отох уьуктар – сорунан…
    Сурэх, дууьа кураанах.
Олох судургу буотах,
Барыан – кэмсиниэн кэлин.
Дьол кыраттан алдьанар,
Барыта уустугун, оо.

Сыьыан ардыгар эриэн.
Саныан – кэрэтиэн кини.
Ол барыта хартыына.
Сымыйа ыллыктаах суол.
Алексей Дьячковский – Дархан уус тыллара 30.11.2013

САНА ДЬЫЛЫНАН 3

Кыьын тулабыт утуенэн эргийэр.
Дьиримнэс уоттар туннуккэ киэьэни киэргэтэллэр.
Ханна киирэ5ин – харыйа лаглайар.
Минньигэс астар дьиэлэргэ остуолу буруйэллэр.
    Ба5а санаа5ыт туоллун бу куннэ,
    Дьолу тустуу сылы тухары.
    Таптал сал5аатын еруу бу сиргэ –
    Дьону иллии уйэ тухары.
        Сана дьылынан, сана дьолунан
        Э5эрдэ буолуохтун бар дьонум.
Сэргэх санаалар сурэ5и уердэллэр,
Э5эрдэ тылын истэ5ин – дьон бары этэллэр.
Тууммут ортото – куранта охсуллар
Тыьыр5ас уоттар дьиримнии халлааны оьуордууллар.

Манан хаарынан тулабыт эргийэр
Куппутун кууьар абылан дьол, уеруу санаалар.
Таптал тыллара – ананар куоларга,
Иьирэх иэйии тырымныы дууьаны, оо, дуоьутар.

Алекслй Дьячковскай-Дархан уус тыллара.

Санаа5ар сутэрэр суох кун ахсын хаал бэйэ5инэн.
Ситэн аас эн кулуккун – кун сырдыгар талаьа.
Чугас дьонун бары суохтар, тулан чункук, кураанах.
Харана туун харайбыта – хаан сууругэр кундугун.
    Кырдьык кыайыа хаьан эрэ
    Харах уутун уоскута.
    Кемус уотун курдук тыгыа
    Таптал Хаттаан эргийэ.
Дууьа5ын долгутар ким эн курдук ыар дьыл5алаа5а
Кырдьык иьин олоххун эн аныыргар холумтан
Анаан талбыт уустук суолгар булан охсус кытаанах --
Санаалаах куус тымыргынан – ох буулдьатын санатан.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
01.2014.

Ортоку суол устун -- олох уларыйыылара.
Ыйааьын тэннэммэт – дууьа эйгэтигэр.
Онно бааллар санаалар: уоттаах, муустаах, сымна5ас.
Онно бааллар ыралар: ыраас таптал кустуктаах.
    Эттик, дууьа дойдута.
    Уеруу, сырдык сылама,
    Таптал тырым телене,
    Айыл5а аптаах сокуона.
Сурэх тэбэр олох тухары хас биир дууьа5а.
Долгуйар, уерэр, тэьийбэт биитэр хомойор
Санааргыыр, санньыарар туолбатах ыратыттан.
Кэлэр кэмэ – сурэх ууллар таптал уотунан.

Хас биир сурэххэ ыллыыр дууьа.
Хас биирдии дууьа5а олорор танара.
Танара ис куолас буолан хас биирбит иьигэр.
Ыллыккын ыйыа5а – эн ону септеехтук ылыныый.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
01.2014.
Таптал дьикти дьуьунэн киэргэммит киэьэ.
Туун солбуйда халлаанна сибэккитин симии
Сулустардыын кулумнуу эн мичээрин сырдыыр.
Минньигэс сыккынан сурэхпин уердэ5ин.
    Кынаттаах курдуккун чэпчэки бэйэ5эр
    Дьиктилээх дьуьунун дууьабын дуоьутар
    Имэннээх ырыабыт матыыба минньийэр.
    Сипсиьэр санабыт алыба абылыыр.
Сиккиэр тыалтан тэлээрэн сэбирдэх туьэр
Ый буруйдэ саьарбыт сирбитин сырдыы.
Сэбирдэхтиин тэлимнии эн имнэрин кэйэр.
Синньигэс биилгинэн эн миэхэ сыста5ын.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
01.2014.

Тапталым эйиигинэ суох –
Со5отох сатаммаппын.
Ырайдыы ыра санаам –
Туоларын ба5арабын.
Иннибэр сыалай олох
Уьун суола субуллар.
Кэннибэр хаалбыт сырыым
Салгын буолан суруллар.
Саныыбын утуйарбар мин –
Аттыбар баар буолуоххун
Санныбар сыста сытан,
Тапталгын сипсийиэххин.

Сандаарар ча5ылыйар уот.
Умайар мин дууьабар
Сурэхпэр сылаас санаа
Сыдьаайар мессуеннуттэн.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
01.2014.

ТЕРЕЕБУТ КЫРДАЛЫМ СИРЭ.
Эрэнэ этэбин хоьооммун, ырабын.
Чуумпуга хонууга оргууйдук сипсийэн.
Долгутар дьэрэкээн дьуьуннээх сибэкки
Сардаана ол онно саамай ча5ылхай.
    Мин тереебут кырдалым сирэ
    Аан дойдуга эн со5отоххун
    Теруехтэн тыынабын салгыннынан
    Сурэхтэн киэн тутта кэрэ5инэн.
Тымныыга ириэрэр, куйааска ханнарар
Ийэлии сып сылаас сыьыаннар
Долгуйар куех, урун дьуьуннээх чарана
Эн миэхэ бу манна саамай кундугун.

Ситэрэр араас да дьуьуннээх сибэкки.
Дьырылас дьэдьэннээх дьэрэкээн хонуута.
Куьунэ кемус кун туспутун саната
Эн миэхэ бу манна саамай кундугун.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара

25.02.2013.
ТУГЭН.

1.    Бугун киэьэ мин барабын – улэбиттэн хойутаан.
Таьырдьа кыьын, туман, тымныы харана тулабар.
Сырдатыылаах суолга тахсан хаамабын дьиэм диэки.
Ма5аьыынна киирэн ыстыыр ылан мин ааьабын.
    Дьон кэлэр барар дьиэлэргэ туннуккэ уот тыгар.
    Фара уоттара тыгаллар таксилар ааьаллар.
    Утары ус ыччат иьэр кэпсээннэрэ сурдээх
    Биирдэрин билэр эбиппин тереебут куннууллэр.
2.    Дьиэ5э тиийэн гаас плита5а чэй оргута уурабын.
Телик холбуубун сонуннар, спорт канаалга кудо.
Килиэп, доширак, майонез, халбаьыы ыстыыбын.
Сотик тыаьыыр тойон сарсын куоракка киирэр
    Эн солбуй диир уонна улэ хайысхатын ыйар.
    Бол5ойон истэн себулэьэн кэпсэтиибит бутэр.
    Ноутбукпун мин холбооммун в контакте киирэбин.
    Кэрэ куолуун сибээстэьэн туун мин утуйабын.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.
Тулуйартан мин аастым – хаһыытыахпын баҕардым
Улэбэр тиийдэхпинэ тойоммут ыгар, туурэр.
Хотуммут эмиэ эбэр –“ былааннытын туттарын!” – диир.
Ессе элбэ5и этэллэр – Элбэ5и ситиспэккит дииллэр.
    Бириэмэ тиийбэт – араас кумаа5ы толорорго.
    Биитэр улэлээбэккэ эрэ кумаа5ынан дьарыктанан
    Ону көрдөрдөххө сөп курдук.
    Дьин чахчыны хайдах булабыт.
Тулуйартан аастым мин – хаһыытыахпын баҕардым.
Дьиэҕэ тиийдэхпинэ ойоҕум ыгар-туурэр.
Ийэ кыммыт эмиэ эбэр – Телефоннаан санарар, -- сор.
Угус улэни эрэйэ – хамнаьы халынын ирдииллэр.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
01.2014.

Туохха хоргуттун, билсибэт буола5ын.
Саатар эн этиий дуу сепсеспет санаа5ын.
Туох ал5ас онордум, сыыьабын кэпсиий дуу.
Хойутаан киирдим диэн кэлэйэн кэхтимэ,
Мапыппын быьыылаах диэн эн маны санаама.
Билигин мин пока кенулбун таларбар.
Сирэбин соро5у, сыымайдаан ылабын
Бу сиргэ биирдэ эрэ бэриллэр аналбын.
Булларбын сыыспакка бу сиргэ тапталбын.
Кинилиин уьуннук дьоллоохтук олордорбун.
Ол кини ба5ардар эн буолуон мин дьолум.
Хоруйдаа этиибэр эн тустээ кэскилбин.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
01.2014.
Утуйар дууьам хара5а суох курдук.
Утуйар кутум харана туун сырдык
Ырай кунэ сылаастык тыкпытын курдук
Со5отох сурэхпэр сандааран киирдин .

Билбэтэ5им дууьа5а симиллэ,
Сулус ситимэ симиирин сурэ5и.
Айыылар аныыллар дьыл5а5ын дьолунан
Харахтаргар ча5ылхай уотунан умайан.

Билбэтэ5им дууьа5а дуорайа
Ырыа кытыла угуйар кэрэ5э.
Эн дууьан иэйиитин дьиктилээх кыната,
Суруктаргар сотикпар элбэ5и этэллэр.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
01.2014.

Уьун, уустук суол устун
Сыана5а тахсыбытын
Сыньанар бириэмэ суох
Айан, кэпсэтии, ырыа.
    Дьон дьуулугэр тахсаннын
    Биьирэбил да ылан
    Сана – инэ да инэн
    Кэтэбилгэ сылдьа5ын.
Тылгын ескун эн кыатан,
Сиилэммэт туьуттан эн.
Талаанаахтар элбэхтэр.
Курэх, конкурент кэмэ.

Тургэн-тар5ан туттууну
Эрэйэр эргитиини,
Итэ5эс быьа5ас суох
Буолар кэбин эн кэтиий.

Айар тутар куккунан
Кыра5ы хараххынан
Дууьа кылын таарыйан
Суруй уустаан-ураннаан.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
01.2014.

Харыстаа Танара-- ымсыыттан, быьа санарыыттан
Дууьа, эт-хаан сыстыбатын ыарыыга,
Сыыьа-халты суоллары булларыма буккуйан.
Ол эрээри бугэн саьыарыма сир тугэх муннугар
    Ситиьиилэри бэлэхтээ олоххо, улэ5э.
    Ыраас тапталы, дьоллоох дьиэ кэргэни.
Байылыат буолуохтун—оччо5о олох табыллыа5а.
Ыраас таптал аргыстаьан кэлиэ5э.
Муччу-хаччы туттаран оьоллору тумнуо5ун.
Ол туьугар кердес Танараттан дьол олоххор кэлиэ.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
01.2014.

Хаьан да, туохтан да бэринимэ
Хайдах да уустук буоллун олоххор
Будуруйээт тирэххин бул
Тиистэргин хам ытыраат салгыы бар.
    Олох устун суурэн.
    Кун сиригэр кердеен
        Дьоллоох дьылы
        Куннээх кэми.
Хаьан да кими да буруйдаама
Ханнык да тугэн буоллун олоххор
Тылгын тутун соруккун сит
Хараххын хам, быьа симээт санаа эн
    Ба5а санаан туолуон
    Дьин олоххо киириэн.
        Дьоллоох дьылы
        Куннээх кэми.
Хаьан да туохтан да кэмсинимэ
Баттык санааны тутан сылдьыма
Кэтэх санаа иитимэ – эн.
Кырдьыккын эт, харса суохтук охсус эн.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.

Хаьан эрэ аа5ар этим Сир урдугэр тон сурэхтэр,
Аьыммат санаанан алдьатан, айбардаан.
Ергестеех ейунэн елердуу еьуеннээн,
Баламат быьыынан бар дьону баттыырын.
    Онно мин кердуурум кестубэт кенулу.
    Кэтэьэ сатыырым табыгас тугэни,
    Бас билэ сатыырым мин бэйэм ба5абын.
    Ба5арбат этим мин уедэннэ туьуехпун.
Бугун кэлэн кенен эрэр кун сырдьыга сир урдугэр,
Саргылаах санаанан сылаастык кууспалаан,
Иьирэх иэйиинэн куппутун куедьутэн.
Амарах тыынынан дьол уотун салгыырын…

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
01.2014.

Былыр уйэ кун сирэ олус кэрэ эбит…
Ырайга майгылыыр айыл5а…
Араас минньигэс астардаах мастар,
Кемустэрдээх уруйэлэрдиин.
    Билигин эн бэйэн улэлээн ыла5ын.
    Угус кыьал5аны керсен ууннэрэ5ин.
    Ону айыл5а араастаан атахтыыр.
    Куурдар, Тонорор, Суурайар, уен ыhар.
        Дьон аймах айыыта, харата
        Халынаан халыйан, тзнийэн.
        Айыылар кицнэрин хоцнорон.
        Танара накааьын талла5а.
Бугун кэлэн дьон сиргэ олус элбэх эбит.
Куоракка кубулуйбут айыл5а.
Араас мэндиэмэн, -- урдуктээх дьиэлэр.
Асфаллардаах суоллардыын.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.

Ча5ылхай олохпут се5умэр кэрэ ойуулардаах, оьуордардаах
Угуйар утуе5э сырдыкка.
Дууьабын толорор симэхтээх сырдык санаалардаах, мичээрдэрдээх
Иэйиилэр сирдииллэр тапталга.
    Сэргэх санаанан хаамабыт,
    Эдэр саас дьикти суолунан
    Эрэл сарсынны куннэргэ
    Урдук уеруулэр уунэннэр.
Сандаархай сарыалбыт киэргэтэр тула ойуурдардаах, кырдаллардаах
Айыл5а араас енун оонньото.
Дьолунан толорор имэннээх таптал тылларынан тылыннаран,
Сурэхтэр ыллыыллар долгуйа.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.

Ыра санаа5ын баттаама – сиилээьинтэн симиттэн.
Дьэрэкээн дьуьун оьуордаах, кэрэчээн кыыс ойуулаах.
Айыл5а тыата, чарана, кетере, кыыла, ырыата.
Ойууланар эн санаа5ар, элэннииллэр араас тыллар.
    Айар дьо5урун дьоьун суолун.
    Айыа суо5а ким да сатаан.
    Айылгыгын тэпсимэ эн
    Хааллар бэлэх уунан кун сиригэр.
Кенул керуугун кистээмэ – дьууллээьинтэн кыбыстан.    
Дьоьуннаах тылы ситимнээн, саргылаах сир симэхтээх.
Саьар5а уота, сарыала, кытара, халлаан былыта.
Ойууланар эн санаа5ар, элэннииллэр араас сыллар.

                            Алексей Дьячковский Дархан уус тыл.
                            05.11.13.

Эйиэхэ таптатар туьуттан
Тугу, хайдах гынабын?
Аан дойду бутэргэ дылы
Эн эрэ эн бааргынан.
    Харахпын симиим – эн эрэ,
    Мессуенун мичээрдии кестер
    Чуумпуга со5отох буолуум,
    Куолаьын лынкынаан кэлэр.
Бириэмэ тохтотор тугэнтэн,
Быьа тардан бэлэхтээн
Дьол, таптал тыллара тахсан
Эн кэрэчээн бэйэ5эр.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.

Эн ууллубут уостаргын, илиигинэн имэрийэ,
Чакырыас харахтаргын -- дуоьуйууттан симиттэ,
Дьоллононнун уерэннин -- илиилэргин ууммуккун.
Санааммын мин уерэбин, дьоллоохтук сананабын.
Сып-ылаас керуугуттэн -- кун уота ча5ылыйар.
Минньигэс да мичээрин – мует амтанын санатар.
Уьун кемус суьуо5ун – таптал уотун уматар.
Синньигэс , нарын биилгин – кууьабын мин дуоьуйа.
Ууллубут отон уоскун – ууруубун умсугуйа.
Имэннээх иэдэстэргин – имэрийэн ылабын.
Томтойо тыкпыт туескун – тобулута тутабын.
Мин эйиигин таптыыбын, Дьол кыымын бэлэхтиибин.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
12.2013.

    
Эрэлим элгээнэ -- сутэрбит ырайым
Талаьыам мин онно былыты ненуелээн,
Ке5ерер айыл5а – ситтэрбэт кыраайым.
Дьулуьуом мин онно еруьу унуордаан.
    Угуйуом мин дьону утуе5э, кэрэ5э.
    Ситиьэ сатыа5ым --.сахабыт сайдарын.
    Эрэйиэм эьиттэн -- эйэбит элбиирин.
    Кердеьуем эдэртэн – тапталы харыстыах.
Итэ5эл эйиэхэ – арыйбыт Танарам,
Сирдээ5и бу олох кэрэтин бэлэхтээн.
Кытарар сарыалга керебун -- эрэлбин…
Уеруе5ум тапталга уйдарар ырайтан.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
01.2014.





    
    

    

    

    

    










    





    








    






    


    





    
30.01 21:11
Алексей
Ырыалар
1.    Олох очурдара баттыыллар санаа5ын
Быьаарын барарга, илиигин утары уунан – дьыл5а5ар.
Пр:    Санаар5аама самныма.
Дьулуьууй дохсуннук дапсыйан
Харса суохтук хоодуот хааннын оргутан
Саталлаах санаанан соргулаах соруккар сирдэтэн.
Пр2:        Айыылартан алгыс ылан.
Айаннаа эн аартык устунан.
2.    Харах харалара кереллер ыраа5ы.
Турукка киирэ5ин, кердуугун теленнеех телкеттен -- кырдьыгы.

3.    Дьаьал дьайыытынан, сылдьыма санньыаран.
Дьон тылыттан та5ыс, кетууй дуу куйаары кэрийэ – кенулгэ.

Т: Cm
K:Пр: Am F Dm E
Пр2: Am C Dm Е
Алексей Дьячковскай --
Дархан уус тыллара, мел.
24.10.2013.
СARRY ON

Айанын аартыгар – тохтообокко барыый эн
Сылайдаргын холкутуйуон эн.
Сынньаныа5а дууьан – Ааспыт аьыылартан, оо.
Ытаама эн дьыл5ан иннигэр.
    Биирдэ уеьэ тахсаммын – кете сылдьан кербутум.
    Тыастаах, тургэн, ыксал оло5у.
    Эрэл кыымын керееру, бар дьонно итэ5эйээри.
    Дьин таптал, дьол баарын билээри.
        Сиргэ сырдык харананы баьыйарын билээрибин.
        Кырдьыгы сымыйа кыайбатын.
        Бастаан куьа5ан дьай хотор, утуену кулуктуур.
        Кэлин кырдьыга кестен кэлэр.
            Кэлэйэр, кэлэйэр кэлэйэр кэлин дьон.
Ейдеехтук туттабын – санаабар ойуулааммын.
Белуhуек курдук кереллер дьон.
Онтон дьин олоххо – чахчытын эттэххэ –
Олус элбэ5и билбэппин мин.
    Оргуйар уоттаах куппар, абарбыт ис турукпар –
    Долгунна тубэспит тыы курдук.
    Эрэл тыал хоту устан.
    Ис куолас санатын истэн.
    Бэт куустээх санаа5а -- ылларан.
«Carry on» Корейскай ырыа матыыба.
Алексей Дьячковскай-Дархан уус сахалыы текста.
16.03.2013.
BAD BOYS BLUE
YOU RE A WOMAN.
САЙЫН КЭЛИИТЭ.

Куйаас – кулумурдэс куннэрбит.
Тынаан тырымнаан кэллилэр.
Сурэх уерэр, санаа иэйэр дууьа дуоьуйар.
Кенул куннэр кэллилэр бугун.
    Оо, тубуктээх кыьыны
    Сайын кэлэн солбуйар
    Эн аттыбар бааргыттан
    Санаам ессе уоскуйар.
Сылаас, сыламнас сайыммыт
Араас енунэн симэнэр
Сурэх уерэр санаа иэйэр, дууьа дуоьуйар
Кемус куннэр кэллилэр бугун.

Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста
04.2012.


28.08 05:33
Алексей
Дабайахпыт чыпчаалга
Дабайыахпыт чыпчаалга

Куннээх кыьыл, кенул кердеех
Сайын буттэ -- курэннэ.
Бугун дойду буттуун керсер
Уерэх дьылын арыйа.
    До5оттордуун керсуьуу.
    Учууталлыын алтыьыы.
    Атастаьыы санааны
    Кэрэ кыыьы кэтэьии --
        Кистии-саьа
        Кэтии кере.
Манна аптаах ыра санаа
Сырдык уокка угуйар
Билии-керуу куустээх таптал
Аана мантан арыллар.

Аны сайын мантан бутэн
Олох суолун кердуехпут
Угус элбэх аартык устун
Дабайыахпыт чыпчаалга.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел.
27.08.2014.
31.01 00:57
Хаарчаана
проба пера
рифмата суох. тыл суолтатын сыыһа туттуу хайдах эрэ иһиллэр. холобур, күөрэгэй ырыатын курдук күлэр-үөрэр. дьоллоох олох барыта көстөн кэлэрэ уһуна бэрт буолаарай? арай "түгэнэ" эбитэ буоллар. аралдьыйан ааһар диэн удачнайа суох этии курдук. саргылаах диэн тыл киһи өйүгэр саҥа дьылы кытта сибээстиир. киһини минньитэр диэн манньытар ордук курдук, аһы эрэ минньитиэххэ син. үчүгэйэ - темата. маладьыас, строфаны биир буукубанан оҥорбут!
31.01 01:10
хаарчаана
проба пера
мин Василий Петров хоһоонугар эттим.
Алексей Дь. ааҕарга ыарахан баҕайы, мэйиини үлэлэтэ олоруохха наада. рифма чуолкай эбитэ буоллар!
31.01 20:45
Алексей
Ырыалар. 89248955591
КУhУННУ ТУУН.


1.    Куьунну туун барыный
Халлаан устун ый устар
aХара былыт быыhынан
Сутэ сутэ эмиэ тыган кэлэр
Эн биhикки дьаарбайар
Суолбутун сырдатан
    Куhунну туун
    Анаатын таптал кыымын
    Сылаас сыhыан абыланын
    Ып-ыраас ыраны (дьолу 4р)
    Дьикти туун
    Симээтин биhи суолбутун
    Истин санаа кынатынан
    Дьулуhар дьолунан (дьолу 4р)
2.    Онтон ыла биhиэхэ
Сылаас сыhыан самныа суох
    Эн биhикки дьыл5абыт
    Ол дьикти туун тустэнэн
    Эйиэхэ мин тапталым
    Кун туун аайы кууhурэр.

Т: Сm#
В: a F G a //
К: a F G a //
П: a G a / 2р / F G //                 
С.с.Сatch.
Cause You Are Young ырыа матыыбыгар
Алексей Дьячковский-Дархан уус
Сахалыы текста
14.05.09.


БАЛАМАТ БУОЛБАТЫН.

1.    Хас суолу тыыран – барар хас биирбит.
Киьи буолар туьуттан кыьаллан.
Хас еруьу тай5аны унуордаан
Хас моьолтон чочуллан, кыьыллан.
    Ол кэнэ5эс киириэ кинигэ5э
    Биитэр уьуллан хаалыа киинэ5э
    Тун былыргы буолуо уйэлэр ненуе
    Номох курдук ахтыллыа сэьэннэ
2.    Хас уйэни туораан кэллилэр хайалар
Дохсун ардах сууругэ синнэрэр
Хас сыл уйэ тухары сал5анар
Санаа силбэспэт сыьыан ситимэ

3.    Хас тегул уеьэттэн кердеьен алгыыбыт
Кэлэр кэнэ5эс кэммит кэскилин .
Бу кунду эйэлээх олоххо
Баламат быьылаан буолбатын.
28.04.11.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мелодията.

K: a e / F G /
P: d E a / F G /

04.02 21:08
Алексей
89248955591
05.02 05:10
пузарий
456
Саҥа дьыл киэһэтэ

Кэрии хара тыабытттан
Киллэрбиттэр харыйаны
Кэрэчээн да гына
Киэргэппиттэр кинини.
Оҕо аймах мустаннар,
Дьэрэҥкэйдээн үҥкүүлээн,
Оонньуу көрүн тарпыттар.
Араас мааска кэтэннэр,
Маскараадтаан сүүрбүттэр.
Тымныы кыһын оҕонньор,
Торуоската тоһурҕаан,
Хаарчааналыын кытары
Бэлэх-туһах тутуурдаах,
Тиийэн кэлбит ол онно.
Саҥа дьылы уруйдаан,
Алгыс тылын түһэрэн
Эҕэрдэлээн турбуттар.
Харыйа тула хааманнар,
Оҕолордуун сиэттиһэн
Үгүс элбэх ырыаны
Ыллаабыттар арааһы.
Ыраах сиртэн аҕалбыт
Бэлэхтэрин түҥэтэн
Барҕа махтал ылбыттар.
Айаннаары сылдьаннар,
Кэскил тылы эппиттэр.
Эһиил кыһын баччаҕа,
Эргиллиэхпит диэбиттэр.
Кэлэр сылга эһиги,
Күүстэ уохта эбиниҥ.
Үөрэххитин кытаатыҥ,
Үүнүҥ сайдыҥ дэспиттэр.
Онтон олус үөрэннэр,
Ойуокалаан ыстанан,
Харахтарын сыысчаана,
Чоҕулуҥнуу умайбыт.

Хампа, 7 кылааска сылдьан суруйбутум.
* * *

05.02 05:30
пузарий
456
Сахам Далбар Хотуннара,
Сайа мааны кыргыттара,
Сахалыы таҥаһы таҥнаҥҥыт,
Сиэдэрэй симэҕи симэнэн,
Сибэкки арааһын быыһынан,
Дьэрэкээн лыахтарым кэриэтэ,
Салгыҥҥа күүлэйдии көтөөрүҥ.
Кынаккыт сыыһынан тэлимнээн,
Сапсынан тэлээрэн ылаарыҥ.

Хатыҥнаах чараҥым быыһыгар,
Алааһым тупсубут кэмигэр,
Айылҕам маанылаах күнүгэр.
Сайыным туналы күөнүгэр,
Кыталык кэрэтэ дугунан,
Кыҥкынас куолаһы дьиэрэтиҥ,
Кэрэтик салгыҥҥа уйунан,
Кылбаҥныы үҥкүүлээн дайбаныҥ,
Дьиэрэҥкэй дьоһунун түһэриҥ!

Хампа

* * *
08.02 21:17
Алексей
Ырыалар
YЙЭТТЭН YЙЭ5Э.

            
Киһи оло5о биир эрэн ананар
Хас биирбит дьыл5ата арааска
Ким эрэ элбэ5и билэр, сатыыр
Ким эрэ орүүтүн көрү көрдүүр
Ким эрэ эргитэр барытын булар
Ким эрэ биир дьиэ5э бүтэй бүгэр
Ким эрэ ба5атын барытын толорор
Ким эрэ тирэ5ин тэринэн олорор
Дьиэ кэргэн өйдөһөр, онтон биир айдаарсар
Сана ыал холбоһор, атына арахсар
Ким эрэ күн аайы аһыы ас аатыгар
Ким эрэ куруутун туһаны а5алар
Ким эрэ төттөрү өттүнэн эргитэр
Ким эрэ күн аайы үлэтин түбүгэр
Ким эрэ дьаһайар, элбэ5и быһаарар
Ким эрэ көннөрү «Кэтэ5ин» көрүнэр.
    Ба5ардар билимэ үгүһү, элбэ5и
    Итэ5эй кырдьыгы, «Yрдугу», эрэли
    Күүскүн, өйгүн туһан эн сыалгынан
    Көңүлү көрдөө бэйэң саталгынан
    Бу Орто дойдуга үтүө да мөкү да
    Араас майгылаах, санаалаах дьон бары
    Ситэрсэн, хомурсан олохпут сал5анар
    Күн сирин үрдүгэр үйэттэн үйэ5э!
Ким эрэ күн аайы бар дьоннуун алтыһар
Ким эрэ эриирдээх эргиэңңэ хапсыһар
Ким эрэ куоракка үөрэнэр дьыл аайы
Ким эрэ «харана дьыаланан» дьаалыйар
Ол эрэн хас биирдии киһи төлкөтө
Хайа хайысха5а – толкуйа, төбөтө
Тутуллар кинини тулалыыр эйгэттэн
Алтыьар дьонноро дьарыктарыттан
Киһи майгыта хаанынан бэриллэр
Киһи дьыл5ата «Yоһэттэн» ыйыллар
Соруккун ситиспэккэ сылдьан салгыма
Биири са5алаат быра5ан барыма
Бигэтик, эрэллик кыраттан са5алаа
Ситэри сатыыр эйгэ5ин баһылаа
Оччо5о эн сыыйа ситиһиэн санаа5ын
Олоххор булуо5ун ба5арбыт ба5а5ын!

Алексей Дьячковскай –
Дархан Уус тыллара, мелодията.
            
            04.05.05.

        АЙЫЫЛАР АНЫЫЛЛАР!


1.    Бу орто Аан Ийэ дойдуга –
    Түң үйэлэр са5аттан,
    Күн-айыы киһитигэр –
    Олох биирдэ бэриллэр:
        Киһи талар кыа5а суох –
        Ханнык кэмнэ олоруо5ун,
        Уларытар кыа5а суох –
        Айыл5а көстүүлэрин.
            Көмүскэнэ эрэ сатыыр –
            Тымныылартан, куйаастан,
            Тыаллартан, ардахтартан,
            Ыарыылартан, оһолтон.
2.    Этэ-хаана эрэйэр
    Эрчимирдэр эгэлгэни,
    Дууһата дьулуһар –
    Тапталга – олоххо.
        Киһи иңэриниэхтээх
        А5а көлүөнэ дьоно –
        Айбыт араас албастарын,
        Суруйбут сокуоннарын.
            Киһи хайдах майгылаа5а,
            Yрүң, хара санаалаа5а
             Дууһатыттан тутулуктаах,
            Санаатыттан салайыылаах.
3.    Онтон туох дьарыгырара –
    Дьоңңо туох дьайыыланара,
    Дьо5уруттан тутулуктаах,
    Саталыттан ситимнээх.
        Оло5ун хайдах оңосторо --
        Бэйэтин көңүлэ,
        Кэннигэр хас кэнчээри
        Ыччаты хаалларарын –
            Yрдук Куустэр билэллэр,
            Айбыт Айыылар аныыллар!
            Төлкөтүн түөрэ5эр,
            Дьыл5атын ыйаа5ар!
            
                Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел.

                            16.11.01.
АМЫРЫЫН БЫhЫЛААН.



1.    1941 сайына
Хабараан хаба ортото хабылла –
Халлааны хайыта суурбутэ чыскыйа
Семелует уерунэн сэриини са5алаан
То5ута тэптэрэн быьыта буомбалаан
Ама да ол аастар – амырыын быьылаан
Со5отох дойдуга соьумар араллаан.
Бу суду алдьархай иэдээннээх кэм тынаан
    Аймал5ан, абарыы – тымыры куурпутэ
    Сомо5о санаа5а салайа сиэппитэ.
    Ол этэ – сир-халлаан силбэьэр силбиэнэ,
    Ол этэ ньиэрбэ хаан тулуйбат ньиргиэрэ
     Быыстала суох буулдьа, буомбалар тыастара,
     Быыл, буруо, елуктэр, бааьырбыт кыланар
     Тыыннаа5а урусхал дьиэлэргэ саьара
     Буойуна еруутун уот уеьугэр сылдьара
        Кемускэл суох этэ, сэрии сэп тиийбэтэ
        Аьынар суох этэ – аьымал тиийбэтэ,
        Ардахха, силбиккэ, тымныыга таьырдьа
        Тууннэри куннэри ууларын уйгуурда.
2.    Туерт сылы тухары барбыта сал5ана
Хабыллар хара ааныттан хабырдык
Ар5ааны кэрийэ киирбитэ кыдыйа
Хабараан тыаьынан сэриини куедьутэ

3.    1945 саас этэ
Левитан – кыайыы сура5а суьаллык
Дойдуну кэрийэ кеппутэ уолута,
Кемускэ уутунан уйул5а ытыыра.


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара

05.02.10.
АРАХСЫЫ.


1.    Аьа5ас халлаан                  Анныгар туран.
Саныыбын мин эйиигин.
Куьунну ардах
Урдубэр туьэр
Ааспыт кэми суурайар.
    Эн биьи суолларбыт арахсан
    Теннубэттии тэйбитэ.
    Эн бугун ис санаан атынна.
    Сурэхпиттэн суппутэ.
2.    Арахсыы суолун
Тердугэр туран.
Сиккиэр тыалга урдэрэн.
Сэбирдэх кыыма
Урдубэр туьэр
Курус сана сууланар.

                Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара

                13.11.10.
    

АРДАХ.


1.    Сайын – бугун куустээх ардах туhэр
Былыт – биир кэм халлааны хаппахтыыр
Этин – уохтаахтык доргутар, ньуhэр.
Ыа5ас – ардах быыhынан ча5ыл5анныыр
Бу дьэ дьин сайыммыт кэлбитин биллэрэр
Айыл5а биир дьикти тугэнин кердерер
Утары чаран тыа кэрэтик ке5ерер
Балаhа тыал ону суугунуу хамсатар.
     Былыт – астар – ар5ааттан кун тыгар.
     Кустук – туhэр – сайыны уруйдуур
2.    Куhун – бугун эмиэ ардах туhэр.
Былыт -- биир кэм халлааны хаппахтыыр
Чаран саhарбыт -- сэбирдэх туhэр
Хаhыс – кун бу маннык хатыыланар
Бу дьэ дьин куhуммут кэлбитин биллэрэр
Айыл5а биир дьикти тугэнин кердерер
Утары чаран тыа курустук саhарар
Балаhа тыал ону суугунуу туhэрэр.
     Былыт – астар – ар5аалыыр кун киирэр
     Сулус – тыгар – ыйдана устаахтыыр.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара

26.01.10.
    
БААР БАРЫТА ТУТУЛУКТААХ.
А.Дьячковскай-Дархан Уус
тыллара, мелодията.


1.    Бу сиргэ баар барыта бэйэ-бэйэтиттэн тутулуктаах
Бу сир урдугэр бары кестуулэргэ утары дьайыылардаах!
Харана халыйда5ына хаhан эрэ сырдыахтаах,
Кете5е тустэ5инэ эhиил мутукча тыллыахтаах!
    
2.    Ардах кэнниттэн былыты уурэр тыал туhуехтээх,
Куhун хаар тустэ5инэ аны саас эмиэ ууллуохтаах,
Охсуллубут от кэлэр сайынна хаттаан уунуехтээх,
Кемускэ уута мичээринэн солбуллуохтаах!

3.    Хомолто ол курдук уоруугэ кубулуйуохтаах!
Элбэх быдьар быhыы быыhыгар утуе баар буолуохтаах!
Бардам, баламат баар буолан урун хараттан арахсыахтаах!
Хас биирдии киhиэхэ утуе да, меку еруттэрдээх!

4.    Куйааска уу сиик буолан уеhэ кетуехтээх!
Ыанньыйан ардах буолан теттеру туhуехтээх!
Сор-мун, дьолунан-соргунан солбуллуохтаах!
Ол курдук дьыл кэмнэринии эргийэн иhиэхтээх!

5.    Киhи аннараа дойдуга аттанна5ына –
Киниэхэ эрэл дьонтон дьэ сутуехтээх!
Киhи уhун уутун утуйда5ына –
Кини олоххо ситиhиилэрэ тумуктэниэхтээх!



Февраль – 2001 г.




БАЛАМАТ БУОЛБАТЫН.

1.    Хас суолу тыыран – барар хас биирбит.
Киьи буолар туьуттан кыьаллан.
Хас еруьу тай5аны унуордаан
Хас моьолтон чочуллан, кыьыллан.
    Ол кэнэ5эс киириэ кинигэ5э
    Биитэр уьуллан хаалыа киинэ5э
    Тун былыргы буолуо уйэлэр ненуе
    Номох курдук ахтыллыа сэьэннэ
2.    Хас уйэни туораан кэллилэр хайалар
Дохсун ардах сууругэ синнэрэр
Хас сыл уйэ тухары сал5анар
Санаа силбэспэт сыьыан ситимэ

3.    Хас тегул уеьэттэн кердеьен алгыыбыт
Кэлэр кэнэ5эс кэммит кэскилин .
Бу кунду эйэлээх олоххо
Баламат быьылаан буолбатын.
28.04.11.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара мел.

K: a e / F G /
P: d E a / F G /


БАР5А КYН.


                G        C            G            
1.    Эhиги саталлаах санаа5ыт,
G         C            G
Булугас-талыгас сырыыгыт,
G             Am    C    G    
Дьаныардаах дьаhалгыт тумугэ –
G         Am     C        D
Бу бугунну куннэ дьэ ууннэ.
    C     G D         G
    Бу бар5а ситиhии кунунэн,
    C     G     D     G
    Бар дьонум эйэ5эс э5эрдэ.
    C     G D             G
    Бу дьоро дьоьун киэhэ5э –
    C         D         G
    Алгыспын этэбин эhиэхэ.
G         C            G
2.    Аныгы сайдыылаах уйэни –
G             C         G
Биир тэнник батыhын дьулуhа,
G        Am     С    G
Оччо5о улэ5ит тумугэ –
G            Am C D
Бу курдук кестуе5э угуйа.


                    Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл, мел.
            



БИhИГИ – САХАБЫТ СИРЭ.


1.    Бу манна кыhын, таьырдьа тыйыс, чысхаан.
Туманна саьан – кун уо5а еhен – кыаhаан.
Ол эрэн куутэр, тыйыс таьырдьа миигин
Тургэн хамсаныы, сугэлээх эрбии тыаьаан.
    Бу… биhи олохпут.
    Бу… былыр да быйыл.
        Куорат да тыа сир – барытыгар биир
        Сайдыы тэтимэ – бириэмэ ирдиир.
            Хоhуун дьон – дойдута.
            Биhиги –Сахабыт сирэ.
                Саха сирэ 3р Мин дойдум.
2.    Бу манна сайын, таhырдьа сырал – сылаас.
Сыламныы тыган – кун уота уо5ун – куйаас.
Ол эрэн куутэр куйаас таhырдьа миигин.
Тургэн хамсаныы, сугэлээх эрбии тыаhаан.

27.05.10.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл. мел.


БИРИГЭЭДЭ.

1.    Суурбэччэ кун буолла.
Биьи бу дьиэни тутууга ылсыбыппыт.
Сайынны куну киэьэ хойукка диэри туьанабыт.
Бугун сылаа таьааран пивкаалыы олоробут.
    Эр бэртэрэ араас бетестер.
    Ким эрэ табахтыыр ким эрэ кэпсээнэ буппэт.
    Аска айах элбиир, тыл этии былдьаьык –
    Кимнээх эрэ муччургэннээх сырыы кердуу     бараллар.
    Онтон биир сотик ненуе тэйэ туьэн кэпсэтэр.
2.    Суусчэкэ тыьыынча.
Биьи бу бугун аванса ыллыбыт.
Сарсынны кунтэн улэ хайысхата арыый уларыйар.
Бугун базальт кэлэн объекка суекээтибит.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл. мел. 07.2012.

,,БЭЙЭН КУУСКЭР ЭРЭН.
Алексей Дьячковскай Дархан Уус
                             тыллара, мелодията.



1.    Эн тороппут кэпсээмэ дьонно—
Огон тус куннээги ологун,
Барытын бобо-хаайа сылдьыма,
Араастан куттуу, сэрэтэ сатаама!
        Дуугатын, санаатын алдьатыма,
        Кэскилин быhа санарыма!
2.    Эн тороппут кистээмэ бэйэн—
Ологун араас очурдарын
Дьин-чахчы олох хайдах баарынан
Кордор, уорэт, сырыт эн кистээбэккэ!
        Ол эрэн олус ачалаама,
        Бэйэн моойгор ытыннарыма!
3.    Эн, киhи олор бэйэн санаагынан
Дьылган устун бар сурэгин тылынан.
Дьон тылын тута ылынан иhимэ
Ис санаан тугу диирин эн киэр илгимэ!
        Дьон иннигэр иннэни эн кордоомо
        Коруон суога бэйэн иннигэр дулун сытарын!
4.    Эн киhи дьону холуннарыма,
Сурагы – садьыгы таргатыма,
Сиилээмэ, дьону – хобулаама!
Киhи кэнниттэн эн уохсэ хаалыма!
    Этэрдээххин эт утары сирэйгэ!
    Кэтэх санаагар хаалларыма!
5.    Эн киhи санаагын тугэримэ—
Олох араас очурдарыттан.
Ханнык да тугэннэ эрэлгин сутэримэ,
Бу сиргэ кордоо тус бэйэн эйгэгин!
    Иннин диэки эн дьаныhан дьулус!
    Уоhэни кэтээмэ -- бэйэн куускэр эрэн!


            Август/1999 г.

Алексей Дьячковскай Дархан Уус
                             тыллара, мелодията.



     ДУУhАБЫН ААЛЫМАН!
Алексей. Дьячковскай Дархан Уус
тыллара, мелодията.


1.    Мин кердуу сатаатым олоххо миэстэбин
Онно-манна бата сатаан, ону-маны гына сатаан.
Ол эрэн булбатым ис санаабар сеп тубэhэр сири --
Тереебут дойдубар теттеру теннен кэллим…
        Миигиттэн ыйытыман!
        Ханна тиийэн ким буолуохпун…
        Дууhабын аалыман!
        Санаабын ытыйыман!
2.    Хайдах эрэ берукутэ суох балаhыаньа5а киирдим,
Хайдах эрэ табыгаhа суох тубэлтэ5э тубэстим,
Хайдах эрэ сатамньыта суох сырыыны сырыттым,
Кимнэ эрэ иэскэ кимиэхэ эрэ еске киирдим!


3.    Сылдьыбыт сирдэрбэр кыайан олохсуйбатым,
Ол эрэн ейдеетум ханна тиийэн ким буолуохпун –
Хас биирдии киhи дьонно тус-туспа дьайыылаах,
Онтукатын таба тайанара туhалаах!



Октябрь/2000 г.
ДЬОЛЛООХ ДЬОКУУСКАЙ.


1.    Олуенэ еруспут ен-быйан сиригэр
Эриэккэс эркиннээх биэрэгин батыьа
Туерт уйэ теруттээх тереебут туелбэбит
Туймаада хочотун тутуллар тутаа5а
Уунэ сайда тур
Еруу чэлгийэ
             Саха салаллар саргыта
             Дьоллоох Дьокуускай дьоьуннук
             Кестуун киэркэйдин кэрэтик
             Тубустун тэтимник
2.    Биьиги барыбыт бу сиртэн быьалыы
Быьаарыллар ааьар кэлэр кэммит
Биир сомо5о санааны тобулуо5ун
Баьылыырга бу баай дойдубутун

3.    Эдэр саастаах бу мустар киинигэр
Эдэр ыччат эн эйэлээхтик сырыт
Сайдыы ыырынан эн сыаллаахтык барыс
Сокуон суолунан саталлаахтык сырыс.


16.06.09.
Алексй Дьячковский-Дархан Уус тыл., мел.

ДЬЫЛ КЭМНЭРЭ.

Алексей Дьячковскай Дархан Уус
тыллара, мелодията


Увертюра: Сахам сирэ барахсан
     Дьылын кэмэ дьиктитин,
     Кунэ туунэ тургэнин,
     Айылгата араагын.
1.    Самаан сайын утуетэ,
Сылаас салгын сумэтин,
Кылгас кэмнэ кундулуе,
Куйаас кэмин курэтиэ.
Припев:    Кундутуен, куп-куе5ун,
        Кэрэтиэн, кэмчитиэн.
2.     Кемус куhун кундулуе,
Куйаас сайын сумэтин,
Арай тула аранас
Айыл5анан арыаллыа.
Припев:     Кетерун курэтиэ,
         Чуумпуруо, чункуйуо.
3.     Кындыа кыстык кыhыммыт                        
Кырыа салгын тыыммахтыа,
     Кырпай кемус хаарынан
     Кырыс сири кемнехтуе.
Припев:     Оо,тыйыс, оо,чысхаан,
         Туманыан, тымныытыан.
4. Сандал сааспыт кэлиитэ
Сарыал кунэ эрдэлиэ,
Урун хаары суурайыа,
Уруйэлии сыыйтарыа.
Припев: Чыычаа5а чуопчаарыа,
     Ырыата ылланыа.

                


        23.02.05.


08.02 22:30
Алексей
Ырыалар
ЕРУСКЭ КЕРСУЬУУ


1.    Чэ эрэ до5ор, та5ыс, сытыма эн дьиэ5эр.
Сибиэьэй салгынна, сипсийэр сиккиэргэ.
Мутукча суугунун истиэ5ин – суол устун
Кутаа уот тыьыр5ас тыастарын.
    Саьар5а тахсыыта тура5ын эн эрдэ
    Балааккан ип-итии, салгын суох кун тахсан
    Киэн кумах, куех ерус сарыалга сыраллар
    Джунглига майгылыыр ует ойуур хоп-хойуу.
2.    Чэ отун уотта, буьар байанай бэлэ5ин.
Кунус кун сиэбитэ туун тириин аьыйар.
Кэ5э кыыл этэрин истиэ5ин туун супту
Сиккиэр тыал суугунас тыастарын.
ДЬЫЛ5АБАР МАХТАНАБЫН.


1.    Эн харахтаргар керебун
    Теленнеех тырымнас тапталы,
    Эн мессуеннэр [холуубун
    Кустук дьэрэкээн дьуьуннэрин,
    Эн мичээргэр керебун
    Дьукээбил дьиримнэс ооньуутун,
    Эн майгыгар холуубун
    Айыл5а сайынны кестуутун.
        Дьыл5абар махтанабын
        Эйиигин керсубуппэр
        Телкеттен кердеьебун
        Тапталбыт уостубатын.
2.    Эн суоххар хайдах эрэ мин
    Дууьам, санаам со5отохсуйар,
    Эн бааргар сургэм чэпчиир
    Сылаас салгын илгийэр,
    Хас хамсаныын, санарыын
    Кундутук кестер, иьиллэр,
    Эн суьуо5ун санатар
    Тапталбыт кутаатын уотун!

    К: C a F G
    П: C G F C
                            Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел-та.
                            08.12.02.

ДЬЫЛ5АБЫН ЫЙАРГЫТ ТУЬУГАР.


1.            Мин бугун кэлэн мунаардым,
            Бу олох бутуурдаах суолугар,
            Илин дуу ар5аа дуу барыахпын,
            Билбэппин мин санаам соругар.
                Арай мин унэбин эьиэхэ
                Уеьээни Урдуку куустэргэ
                Ханнык суол миэхэ5э септее5ун
                Дьыл5абын ыйаргыт туьугар.
2.            Дьон тэнэ олоруом буолуо дуу
            Кун сирин утуетун билэммин
            Биитэр ол сыдьаайар сулустуу
            Со5отох умайан туруом дуу.

3.            Бугун бу халбаннас олоххо
            Санаабын ситиьиэм буолуо дуу,
            Ис куолас этэрин истэммин
            Сеп суолу буларым буоллар дуу.

4.            Айан суолунан со5отох барабын,
            Айар аартыкпар арааьы керсебун
            Ол онон тыынабын мин кенул,
            Ол оннук буолла5а айылгым.

                                Алексей Дьячковскай-Дархан уус тыл, мел.
                                    18.05.06.


ЕССЕ ДА БИРИЭМЭ БААР.



1.    Эн киьи билэ5ин дуо?
Бу сиргэ Кун анныгар
Туохха ананан кэлбиккин
Бигэ суолун ханнатын
    Эбэтэр эн оло5ун
    Ортотугар кэлэннин
    Кэннигин хайыспытын
    Оруннаах хаалбатах
2.    Ол эрэн ессе эрэн
Хойутаан да5аны буоллун
Бириэмэ ессе да баар
Иннин диэки бараргар
    Сылдьыбыкка сыыс кестер
    Кердеебут куруук булар
    Аан дойду аьа5ас
    Ийэ сир иэнэ кэтит

Алексей Дьячковскай-Дархан уус тыл, мел.

12.05.02.

ИЙЭ, ЭЙИЭХЭ Э5ЭРДЭ.



1.    Ийэкэм – эйиэхэ э5эрдэ,
Утуе санаа утумэнэ,
Улэттэн ча5ыйбат куускэр –
Ис сурэхтэн сугуруйэн.
    Махтал буолуохтун эйиэхэ --
    Кун сирин кердербут киьиэхэ,
    Уерэххэ уерэттэрбиккэр,
    Угус сыра5ын биэрбиккэр.
2.    Бугун мин бэйэм олоххо
Бэлэм курдук эбиппин
Атахпар турарбар кылаатын
Теьуу куус буолар олохпор.

3.    Бочуоттаах улэьит этин эн
Утуе холобур буолбутун,
Ыстаал курдук доруобай буол
Махталым мунура суох мин.



24.02.10.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара


Бугун бар дьонно суду кун
Иллээх-эйэлээх буолууга
Тобулун биир тылы бары
Сепсеьун хас биирдии дьиэ5э,
Ейдеьен олорун бииргэ
Дьиэ ис тас боппуруостарын –
Быьаарын субэни холбоон
Улэ-хамнас баар буоллуннар
Хас биирдии дьиэ кэргэннэ
Харчыны анааран туттарга
Саталлык дьаьанын бары,
Иьит – муоста сууйуута –
Дьахтар улэтэ дьиэбэккэ
О5о – уруу да керуутэ
Танас сууйуу ас астааьын
Эмиэ киниэхэ сугуллэр.
Аны Кини эринээ5эр
Икки Бук урдук хамнастаах
Аны эр бэрдэ ардыгар
Аргылаан кэлэн хомотор
О5олоругар албыннаан
Хаппыайкалаах хампыатынан
Кундулээбитэ буолан быыьанар
Ол барыта оннугар туран
Сиэрдээх майгы сайыннын диэн
Кырдьык быьыы уксээтин диэн
Бу куну бэлиэтии керсуех.
Ейдеьуу суолун тобулуох.
Иллээх-эйэ куннэринэн!
Э5эрдэ буоллун эьиэхэ.


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
09.02 05:37
456
Ырыа
МАХТАЛ ЫРЫАТА

Өрө көтөҕүллээхтик, вальс темпатынан

Бу дьоро киэһэҕэ, доҕоттоор!
Бу дьоллоох түгэҥҥэ, дьонноруом!
Долгуйан бэлиэтиир кэрдиискэ,
Истиҥник санаһан ылыаҕыҥ.

Хос ырыата:
Чэй эрэ, чэй эрэ ыллыаҕыҥ,
Дууһабыт бу истиҥ иэйиитин.
Үҥкүүлээн, эргийэн ылыаҕыҥ,
Музыка алыптаах тыаhыгар.

Үтүөкэн үөрэммит кэмнэри,
Олоххо көрсүбүт түбүгү.
Күн көмүс саастарым кэмнэрин,
Кэпсэтэн, ахтыһан аһыаҕыҥ.
Хос ырыата.
Өлүөнэ эбэбит дуолана,
Будулҕан ол устар долгуна.
Дойдубут олоҥхо тойуга,
Куруутун саната туруоҕа.
Хос ырыата.
Ийэ сир барахсан салгына.
Халлааммыт күлүмнэс сырдыга.
Ыччаппыт олохпут кэскилэ,
Төлкөбүт инники эрэлэ.
Хос ырыата.
Сардаана сибэкки мичээрэ,
Алааска күөрэгэй ырыата.
Айылҕа эгэлгэ дьиктитэ,
Барыта олуһун кэрэтиэн.
Хос ырыата.
Бу күндү киэһэҕэ ыалдьыттаар,
Үөрүүгүт, көтүүгүт чыпчаала.
Сүрэххит алгыһын сылааһа,
Үйэлээх махталбыт буолуохтун!
Хос ырыата.
Хампа
09.02 05:49
123
Алексейга
Темата баар эрээри хоһоон тутула көстүбэт. Кэпсээн курдук. Хоһооҥҥор ямб, рифма диэннэри тутун. Санааҕын түһэримэ.
09.02 06:12
123
Алексейга
Дьонноруом эһиги күн ахсын
Дьолоохтук үөрүүнэн олоруҥ
Толкуйу, эйэни куруутун
Тутуһар буолуоҕуҥ мэлдьитин!

Манныкка маарынныыр курдук.. Өйдөөн көр эрэ. Хоһоон иннин кэннин. Мааарынныыр буукубалар. Салгыы кэтэһэ хааллыбыт.
15.02 17:56
Алексей
Нестандартнай хоьоонтон учугэй мелодия тахсар.
Через строку тэнниибин или икки бастакы тэннэр уонна уьус тердус строкалар тэннэр барытын суоттаан суруйа сатыыбын.
09.02 06:26
Алексей
Ырыалар, хоьооннор
КYhYН.    

1.    Куммут оргууй кылгаан эрэр
    Халлаан тымныы салгынырар
    Сирбит сыыйа тонон иьэр
    Хаарыан куох чараннарбыт
        Комус куьун Сахам сирин
        Алтан дьуьун симэх гынан
        Бугун эмиэ кимэн кэллэ
        Кындыа кыьын бэриэччигэ.
2.    Хаарыан куох чараннарбыт
    Хагдарыйан саьардылар
    Кыра тыалтан кыымы тамнаан
    Сирии сэбирдэх суулааннар

3.    Мутукчалар комнох буолан
    Кубулуйан хааллылар.
    Сыьыыларбыт сэтиэнэхтии
    Уостан, хатан бардылар.

4.    Котор кыптыый кынаттаахтар
    Коьон сутэн хааллылар
    Кыра хамсыыр харамайдар
    Саьан, бугэн эрэллэр.
        
5.    Арай бу курус кэмнэргэ
    Ситэн, буьан минньийэллэр
    Хара тыа5а, алаастарга
    Араас уктаах сир астара.
    
                        Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мелодията,. 08.12.02.



КYhYН.    

1.    Куммут оргууй кылгаан эрэр
    Халлаан тымныы салгынырар
    Сирбит сыыйа тонон иьэр
    Хаарыан куох чараннарбыт
        Комус куьун Сахам сирин
        Алтан дьуьун симэх гынан
        Бугун эмиэ кимэн кэллэ
        Кындыа кыьын бэриэччигэ.
2.    Хаарыан куох чараннарбыт
    Хагдарыйан саьардылар
    Кыра тыалтан кыымы тамнаан
    Сирии сэбирдэх суулааннар

3.    Мутукчалар комнох буолан
    Кубулуйан хааллылар.
    Сыьыыларбыт сэтиэнэхтии
    Уостан, хатан бардылар.

4.    Котор кыптыый кынаттаахтар
    Коьон сутэн хааллылар
    Кыра хамсыыр харамайдар
    Саьан, бугэн эрэллэр.
        
5.    Арай бу курус кэмнэргэ
    Ситэн, буьан минньийэллэр
    Хара тыа5а, алаастарга
    Араас уктаах сир астара.
    
                        Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара. мел. 08.12.02.



КЕМYС КYhYН 2.


        
1.    Сандаар сайын суттэ
Кэмчи кэмнэрэ
Куйаарбыт куннэри
Серуун солбуйда
Куех дьуhун кэ5иннэ
            Сыыйа самынна
            Аранас арана буолла айыл5а
            Кемус куhун эргийдэ.
                Тигинэс тыас уус намтаата
                Тутуу улэтэ аччаата
                Дьон оттоон бутэн тустээтэ
                Сир танастаан, сир астаата.
                    Бырдах, аьына суугуна,
                    Араас чыычаах ырыалара
                    Кетер хаьыыта, саната –
                    Самнан курустук иьийдэ
2.    Кемус куhун ыкса
Кыьын иннинэ
Саhарбыт сэбирдэ5и
Сиккиэр сиксийдэ
Ардах, хаар- хойунна
Сыыйа буруйдэ
Туртайар суор5анын сапта айыл5а
Кындыа кыьын эргийдэ.
    
                

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
10.09.10.



КЕМYС КYhYН.



1.    Эмиэ сана кун кемус куhун
Аранас чаран –
Сэбирдэхтэрин тамныыр тыаллыын
Саhарбыт сиргэ.
    Кетердер тус со5уруу кетен, кеьен
    Кэри-куру.
    Уу чуумпу, арай тыал эрэ иьиирэр –
    Халлаанна.
2.    Сарсыарда хаьын ирэн туман –
Кудэрик кетер.
Сэтиэнэх сыьыы, кемнех туьэн –
Хараарда тай5а.
    Бу курус дьикти тугэннэ дьон бары
    Уерэх, улэ.
    Ким эрэ дьикти алыпка ылларар –
    Тапталга.
3.    Таммалыыр ардах туннук ненуе
Хас да кун супту.
Тыалырар -- аны силлиэ буолан
Хаардаан да ылар
    Биир утуе туун кыс хаар туьэр
    Уллуйэн быыьа суохтук
    Эмиэ уьун тыйыс кыьын эргийэн
    Дойдуга.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
07.06.10


КЕРYСТYМ.



1.    Бу ыьыах туун ункуугэ керсе тустум эйиигин
Биьиги кэпсэтэбит олох туьунан арааьы
Уерэммит до5отторбут ханна, туох дьарыктаахтарын
Ыйытабыт, ырытабыт – эмискэ чуумпурабыт.
    Мин эйиигин адьас аахайбатах эбиппин
    Эн олус тупсубуккун, мин сурэхпин долгуттун
    Хап-хара харахтаргар сэмэй ахтыл5ан кестер
    Тэп-тэтэркэй имнэргэр, нарын таптал кистэнэр.
2.    Эн биьиги хаамсабыт – кун тахсыыта толоонно
Сэлэьэбит арааьы олохпут бытархайдарын
Куннээ5и кестуулэри, кердеех кэмнэри санаан кулсэн.
Ыйытабыт, ырытабыт – эмискэ чуумпурабыт.
    Эн миигин кере5ун ахтыбытты истинник
    Эн миигин кере5ун таптыырдыы мичилийэ
    Хап-хара харахтаргар сэмэй ахтыл5ан кестер
    Тэп-тэтэркэй имнэргэр нарын таптал кистэнэр.


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл. мел
09.02 06:40
123
Хоһоон
Биирдэ камандировкаҕа сылдьан ол дэриэбинэ оскуолатыгар сылдьыбытым. Онно биллэрии доскатыгар биир оҕо олоххо анаммыт хоһооно ыйанан турара. Ону ааҕан баран дьоҕурдаах оҕо эбит дии санаабытым. Ол хоһоону билигин умнубуппун. Ол эрэн иккистээн булан аахтахпына билэрим буолуо. Киһи киһи тус туһунан суоллаах, буочардаах, стииллээх, олоххо көрүүлээх.
09.02 12:54
Алексей Дьячковский-Дархан уус
ырыалар, хоьоьооннор
КЕРДYYБYН ОЛО5УМ ЫЛЛЫГЫН.
    
1.    Кердуубун оло5ум ыллыгын – Биир кене буотах

Иннибэр сыдьаайар сулуьум сырдыга.

Саьар былыт ненуе сутэр. Мунчааран саараан туран.

Бай5ал, очуос, чыпчаал – Туун барыарар.

Харана суол кестубэт – Ис куолас ыйар.

То5отун билбэппин – тай5анан барабын – Дьыл5ам ынырар.


2.    Алгыыбын арыт мин айаммын – Биир кэмник бардын.

Кэннибэр хааллыннар олох очурдара.

Быьар былыт кунум уотун. Мунчааран саараан туран.

Ардах, этин, сиккиэр – Уот, ча5ыл5ан.

Халыйар – суол курулгэн – Ис куолас ыйар.

То5отун билбэппин -- тай5анан барабын – Дьыл5ам ынырар.

17.07.11.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл., мел.



КИhИ КЫРДЬЫГА.
А. Дьячковскай Дархан Уус
тыллара, мелодията.


1.    Сиргэ баар көстүү барыта кэмнээх кэрдиистээх --
Күн киирэр, күн тахсар олох сал5анар!
Тостубут лабаа оннугар лабаа тыллыбат,
Киһиэхэ ааспыт кэмнэрэ хаттаан эргийбэт!
        Дьол-соргу сөбүлүүр кубулуйбаты,
        Дьон-сэргэ туһугар толугун уурбуту,
Дьыл5а хаан дуоһуйар дьарыга дьон оло5о!
Эт-хаан куруутун мөккүһэр өйдүүн-санаалыын!
2.    Орто дойду дьайыыларыттан күүстээхтэрэ тыл!
Ис куолас киһи санаатын кэтэ5эр сылдьар—
Кинини биһиги ардыгар ылыммаппыт,
Онтубут кэлин охсуулаах буолар!
    Эн киьи олор бэйэн санаа5ынан
    Хас хардыыгын хаам -- дууьан ыйыытынан,
    Эн дьолгун булун – сүрэх этиитинэн,
    Тус эйгэ5ин тал – табатык тайана.
3.    Эн киьи баай-дуол туьугар талаьыма,
Сирэйэ-хара5а суох дьон көлөьүнүн мэңиэстимэ!
Ба5ар бар дьон хара5ын эн бүгүн баайыан!
Онтон айыылар харахтарын далыттан саьыан суо5а!
    Сэт-сэмэ ситиьэр себүлээбэтин--
    Эрдэ дуу, хойут дуу эн ону ейдүөн…
    Бэйэ5ин дьонтон үрдүктүк сыаналаама!
    Барыта быстах ааьыа дии эн санаама!


                                07.03.97.


Киьи кердуур бу сиргэ суолун,
Оло5ун сурун суолтатын.
Хас биирбит дьыл5ата атын.
Ис туруга ейе-санаата.
    Ким баай, чел, дьол олохтоох.
    Барытын диринник ейдуур.
    Билиитэ-керуутэ угус,
    Саталлаах санаалаах, сайдыылаах.
Керус куннун эн бииргэ буолан,
Аргыьы булан аартыккар.
Ол буолар холумтан, анал…
Сир тегурук ньуурун эргиирэ.

Сиэрдээх санаа кун айыы дьонун
Муударай суола буолуохтун.
Уус мындыр саталын курдук,
Дьон сыьыана бииргэ ыбыстын.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара


КОНYЛ.


1.    Кенул санаа мин сурэхпэр
Баьыйар бары былааны
Ке5ул санаа кей ке5утэр
Бутуйар бигэ быhыыны
Халбас харата хардыылар
Холус холумтан хатыылар
Табыллыбатах та5ыллар
Тубэhиспэтэх тугэннэр
Таннары тарпыт ол сыллар
Туннэри ыппыт ох тыллар
Онтон ыла оспот баастар
Ытарчалыы ыга ылбыттар
    Ол эрэн 2р кенул санаа баhыйар
    Ол онно 2р ча5ыл сулус угуйар
     Кенул кундугуен
     Кемус курдуккуон.
2.    Булуом дуо мин бу сиргэ
Бар дьон кердуур дьоллорун
Билиэм дуо кун ый сырсар
Буур5атыттан босхолонон.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл мел
06.01.10.

КУТААНАН КУОДЬУЙЭР МИН КУТУМ.


1.            Күн сирин урдугэр дьылга хаан ыйда5а
            Мин сурун телкебун мун чорон олоххо,
            Утуетэ убэ суох бэйэни бааланан,
            Дьон тэнэ дьол туьун тумуллаан тумнарга –
                Ол эрэн мин кенул сурэхпэр, санаабар,
                Уьуутуу умайар улуукан уйул5ам,
                Күүркэйэ күедьүйэр кутаанан мин кутум,
                Сырылыы сыдьаайар ыраа5ы ыралыы.
2.            Дьон тылын сүрэххэ чугастык тутарга
            Дьон туьун, майгытын курдары керерге,
            Дьон толуу санаатын харахтан таайарга,
            Дьон теьүү үгэьин үтүетүн ейүүргэ,

3.            Муунтуйар кэмнэрбэр хоьоонноон уоскуйан,
            Хараастар санаабын таьааран дуоьуйан,
            Кун сирин оло5ун ырыанан хоьуйар
            Аналлаах кэллэ5им бу орто дойдуга.

4.            Мин хоргус сүрэхпин күүс санаа самнарар,
            Мин кэнэн дууьабын кыым санаа куедьутэр
            Мин уран уйгубун уьун суол угуйар,
            Мин кутум кытыастар чыпчаалга талаьар.

                                    29. 04. 06.
Алексей Дьячковский-Дархан уус                                    
                                                                                        
КУЬУННУ ТУУН.


1.    Куьунну туун кетут курус
Сэбирдэ5и сикит ыс
Кемнеххунэн кемен кебут
Сирдээ5и силиги сап
    Саьара сандаарыый дуу
    Самнархай сыьыы
    Сатара саьарыый дуу
    Сэмнэххэр саьыый
2.    Куьунну туун ча5ыл сулус
Сандаара сыдьаайа тык
Дьиримнии дьуруьуй дуу
Дьукээбил дьураайа сыый.

К: e a e / a e H e // D 7 //
П: G h C D //

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл. мел.
            
            
КЫАЙАН КЭПСЭЭБЭППИН.
Алексей Дьячковскай-Дархан Уус
тыллара.

.
Кун сиригэр эйиигинэ суох хайдах олоруохпун мин сатаан санаабаппын
Аан дойдуга соготох тапталбар иhирэх иэйиибин кыайан кэпсээбэппин.
Эн мин диэки хара харахтаргынан хайыhаннын нарыннык кордоргун,
Эн мин диэки имнэргин тэтэрдэннин илиилэргин истинник ууннаргын.
Эйиэхэ этиэгим тапталым тырымнас тылларын,
Эйиэхэ инэриэм мин ырыам иhирэх иэйиитин.
Мин билбэппин эн кими таптыыргын, кимтэн ойор кунун куорэйэн тахсарын,
Сэрэйбэппин эн кими саныыргын, сурэххэр кистииргин, сэмээр кэтэhэргин.
Эн мин диэки хара харахтаргынан хайыhаннын нарыннык кордоргун,
Эн мин диэки имнэргин тэтэрдэннин илиилэргин истинник ууннаргын
Чагылхай сулуhу чыпчаалтан туhэрэн симизгим,
Курулуур куну мин курэтэн эйиигин киэргэтиэм.
    
    
    13.09.03.


КЫАЙЫЫ КУНЭ.



1.Бу кыайыы кунэ – эhиэхэ5э э5эрдэ –
Ол улуу куну уhансыбыт дьоннорго.
65 сыл –ол кунтэн ыла ааста
Харах уутунан тумуктэммит ол кунтэн!
    Ол онтон элбэх ийэ кууппуттэрэ,
Ол онтон биир да уола эргийбэтэх
    Оо, сэмээр эрэнэрэ, кэтэhэрэ,
    Ыар санаатыттан бутэй эрэйдэнэ
2.Бу мустан туран – кыайыы кунун айхаллаан,
Ол умнуллубат, санаа да баппат сылларын,
Ол эрэн биhи – билбэппит эппитинэн,
Ол ыар санааны сэрэйэн-курутуйан –

3.Ол туерт сыл этэ – ким туохха тубэспитин –
Хантан билиэний ол ымпыгын-чымпыгын
Ол туерт сыл этэ – ким тугу санарбытын –
Ол елуу ситэн – салгынна инэрбитин!

4.Ол этэ иэдээн – сир, халлаан ыар ньиргиэрэ
Уот, сырсыы, хаhыы, тыын харбас хапсыы cыллара
Ол этэ туох да суут-сокуон, сиэр суох сонор –
Быдьар былаас да, бардам бе5ех естеех!

К: DmGmADm/ B,F,Gm,A,Dm/
П:GmDm,F,C,A,Dm,B,F,GmA,Dm/.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл, мел.
06.02.10.


КЫРАТТАН СА5АЛАА.


1.    Мин хаhан да сепсеhуем суо5а
    Миэхэ этэр тылларгар а5а
    Итэ5эстэрбин була сатыыгын
    Уьулуччуну булгу ирдиигин!
        Ол эрэн эн ейдее, итэ5эй!
        Бу кестер уеhэ урун куммут,
        Кетер-суурэр, уу, Тула айыл5а –
        Эмискэ баар буолан хаалбатахтар!
2.    Ескетун бу бутуурдаах кэмнэ
    Муна-тэнэ сылдьаннын биирдэ –
    Хойутаан буоллун бу талбыт суолгун
    Тэтимник бэрт кыраттан са5алаа!
        Куораттар биирдэ баар буолбаттар,
        Куех тыа сиртэн силис тардар,
        Кетер-суурэр сыыйа улаатар,
        Сибэкии сир сиигиттэн ситэр!

К:АmDmE,Am/, AmDmE,C/, AmDmE,F,E,Am/.
П:    DmAm,CEAm/. DmAmFEAm/.            
            Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл. мел.


КЫСТЫК ХААР.



1.    Кемус куьун эрдэлээн эргийдэ,
Куе5ун кыйдаан самна саьарда,
Кемнех туьэн тиит тыа хараарда,
Кестер – курус, тутах хартыына.
    Бугун мин эрдэлээн турдум --
    Туннукпун арыйдым – соьуйдум,
    Кыстык хаар уллуйэ туспут,
    Кыьыммыт эргийбит – хомойдум.
2.    Манан хаар туьэн кыыдамнаата,
Кунтэн кун ахсын уллэ уллуйдэ.
Куммут эмиэ кылгаатар кылгаата.
Халлаан уьун, хара тууннэрэ!
Саха сирин хомурах хаара,
Yллуйбут, буруйбут – тон сири.
Чысхаан дьыбара тыйыьа --
Кырыанан кыьайа чараны.


КЫЬЫН 2.



1.    Кыьын кэллэ сыл тумугэр – хара сир саьар
Бу тымныыттан, тыйыс тыынтан – кыс хаар анныгар
Кун кылгаата, туун уьаата – хотугу тууннэр,
Сандаар сулус суьумугар – дьукээбил суурэр
    Кэрэтиэн бу манан хаарбыт – халыйан сытар
    Сыьыылары халын хаанан харайан хайар.
    Куйаар халлаан ыраас салгын сытынан тыынар
    Хойуу туман, чысхаан дьыбар кун кыымын сабар
2.    Сахам сирин айыл5атын ураты кэмэ
Уьун кэмнэ – а5ыс ыйга сал5анар тугэн
Улуу ерус халын мууска буруллэн бугэр
Сырыы суола бары сиргэ – арыллан кэлэр.


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
23.11.07.


КЫЬЫННЫ АЙАН.


1.        Тыйыс кыьын кэллэ –
        Чысхаанынан тыына,
        Курус сир сууланна –
        Кыс хаарынан кыыьа.
            Арай мин тымырбар –
            Кутум-сурум куурэр,
            Куот санаа куодьуйэр –
            Сана айан куутэр.
2.        То5ус ый устата –
        Тоноро-хатара,
        Бу кэм миигин сирдиир –
        Сыл аайы сана5а.

3.        Бу эмиэ турабын –
        Саарбахсыйа саныы,
        Ол эрэн талабын –
        Мин ыраах айаны.

4.        Костубэт миэхэ5э –
        Кэлэр кэм кэскилэ,
        Туох куутэр биллибэт –
        Толлон ылабын мин.

5.        Эрэн эн миэхэ5э –
        Эргиллиэм эйиэхэ,
        Элбэх тыл эппэппин –
        Эьиилгэ диэритин.

                    29.07.06. Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.


КЫЬЫНЫ АТААРЫЫ.

Саас кэллэ бугун кыьыны атаарыы.
Уеьэттэн кун тыгар – тыал балаьалаан урэр.
Музыка тыаьыыр дьон «Эбээ5э» мустар.
Бэьиэлэй кун са5аланар.
Туелбэнэн араас курэхтэр.
Сыар5алаах атынан кэлэллэр
Сорохтор байаан ырыа до5уьуоллаах.
Кэлэллэр э5эрдэлэьии кулсуу-салсыы.
Кулуулээх сыанка, ырыалаах кэнсиэр.
Кердеех-нардаах курэхтэьиилэр.
Салаасканан куерэ-ланкы сосуьуу,
Кууллаах отунан охсуьуу -- куулу кэтэн ыстаныы,
Ке5устэринэн тутуьан пааранан сырсыы.
Тонуу хаарга сыыллыы, мас хайытан уот оттуу
Массыынаны соьуу, канат тардыьыы.
Остуолба5а тииннии ыттыы.
Ас-уел атыылааьын –учугэй аска курэх.
Байаанынан ырыа-ункуу э5эрдэ ырыалар
Ностальжи музыканан ункуу-битии
Ат суурдуунэн тумуктэнэр бу кун
Уонна кыайыылаах туелбэлэргэ бириис туттарыы

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара


КЭККЭЛИИ ЭЙГЭ5Э!


1.    Иэгэйэр икки атахтаах
    Иэрийэр о5о сааьыттан
    Иэдэйэр тиьэх кэмигэр
    Диэритин оло5о са5ыллар.
        Ол эрэн хас биирбит
        Толкото тус –туспа
        Оло5у коруутэ
        Санаата чин атын.
2.    Бар дьоннор барыта Биир сиргэ
Бу баарбыт ол эрэн ким билэр—
    Барыта таабырын! Биллибэт.
Туох куутэр – дьыл5атын ыйаа5ар
        Сир араас муннугар ким
        Ким ханна сылдьара?
        Туох ойдоох, санаалаах –
        Туох, ханнык дьыл5алаах?!
3.    Ким эрэ дьон тэнэ,
    Ким эрэ дьол тула,
    Ким эрэ борунуй
    Толколоох буолла5а.
        Ол курдук биир сиргэ
        Бар дьоннор дьыл5абыт –
        Кэккэлии эйгэ5э
        Хайдыьар буолла5а!
4.    Дьукаахтыы дьоннунуун
    Дууьа5ыт тус – туспа,
    Санаалыын – оноолуун,
    Сыьыанныын, олохтуун!
        Ол курдук биир дьиэ5э
        Сэсиэттии олорон –
        Кэккэлии эйгэ5э
        Олорор курдукпут!
        
                Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
                04.05.05.


    
КЭЛИЭН ДУО ЭН?        
                            
1.    Кэлиэн дуо эн дууьам дуораана. Аптаах абыланнынан.

Миигин угуйаннын – Тыынар салгыным суегэйэ.

Хара уоттаах харахтаргар – биэриэм мин олох бары,

Аныам бары саталбын тумэн. Ыра санаам.

Кэлиэн дуо эн дьыл5ам суолун – киэргэтэн симээн –

Оо, сулуьуом.


2.    Кэлиэн дуо эн уйгум умсуура – Сулустуу сыдьаайаннын.

Хара чуумпу тууннэ – кистэл ыллыкпыт устунан.

Се5е керуем кемус уоттуу. Билиэм эн кэрэ кэрэ.

Нарын намчы мессуеннун уерэ – ыра санам.

Кэпиэн дуо эн, дьыл5ам суолун – киэргэтэн симээн.

Оо, сулуьуом.


3.    Кэлиэн дуо эн санам до5оро – куьун тыал сиккиэригэр –

Миигин уоскутаннын -- хатын сэбирдэ5э туьэр

Кэри куру бу куннэрбэр. Сааскы сибэкки ууммэт.

Курус кэмнэ аналбын куутуем – ыра санаам.

Кэлиэн дуо эн дьыл5ам суолун – киэргэтэн симээн
Оо, сулуьуом.
31.08.2011.
Алексей Дьячковский-Дархан уус        

                
КЭРЭ АНАР КУНУНЭН.

Сааскы ча5ылхай кун – сылаас салгын уердэр.
Тыйыс кыьыммыт ааспытын бигэргэтэ.
Э5эрдэ эьиэхэ – эьиэхэ кэрэ анардарга.
Аан дойду нарын куоларын кунунэн.
    Букет сибэкки бэлэх тутан
    Дьоллонор сулустаах кэмнит.
    Бугун эьи уерэр куннут.
    Элбэх э5эрдэ тутанныт.
Бу кунтэн эьи куутэ5ит, туох эрэ олус сырдыгы,
Таптыыр киьигит бэлэ5ин таабырынныы кэтэьэ5ит.
Сырдыгы, дьиктини, тапталы, кэрэ киэьэни,    
Киинэ кэнсиэр, ункуу -- эьиэхэ ананар.

Эьи мааны майгыгыт, Сырдык, сытыы санаа5ыт
Урдук таьым билиигит, дьыала5а дьулуургут
Кэрэ нарын кыраьыабай кестер дьуьуннут
Минньигэс мичээрдээх мессуеннут биьигини уердэр.

Ба5арабыт эьиэхэ бары утуену, кэрэни,
Тус олох, улэ ситиьиитин, ыраас тапталы.
Кыраьыабай, эдэр доруобай буолун,
Сааскы кунтэн сырдык сыдьаайданын.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара


КЭТЭЬИИЛЭЭХ КЭРЭ КЭМ.


1.        Сайын кэллэ, Сахам сирэ –
        Мутукчанан дыргыйа,
        Хатын чаран тыллан эрэр –
        Ып-ыраас сэбирдэ5э.
        Айыл5аны абылыыр да –
        Куп-куох кэрэ дьуьунэ,
        Араас чыычаах ырыалара –
        Иьиллэр дьуруьуйэ.
            Куйаартан кулумнэс кун
            Куйааьынан кутаалана
            Куутуулээх тугэн ууннэ,
            Саха дьоно ыьыах ыста
            Сана сайын са5аланна
            Кэтэьиилээх кэм кэллэ.
2.        Нуол сирдэри, кытыллары –
        Долгуран от буруйдэ,
        Куох кырдалы, сыьыылары –
        Сибэккинэн симээтэ.
        Кыраьыабай, кэрэ кыыстыы –
        Тубуста тула бары,
        Кэтэьиилээх кзммит кэллэ –
        Сахам сирин сайына.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел.
2008.


МАННАЙГЫ ХААР.





1.    Кэллэ бугун кемус куьун.
Айыл5а аранас –
Сэбирдэ5ин сиргэ ыьан
Сайынныын ара5ар.
    Кетер ааьар –
    Со5уруу турунар
        Кэри куру айыл5абыт
        Хьыннар кэнниттэн
        Хаьыс кунун ардах туьэр?
        Маннайгы хаар туьэр!
2.    Кэллэ бугун кылбаа кыьын
Маннайгы куннэрэ
Манан хаарын сиргэ ыьан
Кичэллик уллуйэр
    Онон бутэр –
    Куех сыьыы буруллэрэ.
        Кэрри куру айыл5абыт
        Хаар халынаан иьэр
        Хаьыс кунун хаар кыыдамныыр?
        Астыйан тымныйар!


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл, мел.
11.10.09.


МАХТАЛ
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара уонна мелодията

1.    Мин олох киэн аартыгар уктэниэхпиттэн ылата
Син онно манна киирэ тахса сылдьан бу
Соруммут соруктарбын син ситиhэн иhэбин
Дьонтон ордук итэгэс бэйэбин санаммаппын
Махтанабын онно барытыгар
Куус комо буолбут тороппуттэрбэр
Уустук да буоллар мин бага санаабын
Болгомтого уурбуккутугар
Хомоппут хоргуппут кэмнэрбэр
Киэр хайыспатаххытыгар
Уустуктары корсубут куннэрбэр
Субэ ама буолбут дьоннорбор
2.    Ол эрэн олохпут иннин диэки устан иhэр
Миигин оссо да араас соруктар куутэллэр
Атахпар оссо да тура иликпин дии саныыбын
Сыалым ситэригэр Урдук куустэр эhиэхэ унэбин
Махтанабын ааспыт кэмнэрбэр
Куус кудэх укпуккутугар
Оссо да мин бага санааларбын
Олоххо киллэрэ тураргытыгар
Махтанабын ааспыт кэмнэрбэр
Куус кудэх укпуккутугар
Оссо да мин ыра санааларбын
Кынаттыы тураргытыгар!

Февраль/2001 г.



МИН САНААЛАРЫМ.
А. Дьячковскай-Дархан
Уус тыллара, мелодията


1.    Мин саныыр санааларым –
Куох кыырай халлаан куйаарын
Тугэ5инэн тилийэ котуохтэрин,
Ол сырдык куннэ тиийиэхтэрин!

2.    Мин саныыр санааларым –
Бу орто дойдуну одуулуохтарын
Араас дьуhуннээх оhуордарын,
Кичэллээхтик ойуулуохтарын!

3.    Мин саныыр санааларым –
Куhунну харана тууннэргэ
Ол сырдык умайар сулустары
Ситиэхтэрин куйаарга!

4.    Мин саныыр санааларым –
Умуллубат уохтаах ол сырдык кунтэн
Сир тугэ5ин очурдарын –
Сытыытык курдары коруохтэрин!

5.    Мин саныыр санааларым –
Бар дьон хара5ын уота
Корбото5ун коруохтэрин
Кыырайга котуохтэрин!



Июнь/ 2000 г.



















ТУОРА ТУРУМА!
А. Дьячковскай-Дархан
Уус тыллара, мелодията



1.    Эн кими да5аны --
Хаhан да кэтээмэ!..
Эн кимтэн да5аны –
Тутулуктаах буолума!
    Ылсар-бэрсэр билинни кэмнэ ирдэнэр.
    Кыа5а суох буоллаххына бу суолтан сы5арый!
    Атын ыырга кордоо тус бэйэн эйгэ5ин!
    Суолу туора турума!
2.    Эн кимнэ да5аны –
Хабала5а кииримэ!
Эн кимнэ да5аны –
Хабар5а5а турума!
    Ылсар-бэрсэр билинни кэмнэ ирдэнэр.
    Кыа5а суох буоллаххына бу суолтан сы5арый!
    Атын ыырга кордоо тус бэйэн эйгэ5ин
    Суолу туора турума!



Август/ 2001 г.
            


Мин испэр тугу эрэ чууйэбин,
Дууьам туох эрэ сырдыкка талаьар.
Сурэ5им чункуйар, муунтуйар.
Кетен тахсыахтыы мунньуллар – ыра санаа.
    Эр хааным оонньуур.
    Мэйиибин кэйиэлиир.
        Дууьам долгуйар эйиигин кердербун,
        Санаам сырдыыр, сурэ5им ме5уттэр
        Санарар тылларым туманна кетеллер.
        Сирэйим кытарар, уотунан умайар.
Эн уоскун уураан эрэ этиэ5им.
Дууьам туох эрэ кистэлэн санаатын.
Хара5ым хатанар хараххар.
Керер минньигэс мичээргин – эрэл санаа…
    Эр хааным киирэр.
    Тапталбын этэбин.
        Дууьам долгуйар эйиигин кердербун,
        Санаам сырдыыр, сурэ5им ме5уттэр
        Санарар тылларым туманна кетеллер.
        Сирэйим кытарар, уотунан умайар.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара

1.    Мин олох устун барабын со5ото5ун.
Ол онно мин айанныыбын араас сирдэргэ.     
Ол онно мин улэлиибин араас улэни.
Ол онно мин алтыhабын араас дьоннордуун.
    Кыhынын уерэх, культуура.
    Сайынын халтура.
    Манна куруук напряженка –
    Олус сылайа5ын.
     Киэьээ кэлэн гитаранан ыллаан мин чэпчиибин.
     Ырыа ненуе мин таабырын оло5у кэпсиибин.
2.    Мин суолум устун барабын со5ото5ун.
Ол онно мин керсебун араас тугэннэри
Сайын тугэн кеhуннэ да балыктыы барабын.
Айыл5а5а сылдьарбын олус себулуубун.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара

НАМ СИРЭ.
Алексей Дьячковскай – Дархан
Уус тыллара, мелодията.


1.    Yс уйэ устата уескээбит,
Yс саха теруе5э тэнийбит,
Yс улуус тулалаах тумула,
Yс хочо хотунтан хотута.
        Сахабыт сирин киининээн сиэттиhэ,
        Саргылаах санаабыт, тердубут силиhэ,
        Элиэнэ эбэбит энсиллэр биэрэгэ,
        Энсиэли хочото – дойдубут биhиэнэ!
2.    Бу сиргэ биhиги былыргы
Кэмнэрбит салгынна иннэ5э,    
Бу сиргэ биhиги быйылгы
Куннэрбит кэскили тустуе5э.
        Бу сана сокуон, уустуктаах уураа5ар,
        Бэйэни салайыы кэмнэрэ кэллилэр.
        Сатарыы сайдарбыт туhугар турунуо5ун,
        Саналыы дьаhалбыт олугун тутуо5ун!
3.    Нам сирин бар-дьоно эн дьулус—
Yерэххэ, улэ5э, эргиэннэ,
Бу курэс былдьаhык кэмнэргэ—
Оччо5о олоххун тупсарыан!
        Нам сирин кэнэ5эс кэмнэрэ биhиэхэ…
        Суолбутун септеехтук солонуох.
        Тутууну тэнитиэх, саргыны ханатыах,
        Сахабыт сирин сайдыытын уhансыах!



16.03.05.


ОЛ ЭРЭН!


1.    Кун сиригэр дьон бары кордууллэр
    Ким хайдах ойдуурунэн – дьолу-соргуну –
    Ол эрэн дьин-чахчы олоххо соро5ор
    Уурбут-туппут курдук буолбат!

2.    Тун былыр са5аттан – баччаанна диэри,
    Дьон-сэргэ охсуьар тэн быраап туьугар,
    Ол эрэн дьин-чахчы олоххо дьон бары –
    Сомо5о санаалаах буолбат!

3.    Санаа5ар сонмут ыра санааларгын
    Сатаан сиппэккэ халтайга хаама5ын,
    Ол эрэн дьин-чахчы олоххо ардыгар –
    Ыра санаан туолбакка хаалар!

4.    Эн корсо5ун оло5ун суолугар
    Yоруу-котуу, кыьал5а да кэмнэри,
    Ол курдук дьин-чахчы олоххо хонууну
    Туоруур курдук судургу буолбат!

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл., мел.
11.2000г.



ОЛО5УМ КИЭРГЭЛЭ БУОЛА5ЫН.
Алексей Дьячковскай-Дархан
Уус тыллара, мелодията


1.    Эн миэхэ олус да кэрэ5ин
Оло5ум киэргэлэ буола5ын
Эйэгэс мичээргэр керебун
Кун сирин симэ5ин барытын.
    Хап хара, сэмэй харахтаргар
    Ып-ыраас таптал кыыма кестер,
    Эн уhун субуллар суhуо5ун
    Санатар cып-сылаас сиккиэри.
2.    Нап-намчы эн быhыын-сэбэрэн
Тапталга угуйар, умсугутар,
Эн мэлдьи мует курдук мессуенун
Мин туунну тууллэрбин уйгуурдар.

3.    Эн бааргар мин сургэм чэлгийэр
Уйулгам уйадыйа убанар,
Эйиэхэ долгуйа серуестэр
Сурэ5им сылаастык нуелуйэр.

4.    Хас биирдии хамсаныын, санарыын
Кундутук да кестер, иhиллэр,
Эн суоххар мин дууhам, мин санаам
Чункуйар, муунтуйар, хараастар.



22.03.03.


ОЛОНХО ООННЬУУЛАРА.


1.        Самаан сайын саната,
        Сахам сирин ыьыагар,
        Эр бэртэрэ мустаннар,
        Эрбии битии хапсыстылар.
            Олонхо оонньуулара,
            Обугэ угэстэрэ,
            Куон корсуу куус курэгэ,
            Эдэр ыччат эрчимэ
            Буулага боотурдара,
            Бастыны былдьаьаллар.
2.        Хабырдар хапсыьаллар,
        Холлорун холоьоллор,
        Быьыйдар сырсыьаллар,
        Биэтэги былдьаьаллар.

3.        Обугэ угэстэрэ
        Утуогэ угуйуохтун.
        Саха дьонун саргылаах
        Санаатын сомоготун.


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл., мел.
27.02.06.


ОЛОХ ДИЭН ТУГУЙ?


1.    Ким миэхэ этиэй, -- олох диэн тугун –
    Колуонэттэн-колуонэ солбуйсан иьиитэ,
    Кэм-кэрдии, дьон-сэргэ хамсааьынын дьуорэтэ,
    Суут-сокуон, дьаьал-уураах уларыйыыта --
        Олох хардыыта, кэм ирдэбилэ оннук буолла5а,
        Сайдыы сүүрээнэ, тэтим тургэнэ оннук буолла5а!
2.    Олох диэн тугуй? Соруктартан турар –
    Онно хоруйдууллар бириэмэ уонна дьыала.
    Баар барыта баранан ардыгар уйа5а уу киллэрэр –
    Барар сир ба5ана уутэ, кэлэр сир кэлии уутэ буолар –
        Соро5ор суолуң сап са5аттан са5ыллар,
        Ардыгар ааның арыччаттан арыллар!
3.    Ким эрэ олорор бэйэтин туһугар,
    Ким эрэ дьыл5атын аныыр дьон-сэргэ кыһал5атыгар.
    Ким эрэ урдуккэ, чыпчаалга тахсан талыллар,
    Ким эрэ сокуону кэһэн көңүлгэ бырааба быстар –
        Бар дьоннор бары бардам быһыыны быра5ыах!
        Эдэр дьон биһи – кырык санааны самнарыах!
4.    Ким эрэ дьоллоох, ким эрэ сордоох,
    Ким эрэ до5оттордоох, ким эрэ со5отох.
    Сатабыллаа5а – ол үүнэр-сайдар,
    Судургу өттө – күлүккэ хаалар –
        Саха саңалаах – санааны сомо5олуох
        Сытыы кэмнэргэ – сокуонунан суолланыах
5.    Ким эрэ чопчу сыаллаах, ким эрэ ээл-дээл сылдьар,
    Ким эрэ мунар-тэнэр, ким эрэ булар-талар.
    Ким эрэ олуһун байар, ким ытыһын тоһуйар,
    Ким эрэ быата тардан – иин түгэ5эр түһэр!
Сиргэ түспүт сэрэбиэй, окко түспүт оңоһуу оннук буолла5а,
        Дьыл5а ыйаа5а, төлкө түөрэ5э оннук буолла5а!



                            Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл., мел.
                            17.07.00.


ОЛОХ – ОРУННААХ ООННЬУУ.



1.    Орто дойду оло5о – оруннаах оонньуу,
Киьи киьиэхэ сур – адьыр5а кыыл:
Эбэтэр эн сиэмэххин, эбэтэр сиэртибэ5ин.
Бэйэ-бэйэни бары – туьана сатыыбыт.
    Хардыылыа5ын иннинэ – тула5ын ырытан кер,
    Хамсаныа5ын иннинэ – Туруккун ырытан кер,
    Санарыа5ын иннинэ – тылгын ыйааьыннаан кер,
    Хапсыьыа5ын иннинэ – куускун ейгер холоон кер.
2.    Ханна да5аны баран, тугу да5аны гынан --
Эн син биир куотуон суо5а олох очурдарыттан,
Эйиигин сэниэхтэрэ, эбэтэр эрэниэхтэрэ,
Эбэтэр ытыктыахтара, сорохтор естеьуехтэрэ.
        
3.    Алдьатар-кээьэтэр судургу – онорор уустук,
Былдьыыр-талыыр кэбэ5эс – булартан талартан,
Толкуйдаа5а туьанар, кентерук – ночоотурар.
Ол эрэн сайдыы тахсар – ей-санаа охсуьуутуттан.
    Хас киьи эттэ5ин аайы – себулэьэн иьимэ!
    Тугу саныыргын барытын – айахтатан иьимэ!
    Бэйэн билбэт дьыала5ар – кыттыьа сорунума
    Хас хардыыгын толкуйдан сыыьа халты онорума.
    Бу сиргэ ааспыт хатыыламмат.
    А5ыйах тыл амтаннаах – угус тыл сымсах
    Кичэллибит уйэлээх, баламат – быстах,
    Сымыйа тылтан хостонор – тиьэ5эр кырдьык,
    Утуе санаа тумугэр -- са5ыллар сырдык.
    Бу сиргэ тутуллубут таах хаалбат.


09.03.99.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл. мел.




Олох очура о5устун?!...
Санаа5ын олус туьэримэ.
Бу тугэни толкуйдаа –
Эргитэннин эн санаа.
    Туьалаахтык тобулан –
    Атынынан эргитэн,
    Саталлаахтык туьанан
    Тупсарыый дуу тугэни.
Сурэх эрэлэ кэлэргэ
Бугунну куну уьатыма,
Бу тугэни киэр кыйдаа,
Кэлин саныан сонньуйа.

            Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
            07.10.2013.



1.    Олох очурдара баттыыллар санаа5ын
Быьаарын барарга, илиигин утары уунан – дьыл5а5ар.
Пр:    Санаар5аама самныма.
Дьулуьууй дохсуннук дапсыйан
Харса суохтук хоодуот хааннын оргутан
Саталлаах санаанан соргулаах соруккар сирдэтэн.
Пр2:        Айыылартан алгыс ылан.
Айаннаа эн аартык устунан.
2.    Харах харалара кереллер ыраа5ы.
Турукка киирэ5ин, кердуугун теленнеех телкеттен -- кырдьыгы.

3.    Дьаьал дьайыытынан, сылдьыма санньыаран.
Дьон тылыттан та5ыс, кетууй дуу куйаары кэрийэ – кенулгэ.

Т: Cm
K:Пр: Am F Dm E
Пр2: Am C Dm Е
Алексей Дьячковскай --
Дархан уус тыллара, мел.
24.10.2013.



1.    Олох очурдара баттыыллар санаа5ын
Быьаарын барарга, илиигин утары уунан – дьыл5а5ар.
Пр:    Санаар5аама самныма.
Дьулуьууй дохсуннук дапсыйан
Харса суохтук хоодуот хааннын оргутан
Саталлаах санаанан соргулаах соруккар сирдэтэн.
Пр2:        Айыылартан алгыс ылан.
Айаннаа эн аартык устунан.
2.    Харах харалара кереллер ыраа5ы.
Турукка киирэ5ин, кердуугун теленнеех телкеттен -- кырдьыгы.

3.    Дьаьал дьайыытынан, сылдьыма санньыаран.
Дьон тылыттан та5ыс, кетууй дуу куйаары кэрийэ – кенулгэ.

Т: Cm
K:Пр: Am F Dm E
Пр2: Am C Dm Е
Алексей Дьячковскай --
Дархан уус тыллара, мел.
24.10.2013.



    
Олох турар дьураалартан. – хара, урун.
Сыыьа туттуон дьон тылын илимэр инниэн.
Сир тугэ5инэн тар5анар этэрбэс раадьыйата.
Уон тегул уллэн тиийиэ тиьэххэ.
    Керун тула5ын бол5ойон – хас хардыыгын.
    Дьон хара5ын харата – хатамматын туьугар.
    Дьон быьа санарыытын – мунхатыттан муннара
    Дьон ымсыылаах санаатын айатыгар кииримэ.
Олох турар санаалартан – хара, урун.
Сепке барыан дьон угус махталын ылыан.
Кун кулумунэн кундээрэр ча5ылхай аатырыыта.
Дьон ейун сууйэн тиийиэ уйэ5э…
    
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
09.02 19:54
Алексей Дьячковский-Дархан уус
Ырыалар

ОЛОХ УСТУН.

1.    Мин олох устун барабын со5ото5ун.
Ол онно мин айанныыбын араас сирдэргэ.     
Ол онно мин улэлиибин араас улэни.
Ол онно мин алтыhабын араас дьоннордуун.
    Кыhынын уерэх, культуура.
    Сайынын халтура.
    Манна куруук напряженка –
    Олус сылайа5ын.
     Киэьээ кэлэн гитаранан ыллаан мин чэпчиибин.
     Ырыа ненуе мин таабырын оло5у кэпсиибин.
2.    Мин суолум устун барабын со5ото5ун.
Ол онно мин керсебун араас тугэннэри
Сайын тугэн кеhуннэ да балыктыы барабын.
Айыл5а5а сылдьарбын олус себулуубун

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара


ОО ЫРЫА.


1.    Керууй бу дьоро киэьэ5э
Истиий иьирэх иэйиини
Ыра санаа5а ылларан
Ырыа абылан аартыгын
    До5уьуол дор5оонун дайыытын дуоьуйа –
    Бу ырыа дьикти матыыбын.
        Оо, ырыа эн дьиэрэй
        Сурэ5и сылаастык сырайа.
        Кун кулум сырдыга,
        Дууьаны дуоьутан сыдьаайа.
2.    Ыллаа ылба5ай тылгынан
Ыраас куоласкын арыйан
О5ус гитаран кылларын
Араас тыастары таьааран..


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл. мел.
09.09.09.


Саас сылаас кэмигэр эн биьи булсаммыт.
Кылгас кэм устата нэммитин билсэммит.
Дууьабыт сурэхпит талаьар буолбута
Дьыл5абыт, майгыбыт – майгылыыр.
    Имэннээх иэйиигэ куустаран,
    Икки уот умайан сырдаан сандаарбыта сурэхтэргэ.
     Сылаас – сыьыан.
Дьыл куйаас куннэрин сайыны – тахсаммыт.
Чугас баар улууска атааран сынньанан.
Айыл5а кэрэтин тула5ар аспыта,
Саргылаах сайынын кундулээн.

Ол бутэн билигин эн биьи кэлэммит
Куорат киэн иэнигэр ыксаллаах оло5ор.
Ейдеспет тугэннэр тахсаллар ардыгар.
Эрэнэр сыьыаммыт эйэлиир.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара 10.2002.
09.02 20:45
456
Со5отох хатын
Соҕотох хатыҥ

Хаhан эрэ бу сиргэ,
Алааспыт күөнүгэр
Кыыс хатыҥ буоламмыт
Үс мааны дьүөгэлэр,
Илгийэ үүмммүппүт.
Үөрэрбит көтөрбүт.
Көй салгын тыыныгар,
Үнкүүлээн ыларбыт.
Суһуохпут субуллан
Ардыгар араастаан
Хампа күөх буолара,
Хаһыҥнаах күһүҥҥэ
Күлүмнээн, дьиримнээн
Көмүстүү кыыһара.

Билигин соҕотох,
Чункуйан турабын.
Ол кэми ахтаммын,
Ытыыбын хараастан.
Силлиэни, буурҕаны,
Тымныыны, куйааhы
Күн сирин көрөөрү
Тулаайах бэйэккэм
Тулуйа саттыыбын.
Ким миигин көмүскээн
Аттыбар, тулабар
Муҥ саатар аhынан
Хахыйах оҕотун
Аҕалан олордуой?
Хампа
09.02 21:46
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
Ырыалар, хоьооннор

СААС.




1.    Кыыдааннаах кыьынны тымныылар ааьаннар
Сыыйа кунус тууннээ5эр биллэрдик уьаата
Кун сарсыарда эрдэ куерэйэр
Киэьэ хойут киирэр ар5аа симэлийэр.
    Бу кэрэ кэмнэрдии
    Yтуе5э дьулуьуохха
    Бу сылаас куннэрдии
    Сырдыкка талаьыахха.
2.    Туун устата син балачча тымныйар
Кун дьелутэ тыкпыт хаара мууьурар
Кунус уулларар, таммах таммалыыр
Хотооллорго харалдьык тахсар

3.    Чыычаахтар кэлэннэр чуопчаара туойаллар
Хаар ууллан кырдалга уруйэ суурэр
Ерус эстэн халааннаан ааьар
Чараннар, сыьыылар, мутукча – тыллааллар.


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара,мел.
26.03.03.



СААСКЫ САНАА.

1.    Бу эмиэ саас кэлэн таһырдьа
Күн кулүмүрдүүр
Туннук нонуо көстөллөр элбэх
Этээстээх дьиэлэр
Куорат урдунэн усталлар
Үрүн былыттар
Күнү бүөлүү бүөлүү ааһаллар
Илин диэки сыыйа
    Аттыбар бааргын бу мин
Кунду сэгэрим
Эн миигин абылаатын
Ыраас мөссүөннүнэн
Атыттартан олус ордуккун
Олуhун кэрэ5ин
Сурэхпэр сыдьаайа5ын
Сылаас сыһыаннынан
1.    Аьа5ас туннугунэн киирэр
Сөп-сөруун салгын
Тэйиччи таһырдьаттан иһиллэр
Куораппыт куугуна
Куйаартан күн сарданалара
Хос иһин сандаардар
Кө5өрөн эрэр айыл5а
Кэрэтик да көстөр.


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл. мел.
27.08.08.

САЙЫН КЭЛИИТЭ.



1.    Кун уьуур туун кылгыыр кэмигэр
Куйаартан комус кун сыдьаайар
Сып сылаас салгын сипсийэр
Сыламнас сыа хаар симэлийэр
    Сайыммыт 2 салаллан сыдьаайар
    Сыьыыга 2 харалдьык сыламныыр
    Ньургуьун 2 нарыннык нуо5айар
    Сир ийэ 2 симэнэн киэргэнэр.
2.    Куорэгэй кэ5э кыыл тойуга
Хоптолор туруйа хаьыыта
Айыл5а дьэрэкээн дьуьунэ
Сыьыыга сардаана симэ5э

3.    Кундутуон кун сирэ куп-куо5э
Кэрэтиэн киэргэлин кэтиитэ
Сыыйатык сайыммыт кэлиитэ
Симэ5ин симэнэн сиппитэ.

4.    Куйаартан кулумнуу сыдьаайа
Куйаастык кун уота тыгара
    Тууннэри сарыала сандаара
    Урун туун сымнаьыар сырдыга.


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.
05.01.09.



САЙЫННЫ КУН.



1.    Сайынны кун са5аланар
Саьар5а илин тахсыытыттан
Саьархай дьуьуннэнэр халлаан
Са5ахтан аранас кун куерэйэр
    Сардана сир урдун буруйэ суурэр
    Толооннортон сир сиигин кетутэ
    Ойуурдары солко куех ойуулуу
    Мутукчаны мует сытынан дыргыта.
2.    Тыа кэтэ5эр кэ5э кыыл чоргуйар
Куех халлаанна куерэгэй дьырылыыр
Кун уеьэ ойор – кулумэн уьуктар –
Сыьыыга сылгылар уенургээн сырсаллар.
    Элиэ эргийэр хайыаран кистиир
    Тиит чиргэл тыа тугэ5эр етен бетер
    Чаччыгыныар чардыргыы кетен ааьар
    Кыьыылаах кымаар кулгаахха куугунуур.
3.    Кунус буолар куйаас туьэр
Иэйэхсит о5ото тигээрдээн текейер
Кулугу серууну кердеен муннанар
О5о аймах куелгэ сетуелуу суурэр
    Дьиэ урдунэн хараначчылар кетеллер
    Кырыыьа5а сылгы чыычаа5а чыыбыргыыр
    Харыйа5а хара тураах уерэ айманар
    Хатын чаранна чооруос чообургуур.
4.    Киэьэ буолар ар5аа са5ахха
Кун киирэр халлаан кытара кыыьар
Сиик туьэр урун туман буолан
Ходуьа хону ото биллэ илийэр
    Угуруе уеьэттэн улту туьуехтуу
    Куттуурдуу курулуур син еруьунэр тохтуур
    Кэ5э кэхтибэт тууннэри эппитин этэр
    Келуйэ кытыытыгар чекчене чурулуур.

14.02.02.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел-та.


САНА САРЫАЛ.



1.    Сана сарыал сандаарда
Сана сыдьаай сарсыарда
Са5ах сырдыы сырайда
Симэх сыьыы сиккиэрдэ.
    Оо, куерэгэй ырыата –
Мин дууьабын уйгуурта,
    Ис санаабын кетехте
    Бу ырыа5а ке5уттэ.
2.    Кунус буолан кундээрдэ
Куммут уота куйаарда
Кэ5э этэн чугдаарда
Чооруос эмиэ чуопчаарда.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара


САНА ДЬЫЛЫНАН 2.



1.    Тыйыс кыьын сатыылаата -- Сахабыт сиригэр
Хойуу туман тумуннарда -- Кун сарданаларын
Сыьыыларбыт састахтара -- Халын хаар анныгар
Чараннарбыт кырыа буолан -- Кылбайан кестеллер
    Саха дьоно сайа5ас сарсыарданан э5эрдэ
    Сана дьылы керсер куннэ тутуьуох эйэтэ
    Сана дьолу тустуур утуе, дьоро киэьэтинэн
    Сана сылга тут алгыста – сана ситиьиилэн.
2.    Тыйыс кыьын ерегейдуур саамай сурэ5игэр –
Халлаан хойут сырдыыр – киэьэ эрдэ харанарар
Ол ессе ордук курдук бу кэрэ да кэмнэргэ –
Араас уоттар сандаараллар кулумнуу туннуккэ.

K; EmAmH7Em AmEmH7Em) EmCDEm) AmEmH7Em D7 Пр:С G Am Em) Am Em H7 Em) 2 раза

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел.
14.12.07.



САНА ДЬЫЛЫНАН.


1.    Кыьынны кэммит хаба ортото
Кун саамай кылгыыр тыйыс кэмигэр
Сахабыт сирин чысхаан дьыбарын
Сана дьыл кэлэн сылыта сыдьаайар.
    Сана дьылынан сахабыт дьоно
    Сана дьолунан кэлэр кэскилгэ
    Бу куну керсуех уерэ-кете,
    Бу сылы туоруох дьолу тосхойо
2.    Бу кэмнэ дьон бары туруорар харыйа
Ханна да киир киэргэл арааьа.
Уон икки чааска та5ыс таьырдьа
Араас уот уеьэ кулумнуу сыдьаайар.


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел.
05.12.2002


САНА СИР.


1.    Бугун эмиэ мин кэлэммин
Мунчаараммын турабын
Ханна барыахпын билбэппин
Тугу гыныахпын булбаппын
Yрдук Куустэргэ унэбин
Дьыл5а, эйиэхэ эрэнэбин
Сурэх сурун субэ буолан талыый суолбун
Саныыр санаам сирдьит буолан ыйыый ыырбын!
     Бу халлаан анныгар,
     Кун сиригэр миэстэбин.
        Туерэх – телкелее,
        Дьыл5а – эн дьоллоо.
2.    Бугун эмиэ мин туруннум
Быьаарынным айанна
Кимнээх корсоллор билбэппин,
Туох моhол куутэр таайбаппын.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел.


САНАТА СУОХ СУОХТАhАБЫТ.



1.    Мин ейдуубун кун са5ахха киирэрин
Туьээбитим буолуо дуо, суох чахчы.
Кетеллере хоптолор аймалаьа,
Дьаарбайарбыт ол кэрэ айыл5а5а.
    Бугун ча5ылхай сулустар тыгаллар
    Ханна да буол билэбин бииргэбит.
    Куутэбин эйиэхэ бигэ эрэнэ
    А5алыа5ын ахтыл5ан алыбын.
2.    Мин саныыбын ол ыйдана киэьээни
Ый меьуурэнэн ерускэ тыгара
Серуун салгын сиккиэрэ сыыйара
Дьоллоох этибит эн биьи ол киэьэ

3.    Мин ейдуубун кун сарыалга тахсарын –
Биэрэк устун кумахха хаамсарбыт
Киэн еруспут долгуна оонньуура
Ует иирэ кундутук ке5ерен кестере.

4.    Ба5ар буоллун бугун биьи ыраахпыт
Эн сурэххинэн бааргын аттыбар
Мин санам куруук сылдьар эн таскар
Эн биьи саната суох суохтаьабыт.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел.
28.02.01.


09.02 22:18
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
Ырыалар, хоьооннор
САРСЫН.



1.    Бэ5эьээ – кун тыган турара
Онтон бугун халлааны былыттар сабардыы суурдулэр
Бэ5эьээ бу сиргэ уунэргэ ен этэ.
Онтон бугун сир урдэ хайыара хатан эрэр!
    Онтон сарсын туох буолуо5ун
    Биьиги сурэхтэрбит курдаттыы таайа,
Сэрэйэ саныыллар!
Онтон сарсын туох буолуо5ун
Биьиги дууьаларбыт хам батата,
Ытырыктата куутэллэр!
2.    Ким эрэ – силиьин эрдэ тардыммыт
Кырдьыгы кытылга кыьарыйа айанныа
Хотоол сир устун.
Соро5о – суолун солоно илигэУгуьэ хаалыа
Тыын харбас хонууларга.
    Саатар харана тууну – ыйданарда сатыыр ыйы
    Буелуу умуеруьуехтэрэ – хара былыттар!
    Арай эрэл сулустар – быыс арыт буланнар
    Сиргэ туох буоларын ерусуьэ одуулуохтара.


27.07.98.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл., мел.



САХА СИРЭ 2.



1.    Бу манна кыhын таhырдьа тыйыс, чысхаан
Туманна саhан кун уо5а еhен – кыаhаан.
Ол эрэн куутэр тыйыс таhырдьа миигин
Тургэн хамсаныы, сугэлээх эрбии тыаhаан
    Бу – биhи олохпут
    Бу – былыр да быйыл.
        Куорат да тыа сир
        Барытыгар биир
        Сайдыы тэтимэ –
        Бириэмэ ирдиир.
            Хоhуун дьон дойдута
            Биhиги Сахабыт сирэ.
                Саха сирэ 3р
                Мин дойдум.
2.    Бу манна сайын, таhырдьа сырал, сылаас.
Уеhэттэн тыган -- кун уота уо5ун, куйаас.
Ол эрэн куутэр, куйаас таhырдьа миигин.
Тургэн хамсаныы, сугэлээх эрбии – тыаhаан.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл., мел.
27.08.10.



САХАМ СИРИН САЙЫНА.



1.    Cайын кэлэн, сир симэнэн, айыл5а ке5ерер.
Кылгас сайын – былдьаhык кэм – тыйыс бу кыраайга.
Киин сирдэри, куораттары араас келе толорор.
Кэлии, барыы, тутуу тыаьа – оргуйан олорор.
    Сахам сирин -- 3р сайынныта.
    Сахам сирин – 3р сарсынныта.
2.    Тыа сиригэр уут туттарыы, от угэнэ турар.
Орус туолар балыксыта, устар борокуота.
Хара тыабыт онтон хаалбат сир асчыт хоторор
Куех халлааны кемус куолас кетере толорор.

3.    Ону тэнэ тыа сиригэр, даачаларга дьон олордор
О5уруотун сайын супту буебэйдээн харайар.
Куьун кэлэн ол уунуутун хостоон, хомуйан батарар.
Буманнык Сахам сирин сайына тумуктэнэр


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара



СИЛБЭСПЭТ СИТИМ.


1.    Мин эйиэхэ суруйабын –
Оо, кэрэ кыыс эрэнэммин,
Ол эрэн хардата тыйыс,
Мин саңабыттан матабын.
        Ол эрээри олох сал5анар,
        Мин санаабын уоскутабын,
        Ол аата эн биһи дьыл5абыт –
        Силбэспэт ситим буолла5а!
2.    Ол эрээри эн миэхэ5э,
Сүрэхпэр баас буолан хаалыаң,
Эн кэрэ, эн сэмэй бэйэң,
Хаһан эрэ ахтан ааһыаң!
        Мин кэннибин хайыспаппын,
        Инним диэки айанныыбын,
        Олох түргэнник устан иһэр,
        Сырсабын сорукпун ситээри.
3.    Мин эйиигин алгыы хаалабын,
Бу сиргэ өрүү дьоллоох буол диэн –
Уонна мин салгыы хаамабын
Сырсабын санаабын ситиэм диэн.
        Ол эрээри тохтуу түстэрбин
        Эйиигин мин санаан кэлэбин
        Сүрэхпин сылаас сыдьаан кууһар,
        Алгыыбын өрүү дьоллоох буолаар



22.01.07.    Алексей Дьячковский-Дархан Уус тыллара, мел-та


СИР ДЬОНО СИМЭЛИЙБЭТИН ТУhУГАР



1.    Кун дьоно ке5урээбэтин туьугар,
Тустаахха туораттан толоос тугэн буолбатын,
Биьиги бэйэ-бэйэбитин харыстаьыах.
Аьыы утахха умса тенне туьумуех!
    Тахсыбатын саахал эн айанын суолугар,
    Ким эрэ итирик туруктаах уруулга олорбутуттан.
    Ыппатыннар саанан булт, байанай сырыыгар.
    Ким эрэ еьуеннээх санаалаах –
    остуолга олорбутуттан.
2.    Сир дьоно симэлийбэтин туьугар,
Ыксалга ыраахтан атом уота кеппетун,
Норуоттар эйэ дэмнээхтик сыьыаннаьыах
Еьуен санааны ергес гына тутумуох!
Тахсыбатын сэрии Аан дойдубут урдугэр.
Ким эрэ быдьарык былааннаах --
былааска олорбутуттан
Ыппатыннар суьурдэр буомбаны бу сиргэ
Ким эрэ кыдьыктаах санаалаах –
былааска олорбутуттан.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
10.02 21:36
Алексей Дьячковский-Дархан уус
Ырыалар, хоьооннор
Сотрру со5отохсуйуу суураллыа
Эн киириэн уонна кинини киэр кыйдыан.
Уоттаах-теленнеех дууьам умсугуйар.
Этим-сииним эйиэхэ сыстыан ба5арар.
    Дирин ча5ылхай- имэннээх хараххын
    Ыксары кэлэн кердербун мин кетуем
Ыраас халлаанна дайбыттыы сананыам
Уоттаах уоскуттан уурааммын уулларыам.
Эппэр эргийиэ уоттаах хаан хабырдык
Кутаалаах куппун уотунан охсордуу
Быыра буур5алыы , будул5ан бай5аллыы
Бэриммэт турукка биьиги киириэхпит.

Оччо5о туох да тохтоппот тапталы.
Сырдык, сымна5ас имэннээх иэйиини
Куйаарга бииргэ курулуу кетуехпут
Со5отох санааны дьолунан солбуйа.

Оччо5о тууйуллуу туманна сутуе5э
Хараастыы халлаанна халыйан хаалыа5а
Мунчаарыы умнуллан муннукка мунуо5а
Тапталтан тарыллан тыа диэки тэйиэ5э.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара



СОМО5ОЛОЬУОХ.

Бу олохпут ирдэбилэ, суут-сокуон Хаамыытынан.
Хас хардыыбыт барыта -- тиьиллэр кумаа5ыга.
Хас хамсаныын барыта – кубулуйар харчыга.
Ол эрээри барыта халбас хара хартыына.

Хаана-бааьа суох – кырдьыккын эн булбаккын.
Бюрократия, коррупция булдунан эн буола5ын.
Элбэ5и ситиьиэххин – бадараанна батылла5ын.
Эргиччи тот сиэмэх тойоттор тулалыыллар.

Халтуралаан кере5ун – хамнас биэрэр са5ана.
Тойотторун куоталлар – авансалаан биэрэллэр,
Хайа охсор анарын – ханна барарын билбэккин.
Договоры кинилэр барыстаахтык сатыыллар.

Саха сирин -- сирин баайа Россияны хааччыйар,--
Тимир суолун устунан – онно хоро таьыллыа.
Онтон терут омуктар туьанарбыт биллибэт.
Бэйэбит же гаазпытын урдук сыана5а оттобут.

Саха сирин – сирин баайа Аан дойдуну угуйар.
Тимир суолун устунан -- араас урдус айанныа…
Ону терут омуктар – тулуйарбыт биллибэт.
Бэйэбит же сирбитигэр кинилэргэ улэлиэхпит.

Кытайдар кутуллуохтара – харалар ханыахтара
Тумустар тумсуехтэрэ – сир аайы туолуохтара.
Сирбитин ылыахтара – баьылык буолуохтара.
Наркотик таьыахтара – ыччаты эьиэхтэрэ.

Сахалар оччо5о дьэ – бабат-татат дэьиэхпит.
Умса-тенне туьуехпут – дьэ кэлэн тумсуехпут.
Ол эрэн аан дойдуну – кыайар кыа5ын суох.
Сомо5олуу сатыахпыт – симэлийэ сутуехпут…

Оннук буолбат туьугар – тугу тобулабыт?
Киьи ейе хоппот ону – бэлэмнэ уерэммиппит.
Уеьэттэн туох дииллэр да – себулэьэн иьэбит.
Бары туспа санаалаахпыт – хата ессе арахсабыт…

Кылаастаьан, курстаьан, улуустаьан арахсыы,
Аймахтаьыы кыланнаьыы барытыгар тар5анна.
Орто дойду атааннаах-менуеннээх сиригэр –
Саха тыла уйэлэр устатыгар суппэтин…

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара


СУЛУhУМ.

1.    Халлаанна ча5ылхай сулустар
Онно баар сандаар сырдык ырай.
Мин дууьам талаьар чыпчаала
Уот ыллык устун айанныахпын
    Сулуьум сандаар атыттартан ча5ылхайдык
    Мин дьолбун сындыыс суолунан булларанныт
        Ол сындыыс суолунан
        Сирдээ миигин санаам
        Кун сирин урсунан
        Дьоллоохтук устуохпун
2.    Халлаанна кенул кей былыттар
Ый кыымын арыт буелээн ылан
Мин дууьам талаьар сулуьун
Ол былыт саба буруйбэтин.
22.04.11.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл., мел.


СЫДЬААН.




1.    Куйаар, халлаан устун --
Сыдьаан супту суурэн --
Салгыны сылытан,
Сиргэ тиийэн тиксэр.
    Сыhыыларга сибэккилэр
    Симэх буолан тэтэрэллэр.
    Чаранна тырым чыычаахтар
    Куерэгэйдиин тэннэhэллэр.
        Куораттар урдук дьиэлэрин,
        Аранас уотунан тыгар.
        Асфальтан, таас дьиэттэн тэйэн
        Бутэй куйаас кутааланар.
2.    Былыт халлаан устун –
Буелуу супту суурэн --
Салгыны тымнытан
Кулук тэйэн туhэр.
    Сиккиэринэн силлиэлэнэр –
    Ойуурдары суугунатар,
    Бай5аллары будулутар --
    Долгунурдар, дохсунурар!
        Былыттар урдун кун тыгар --
        Уба5ас уутунан ыанар.
        Салгынтан сыыйа суураллан –
        Ардах таммах буолан туhэр.



Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл, мел.
28.06.10.
        
    
СЫЛАЙБЫТ САНАА5А.



1.    Мин олуьун сылайдым --
Куннээ5и кыра кыьал5алартан,
Мин олуьун сылайдым –
Араас дьо5ус дьыалалартан,
Мин олуьун сылайдым –
Кун аайы хатыыланар хартыынаттан,
Мин олуьун сылайдым --
Бу куорат тыаьыттан.

2.    Кэм кэрдии уьунун –
Кэтэстэххэ устан испэтин,
Хараастар санаа5а ылларан –
Кэтэьэртэн кэлтэгэй буоллум
Хаьан бу соруктан бутэн –
Тереебут дойдубун булабын
Мин олуьун а5ынным
Айыл5а5а сынньанарбын.

3.    Ол эрэн бэйэбин албынныыбын –
Сылайбыт санаабар сиэттэрэн
Билигин ханна да бар син биир –
Олох очурдарыттан ойбоккун,
Чункук дойдубар тиийдэхпинэ –
Тугу гыныахпын мин билбэппин,
Дьыл5а хаан ханна ыйарынан
Олох устун баран иьэбин.

29.05.00.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл,мел.


СЭГЭРБЭР ХОЛУУБУН.


1.    Бугун эмиэ – чуумпу киэьэ
Айыл5а устунан оргууй хаамабын
Тулабар куех кэрэ кырдаллар
Ует иирэлэр иьийэн тураллар.
    Намылхай айыл5абыт
    Бу кэрэ кестуутун
    Мин холуу керебун
    Тапталлаахпар, сэгэрбэр.
2.    Ар5аа Боллур мыраан кэтэ5эр
Кун кытара кыыьа киирэн эрэр
Куех халлаанна лоскуй былыттар
Кун сарданатыттан сыдьаайдылар

3.    Тыа кэтэ5эр кэ5э чоргуйар
Кый уеьэнэн хопто хаьыытаан ааьар
Тииттэр чыпчаалларын – мутукчаларын
Киирэн эрэр кун уота кемус суулаата

30.07.98.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел.



СЭГЭРИМ КЭЛЭРИН


1.    Бу санаттан са5аланна кун
Эйиигин 3р санатан
Суохтуубун 2р
Кэрэ 4р бэйэ5ин
    Сэгэриэм кэлэрин
    Кеhутэн керебуен
    Кулумнэс куннэрим
    Кэмнэрин кэтиибин
2.    Ол са5ахтан сыыйылынна кыым
Эбиитин 3р сылытан
Сайыныам 2р
Кемус кунэ кэрэ5иэн

3.    Уу кэлэн барбыта халааннаан
Кэ5э кыыл 2р эппитэ чоргуйан
Мутукча тыллара
Кууьурдэр кууьурэр ке5ердер ке5ерен.

07.01.10.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл мел



ТАПТАЛ КЫЫМНАРА.

1.    Соро5ор сиргэ буолар кэрэ
Санаа5ын көтөҕөр бэрт кыра
Сарыалга быстах самыыр туһэрэ
Сэгэрин сайаҕас сыһыана –
    Ол таптал кыракый кыымнара
    Ол үөрүү бытархай кыырпаҕа
    Ол санаа сып-сылаас сырала
    Ол үөһээ кун, сарыал сыдьаайа.
2.    Сороҕор сүрэххэр суос сыыһа –
Дууһаҕар кутуллар уу быыла,
Кустуктуу күндээрэр уот кыыма
Санааҕар сандаарар саас буола.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел. 11.2004.



ТЕРЕЕБУТ КЫРДАЛЫМ СИРЭ.
Эрэнэ этэбин хоьооммун, ырабын.
Чуумпуга хонууга оргууйдук сипсийэн.
Долгутар дьэрэкээн дьуьуннээх сибэкки
Сардаана ол онно саамай ча5ылхай.
    Мин тереебут кырдалым сирэ
    Аан дойдуга эн со5отоххун
    Теруехтэн тыынабын салгыннынан
    Сурэхтэн киэн тутта кэрэ5инэн.
Тымныыга ириэрэр, куйааска ханнарар
Ийэлии сып сылаас сыьыаннар
Долгуйар куех, урун дьуьуннээх чарана
Эн миэхэ бу манна саамай кундугун.

Ситэрэр араас да дьуьуннээх сибэкки.
Дьырылас дьэдьэннээх дьэрэкээн хонуута.
Куьунэ кемус кун туспутун саната
Эн миэхэ бу манна саамай кундугун.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.
25.02.2013.


ТИhЭХ СУОЛ…

1.    Биhи бииргэ араас сырыы сылдьан,
Биир сорукка – сыалбытын ситиhэн.
Бугун иэдээн сура5ы иhиттим –
Биhи «уолбут» – куhа5ан буолбут!
    Уот охсор тэнэ соhумар сурах --
    Уйул5абын уйадыта суурдэ…
    Ыар санааттан тылбыттан маттым мин.
    Аhыйбыт санаа5а баттатаммын…
2.    Бастаан утаа санаам итэ5эйбэт…
Хомойуох иhин куhа5ан сурах –
Куруук кырдьык – сымыйа да буолбат!
Yгус санаа – сурэ5и аймаата…

3.    Биэс чаас айан – дойдугар тиийэн.
Кэри-куру – ийэн ытыы сылдьар…
Чугас дьонун -- аймал5ан санаа5а…
Кыра кыыhын сааhа да илик…

4.    Эн эдэр бэйэн бусир урдугэр
Ситиьиилэрин диэн – хара баhаам,
До5отторун да элбэхтэрэ –
Бары кутур5анна куустарбыттар…

5.    Эн сурэ5ин -- тиhэх тэбиилэрин --
Санааммын мин уйадыйабын…
Кун сириттэн тэйэн эрэргин –
Билбит эн аймал5ан санаа5ын…

6.    Онтон эйиигин бу тиhэх суолгар --
Атаарбыт дьон -- буруй ылымматтар…
Сирэйдэрин керуем этэ мин,
Ол эрэн «СИЗО-5а» сыталлар!

7.    Быдан дьылларга быраман бырастыы…
Сир эйиэхэ суор5ан буолуохтун…
Эн ыраас дууhан ол «Дойдуга» --
Куруутун бокуойун булуохтун…


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл., мел.
Кутует «Аргунов Сэмэннэ» ананар.
07.11.09.

        
ТИЬЭХ ЧУОРААН.


1.        Кунтэн кун бутэн, сылтан сыл ааhан,
        Мэник о5о саас сыыйа намыраан,
        Соруктан сорук сайдыыга сирдээн,
        Биэрдин эн миэхэ билии кыhатын.
            Бугун турабыт – тиhэх чуораанна
            О5о саастыын арахсыьаары,
            Махтал буолуохтун учууталларбыт
            Олох аартыгар сирдээбит дьоммут.
2.        Бииргэ уерэммит до5отторбунаан
        Аны тар5аьан барар кэм кэллэ,
        Олох киэн суолун кердуур кун ууннэ,
        Ситиhиилэри ал5аан бар дьоммут.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл, мел.
15/05/06/



ТИЛИННЭ ТАПТАЛ.


1.    Эйиигин бугун керсе тустум
Санаатым ол кемус куннэри
Миэхэ ааспыты тилиннэрдин
Сурэхпэр сылаас куну куедьуттун
    Ер арахсыы кэнниттэн бугун
    Эйиигин керебун кун курдук
    Хас тылгын сурэхпэр тиьэбин
    Ол санан санаабар ер кэм сенуе.
2.    Куьунну халлаан курдук ардыгар
Олоххо араас куннэр керселлер
Сааскы кэм курдук тупсан ылар
Сурэ5и сургэни куурдэ уердэр

3.    Манна ейдебул эрэ буолбатах
Манна олох хаттаан оргуйар
Сурэхпэр инмит иэйии сергуйэр
Тылынна ыраас таптал дууьабар.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл., мел.
10.10.03.



ТО5О?!



1.    Бу сиргэ былыртан быйылга диэри –
Араас дьон олорон ааста5а
Биир киьи ханна бу Аан Ийэ Дойдуга –
Оло5ун монообото5ой?!
То5о миигин курус, кутур5анныын –
Куустуспут куула5а муннардыгыт,
То5о миигин саньыар санааларбынаан –
Сир сиьигэр силбээтигит.
    Эьигиттэн ыйытабын Урдук куустэр
    Эйиигиттэн ыйытабын Дьыл5а Хаан?!
2.    То5о бу сиргэ дьон тыла киьиэхэ –
Куусттэх дьайыылаахтарый?!
То5о ону сорохтор сурэхтэригэр –
Чугастык ылыналларый?!
Ба5ар бар дьонно олоххо туох баарын –
Кэпсээтиннэр диэн буолуо…
Ба5ар кун сирин кестубэт кистэлин –
Кердердуннэр диэн буолуо…


22.09.00.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл, мел.


ТОЬОЛООХ СЫАНАНАН ТУРБУТА БУОЛУО5АЙ!


            Тыьыынча то5ус сүүс түөрт уон биир сыллаахха
            Бэс ыйын суурбэ икки кунугэр туорт часка
            Дойдубут үрдүнэн иэдээн күн үүммүтэ
            Германскай нацизм сэриинэн түспүтэ.
            Геббельс, Гиммлер, Геринг, Гитлер
            Төрдүлээх, төболөөх төттөрү торүохтэр
            Ыт сидьин быьыылаах кыыллаа5ар адьыр5а
            Аллара дойдуттан «Адьарай» турбуттуу
            Абааьы буолуо5ун илэ бэйэлээхтэр,
            Сатана санаалаах инчэ5эй эттээхтэр
            Илиилэриттэн алдьархай ааннаабыт,
            Бар дьоммут эйэлээх оло5ун аймаабыт!
        

1.    Тоьо да ааспытын иһин да биһиги,
    Ынырык сыллары умнуо суох тустаахпыт
    Бүтүн Аан дойдуну аймыахтаах айма5ы
    Биир дойду норуота тохтоппут үтүөтүн
        Оо, онно тоьолоох охсууну ылбытай
        Биһиги дойдубут судургу норуота
        Сэрииттэн, сутууртан, ыарахан үлэттэн,
        Дойдутун кэскилин комүскүүр ба5аттан!
2.    Бу орто дойдуттан хайдахтаах да хорсун
    Ба5арбат буолла5а букатын барыа5ын
    Ол эрэн кытаанах ирдэбил эрэйэн –
    Эбэтэр оло5ун, эбэтэр эн Дойдун!
        Иэдээннээх кыһал5а бар дьону түмпүтэ,
        Сомо5о санаа5а салайа сиэппитэ;
        Өстөө5ү утары дьон бары турбута
        Эдэрдиин, эмэнниин сэриигэ киирбитэ!
3.    Бу манна бааллара хорсун да быһыылар,
    Бу манна бааллара сыыһалар халтылар,
    Бу манна бааллара сөптөөх да түгэннэр,
    Бу манна бааллара ал5ас да дьаһаллар
        Ол эрэн ол ал5ас дьон тыынын быһара,
        Сибиньиэс арда5ар таһааран биэрэрэ,
        Снэрээттэр, буомбалар то5ута туһэннэр,
        Дьиэлэри, дьоннору көңүрү тэбэрэ!
4.    Оо, ону көрөргө амырыын буолла5а,
    Ол сэрии ньиргиэрэ сүргэни баттыыра,
    Таанкалар тыастара ньиэрбэни барыыра,
    Сөмөлүөт чыскыыра сүрэ5и аймыыра!
        Оо, дьулаан буолла5а бааһырбыт ынчыга,
        Ыһыыта, хаһыыта, көмоөнү көрдүүрэ,
        Ытыыра-соңуура, кэриэһин этэрэ,
        Илиитэ, ата5а суох аймана сытара!



5.    Ким эрэ өлөрө то5ута тэбииттэн,
    Ким эрэ мэник буулдьа5а киирэн биэрээхтээн,
    Сорохтор сарайга тыыннаахтыы умайан,
    Буруйга түбэспит «икки» уот үөһүттэн!
        Сорохтор хоргуйан, утатан, хайыаран,
        Ким эрэ «Лаа5ырга» сүһүрэн; сарбыллан…
        Сорохтор тоңоннор - хатаннар, ыалдьаннар,
        Тыыл тыйыс үлэтин толоро сылдьаннар
6.    Кун аайы дьон оту охсордуу охторо,
    Кун аайы дьон дьиэтэ суох хаалара,
    Кун аайы хабыр тыас ыар ынчык буолара,
    Кун аайы хаанынан хардыр5аан тыын быстара!
        Хас биирдии киһи кэтэнэ сылдьара,
        Хас биирдии киһи хонугун аа5ара,
        «Бүгүн мин тыыннаахпын, сарсыны билбэппин!» --
        Тымыра өстөөхтөн абара күүрэрэ!
7.    Бу эмиэ хонууга биир буойун о5унна –
    Бу манан бүттэ5э хаарыан уол оло5о;
    Ийэтэ күүттэ5э кэлиэ диэн эрэнэ;
    Тулаайах хаалла5а о5ото, кэргэнэ!
        Оо, арай бу сэрии буолбатах буолуохтун,
        Бу дьон олоруо этилэр уһуннук, дьоллоохтук,
        Кэнчээри ыччаты ханатыа этилэр,
        Оо, ону бу сэрии ситэн, сиэн барда5ын!
8.    Ким эрэ сура5а-садьыга суох сүттэ5э.
    Ханна эрэ кута5а, өрүскэ түстэ5э,
    Ханна эрэ тыа5а суор, тураах сиэтэ5э,
    Ханна эрэ сыһыыга сытыйан бүттэ5э!
        Өлбуттэр оччо5о тугу чүүйбүккүт,
        Бутэьик тыыңңытын былдьаһан күүрбүккүт!
        Эрэли сүтэрэр аймал5ан санаа5ыт…
        Тыыннаахтар ол ыар тыыны умнуо суох тустаахпыт!
9.    Тыһыынча то5ус сүүс түөрт уон биэс сыллаахха
    Левитан соһуччу «Кыайыы», -- диэн эппитэ.
    Оо, онно дьон үөрүөн, хомойуон билбэтэ –
    Хас биирдии дьиэ кэргэн сүтүктээх эбитэ;
        Ол ону аһыйан тылыттан маппыта –
        Хас биирдии сүтүктээх өр бөтөн турбута,
        Кемүскэ уутунан уйул5а хамсыыра
        Yөрүө5ү ынырык ыар сүтүк баттыыра
10.    Ол суута – сокуона суох сэрииттэн,
    Ол сиэрэ – майгыта суох быһыыттан,
    Ол хаан – билик буолбут сыһыыттан,
    Кэлбэтэх этилэр элбэхтэр эргиллэн!
        Сура5а суох сүппүт саллааттар туһунан,
        Сэрииттэн кэлбэтэх буойуннар туһунан,
        Төрөөбүт сиргитин аайытын тураллар –
        Обелиск, -- үйэ5э өйдөбүл буоланнар!



11.    Сыл аайы ыытыллар байыаннай парааттар
    Саната тураллар урусхал кэмнэри,
    Маай ыйга «Кыайыыны» көрсөннөр куораттар
    Сөргүтэ тураллар обелиск таастары.
        Ол Улуу кыайыыны билигин саныырга
        Тылынан этэргэ бэрт дөбөң курдук да –
        Төһөлөөх сүтүктээх кэлбитэ буолуо5ай,
        Төһөлөөх сыананан турбута буолуо5ай!
12.    Бу сэрии Аан Дойду оло5ун хаамыытын
    Бэрт кылгас кэм тосту туората туппута
    Биһиги дойдубут сэриинэн сайдыытын
    Бутун Аан Дойдуга бас – көс буолбута.
        Ол эрэн билигин да бааллар кутталлар,
        Ким билэр кэлэри ким өтө көрбүтэй?
        Сыл аайы бу сиргэ сэриилэр буолаллар,
        Сир баайын былдьаһыы ол айдаан төрдүтэ!
13.    Күн Айыы сиригэр хаһан да буолбатар
    Ол оннук алдьархай иэдээннээх сэриилэр
    Билиңңи сайдыылаах кэмнэргэ ол буолар
    Санаа5а да баппат Сир дьонун самныыта!
        Yйэлэр устата дьон баарын тухары
        Өйдөспөт буолуу хаһан ба5арар баар,
        Ол эрэн ол оннук бэрт дьо5ус сылта5ы –
        Уьатар, тэнитэр, кэңэтэр сатаммат!


                    Алексей Дьячковскай – Дархан Уус                             тыллара, мелодията.
                    
                            10.05.05.




ТУЛА5ЫН ОЙДООН КОР.


1.    Хаьан эрэ бу сиргэ
Олох баар буолуо5уттан ыла
Дьон аймах икки ардыгар
Араас быьылааннар буолаллар
Хайа эрэ дойдуларга
Дьон олороллор ейдеьен
Хайа эрэ дойдуларга
Дьон олороллор естеьен!
    Тула5ын эн ейдеен кер
    Кэм кэрдии хамсааьынын
    Тула5ын бол5ойон кер
    Дьон-сэргэ сыьыаннарын.
2.    Ханна эр эким эрэ –
Хабала5а ылларар
Хана эр эким эрэ
Хаанынан толугун телуур
Хана эр эким эрэ
Хаайыыга халтай хатанар
Ханна эрэ хайаларга
Хааннаах хабыр хатыьыылар.
    Тула5ын эн ейдеен кер
    Санаа, сыьыан сынньыьыыта
    Тула5ын бол5ойон кер
    Баай-дуол былдьаьыыта
3.    Ханна эрэ кимнээх эрэ --
Куех бай5ал уеьугэр тимирэллэр
Ханна эрэ кимнээх эрэ –
Халлаантан улту туьэллэр
Ханна эрэ халаан уута –
Куораттары тимирдэр
Ханна эрэ сир хамсаан
Алдьархайга тириэрдэр
    Тула5ын эн ейдеен кер
    Айыл5а дьайыыларын
    Тула5ын бол5ойон кер
    Айыл5а иэстэьиитин.
    Тула5ын хайыьан кер –
    Эн тула буола турар.
    Бэйэ5иттэн ыраах –
Курдук сананыма         30.09.00.Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл. мел.


ТУМАННА ХААЛБЫТ ТАПТАЛ.




1.    Курулэс куннэргэ
Кырылас кырыа хаары
Санаан, ахтан, туьээн керен
Эйиигин мин ол кэмнэ
Кербутум бу манна –
Хаардаах киэьэ.
    Эн кэрэ бэйэ5ин
    Хап хара харахтаргын
    Уп-уьун суьуоххун
    Минньигэс да мичээргин
    Нап-намчы уостаргын
    Сэмэй сылаас санаа5ын.
    Умнуллубат ол кэрэ киэьэни
        Дьол дуола дууьаны тустуурэ
        Тапталга уйдаран устара.
2.    Билигин ол кэмнэр
Кулуккэ курээн кеьен
Туман буолан сутэн, саьан,
Саныыбын мин ол киэьэ
Кеппутун кый ыраах –
Кыырай уеьэ!


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл, мел.
13.09.09.


ТУОРА ТУРУМА.


1.    Эн ким да илиитин уунарын куутумэ
Эн ким да этэрин эрэнэ кэтээмэ
    Ылсар-бэрсэр билинни кэмнэ ирдэнэр
    Кыа5а суох буоллаххына бу суолтан сы5арый!
    Атын сиргэ кердее тус бэйэн ыллыккын
    Суолу туора турума!
2.    Эн кимнэ да5аны хабала5а кииримэ!
Эн кимнэ да5аны хабар5а5а турума!


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл, мел.
15.08.01.
    


ТЫЙЫС КЫЬЫН.


1.    Кыьынны кэм тымныы кыыдаан
Чысхаан дьыбар тыйыс туман
Тула манан халын да хаар
Ханна да бар синэ биир баар
    Хатын да уот да тиит ойуур
    Барыта биир кэлим буолбут
    Арай бэс чагда харыйа
    Хаарынан буруммут куохтуу
        Оо, кыьын, оо, чысхаан
        Оо, дьалхаан -- дьыбар
2.    Анны саас бу костуу бутуо
Хас лабаа аайыттан сутуо
Хаар утах уу буолан туьуо
Хатын уот мутукча тыллыа
    Оннук сыыйа сайын кэлиэ
    Орус халын мууьа эстиэ
    Ойуур сыьыы кун сыдьаайыа
    Тула барыта ко5оруо.
        Оо, сайын, чээлэй куех,
        Оо, куйаас – ча5ыл кун.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл. мел.
08.02.09.



ТЫЛБЫНАН ЭТТЭРБИН.
Алексей Дьячковскай-Дархан
Уус тыллара,мелодията



1.    Оо, арай бары санааларбын --
Тылбынан эйиэхэ эттэрбин --
    Туох диэн хардарыан эбитэй сэгэриэм.
    Оо, арай таптыыр хараххынан
    Минньигэстик мичээрдии кердергун –
    Сурэхтэн саарааhын санаа сутуе этэ.

        Бу сиргэ эйиигин эрэ
        Бу кэмнэр тухары еруутун
        Сурэхпэр сенере сырыттым.
        Сылаастык санаабар хардарыый!

2.    Оччо5уна мин тылларым
Тыал буолан былыты ууруехтэрэ –
Ааспыт мун, борунуй кэмнэрбин
Эн этиий биир истин сылаас тылы
Долгуйа иhийиэ мин сурэ5им
Дьолунан туола сыдьаайыа дууhам.
                    

                06.10.03.
            


УЙЭЛЭР НЕНУЕ ЭРГЭРБЭТ.

1.    Ким эрэ олорор бу кун сиригэр дьоллоохтук
Ким эрэ онно -- ымсыыра керер туораттан.
Ким эрэ улэтэ -- хайдах булара: «моойдоо5у».
Киниэхэ син биир ким ыал буолара, елере.
    Ол оннук барар – олох хаамыыта.
    Сайдыы барар самныы эмиэ тэннэ сырсар.
    Арай таптал уйэлэр ненуе эргэрбэт.
2.    Ким эрэ барар олох устунан сыаллаахтык
Ким эрэ дьиэтин, кириэhилэтин киэргэтэр.
Ким эрэ еруу ноутбугуттан арахпат,
Онтон биир сотик ненуе кун супту кэпсэтэр.

            Ким эрэ барар олох устунан сыыдамнык
            Киниэхэ эргиэн холорук курдук эргийэр.
            Ким эрэ сайдар салайааччынан сылдьар –
            Киниэхэ олох омун со5устук оргуйар.

            Ким холтууралыыр, ким эрэ дьону таhар.
            Ким учууталлыыр, ким эрэ дьону эмтиир.
            Ким эрэ ыллыыр, дьону саататан аhыыр.
            Ким онно кыра, хара улэ5э сылдьар.

            Ким эрэ ма5аhыынна куну супту сылдьар.
            Кини итэ5эскэ, тойонуттан ме5уллэр.
            Ким МЧС-тыыр, ким ис дьыала5а сылдьар.
            Кинини еруу дьон естеех курдук керер.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл. мел.



УЛУУКАН ОРУСКЭ.
А. Дьячковскай-Дархан Уус
тыллара уонна мелодията.

Са5ахха сардана киириитэ
Салгыммыт сөрүүннүк тыыныыта
Сиик, туман сыhыыга түһүүтэ
Сиккиэрбит суугуна уостуута
        Улуукан өруспут биэрэгэр
        Ньукууска саhархай кума5ар
        Биhи эдэр ыччат мустаммыт
Балыктаан бириэмэ ыытабыт.
Борохуоттар устан ааhаллар
Уоттара сандааран көстөллөр
Тыастара ыраахтан иhиллэр
Бааллара кумахха дабайар.

Үот иирэ ойуурбут кэрэтин
Өруспут чуумпутун, кэтитин,
Кумахха кэпсэтэ кэтиибит,
Ким тугу туппутун коробут.

Түүн үөhэ харана буолуута
Тономмут уот оттон, чэй өрөн,
Итии ас сылыттан ыстыыбыт
Үот иирэ ойуур са5атыгар.

Сарыалга саhар5а тыгыыта
Өрустэн сиик, туман көтүүтэ
Күн үөhэ күөрэйэн тахсыыта
Биһи төннөбүт куугуната.

C G Am F
01.05.04.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл. мел.



УОТ ТУЛА.

1.    Аар тай5а ортотугар.
Аал уоппут умсугуйар
Кыым буруо оллоонугар
Биьи куеспут оргуйар.
    Ол тула олоробут.
    Эр бэртэрэ мустаммыт.
    Элбэ5и кэпсэтэбит.
    Байанай муччургэнин.
2.    Сандаархай сулустары.
Харана халлаан урсун
Туун тиьэр оьуор гына,
Кер кулуу уоту тула.

3.    Уутээммит остуолугар –
Куеспутун килэрэммит
Кулумурдэс иьиттээн
Куе-дьаа айах тутабыт.
21.04.11.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл., мел.
    


УРААНХАЙ УДЬУОРА.
А.Дьячковскай Дархан Уус
тыллара мелодията.    
1.    Олонхо дойдутун олохтоого,
Ураанхай омук удьуора
Бyгун хайдах олорогун
Тугуй эн сурун дьарыгын.
    Кылгас сайын устата,
    Былдьаhыктаах бириэмэ.
    Уhун кыстык кыhынна,
    Бэлэмнэнэр болдьохтоох кэм.
        Олонхо дойдутун олохтоого
        Ураанхай омук удьуора
        Кимтэн кииннээх хантан хааннаах
        Талыы баай сиргэ олохсуйдун!
2.    Орто уйэлэр сагана
Кыргыс кэмин кэнниттэн
Чыныс Хаан дьаhагыттан ойдон,
Илин алтан ордууттан ордон.
    Ол ыраах утумэн уйэлэргэ
Быйан сирдэри талаан ылаллара
Онтон биhиги урдугэр олороммут
Кыайан туhанар кыахпыт суох!
    Тун уйэлэртэн аньыыларбытын наардаан
    Урдук куустэр тэннээн тустээбиттэр
    Аан дойду икки аранага арахсар
    Аргаа бас-кос, илин кыра дойдуларга.
3.    Олонхо дойдутун олохтоого,
Ураанхай омук удьуора
Хаhан сугуоххэр турагын?
Эбэтэр быстыы быатын батыстын дуо!?
    Бэйэгин сэнэнэ сырыттаххына,
    Билиигэ, коруугэ таласпатаххына,
    Тас дойдулардыын тэннэ хаампатаххына –
    Ылсан, бэрсэн эргиммэт буоллаххына
        Олонхо дойдутун олохтого,
        Ураанхай омук удьуора
        Саха омук быhыытынан хааларгар
        Тынааhыннаах кэмнэр кэллилэр!
4.    Быстах – балай быhыыланан бутуогун!
Аhыы аhы аhаан аргыстанан
Олох очурдарын оччотуон суога,
Толкон тоннуо, санаан сыппагырыа!
    Сир сумэтин, баайын барытын
    Тас дойдуларга бас биллэрдэхxинэ
    Сир сирэйиттэн сыыйа сутуогун!
    Аан дойду эйиигинэ суох холку хаалыа.
        Биир олуулээх сыhыыга сылдьаммыт
        Бэйэ иhигэр хайдыгар табыллыбат
        Сомого санаага салайтаран
        Аан дойду сайдар таhымын батыгыагын!
                            23.06.02.



УЧУУТАЛ КУНЭ.

Аа5а - суоттуу уерэтэр,
Уьуйааннарга угуйар
Сатабылларга салайар
Эти-хааны эрчийэр.
    Кунду учуутал дьоннорбут –
    Уустук улэ5ит чиэстэнэр
    Сатал санаа5ыт хай5анар
    Бугун эьи сулус куннут
Э5эрдэ эьиэхэ бугун
Дууьаны чочуйан таьаарар
Өйү санааны сайыннаарар
О5о кутун уустарыгар

Ийэ куту иитиэхтээннит,
Буор куту Бар5арданныт
Салгын куту сайыннаран
Билиини-керууну биэрэ5ит.

Хас биир о5о5о эьиги
Хатыыламмат хардыылары
Онорорго уерэтэ5ит
Олох суолун буллара5ыт.



Эьиги улэ5ит тумугэ кестер кэлин
Олох киэн аартыгар бэлэмнээбит дьоннут
Уерэх улэ --талбыт идэлэригэр ситиьиилэрэ
Тулалыыр дьонно туьалаах буолуулара.

Алексей Дьячковскай Дархан уус тыллара 09.03.2013г.


ЧЫПЧЫЛ5АН ТУГЭНЭ.


1.    Эн киьи бол5ойон кор,
    Кэми кэрдиини дьуорэлээн кор
    Дьоннуун-сэргэлиин, айыл5алыын,
    Олох сайдыытын, уларыйыыларын.
        Ааспыт уйэни онорбуттара
        Обугэлэрбит иилээн-са5алаан
        Суурэн-котон, куостуу оргуйан.
        Сыыьан табан, моккуьэн-сопсоьон.
2.    Хаьан эрэ эдэр, эрчимнээх этилэр
    Оччолорго олбохтоон олорбут дьоннор
    Куннээ5и олоххо элбэх дьон быыьыгар
    Ол барыта биллибэккэ ааспыта.
        Билигин кинилэр угустэрэ суохтар
        Ыллаабыт ырыалара номнуо ааспыта –
        Салгынна иннэ5э эппит тыыммыт куннэрэ
        Кэм ирдэбиллэрэ уларыйбыттара.
3.    Ол эрэн билигин биьиги олоробут
    Кинилэр туппут тутууларыгар
    Туьанабыт айбыт араас албастарын
    Ким хайдах сатыырынан дьаьанабыт.
        Билбэппит оссо ол тардыбыт силистэрин
        Ханантабыт дуу, хатарабыт дуу?
        Ааьыахтара уйэлэр,
        Уунуохтэрэ кэлэр кэм дьоно.
4.    Оччо5уна бириэмэ ылыа,
    Биьигини сиргэ инэриниэ
    Оччо5уна билигин баар дьоннор
    А5ыйах тыллаах номохторго батыахпыт.
        Ол курдук уйэлэр ааьаллар
        Бу кун анныгар олох сал5анар
        Биир киьи дьыл5ата туьааннаахха уьун
        Онтон уйэлэргэ – чыпчыл5ан тугэнэ!


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл., мел.
14.11.01.
        

    
ЕРУСКЭ КЕРСУЬУУ.


1.    Чэ эрэ до5ор, та5ыс, сытыма эн дьиэ5эр.
Сибиэьэй салгынна, сипсийэр сиккиэргэ.
Мутукча суугунун истиэ5ин – суол устун
Кутаа уот тыьыр5ас тыастарын.
    Саьар5а тахсыыта тура5ын эн эрдэ
    Балааккан ип-итии, салгын суох кун тахсан
    Киэн кумах, куех ерус сарыалга сыраллар
    Джунглига майгылыыр ует ойуур хоп-хойуу.
1.    Киэьэ байанай бэлэ5иттэн буьарынан.
Кунус кун сиэбитэ туун тириин аьыйар
Кэ5э кыыл этэрин истиэ5ин – туун устун.
Сиккиэр тыал суугунас тыастарын

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара



ЫhЫАХ.



1.    Сайынны саймаархай сарсыарданан
Эьиэхэ э5эрдэ сахалыы саналаах –
Эллэй эьэттэн этиллэр тыллары
Ыьыах ыьыллар кунунэн алгыьы
Кун сиригэр,
Бу халлаан анныгар –
    Дьоллоох буолун дуу
    Бар дьонум бары,
    Елгем уунууну
    Бар5а быйаны,
        Кымыстаах чороону кете5ен
        Кундулээн алгыс тылы этэн.
2.    Керру ке5уттэн кебутэн кээьиэ5ин,
Туойуо5ун тойугу, хомуьу тардыа5ын,
Ылба5ай ырыаны ыпсара ыллыа5ын,
Эйэ5эс эьиэкэйи – эйээрэ этиэ5ин.

3.    Хабырдар хапсыьын, холгутун холоьун,
Быьыйдар сырсыьын, Биэтэги былдьаьын,
Эдэрдэр эьиги – тапталы таайсыьын,
Дьолгутун булунун, кэлэри тустэьин.
    ПРИПЕВ:
    КОДА:    Керсу5ун ыьыа5ы –
            Бары бииргэ (тумсэн)
            Сахабыт тойугун –
            Оьуокайы тардан:
                Эьиэ-эьиэ эьиэкэй,
                Эьиэкэйдиир эьиэкэй,
                Оьуо-оьуо оьуокай
                            Оьуокайдыыр оьуокай.


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл, мел.
25.05.09.



Ыра санаа5ын баттаама – сиилээьинтэн симиттэн.
Дьэрэкээн дьуьун оьуордаах, кэрэчээн кыыс ойуулаах.
Айыл5а тыата, чарана, кетере, кыыла, ырыата.
Ойууланар эн санаа5ар, элэннииллэр араас тыллар.
    Айар дьо5урун дьоьун суолун.
    Айыа суо5а ким да сатаан.
    Айылгыгын тэпсимэ эн
    Хааллар бэлэх уунан кун сиригэр.
Кенул керуугун кистээмэ – дьууллээьинтэн кыбыстан.    
Дьоьуннаах тылы ситимнээн, саргылаах сир симэхтээх.
Саьар5а уота, сарыала, кытара, халлаан былыта.
Ойууланар эн санаа5ар, элэннииллэр араас сыллар.

                            Алексей Дьячковский Дархан уус тыл.
                            05.11.13.


ЫРЫАЛАРБЫН АЙАБЫН.


1.    Бу эмиэ мин сана хоьоону айаары
    Тыллары кордуубун оло5у туойаары,
    Толкуйга туьэбин элбэ5и этээри –
    Кордуубун булабын туох тугэн буоларын.
        Эьиги санааман бу тугэннэри
        Миигин оло5уттан ылбыта буолуо диэннит,
        Айа сатыыбын бу хоьоон ба5ардар
        Эйиигин таарыйыа –олоххор майгылыа.
2.    Аны бу хоьооммун ырыа гынаары
    Гитара ыламмын матыыбын кордуубун
    Хоьоон ис хоьооно хайда5ын короммун
    Туох костуу туьунан буоларын учуоттаан,
        Таптал туьунан дуу – кыьал5алаах кэм дуу
        Айыл5а костуутэ дуу, уоруулээх тугэн дуу
        Соп тубэьиннэрэн туонун талабын –
        Ырыаларым ба5ар эйиигин туойуохтара.




Куех маай

Э5эрдэ куех маай кэллэ
Куутуулээх сайын аанын
Арыйан эрэр кини.
Хаар ууллан харалдьыкка
Хара сиргэ тэтэрэн
Ньургуьун тыллан эрэр
Сотору от-мас эмиэ
Ке5ерен киирэн барыа
Сааскы улэ бу кунтэн
Са5аланар сир тиэрии
Уунээйини олордуу
Тутуу да са5аланыа.
Улэ, эйэ кунэ диэн –
Мээнэ5э эппэтэхтэр.
Онтон бугун кер-кулуу
Бырааьынньык угэнэ
Дьон параакка мустаннар
Тэрилтэнэн хайдыһан
Араас еннеех шариктаах
Уулуссаны толорон
То5уоруьа хаамсаллар.
Музыка доҕуһуолунан
Диктор телен тыллара
Хас биирдии тэрилтэни
Ситиьиилэрин кэпсиир.
Хас киьи улэлиирин
Билиьиннэрэн ылар.
Бэтэрээн улэьиттэри
Чиэстээьин буолар аны
Э5эрдэлээн кинилэргэ
Сэмэй бэлэх биэрэллэр
Ырыа-тойук ылланар
Куех уот тэриллэн
Кулууп дьиэ5э киирэннэр
Улэ-бэтэрээннэрэ
Э5эрдэни этиьэ
Ирэ-хоро кэпсэтэ
Олох-дьаьах хайда5ын –
Ырытыьа анаара.
Доруобуйа туьунан
Эмиэ ахтан – аьаран
Элбэх санаа атастаьа
Албастарын уллэстэ.
Эдэр сааьы санаьа
Кулуулээх тугэннэртэн
Быьа тардан уерэ-кете
Элбэх астаах остуолга
Олороннор аьыыллар.
Э5эрдэ кэнсиэр кереллер
Араас ооньуу-оонньууллар.
Кулэн-уерэн сэргэхсийэн
Кэпсэтэн тыын таьааран
Дуоьуйаннар дьиэлииллэр.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара


10.02 22:58
Алексей Дьячковский-Дархан уус
Ырыалар, хоьооннор
ТУСТЭЭН ДЬОЛУ.


Сир урдугэр олус да кунду эн кэрэчээн бэйэн аттыбар баар буолан
Дууhам туолар сырдык иэйиинэн таптал уох кынаттаах абыланынан оо.
Дьол диэн баар эбит сороххо бу сиргэ
Хайдах да тымныыттан, тыалтан -- куустээх эбит таптал.
Араначчылаан арчылаан, -- Урдук куустэр.
        Бу ыраас таптал самныбат суолун
Тустээн эhиги сирдээн дуу ыйан.
        Бу олох устун ис куолас буолан септеехтук талан, таба тайанан,
Олох сурун суолтатын сунньун тэннэ ейдеьен
Сылаас сыьыанынан абылатан сылдьыах оо, бииргэ.
Кунду до5оруом дьолго дьулуhуох.
Дьол диэн баар эбит сороххо кун сиригэр
Хайдах да тымныыттан, тыалтан -- куустээх эбит таптал.
Араначчылаан арчылаан, -- Урдук куустэр.
Тустээн дуу эhиги дьоллоох буоларбытын
Бу ыраас таптал самныбатт суолун
Тустээн эhиги сирдээн дуу ыйан.
    Бу олох устун ис куолас буолан септеехтук талан, таба тайанан,
        Телкебут табыллан истин эн, мин дьыл5абыт
        Кэпсээннэ киирдин, хоьоонно холбоннун,
        Ырыа5а ылланын.

Likin Park Numb (piano)
Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста



СARRY ON

Айанын аартыгар – тохтообокко барыый эн
Сылайдаргын холкутуйуон эн.
Сынньаныа5а дууьан – Ааспыт аьыылартан, оо.
Ытаама эн дьыл5ан иннигэр.
    Биирдэ уеьэ тахсаммын – кете сылдьан кербутум.
    Тыастаах, тургэн, ыксал оло5у.
    Эрэл кыымын керееру, бар дьонно итэ5эйээри.
    Дьин таптал, дьол баарын билээри.
        Сиргэ сырдык харананы баьыйарын билээрибин.
        Кырдьыгы сымыйа кыайбатын.
        Бастаан куьа5ан дьай хотор, утуену кулуктуур.
        Кэлин кырдьыга кестен кэлэр.
            Кэлэйэр, кэлэйэр кэлэйэр кэлин дьон.
Ейдеехтук туттабын – санаабар ойуулааммын.
Белуhуек курдук кереллер дьон.
Онтон дьин олоххо – чахчытын эттэххэ –
Олус элбэ5и билбэппин мин.
    Оргуйар уоттаах куппар, абарбыт ис турукпар –
    Долгунна тубэспит тыы курдук.
    Эрэл тыал хоту устан.
    Ис куолас санатын истэн.
    Бэт куустээх санаа5а -- ылларан.
«Carry on» Корейскай ырыа матыыба.
Алексей Дьячковскай-Дархан уус тылбааьа.
16.03.2013.



Саныырын дуу бугун биири, чугастык мин саныыр киhим.
Ама миигин умнуон дуо эн .
Хас кун ахсын туран биири, кеhутэбин хаhан бииргэ буолар тугэммит кэлэр.
Кэллэргин сурэ5им тыллыа иккистээн.
Тиhиэ5ин симэх-оhуор гынан олохпун.
    Елгем ерегей уунар уутун, хонууга уот саhар5а кыымыныын –
    Бииргэ туhэрэн эн кэhиилиэн.
    Дьырылас хайын уутун, угуттаан дьеле суурэн туhэрин курдук—
    Дьурулаан уеруе -- кутум.
Кэтэhэрин дуу бугун биири, чугастык саныыр мин киhим.
Керсер куммутун куутэ.
Эргийэ кетер кустугум е-нунэн
Кэллин бугун тенненнун эн – мин кунум.

Kang Min Hyuk
OST Heartstrings корейскай ырыа матыыбыгар
03.2013.



BAD BOYS BLUE
YOU RE A WOMAN.
САЙЫН КЭЛИИТЭ.

Куйаас – кулумурдэс куннэрбит.
Тынаан тырымнаан кэллилэр.
Сурэх уерэр, санаа иэйэр дууьа дуоьуйар.
Кенул куннэр кэллилэр бугун.
    Оо, тубуктээх кыьыны
    Сайын кэлэн солбуйар
    Эн аттыбар бааргыттан
    Санаам ессе уоскуйар.
Сылаас, сыламнас сайыммыт
Араас енунэн симэнэр
Сурэх уерэр санаа иэйэр, дууьа дуоьуйар
Кемус куннэр кэллилэр бугун.

Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста



NEW DIVIDE.

Куннээ5и кыьал5а тубугун куоьаран
Сабыта тутаттаан тумуктээн биьэн.
Эйиэхэ барыахпын олус да ба5ардым,
Мин кутум курдары, до5орбор дьулуьар.
    Сурэхпэр киирэн кутаа уоту суостаахтык отуннун.
    Куустээх токтан шок охсубуттуу.
Сурэхпэр киирэн кутаа уоту суостаахтык отуннун
    Эйиигинэ суох мин биир да кун кыайан --
    Олорор кыа5ым суох!
Сирдээ5и айыл5а кэрэтин хомуйан
Сааьылыы тутаттаан симэхтээн биьэн.
Эйиэхэ бэлэх уунуохпун ба5ардым,
Мин кутум курдары, до5орбор дьулуьар.
    Сурэхпэр киирэн кутаа уоту суостаахтык отуннун.
    Куустээх токтан шок охсубуттуу.
    Уохтаах уотунан.
        Эйиигинэн иэйэр кутум
        Дууhам-санаам иирэн барар
        Мин эн тускар олох араас
        Очурдарын туоруу сатыам.
        Мин кутум курдары – до5орбор дьулуьар.
        
Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста



СО5ОТОХ ЭРЭЛИМ
Мин дууьам тугэ5эр сенмут биир,
Кэрэчээн да ырыа ылланар ыраастык дьырылаан.
Суруйан кербутум мин ону.
Уьуктан кэлэбин тономмун, туун уеьэ -- харана.
Намыын ырыа эмиэ мин –
Испэр ыллаан барар эн тускунан истинник.
Айыылар арчылаан -- аналбын арыаллаан.
Сулустар ыллаан дуу ырыаны –
Куйаартан дьиримнэс ункуулээх, уеруулээх-кетуулээх.
Санаабын кете5ун эьи --
Ырабар тиэрдин дуу кинини мин куускэ таптыырбын.
    Намыын ырыа эмиэ мин –
Испэр ыллаан барар. Эн тускунан истинник.
    Айыылар арчылаан -- аналбын арыаллаан.
        Мин эьиэхэ унэбин -- атыны булуо диэммин.
        Дьыл5ам кинилиин эрэ дьоллоох буолуо5а –
        Со5отох эрэлим – тыынар салгыным эн.
            Бэриниилээх буолуо5ум.
    Намыын ырыа эмиэ мин –
Испэр ыллаан барар. Эн тускунан истинник.
Айыылар арчылаан -- арыаллаан.
Mandy Moore – Only Hope
Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста. 03.2013.

    
RIGHT HERE WAITING.

        
        Вст-е:
1.    Уоккун отун ириэриий дуу кунду мин кемуьуем.
    Утуйар уубун сылытыый тапталлаах мин до5оруом.
         Пр: Эн эрэ миэхэ бааргын -
         Сурэхлэр кундугун.
        Пр 2ч: Дьукээбил уотун санаталлар эн
                Харахтарын кунду кемуьуем.
                Дьэрэкээн кустук араас еннерун
                Курдук киэргэт олохпор киирэн.
1.    Сылаас салгын суурээнин сипсийиий дуу сэгэриэм,
    Т аптал тырым та5ылларын эн миэхэ бэлэхтээриий.              Пр: Эн эрэ миэхэ бааргын -
         Сурэхлэр кундугун.
        Пр 2ч: Дьукээбил уотун санаталлар эн
                Харахтарын кунду кемуьуем.
                Дьэрэкээн кустук араас еннерун
                Курдук киэргэт олохпор киирэн.
                
        Кода:     Оччо5о дьол диэн тыл миэхэ толору,
                 Тосхойуо дьыл5абар тынаан куннуу сырдаан.
        Пр-ш:
        Пр: Эн эрэ миэхэ бааргын -
         Сурэхлэр кундугун.
        Пр 2ч: Дьукээбил уотун санаталлар эн
                Харахтарын кунду кемуьуем.
                Дьэрэкээн кустук араас еннерун
                Курдук киэргэт олохпор киирэн.
        Пр-ш:
                             Richad Marх                                          репертуарыттан                                          Алексей Дьячковский -
                             Дархан Уус сахалыы текста
07.10.2012.    

B: С G / G a / a G a / F G F G/
К: С G / F G / F C /
К 2: Am Dm Am F G/ /Am Dm Am / F C 2 р:



ЭЙИИГИННИИН ЭРЭ.


Ачаалатар кунду киьибин эйиигин --
Арыаллыа5ым, мин симиэм
Атаарыахпыт сирбит далайыгар бииргэ --
Олохпут кэрэлэрин.
    Эйиигинниин эрэ миэхэ олус да кунду бу олохпут.
    Дьин сыьыан умсул5анын бэлэхтээтин эн миэхэ5э.
    Эрэнэр таптыыр кемуьуем.
Устар олох устун биьи бииргэ тэннэ --
Атаарарга анда5айыах.
Сэргэстэьэ сылдьыах бу тапталы харах --
Харатын курдук оо, харыстыах.

SUM 41 - PIESES    
Алексей Дьячковский-Дархан уус.
28.11.12.


TAEYANG.

1.    Эн мин диэки ейдеен кер аттыгынан ааьарбар.
Мин эйиигин олус се5е керер харахпын.
Арый дуу дууьа5ын, этиий санаа5ын.
Хаадьылаан мин этэр тылларбар -- таайтаран.
Саатар эн имнэнэн эт кэрэ да эн куоласкынан.
Санаар дуу тылларбын чункук, мунчаар тугэннэр.
Сэмэй майгыгын, эн нарын мессуеннун
Мин олус да таптыыр эбиппин.
    Кыысчаан, эн эрэ сурэхпэр сулустуу сыдьаайдын эн.
    Тапталым кыыма.
    Кыысчаан, оло5ум тухары аргыьым буолуон дуо эн?
    Ба5а санаам.
    Куннуу сырдааннын мин телкебер кулумнээн еруу
Ккириэн дуо оо, до5оруом.
Оо, дьэрэкээн дьуьун сибэкки дьербетун курдук тэтэрэн
Эн миигинниин керус, керус,
Эн миигинниин керус – еруу.
    Мин оло5ум тухары эн тускар олоруом
    Эн уеруугун, хомолто5ун тэннэ уллэстиэм
    Эн тускар мин уустуктартан толлубакка олоруом –
    Дьолбутун чочуйа.
    
Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста



YOU,RE MY HEART.
ТЫ МОЙ МИР.
МИН ЭЙГЭМ.

1.    Сурэх сулур сумэтин эн куедьуттун.
Умайабын эйиигин мин кердербун
Кистэл санаам, эрэлим – быыьанар мин суолум.
Эн эрэ, эн эрэ бааргын
    Мин уотум кун кыыма.
    Мантан атын дьол миэхэ суох.
    Мин дууьам, мин эйгэм.
    Эйиэхэ дьулуьар, эн кэрэн угуйар
    Ып-ыраас ыра5а,
    Сып-сырдык сыьыанна.
    Кустугум, сулуьум –
    Куруутун бииргэ сылдьыахха.
2.    Чумэчи уотугар биьи иккиэбит.
Умайар ытыскын мин тутабын
Уот охсордуу истин иэйии илгийэр – мин иэммэр.
Эйиигин, эйиигин таптаан.

Д.Болен тыл., муз,
М.Давыдов рус.текст
Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста.




10.02 23:07
Алексей Дьячковский-Дархан уус
тел:
89141040281
89248955591
11.02 06:03
Алексей Дьячковский-Дархан уус
Ырыалар, хоьооннор
МИН ОЙДУУБУН ОЛ КЭРЭ КЭМИ.


    
    Мин ойдуубун ол кэрэ кэми
    Мин иннибэр эн баар буолтун
    Айыл5а кэрэ костуутун курдук
    Ыраас таптал кыымын курдук косто сыыйа симэпийэ
    Дьон быыьыгар суураллыбыттыы миигиттэн эн баартын!
        Эрэлэ суох курус, сылаа
    Куннээ5и тиэтэл быыьыгар
    Санаабар иьиллэр эн куолаьын,
    Туулбэр костор эн кэрэ котуун, моссуонун уьугуннара
    Мин харахпар салгынна сууралла, сутэ –
    Мин ойбуттэн куоттун!
        Бутэьик, эрэлбин сутэрэ
        Ол ыраах ааспыт
        Сылларга муннара
        Туманны эн суттун миигин
        Аьыммакка со5отохтуу
        Сорго – мунна хааллараннын –
        Эн эрэ сурэхпэр, ойбор оруу бааргын!
        Мин ойдуубун ол кэрэ кэми
    Мин иннибэр эн баар буолтун
    Айыл5а кэрэ костуутун курдук,
    Ыраас таптал кыымын курдук косто, сыыйа симэлийэ
    Дьон быыьыгар суураллыбыттыы сутэ
    Миигиттэн эн баартын!
        Тун балай, курус жарана5а
    Субуллаллар чуумпу тууннэр
    Уоруутэ суох, харах да уута суох
    Эрэлэ суох, таптала суох ааьаллар сыыйа симэлийэ
    Сыл быыьыгар суураллыбыттыы сутэ –
    Кунтэн кун курэнэр!
        Дьэ, сурэ5им долгуйда,
        Дууьам уьугунна,
        Урдук уоруу ууннэ,
        Олох, харах уута
        Ыраас таптал биьиэхэ эмиэ
        Уруйдаата, орогойдоото!
            Дууьабар кэллэ
            Уьуктуу кэмэ –
            Иннибэр эн
            Эмиэ баар буоллун
            Тахсан эрэр куну санаттын
            Ыраас таптал кыымын са5аннын –
        Сурэ5им долгуйда,
        Дууьам уьугунна,
        Урдук уоруу ууннэ
        Олох, харах уута
        Ыраас таптал биьиэхэ эмиэ
        Уруйдаата, орогойдоото!
Я помню чудное мгновенье -- А.С.Пушкин тыллара    
Алексей Дьячковский-Дархан уус тылбааьа Полонез Огиньского матыыбынан.    


1. Мин билбэт до5оруом, Сэп-сэмэй сэгэриэм.
Минньигэс мичээргин – кереммун ке5уйдум
Долгуннуур хап-хара уп-уьун суьуо5ун
Санныгар туспутэ керерге кэрэтиэн.
     Себулуу кердум мин – эн кэрэ мессуеннун
Че5улуччу керен кыыс о5о эбиккин.
2. Обуйук уостарын – уот курдук умайар.
Имэҥнээх имнэриҥ – иэдэскэр итийэр.
Хап-хара хараҕын – чаҕылхай керуулээх,
Синньигэс хаастарын – хаадьылаах кырыылаах

3. Эйиигин кереммун - уолан хааным оонньуур
Эн сырдык мессуеннун ымсыыра кереммун.
Ол эрэн эйиигин керсубэт буолла5ым.
Мин хаьан да аахпат кинигэм буолла5ын

Кун курдук кулэннин, минньийэ мичээрэ,
нарыннык наскыйан, сыдьаайа сырдааннын,
Кэрэ да киьини — билбэккэ хаалла5ым, биир кэмнэ,
биир сиргэ олорор эрээри кэккэлии эйгэ5э олорор буоллахпыт.
Дьыл5абыт керсубэт буолла5а букатын

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара




МАННАЙГЫ ХААР.





1.    Кэллэ бугун кемус куьун.
Айыл5а аранас –
Сэбирдэ5ин сиргэ ыьан
Сайынныын ара5ар.
    Кетер ааьар –
    Со5уруу турунар
        Кэри куру айыл5абыт
        Хьыннар кэнниттэн
        Хаьыс кунун ардах туьэр?
        Маннайгы хаар туьэр!
2.    Кэллэ бугун кылбаа кыьын
Маннайгы куннэрэ
Манан хаарын сиргэ ыьан
Кичэллик уллуйэр
    Онон бутэр –
    Куех сыьыы буруллэрэ.
        Кэрри куру айыл5абыт
        Хаар халынаан иьэр
        Хаьыс кунун хаар кыыдамныыр?
        Астыйан тымныйар!


Д.Уус тыл, мел.
11.10.09.




МАХТАЛ


1.    Мин олох киэн аартыгар уктэниэхпиттэн ылата
Син онно манна киирэ тахса сылдьан бу
Соруммут соруктарбын син ситиhэн иhэбин
Дьонтон ордук итэгэс бэйэбин санаммаппын
Махтанабын онно барытыгар
Куус комо буолбут тороппуттэрбэр
Уустук да буоллар мин бага санаабын
Болгомтого уурбуккутугар
Хомоппут хоргуппут кэмнэрбэр
Киэр хайыспатаххытыгар
Уустуктары корсубут куннэрбэр
Субэ ама буолбут дьоннорбор
2.    Ол эрэн олохпут иннин диэки устан иhэр
Миигин оссо да араас соруктар куутэллэр
Атахпар оссо да тура иликпин дии саныыбын
Сыалым ситэригэр Урдук куустэр эhиэхэ унэбин
Махтанабын ааспыт кэмнэрбэр
Куус кудэх укпуккутугар
Оссо да мин бага санааларбын
Олоххо киллэрэ тураргытыгар
Махтанабын ааспыт кэмнэрбэр
Куус кудэх укпуккутугар
Оссо да мин ыра санааларбын
Кынаттыы тураргытыгар!

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл. мел.
Февраль/2001 г.


МИН САНААЛАРЫМ.
А. Дьячковскай-Дархан
Уус тыллара, мелодията


1.    Мин саныыр санааларым –
Куох кыырай халлаан куйаарын
Тугэ5инэн тилийэ котуохтэрин,
Ол сырдык куннэ тиийиэхтэрин!

2.    Мин саныыр санааларым –
Бу орто дойдуну одуулуохтарын
Араас дьуhуннээх оhуордарын,
Кичэллээхтик ойуулуохтарын!

3.    Мин саныыр санааларым –
Куhунну харана тууннэргэ
Ол сырдык умайар сулустары
Ситиэхтэрин куйаарга!

4.    Мин саныыр санааларым –
Умуллубат уохтаах ол сырдык кунтэн
Сир тугэ5ин очурдарын –
Сытыытык курдары коруохтэрин!

5.    Мин саныыр санааларым –
Бар дьон хара5ын уота
Корбото5ун коруохтэрин
Кыырайга котуохтэрин!



Июнь/ 2000 г.



Мин испэр тугу эрэ чууйэбин,
Дууьам туох эрэ сырдыкка талаьар.
Сурэ5им чункуйар, муунтуйар.
Кетен тахсыахтыы мунньуллар – ыра санаа.
    Эр хааным оонньуур.
    Мэйиибин кэйиэлиир.
        Дууьам долгуйар эйиигин кердербун,
        Санаам сырдыыр, сурэ5им ме5уттэр
        Санарар тылларым туманна кетеллер.
        Сирэйим кытарар, уотунан умайар.
Эн уоскун уураан эрэ этиэ5им.
Дууьам туох эрэ кистэлэн санаатын.
Хара5ым хатанар хараххар.
Керер минньигэс мичээргин – эрэл санаа…
    Эр хааным киирэр.
    Тапталбын этэбин.
        Дууьам долгуйар эйиигин кердербун,
        Санаам сырдыыр, сурэ5им ме5уттэр
        Санарар тылларым туманна кетеллер.
        Сирэйим кытарар, уотунан умайар.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара



1.    Мин олох устун барабын со5ото5ун.
Ол онно мин айанныыбын араас сирдэргэ.     
Ол онно мин улэлиибин араас улэни.
Ол онно мин алтыhабын араас дьоннордуун.
    Кыhынын уерэх, культуура.
    Сайынын халтура.
    Манна куруук напряженка –
    Олус сылайа5ын.
     Киэьээ кэлэн гитаранан ыллаан мин чэпчиибин.
     Ырыа ненуе мин таабырын оло5у кэпсиибин.
2.    Мин суолум устун барабын со5ото5ун.
Ол онно мин керсебун араас тугэннэри
Сайын тугэн кеhуннэ да балыктыы барабын.
Айыл5а5а сылдьарбын олус себулуубун.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл.мел.



МИН ТАХСАР КУНУМ.


1.    Бугун мин кордум бу биир кэрэ кыысчааны
Бу куйаас куоракка кэлэммин
Бу халлаан анныгар кун сирин урдугэр
(Эн дьолун буолуом дуо кэрэ кыыс…)
Эн кэрэ5ин со5оммун мин ах бардым.
    Корууй корууй кыысчаан
Хап-хара харахчаан
    Мин санаабын таайан
    Бу диэки хайыс
    Истиий истиий кыысчаан
    Кыра сылтах булан
    Кэпсэтэ сатыыбын
    Аттыгар туран
2.    Эн ааккын билэммин, ньуомэргин ыламмын
Кун ахсын корсобут эн биьи
Сурукпун ыытабын эн ыраах буолларгын
Мин истин тыллары аныыбын
Эн кэрэ5ин со5оммун суруйабын
    Кэлиий кэлиий кыысчаан
    Эн суоххар сурэ5им
    Тэьийбэт, тулуйбат
    Со5отохсуйан
    Истиий истиий кыысчаан
    Эн мин дьолум буоллун
    Мин кэрэ аанньалым
    Мин тахсар кунум.

Modern Talking
Chary chary lady
Алексей Дьячковский-Дархан уус
Сахалыы текста
14.05.09.



YOU,RE MY HEART.
ТЫ МОЙ МИР.
МИН ЭЙГЭМ.

1.    Сурэх сулур сумэтин эн куедьуттун.
Умайабын эйиигин мин кердербун
Кистэл санам, эрэлим – быыьанар мин суолум.
Эн эрэ, эн эрэ бааргын
    Мин уотум кун кыыма.
    Мантан атын дьол миэхэ суох.
    Мин дууьам, мин эйгэм.
    Эйиэхэ дьулуьар, эн кэрэн угуйар
    Ып-ыраас ыра5а,
    Сып-сырдык сыьыанна.
    Кустугум, сулуьум –
    Куруутун бииргэ сылдьыахха.
2.    Чумэчи уотугар биьи иккиэбит.
Умайар ытыскын мин тутабын
Уот охсордуу истин иэйии илгийэр – мин иэммэр.
Эйиигин, эйиигин таптаан.

Д.Болен тыл., муз,
М.Давыдов рус.текст
Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста.



МИЧЭЭРДИИ КЕРДЕРГУН.

1.    Халлаан устунан сулустар суурдулэр кулумурдээн.

Оо, тымныы куьунну тууннэ

Кылыгырас гитара оонньоон оонньоон барда.

    Аал уот тула чуумпу

    Бары ырыа истэн иьийэбит.

    Оо, истин сылаас иэйиигэ куустаран.

    Кэрэ кыыс имэ тэтэрэр.
    
    Мин сурэхпин угуйар

    Оо, хара хара харах

    Мин дууьабын толоро

    Мичээрдии кердергун – миигин уердэ.


2.    Былыт быыьынан ый уоота т ыгаахтыыр кулумурдээн
    
Оо, тымныы куьунну тууннэ

Кылыгырас гитара оонньоон барда.


3.    Ойуур быыьыгар аал уоппут умайар кулумурдээн.

Оо, тымныы куьунну тууннэ

Кылыгырас гитара оонньоон барда.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл, мел.




ЭРЭН МИЭХЭ ЭН БИГЭ.


Миэхэ уоту уматтын, таптал уохтаах иэйэр илгэтин. Бэлэхтээтин дьол суолун устун устар уйгу кэмин
Мин сир симэ5ин иилиммит, кестууну – сайыны, Эйиэхэ холуубун, Куех, кыьыл, аранас сибэкки симэхтээх Хонууга хаамсабыт.
Сэттис халлаанна дууьам Дайар бу дьолтон. Аптаах тылтан, таптыыргыттан. Симэх сибэкки буолан Кестер курдуккун Мессуеннунэн абылааннын. Аанньал.
Уостан самнан хаалбатын Уьун олох суолугар Бу тапталбыт иэйиитэ. Эрэн миэхэ эн бигэ.
Сурэхтэн кэйэн тахсаллар –эйиигин таптааннар Кэрэ5ин кэрэхсээннэр. Истин да иэйииттэн аьыллан кутуллан Умайар тылларым тахсаллар. Оо у-о-у

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара

ТУРУГУРУОХ!


1.    Олонхобут дойдутун – ураанхайбыт удьуора,
    Омо5ойтон олбохтоон, Эллэй эьэттэн элбээн;
    Эркээнинэн тэнийэн, Энсиэлинэн эбиллэн, --
    Туймаада5а кииннэнэн то5уоруьан кэллэхпит:
        Саха Сирин – Саха дьоно
        Санаабытын сомо5олуох,
        Сайда сатыах, силигилиэх,
        Тупса туруох, туругуруох!
2.    Өлүөнэттэн өрүттэн – Саха омук сал5анан,
Бүлүү эбэнэн бүгэн – Дьааны хайанан тайаан,
    Халыманан халыйан – Эдьигээни эргийэн –
    Туймаада5а кииннэнэн то5уоруьан кэллэхпит:

3.    Илин энэр дьиэтийэн, Булун диэки бултуйан,
Өлгөм Өлүөхүмэнэн, Уус-Майанан ууьааммыт –
    Өймөкөөңңө өргөстөөн, Анаабырга ар5астаан
Туймаада5а кииннэнэн то5уоруьан кэллэхпит:

4.    Үтүөкэннээх үгэстээх, сайа5астай санаалаах,
    Билии-корүү бодолоох, дьоьун-мааны бар дьонноох
    Бар5а баай быйаннардаах ытык мааны сирдэрдээх –
    Саха сирэ барахсан туругура туруохтун:

                    22.05.03. Алексей Дьячковский- Дархан Уус тыллара, мел-та.

    
    
    
12.02 00:25
Алексей Дьячковский-Дархан уус
хоһооннор
Дьиэ кэргэн уруу, таптал ейдеьуу
Араас санаалар , ырытыы, субэлэр
Дьиэ кэргэн – диэн дьол, уеруу, ерегей.
Араас атыылар, көһүтүү, бэлэхтэр.
    Бастакы оҕо, бастакы хардыы.
    Былаан, долгуйуу, быьаарыы.
    Сынньалан, улэ, ыралар, арчы.
    Элбэх соруктар – толоруу.
Ардыгар сыыһыы, арыт ситиһии
Дурда аҕалар, амарах ийэлэр
Дьиэ кэргэн – олох сурун суолтата.
Ону соҕотох көрдөөмө бу сиргэ
11.02.2014.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.



Таптыыбын эйиигин ейбуттэн тахсыахтыы.
Куннээ5и олох ыраах куйаарга тэйээхтиир.
Кууьартан уурууртан халлаанна дайабын
Сипсийэр эн саҥаҥ дууьабын оргутар.
    Кустукка кетебун еннерун керебун.
    Сулустар тулабар сыдьаайа оонньууллар.
    Кинилэр чугастан атыннар эбиттэр.
    Дьиктилэр, дьиибэлэр ойуулуур кыа5ым суох.
Үөрэҕин – миэхэҕэ истиҥник санаахттыы,
Кулэ5ин олус сылаас мичээргэр -- ууллаахтыы
Кытыастар телен уот мэйиибин эргитэр.
Чап-чараас эн кутун сүрэхпин долгутар

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара. 07.02.2014.


Миэхэ эн утахпын ханнарар минньигэс кымыскын.
Миэхэ эн сурэхпин хамсатар синньигэс тымыргын.
Дьыл5а эн биьи суолбутун ал5ас холбооботох.
Санаам барыта хайдах эрэ эйиэхэ учугэй буоллун диэн.
    Икки сулус сырдатыьан – аргыстаьан.
    Тапталынан хара былыттары ургутэн.
    Халлаан устун оргууй устан.
    Дьолбут суолун сыыйа солоон.
        Тиийиэхпит биэтэккэ,
        Дабайан – чыпчаалга.
Миэхэ эн санаабын минньитэр сыламнас сарыалгын
Миэхэ эн дууьабын долгутар дьиримнэс кустуккун.
Телке эн биьи ыырбытын ылан силбээбитин.
Харах харатын курдук еруу харыстыах дьиктилээх дьолбутун.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара



Эн куоласкын истэрбиттэн олус дьоллоохпун,
Кистэл санаабын аьар дьолунан дайан ылабын.
Кемус тылларын кыырпахтарын – дууьам инэрэр.
Эн ча5ылхай харахтаргар таптал умайар,
Нарын санныгар илиибин ууран – кууьан ылабын.
Куускэ тыынабын иннигэр туран – имнээх иэдэскэр.
    Тыл наадата суох өйдөһөргө эн биьиэхэ
    Итэҕэл, таптал – эрэнсэр санаа.
        Уоттаах харах уматар куппун
        Дьолунан тыгар, сардаҥанан.
Эн иэдэскин ытыспынан оргууй тутабын.
Утах ханнарар умсул5аныгар умсан ылабын.
Кун, айылҕа биьиэхэҕэ уруй ыыталлар.
Сылаас сыламҥа итиитик уураан – ууллан барабын.
Куускэ тыынабын иннигэр туран – уоттаах уостаргар.

11.02.2014.



Таптыыбын эйиигин ейбуттэн тахсыахтыы.
Куннээ5и олох ыраах куйаарга тэйээхтиир.
Кууьартан уурууртан халлаанна дайабын
Сипсийэр эн саҥаҥ дууьабын оргутар.
    Кустукка кетебун еннерун керебун.
    Сулустар тулабар сыдьаайа оонньууллар.
    Кинилэр чугастан атыннар эбиттэр.
    Дьиктилэр, дьиибэлэр ойуулуур кыа5ым суох.
Үөрэҕин – миэхэҕэ истиҥник санаахттыы,
Кулэ5ин олус сылаас мичээргэр -- ууллаахтыы
Кытыастар телен уот мэйиибин эргитэр.
Чап-чараас эн кутун сүрэхпин долгутар

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.
12.02 23:55
Алексей Дьячковский-Дархан уус
Ырыалар, хоьооннор
Учугэй эн сурэ5ин, санааҥ кистэлин.
Арыйар, үллэстэр киһи баар буоллар.
Үөрүү да санньыар да кэми көрсөҕүн.
Тэҥҥэ былааҥҥыт туһугар барсаҕын.
    Оннук киһи миэхэ эн буолаҕын.
    Бары уустукка эн көмөҥ улахан.
    Дьиҥнээх олоххо ырабын киллэрсэн
    Истиҥ сыһыаҥҥа тапталбын сылытан.
Сатабыл эн тарбаҕыҥ, өйүҥ мындырын.
Сөҕөбун үксүгэр салла мин санаан.
Ырыа да ыарыы да кэми көрсөҕүн.
Куруук өйөбүл аргыһым буолаҕын

        12.02.2014. Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.

Эйиигинэ суох оло5ум -- мэйиибэр баппат.
Ардахтаах да кун мин куурабын, хайыарабын.
Куйаас куннэргэ тоҥобун -- сурэхпэр тымныы.
Эн суоххар куорат – түҥ тайҕаҕа майгылаһар.
    Тэьийбэт, тулуйбат сурэҕим.
    Хас биирдии мүнүүтэ -- чаас курдук.
    Сандаархай саһарҕа сылыппат
    Мин куппун күлүккэ – тыал курдук.
Билиэхпин мин баҕарбат эбиппин испэр --
Доҕоттор кистэлэн ымсыырар санааларын.
Араас – өһүрэр дьоннору аахайар кыах суох.
Эн эрэ бааргын – мин кэтэһэр доҕоччугуом.

12.02.2014. Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.



УРУЙДУУР КУРДУКТАР.



1.    Сиккиэр тыалым сипсийэр
Эн суьуоххун долгутан
Мин сурэхпин минньитэн –
    Ис иэйиитэн имэн
    Таптал тылын этэн
Куех сэбирдэх суугунуур,
Куерэгэйбит дьырылыыр,
Сыьыыга сардааналар
    Уруйдуур курдуктар
    Уйа5ас куппутун
Припев:    Эн керууй, керууй уеьээ
        Хопто кетен ааьар
        Кенулгэ кеччуйэр
        Эн истиий, истиий уерэ –
        Бу ыллыыр ырыабын
            Сурэ5им нуелуйэр –
            Аттыбар бааргыттан,
            Дьоллонон долгуйар
            Кэрэ5ин кэрэхсээн
            Ама дуо бу кэрэ
Сэгэр сэргиириттэн
Итэ5эйбэккэ се5ер.
2.    Эриэккэс да дьуьунун
Кэрэчээн да мессуенун
Мин сурэхпин манньитар
    Ис иэйииттэн имэн
    Таптал тылын этэн
Кун куйаартан тыгар
Сып-сылаас сарданата
Быстах ардах туьэрэ
    Уруйдуур курдуктар
    Уйа5ас куппутун.

Мodern Talking муз.
Don*t give ырыа матыыбыгар
Алексей Дьячковский–Дархан уус сахалыы текста.
15.06.09.


ТYYНYН ААЙЫ.



1.    Эйиигин биирдэ биирдэ биирдэ - кереет таптаатым
Халлаантан илэ туспут Туйаарыма куо курдуккун
Санаабын иирдэ иирдэ иирдэ – абылаан кээстин
Оо, арай бу санаабын этиим – эн туох диэн эбитэй
    Тууннэри утуйбат буоллум эйиигин санаан
    Бу сиргэ барыны умуннум
        Туунун аайы ааккын ааттаан
        Туунун аайы туьээн керен (эйиигин)
        Кунун аайы кердуу сатаан – дьон быыьыгар.
2.    Эйиигин бугун бугун бугун – киэьэ керустум –
«Тосхойбут дьолу куоттарыам дуо» - дии мин санаамын
Кэпсэтэ тиийэн тиийэн тиийэн – сылтах буламмын –
Оо, эн эмиэ миигин искэр – ктэспит эбиккин
    Дьоллоох да эбиппин эн нарын бэйэ5ин
    Бу кун сиригэр керсубутум –
        Туунун аайы миигин таптаан
        Туунун аайы миигин дьоллоон
        Кунун аайы улэ, уеруу эн эрэ тускар.

Modern Talking
Do you wanna матыыба
Алексей Дьячковский–Дархан уус сахалыы текста.
12.06.09.



RIGHT HERE WAITING.

        
        Вст-е:
1.    Уоккун отун ириэриий дуу кунду мин кемуьуем.
    Утуйар уубун сылытыый тапталлаах мин до5оруом.
         Пр: Эн эрэ миэхэ бааргын -
         Сурэхлэр кундугун.
        Пр 2ч: Дьукээбил уотун санаталлар эн
                Харахтарын кунду кемуьуем.
                Дьэрэкээн кустук араас еннерун
                Курдук киэргэт олохпор киирэн.
1.    Сылаас салгын суурээнин сипсийиий дуу сэгэриэм,
    Т аптал тырым та5ылларын эн миэхэ бэлэхтээриий.              Пр: Эн эрэ миэхэ бааргын -
         Сурэхлэр кундугун.
        Пр 2ч: Дьукээбил уотун санаталлар эн
                Харахтарын кунду кемуьуем.
                Дьэрэкээн кустук араас еннерун
                Курдук киэргэт олохпор киирэн.
                
        Кода:     Оччо5о дьол диэн тыл миэхэ толору,
                 Тосхойуо дьыл5абар тынаан куннуу сырдаан.
        Пр-ш:
        Пр: Эн эрэ миэхэ бааргын -
         Сурэхлэр кундугун.
        Пр 2ч: Дьукээбил уотун санаталлар эн
                Харахтарын кунду кемуьуем.
                Дьэрэкээн кустук араас еннерун
                Курдук киэргэт олохпор киирэн.
        Пр-ш:
                             Richad Marх                                          репертуарыттан RIGHT HERE WAITING ырыа матыыба.                                          Алексей Дьячковский -
                             Дархан Уус сахалыы текста
07.10.2012.    

B: С G / G a / a G a / F G F G/
К: С G / F G / F C /
К 2: Am Dm Am F G/ /Am Dm Am / F C 2 р:



TAEYANG.

1.    Эн мин диэки ейдеен кер аттыгынан ааьарбар.
Мин эйиигин олус се5е керер харахпын.
Арый дуу дууьа5ын, этиий санаа5ын.
Хаадьылаан мин этэр тылларбар -- таайтаран.
Саатар эн имнэнэн эт кэрэ да эн куоласкынан.
Санаар дуу тылларбын чункук, мунчаар тугэннэр.
Сэмэй майгыгын, эн нарын мессуеннун
Мин олус да таптыыр эбиппин.
    Кыысчаан, эн эрэ сурэхпэр сулустуу сыдьаайдын эн.
    Тапталым кыыма.
    Кыысчаан, оло5ум тухары аргыьым буолуон дуо эн?
    Ба5а санаам.
    Куннуу сырдааннын мин телкебер кулумнээн еруу
Ккириэн дуо оо, до5оруом.
Оо, дьэрэкээн дьуьун сибэкки дьербетун курдук тэтэрэн
Эн миигинниин керус, керус,
Эн миигинниин керус – еруу.
    Мин оло5ум тухары эн тускар олоруом
    Эн уеруугун, хомолто5ун тэннэ уллэстиэм
    Эн тускар мин уустуктартан толлубакка олоруом –
    Дьолбутун чочуйа.
    
TAEYANG. Ырыа матыыбыгар
Wedding Dress
Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста



СARRY ON

Айанын аартыгар – тохтообокко барыый эн
Сылайдаргын холкутуйуон эн.
Сынньаныа5а дууьан – Ааспыт аьыылартан, оо.
Ытаама эн дьыл5ан иннигэр.
    Биирдэ уеьэ тахсаммын – кете сылдьан кербутум.
    Тыастаах, тургэн, ыксал оло5у.
    Эрэл кыымын керееру, бар дьонно итэ5эйээри.
    Дьин таптал, дьол баарын билээри.
        Сиргэ сырдык харананы баьыйарын билээрибин.
        Кырдьыгы сымыйа кыайбатын.
        Бастаан куьа5ан дьай хотор, утуену кулуктуур.
        Кэлин кырдьыга кестен кэлэр.
            Кэлэйэр, кэлэйэр кэлэйэр кэлин дьон.
Ейдеехтук туттабын – санаабар ойуулааммын.
Белуhуек курдук кереллер дьон.
Онтон дьин олоххо – чахчытын эттэххэ –
Олус элбэ5и билбэппин мин.
    Оргуйар уоттаах куппар, абарбыт ис турукпар –
    Долгунна тубэспит тыы курдук.
    Эрэл тыал хоту устан.
    Ис куолас санатын истэн.
    Бэт куустээх санаа5а -- ылларан.
«Carry on» Корейскай ырыа матыыба.
Алексей Дьячковскай-Дархан уус тылбааьа.
16.03.2013.


NEW DIVIDE.

Куннээ5и кыьал5а тубугун куоьаран
Сабыта тутаттаан тумуктээн биьэн.
Эйиэхэ барыахпын олус да ба5ардым,
Мин кутум курдары, до5орбор дьулуьар.
    Сурэхпэр киирэн кутаа уоту суостаахтык отуннун.
    Куустээх токтан шок охсубуттуу.
Сурэхпэр киирэн кутаа уоту суостаахтык отуннун
    Эйиигинэ суох мин биир да кун кыайан --
    Олорор кыа5ым суох!
Сирдээ5и айыл5а кэрэтин хомуйан
Сааьылыы тутаттаан симэхтээн биьэн.
Эйиэхэ бэлэх уунуохпун ба5ардым,
Мин кутум курдары, до5орбор дьулуьар.
    Сурэхпэр киирэн кутаа уоту суостаахтык отуннун.
    Куустээх токтан шок охсубуттуу.
    Уохтаах уотунан.
        Эйиигинэн иэйэр кутум
        Дууhам-санаам иирэн барар
        Мин эн тускар олох араас
        Очурдарын туоруу сатыам.
        Мин кутум курдары – до5орбор дьулуьар.
        
28.10.2012 г.
Linkin Park репертуар
Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста




АПТААХ ТЫЫН.

1.    Эдэр саас эрчимин эргитэн
Эриэккэс эрэли бэлэхтээн
Эн кэллин дьыл5абар эмискэ
Сурэхпин хамсаттын дьин куускэ
    Чункуйбут олохпор тыын биэрэн
    Уостубат кутааны уматтын
    Мин быстах санаабын киэр илгэн
    Кэрэ5э нарынна угуйдун
2.    Хамсаата сурэ5им бытааннык
Эн ырыан матыыбын батыьан
Ме5устэ ол кэннэ тургэнник
Эрчимнээх олоххор кыттыьан

3.    Оо, таптал эн бааргын аптаах тыын
Таптааммын мин ырыа ыллаатым
Эн нарын алыпкар уйдаран уьуннум
Дьол тыытын батыьан.

Coda: Таптааммын мин тиийдим эгэлгэ дойдуга
    Эрчимнээх музыка ньиргийэр сиригэр
Куерэгэй кеччуйэр куех дуолан ньууругар
Сибэкки тэтэрэр лыах кетер хонууга.

Зулия Жиркова тыллара
Алексей Дьячковский-Дархан уус мелодията.




БЫРАhААЙ ЭН.



1.    Куоракка киэьэ буолла
Туннук ненуе кыьын – ахсынньы ый
    Уматабын чумэчи.
    Мин иннибэр бу эн хаартыскан
        Эмиэ эмиэ мин санаам
Эргитэр ол ааспыт кэмнэри
Эмиэ эмиэ мин суохтуубун ону.
    Быраьаай эн
    Бутэьик тапталым
    Быраьаай эн
    Барбытын эн ыраах
    Сайынны киэьэ
    Таптыыр харахтарым
    Ол кэмнэрбит
    Аны эргийбэттэр.
2.    Билсиспиппит ал5аска
Санаабытым дьол баар эбит диэммин
Итэ5эйбэтэх ордук
Эйиигин керсен таптаабыппын.
    Кэрэ да сайын этэ
    Эн курдук ыраас сырдык этэ
    Кулумурдэс кун – араас сибэккилэр.

Фристайл В.Казаченко
«Прощай навеки»
Алексей Дьячковский-Д.Уус тылбааьа
26.05.09.



1.    Итэ5эй, истин санаа тылларын.
Эн миэхэ со5отоххун.
Уерэбин, дьон быыьыгар бааргын кереммун.
Сурэ5им сылаанньыйар.
    Оо, сулуьум сырдааннын, сыдьаайыый, сыдьаайыый.
    Хап-хара тууннэри, сырдатыый, сырдатыый.
        Ча5ылхайдык симээннин олохпун киэргэтиий.
        Арылхайдык суолбутун оностон олоруох.
2.    Олохпор, эйиигинэ суох сатаммаппын.
Эн миэхэ со5отоххун.
Кынаттаах, курдук мин сананабын.
Олуьун, мин дьоллоохпун.
    Ыраах да баар буолууй, син биир миэхэ со5отоххун.
    Анаммыт аргыьым, танараттан.
1.    Итэ5эйиий, истин санаа тылларын.
Эн миэхэ со5отоххун.
Уерэбин, дьон быыьыгар бааргын кереммун.
Сурэ5им сылаанньыйар.
    Оо, сулуьум сырдааннын, сыдьаайыый, сыдьаайыый.
    Хап-хара тууннэри, сырдатыый, сырдатыый.
        Ча5ылхайдык симээннин олохпун киэргэтиий.
        Арылхайдык суолбутун оностон олоруох.
2.    Олохпор, эйиигинэ суох сатаммаппын.
Эн миэхэ со5отоххун.
Кынаттаах, курдук мин сананабын.
Олуьун, мин дьоллоохпун.
    Ыраах да баар буолууй, син биир миэхэ со5отоххун.
    Анаммыт аргыьым, танараттан.

David Guetta репертуарыттан Titanium ырыа матыыба
Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста




КУhУННУ ТУУН.


1.    Куьунну туун барыный
Халлаан устун ый устар
aХара былыт быыhынан
Сутэ сутэ эмиэ тыган кэлэр
Эн биhикки дьаарбайар
Суолбутун сырдатан
    Куhунну туун
    Анаатын таптал кыымын
    Сылаас сыhыан абыланын
    Ып-ыраас ыраны (дьолу 4р)
    Дьикти туун
    Симээтин биhи суолбутун
    Истин санаа кынатынан
    Дьулуhар дьолунан (дьолу 4р)
2.    Онтон ыла биhиэхэ
Сылаас сыhыан самныа суох
    Эн биhикки дьыл5абыт
    Ол дьикти туун тустэнэн
    Эйиэхэ мин тапталым
    Кун туун аайы кууhурэр.

Т: Сm#
В: a F G a //
К: a F G a //
П: a G a / 2р / F G //                 С.с.Сatch.
Cause You Are Young ырыа матыыбыгар
Алексей Дьячковский-Дархан уус
Сахалыы текста
14.05.09



КЭМСИНЭБИН КЭЛЭППИППИН.



1.    Ханна бааргын адьас билбэппин
Мин суохтуур, себулуур сэгэрбин
Уерэхтэн бутэн арахсаммыт
Сепсеспеккебут сутэрсэммит
Билигин кэмсинэбин
Эйиигин кэлэппиппин
Суохтуубун-3р
        Бугун мин ейдеетум
        Атыны булуом дии
        Санаабытым еhеспер
        Быстах сана эбит
        Бугун мин ейдеетум
        Мин дууhабын ейдуур
        Сурэхпин себулуур
        Сэгэрбин сутэрдим
2.    Билигин ырааххын эн дойдугар
Билбэппин ба5ар атын сиргэ
Тапталгын булан аналгын керсен
Олоххун оностон эрдэ5ин.
ПРИПЕВ:
КОДА:    То5о, то5о эйиигин ыыппыппын!
        Аны кэлэн кыайан эргиппэппин
        Дьыл5а оннук араарда5а.
ПРИПЕВ:

КЭРЭ БЭЙЭ5ИН.



1.    Кэрэ бэйэ5ин кэрэхсиибин
Сэмэй сургун себулуубун
Сылаас сыhыаннын се5ебун
Тырымнас тапталгар таалалыыбын.
    Эн биhи еруутун ейдеhуех
    Кун сирин кэрэтин киэргэтэн
    Тапталбыт теленнеех уотунан
    Дьыл5абыт дьиримнэс дьолунан
2.    Уйан кутун угуттатар
Сурэх сулур сумэтинэн
Таптал кылын кулумунэн
Сымна5ас сыhыаннар сыламныыбын.

                        Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
Flames of love, Boys
        Ырыалар матыыптара
05.01.08.
                        Т: Fm#




КЭРЭ НАРЫН БЭЙЭ5ИН.



1.    Оо, уунабын эйиэхэ кутаа уоппун
Уурабын эйиэхэ уйан куппун
Сайа5ас сыьыаммыт сыдьаайыгар
Оо, сырдык санаабын сааьылааммын
Сипсийэ сибэтиэй таптал тылын
Туймаара бу иэйииттэн.
    Кэрэ нарын бэйэ5ин
    Кэрэхсиибин эйиигин
    Атыттартан адьас адьас атыннын
    Кэрэ сэмэй бэйэ5ин
    Хатыыламмат майгыгын
    Кере кере олус олус се5ебун
2.    Эн мэлдьи элэккэй майгыгын
Эриэккэс эйэ5эс эйгэ5ин
Саталлаах сайа5ас санаа5ын
Эн куруук уйа5ас уйулгугун
Еруутун утуекэн ейун санаан
Мин куппун сылаанньытар.

Modern Talking
“Geronimos cadilac”
Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста
тылбааhа
14.06.09.


ЭРЭН МИЭХЭ ЭН БИГЭ.


Миэхэ уоту уматтын, таптал уохтаах иэйэр илгэтин. Бэлэхтээтин дьол суолун устун устар уйгу кэмин
Мин сир симэ5ин иилиммит, кестууну – сайыны, Эйиэхэ холуубун, Куех, кыьыл, аранас сибэкки симэхтээх Хонууга хаамсабыт.
Сэттис халлаанна дууьам Дайар бу дьолтон. Аптаах тылтан, таптыыргыттан. Симэх сибэкки буолан Кестер курдуккун Мессуеннунэн абылааннын. Аанньал.
Уостан самнан хаалбатын Уьун олох суолугар Бу тапталбыт иэйиитэ. Эрэн миэхэ эн бигэ.
Сурэхтэн кэйэн тахсаллар –эйиигин таптааннар Кэрэ5ин кэрэхсээннэр. Истин да иэйииттэн аьыллан кутуллан Умайар тылларым тахсаллар. Оо у-о-у



ТУСТЭЭН ДЬОЛУ.


Сир урдугэр олус да кунду эн кэрэчээн бэйэн аттыбар баар буолан
Дууhам туолар сырдык иэйиинэн таптал уох кынаттаах абыланынан оо.
Дьол диэн баар эбит сороххо бу сиргэ
Хайдах да тымныыттан, тыалтан -- куустээх эбит таптал.
Арчылаан, абылаан -- Урдук куустэр.
        Бу ыраас таптал самныбат суолун
Тустээн эhиги сирдээн дуу ыйан.
        Бу олох устун ис куолас буолан септеехтук талан, таба тайанан,
Олох сурун суолтатын сунньун тэннэ ейдеьен
Сылаас сыьыан суьумар, сылдьыах оо, бииргэ абылатан.
Кунду до5оруом дьолго дьулуhуох.
Дьол диэн баар эбит сороххо бу сиргэ
Хайдах да тымныыттан, тыалтан -- куустээх эбит таптал.
Арчылаан, абылаан -- Урдук куустэр.
Тустээн дуу эhиги дьоллоох буоларбытын
Бу ыраас таптал самныбат суолун
Тустээн эhиги сирдээн дуу ыйан.
    Бу олох устун ис куолас буолан септеехтук талан, таба тайанан,
        Телкебут табыллан истин эн, мин дьыл5абыт
        Кэпсээннэ киириэхтин, хоьоонно холбоннун,
        Ырыа5а ылланын.
Ыраас таптал самныбат суолун
Тустээн эhиги сирдээн дуу ыйан.
    Бу олох устун ис куолас буолан септеехтук талан, таба тайанан,
Ыраас таптал самныбат суолун устун тиэрдин ырай кустугар,
Баар буоллун онно – дьол диэн тыл мунур–
Чыпчаала ча5ылхай куннуун куллун.





Likin Park Numb (piano)
Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста


СУЛУСТАР СЫДЬААЙАЛЛАР.



1.    Туун сапта ааспыт кэммит аанын
Эн биьи бу сиргэ биирбит
Эн илиигэр мин илиим
Бу тугэни мучу тутума
Кини кэрэни бэлэхтиэ
Уйэлэртэн кэлбит иэйии.
    Ал5ас буотах бу киэьэ
    Эн биьи бииргэбит
    Бу керсуьуу кэнниттэн
    Олохпутун оностуох
    Сулустар сыдьаайаллар
    Кэрэ5ин кэрэхсии
    Онтон мин дууьам, санам –
    Эйиигин сэргиир.
2.    Кый -- ууруехпут курус кэмнэри
Эйиигинэ суох олох суох
Саарбахтыыр санаа самынна
Сир – итэ5эй кэрэ тууллээ5эр.
Ааспыт кэмнэри хаалларыах
Куруутун бииргэ буолуохха.


«Мираж»
«Звезды нас ждут»
Алексей Дьячковский-Дархан уус тылбааьа.
24.05.09.
    

СЭМЭЙ СЭГЭРИЭМ.


1.    Эйиигинниин бугун олус олус кэрэ кыысчаанныын
Билсибиппиттэн мин уорэбин
Сурэхпин сууйтэрдим
Хас кун ахсын эйиигин санаан мин турабын
Корустэ5им аайы долгуйан
Дьоллоохпун дэнэбин.
    Тыынар салгыным
    Саныыр санааларым
        Эйиэхэ эрэ хас хардыым бары
        Истин сыьыан сылааьа
        Эйиэхэ эрэ хамсаныым бары
        Тырым таптал толоно
            Сыдьаайа5ын мин сурэхпэр
            Сырдык сулус буолан
            Сэмэй сэгэриэм.
2.    Эйиигин корсубут куну куну куруук со5обун
Дьыл5абар махтана саныыбын
Дьоллоох да эбиппин
Эн биьикки куруук куруук бииргэ буолуохха
Кун сирин кундутун коруоххэ
Кэрэтин кэрэхсии.

C.c.Catch
Heaven and Hell
Дархан уус
сахалыы текста
14.05.09




БУГУН ЭМИЭ КЭЛЛИН.



1.    Бу бугунну киэьэ санатта
Ааспыт сааьы эргитэ
Миэхэ5э, оо, миэхэ5э.
Ис санаабыттан сылаанньыйан
Бииргэ сылдьар кэми
Сергутэ сылаас куннэри –
Кебутэ урун тууннэри
    Эйиигинниин, эйиигинниин
    Атаарар тууннэрбит
    Кэрэ да этилэр ол урун тууннэр
    Мин са5а дьоллоох – сиргэ суох этэ
    Сып-сылаас сыьыан сыдьаайыгар.
    Ип-истин санаа сырдыгар
    Хап-хара хараххар оо, кестере –
    Мин сатаан эппэт – тылынан тиэрдибэт
    Сурэх кэпсиир истин бу иэйиитин.
2.    Ол сааскы кэрэ киэьэлэргэ
Хаар сана уулбут этэ
Эн биьи, оо, эн биьи
Бу айыл5а устун хаамсарбыт
Бугун эмиэ кэллин
Сергутэ сылаас куннэри,
Кебутэ урун тууннэри.
C.c.Catch
Heartbreak Hotel матыыба
Дархан уус сахалыы текста.



СУРЭХПЭР СЫДЬААЙ.


1.    Бугун куоракка кордум
Биир кэрэ да кыысчааны
Мин кордум эйиигин кордум
Сурэхпинэн собулээтим
Дууьабынан ыллардым
Эйэргии, эйиигин сэргии.
    Син биир булуом
    Сир сирэйиттэн
    Ханна да буол булуом
    Кэрэ бэйэ5ин
    Эйиигинэ суох мин санаам
    Уоскулан булбат.
Сулус курдук
Сурэхпин сууйдун.
2.    Биир дьоро да киэьэ5э
Куоракка ункуугэ сылдьан
Мин кордум, эйиигин кордум
Бу киэьэ мин эйиэхэ
Элбэ5и да кэпсээтим
Эйэргии, эйиигин сэргии.
    Син биир буллум
    Сир сирэйиттэн
    Истин тыллары эттим
    Сэмэй бэйэ5эр
    Эйиигинэ суох мин санам
    Уоскулан булбат
    Сулус курдук
    Сурэхпэр сыдьаай!


C.c.Catch. муз.
Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста.
06.04.09.



СУБУ ТYYH.



1.    Сайынны кун илдьэ барда
Кыьал5ата суох кэмнэрбин
Хоспор киэьэ со5отохпун -- чуумпуга
Ый уота – утуйда тулам
Арай мин уум адьас кэлбэт
Сана суох тымныы эркиннэр – куруьуон!
    Субу туун – кутталы кыйдыыр
    Субу туун.
    Субу туун – уубун уйгуурдар
    Субу туун.
    Субу туун – сурэ5им куутэр
    Субу туун.
    Субу туун кэлиэ5ин уердэн –
    Субу туун.
2.    Куйаар, сир : эйиигинэ суох –
Итэ5эй, олуьун курус
    Истэбин кыра да тыаьы – долгуйа.
    Бу туунну курус чуумпуга
    Эн кэлэргин кэтэьэн
    Саарбахтыыр санааны сотон – тапталыам.


26.05.09.
«Мираж» «Эта ночь»
Алексей Дьячковский-Дархан уус тылбааьа



ТУМАННА ХААЛБЫТ ТАПТАЛ.




1.    Курулэс куннэргэ
Кырылас кырыа хаары
Санаан, ахтан, туьээн керен
Эйиигин мин ол кэмнэ
Кербутум бу манна –
Хаардаах киэьэ.
    Эн кэрэ бэйэ5ин
    Хап хара харахтаргын
    Уп-уьун суьуоххун
    Минньигэс да мичээргин
    Нап-намчы уостаргын
    Сэмэй сылаас санаа5ын.
    Умнуллубат ол кэрэ киэьэни
        Дьол дуола дууьаны тустуурэ
        Тапталга уйдаран устара.
2.    Билигин ол кэмнэр
Кулуккэ курээн кеьен
Туман буолан сутэн, саьан,
Саныыбын мин ол киэьэ
Кеппутун кый ыраах –
Кыырай уеьэ!


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел
13.09.09

13.02 06:59
пузарий
456
Учууталбар

Бастакы кылаасстан,
Бүөбэйдээн үөрэтэн,
Билиини уһуйан
Биэрбитиҥ үөрэҕи.
Учууталыам, Учууталыам.

Кылаасстан кылаасска
Кэрэҕэ тардыһан,
Кыһаллан такайан,
Киэҥ суолга таһаартыҥ.
Учууталыам, Учууталыам.

Эн куруук мэльдьитин
Эриэккэс сулустуу
Сүрэхпэр иҥэҥҥин
Сырдаттыҥ иннибин.
Учууталыам, Учууталыам.

Мин бардым үөрэххэ
Идэҕэ уһулла
Үрдүктэн үрдүккэ
Эн тэлбит суолгунан.
Учууталыам, Учууталыам.

Эрэлгин толорон
Эргилиэм дойдубар,
Эн ааккар махтанан
Элбэхтик аатттыаҕым.
Учууталым. Учууталым.

Үйэлэр тухары
Үөрэммит кэмнэрбин
Ахтылҕан эҥээрдээх
Алгыспын аныаҕым
Учууталым, Учууталым
А. Хампа
13.02 07:12
пузарий
456
Сахам Далбар Хотуннара,
Сайа мааны кыргыттара,
Сахалыы таҥаһы таҥнаҥҥыт,
Сиэдэрэй симэҕи иилинэн,
Сибэкки арааһын быыһынан,
Дьэрэкээн лыахтарым кэриэтэ,
Салгыҥҥа күүлэйдии көтөөрүҥ.
Кынаккыт сыыһынан тэлимнээн,
Сапсынан тэлээрэн ылаарыҥ.

Хатыҥнаах чараҥым быыһыгар,
Алааһым тупсубут кэмигэр,
Айылҕам маанылаах күнүгэр.
Сайыным туналы күөнүгэр,
Кыталык кэрэтэ дугунан,
Кыҥкынас куолаһы дьиэрэтиҥ,
Кэрэтик салгыҥҥа уйунан,
Кылбаҥныы үҥкүүлээн дайбаныҥ,
Дьиэрэҥкэй дьоһунун түһэриҥ!
А.Хампа

14.02 05:08
пузарий
456
МЭХЭЭЛЭ ДАРХАҤҤА

Мэхээлэ Дархаҥҥа, эйиэхэ,
аныыбын махталлаах хоһооммун

Сүүрбэһис үйэбит бүтүүтэ,
Сүҥкэннээх Сойууспут былааһа
Үрэллэн, эһиллэн эстиитэ,
Ыһыллан, арахсан, үөхсүһэр,,
Бутуллан айманан, аахсыһар,
Бурайсар, адаарсар кэмнэргэ
Буурҕаттан, силлиэттэн, тумантан,
Дьалхааннаах сүүрүктээх долгунтан
Туоруурга суоллары тобулан
Сахабыт Дойдутун харыстаан
Инники тосхолун, кэскилин
Торумнаан, токуйдаан дьулуһан
Харса суох быһаарсан, туруорсан
Мындырдык ылыммыт дьаһалгар!

Бааллара ол кэмҥэ эйиигин.
Балыйан соруйан эрийсэн,
Үрдүкү Былаастан туоратан,
Былдьаһар соруктаах турунан,
Таныйар тыллары тутуһан,
Өркөннөөх үлэҕин намтатан,
Үрүмэ сүөгэйин холбуйан
Өй санаа былдьаһан, тардыһан,
Өҥнөнөн түүлэнэн, улаатан,
Бэйэҕэ сурунан дарбанан.
Түөстэрин мөтөтөн охсунан
Араастаан арбаммыт эрэттэр.
Ол ону санааҕар тутума,
Олорбут олоҕуҥ торума
Үйэттэн үйэҕэ арбаныа,
Номоххо киириэҕэ ахтыллыа.

Олохпут сүүрүгэ балысхан,
Сайдыыта хаамыыта баһырхан.
Кэскилэ иннигэр турарын,
Санааҕар аймана тутума.
Үтүмэн сыллары, саҥааҥҥын,
Үйэлээх норуотуҥ махталын.



14.02 05:10
пузарий
456
Баайааным доҕорум барахсан

Байааммын иилинэн сүгэммин
Сценаҕа бар дьонум иннигэр
Музыка алыптаах эйгэтин
Ыллатан – дьиэрэтэн ылыаҕым.
Байааным доҕорум барахсан.
Оҕо саас санаатын абылын,
Аҕам саас аҕыммыт, кэтэспит
Баҕатын суумэрдээн толорон
Сайыҥҥы нуһараҥ киэһэтин.
Байааным доҕорум барахсан.
Ардыгар уол кыыска билиммит
Бастакы кистэлэҥ тапталын.
Ардыгар балысхан баалардыы
Түһүүлээх тахсыылаах долгунун.
Байааным доҕорум барахсан.
Ардыгар ол саньньыар ырыаны
Тылларын таһааран ылыаҕым,
Дьиэҥкэй дьоһуннаах үҥкүүтүн
Дьиэрэтэр тойугун түһэриэм.
Байааным доҕорум барахсан.
Үлэҕэ – хамнаска ыҥыран,
Күргүөмнээх сүргэни көтөҕөн,
Үйэлээх олоххо баҕаран
Үгүһу, эрэли угуйуом.
Байааным доҕорум барахсан.



15.02 08:12
пузарий
456
Ытыһын тоһуйбут саха уола

Вокзалга токуллан тураахтыыр,
Бөҕүөрбүт ытыһын тоһуйан
Барыҥнас дьоннортон умналыы,
Биир саха эдэркээн уолчаана.

Сирэйэ дьэлтэйэ үллүбүт,
Хараҕа кытарбыт, көҕөрбүт,
Куурката ибили тэстибит,
Атаҕын таҥаһа эстибит.

Сүрэҕим кыланна ол онтон
Хайдахтаах бу маннык турукка,
Эдэркээн сахабыт уолчаана
Олоҕун дьылҕата кэлбитэй?

Аргылыыр дьаллыкка ылларан,
Эбэтэр ыарахан ыарыыттан,
Олоҕун тутулун алдьатан,
Буруйу оҥорон хайыыттан?

Олох диэн бутуурдаах, эндирдээх,
Түһүүлээх, тахсыылаах, киирсиилээх.
Кэрэҕэ, сырдыкка тардыһар
Эрэлин сүтэрбит олоҕор?

Ийэлээх аҕата хаһан эрэ
Дьоллорун холбооннор ыал буолан,
Иэримэ дьиэлэрин иччилээн,
Уол оҕо бастыҥын төрөтөн.

Иитэннэр такайан, үөрэтэн
Силлиэттэн, будулҕан буурҕаттан
Иҥнибэт буоларга алҕааннар,
Эрэллээх кыымнары саҕаннар.

Харахпыт дьүккэтэ дэһэннэр,
Кэрэ тыл маанытын анааннар,
Хайдахтаах эр бэрдэ буоларгын
Эрэнэ, кэтэһэ хаалтара буолуоҕай?!

Эдэкээн уолчааммыт барахсан,
Оллуртан-буоллуртан иҥнимэ.
Кэскилиҥ, олоҕун илиигэр,
Харса суох хардыылаа иннигэр!

Ытыһын тоһуйбут саха уола...

* * *

Сиэркилэм
Сарсыарда эрдэлээн тураммын
Сиэркилэм аттыгар тиийэммин
СоҺуйа аймана көрөбүн
Сирэйбин, быһыыбын, күлүкпүн.
Бэлиэртэн кыыдамнаан ылбыттар
Чанчыкпар хаар маҥан хаһыҥнар.
Ханнаный хаарыаннаах саастарым
Эдэркээн бэйэлээх дьүһүнүм.
Быыпастар бычыҥнаах бэйэккэм
Оҕо саас ол дьоллоох саастарым
Улаатан, үөрэнэн, үлэлээн
Тириппит-хоруппут күннэрим.
Дьоһуннаах, күүрээннээх кэмнэрим.

Билигин даҕаны олоҕум
Иннибэр кэлэҕэ турдаҕа,
Балыгы түөһэйэн араарбат,
Тоҥхоҥнуур кырдьас кырыыһа.

* * *

Киэһэ борук буолуута
Үлэбиттэн бүтэммин
Оҕолорбун ахтаммын
Бэлэх-туһах тутуурдаах
Асфальт суолун устунан
Автобуска олорон,
Ахсым аттыы сиэллэрэн
Айаннатан иһэбин.

* * *
16.02 07:48
Хампа
Стих
Сарсыада күлүм күн тыгыыта,
Сибэтиэй Валентин күнүгэр,
Оронтон оронон тураммын
Кынаттаах киэриэтэ дугунан
Сибэкки арааһын тутаммын
Кэһиилээх тиийиэҕим сэгэрбэр.
Минньигэс ууларгын көтүтэн,
Омуннаах соҕустук ууруоҕум,
Сүрэҕим умайар тапталын,
Сипсийэ былаастан билиниэм,
Үөрүүлээх сонуммун. иэйиибин
Ыһаммын-тоҕоммун кэпсиэҕим.
А.Хампа
16.02 08:00
Хампа
Соҕотох хатыҥ
Соҕотох хатыҥ

Хаhан эрэ бу сиргэ,
Алааспыт күөнүгэр
Кыыс хатыҥ буоламмыт
Үс мааны дьүөгэлэр,
Илгийэ үүмммүппүт.
Үөрэрбит көтөрбүт.
Көй салгын тыыныгар,
Үнкүүлээн ыларбыт.
Суһуохпут субуллан
Ардыгар араастаан
Хампа күөх буолара,
Хаһыҥнаах күһүҥҥэ
Күлүмнээн, дьиримнээн
Көмүстүү кыыһара.

Билигин соҕотох,
Чункуйан турабын.
Ол кэми ахтаммын,
Ытыыбын хараастан.
Силлиэни, буурҕаны,
Тымныыны, куйааhы
Күн сирин көрөөрү
Тулаайах бэйэккэм
Тулуйа саттыыбын.
Ким миигин көмүскээн
Аттыбар, тулабар
Муҥ саатар аhынан
Хахыйах оҕотун
Аҕалан олордуой?
А. Хампа
17.02 05:41
Хампа
Саас кэлэрэ
Кэлэн иһэн сааһынан

Сааспыт тупсан сандааран
Сырдаан, ирэн сылыйан
Улам кэлэн иһэрэ
Үчүгэйиэн бу сиргэ.

Кыыдаан кыһын күрэнэн
Куотан баран хаалара
Биллэн, элбээн күн ахсын.
Күрэнэрэ саһара.

Ойуурдарбыт уһуктан,
Тоҥхолдьуйан ылара
Сүрэх күүскэ тэбэрэ,
Салгын сайа охсоро.

Оҕо аймах мустаннар
Чалбах уутун кэһэннэр,
Аймананнар чуопчааран
Таһырдьаттан киирбэтэ

Чыычаахтарбыт ыллыыра,
Чугаһаахтаан кэлэрэ.
Бары бииргэ оргууйдук,
Тулуйуоҕүҥ кыратык.
А.Хампа
18.02 21:35
надина куо
саас
лашпшывхоърд







18.02 22:23
Алексей Дьячковский-Дархан уус
Ырыалар, хоьооннор
Ыытабын мин үрүҥ холууптары
Ыраас, күп-күөх халлаан куйаарыгар.
Күн уотугар көтөр кынаттара
Санаталлар сырдык аанньаллары.
    Сиргэ бэлэхтииллэр эйэни, тапталы,
    Таптал баар буолан олох олус кэрэ
    Кустук араас өҥнөрүн санатар.
    Сырдык ыра буолаллар сүрэххэ.
Кэтиибин мин үрүҥ кубалары
Ыраас күп-күөх күөлбүт киэҥ ньууругар,
Кун сиригэр өспөт тапталлара.
Санаталлар сырдык аанньаллары.
18/02/2014/
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара



Самаан сайын салалынна Сахам сиригэр
Ньургуьуннаах сардаана сыһыылары симииллэр
Көтөр үөрэ эргилиннэ күнү батыһан
Күөрэгэйдээх татыйык ырыаларын ыһаллар.
    Сынньалаҥ сылаас кэми
    Саха дьоно кэтэһэр аҕыс ый
    Көрсүһэр ыһыах ыһан
    Саҥа сылы саҕалыыр алгыстан.
Кымаар-бырдах уһугунна отун сиигигэр
Күлүмэннээх аһыҥа суугунууллар сыһыыга.
Атыыр үөрэ мэччирэҥҥэ – күөҕү батыһан.
Аҥаа муостаах сайылык хонууларын толорор.

Ардах түһэр мыччырыста – чалбах ньууругар
Чаҕылҕаннаах этиҥэ чаҕылыйар, лүҥкүнүүр.
Хатыҥ чэрир сэбирдэҕэ тыллан көҕөрөh
Мутукчабыт дыргыйар, кэҕэ онно чоргуйар.

18.02.2014.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
18.02 22:33
Алексей Дьячковский-Дархан уус
ырыа
Куйаартан быыл, буур5а бур5атан,
Биллибэт куус тумэн тустэтэн
Холорук хомуйан, чочуйан
Уескээбит буолла5а барыта
    Кун сырдык сыламнас сылааьа
    Сир ийэ сирэйин сырайан
    Салгынтан, самыыртан тыын ылан,
    Уескээбит буолла5а айыл5а.
        Унньуктаах уьун кэм устата –
        Тулалыыр эйгэ тубуста5а,
        Бэрт элбэх кыьал5а кыьайан –
        Дьон-сэргэ сыыйа сайынна5а.
Ол сахтан са5ыллан барда5а
Дьон-аймах бу сири баьылаан
Чугастыын ейдеьен, ейеьен
Атынныын ардыгар атааннаан.
    Угустуун утуетун уллэстэн
    Кэнэ5эс кэскили тустэьэн
    Сорохтуун сэриинэн сынньыьан
    Сир баайын былдьаьан барара.
        Билигин дьон-аймах сайдыытын
        Мунутуур чыпчаала буолуо дуо?
        Эбэтэр а5ыйах уйэ5э
        Эрэлэ эбиллэн иьиэ дуу.
        Эбэтэр сир баайа баранан
        Бу сайдыы сыыйа саныа дуу,
        Эбэтэр туун кестер сулустар
        Сир дьонун сайдыытын салгыа дуу

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мелодията
19.02 04:09
пузарий
Быраһаай
Быраһаай

Күн аайы итирик кэлэҥҥин,
Көмүскэм уутунан суунабын,
Төлкөбүт ыратын хаалларан
Мин бардым ийэлээх аҕабар.

Эрэлбин сүтэрэн, таҥнаран,
Бытыылка ойохтоох буолбуккун.
Көрдөһөн этэрбин, тыынарбын,
Дыыгыныыр кумаарга холоотуҥ.

Оҕоҕун, кэргэҥҥин санаабат
Аргыһыт дьылатын сүкпүккүн.
Олохпүт торумун алдьатан,
Өйдөөбөт буолбуккун букатын.

Бараһаай мин бардым дойдубар
Бүтэһик быһаары ылынан.
Өйдөнөн турарыҥ саҕана
Көрдөөмө, сүүрүмэ, булума.
А. Хампа
19.02 14:15
пузарий
456
Таптыыбын олорор олохпун,
Араастаан күлүмнүүр дьүһүнүн.
Хатыҥнаах чараҥнаах ааларын,
Халлааҥҥа харбаспыт хайатын,
Хотугу байҕалбар тардыспыт
Сүүруктээх, долгуннаах өрүһун
Хаар суорҕан үллүктээх тайҕатын.
Сиэдэрэй сибэкки симэммин
Алааһым арылы кустугун.
Лыахтарым күүлэйдии дайарын.
Көтөрүм- сүүрэрим чуопчааран,
Дьиэрэҥкэй дьүһүйэр тойугун.
Олонхо иһиллэр дуораанын,
Наҕыллык ыллынар ырыатын.
Сахалыы таҥныбыт дьоннорбун,
Ыал буолан олохпун салҕааммын,
Миччээрдээн үөрдүбүт оҕобун.
Дьарыктаах үлэлээх буоларбын
Күннэтэ дуоһуйуу ыларбын.
Барытын олустук таптыыбын,
Барытын эһиэхэ аныыбын.
А.Хампа
19.02 20:02
Алексей Дьячковский-Дархан уус
ырыа
Эн куоласкын истэрбиттэн олус дьоллоохпун,
Кистэл санаабын аьар дьолунан дайан ылабын.
Кемус тылларын кыырпахтарын – дууьам инэрэр.
Эн ча5ылхай харахтаргар таптал умайар,
Нарын санныгар илиибин ууран – кууьан ылабын.
Куускэ тыынабын иннигэр туран – имнээх иэдэскэр.
    Тыл наадата суох өйдөһөргө эн биьиэхэ
    Итэҕэл, таптал – эрэнсэр санаа.
        Уоттаах харах уматар куппун
        Дьолунан тыгар, сардаҥанан.
Эн иэдэскин ытыспынан оргууй тутабын.
Утах ханнарар умсул5аныгар умсан ылабын.
Көмүс кун, айылҕа биьиэхэ уруй ыыталлар.
Эн сүрэххэр сандаараллар сырдык санаалар.
Сылаас сыламҥа итиитик уураан – ууллан барабын.
Куускэ тыынабын иннигэр туран – уоттаах уостаргар.
T : Hm
К: a e F G/ a G F E/
П: a G F E/ a C d E/
П2: E
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мелодията
12.02.2014.
20.02 15:20
Алексей Дьячковский-Дархан уус
хоһоон
Эн көмус ааккын мин – хатыылыыбын испэр.
Мин мэйиим мөссүөҥҥүн – умнуон, суох, баҕарбат.
Хас биирдии хамсаныыҥ – көстөр, оо, харахпар.
Эн аптаах куолаһыҥ – сөҥмүт, оо, кулгаахпар.
    Туолабын эйиигин көрдөрбүн дьолунан
    Толлобун эйиэхэ эрэлбин этиэхпин
    Билбэппин эн миигин сурэҕин туох диирин
    Саллабын эйиэхэ санаабын аһыахпын.
Эн нарын куккун мин – сөбүлүүбүн күүскэ
Мин иэйиим көтүөҕүн -- өйдүөҥ дуо, таҕылбын.
Уот курдук уостаргын – ууруом дуо, аптаахтык.
Мин дьылҕам аргыһа – буолуоҥ дуо дьоллооҥҥун.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
20.02.2014.
21.02 11:52
пузарий
456
Сиэнэкийим, чыыччааҕым,
Аныгылыы муоданан,
Гамстайл, гамстайл үҥкүүнү
Матыыптарын тыаһатан
Эһээкэйин үөрдээри
Илиикэтин сыыһынан,
Дайбаммыта буолаахтыыр.
Тобуктарын токутан
Хамсанаахтан эйэҥниир.
А Хампа.
21.02 22:03
пузарий
456
Куоска
(Детсад оҕолоругар аналлаах)

Хаһаайыным ампаарын
Хаһаастарын харыстаан
Кутуйахтан маныыбын
Харабылга турабын.

Манньа үүттэ көрдөөмүн
Атахтарын анныгар
Албыннаһан сытаҥнаан
Эрилиҥнии хаамабын.

Арыт ыты көрсөммүн
Тыҥырахпын таһааран,
Көхсүм түүтүн торуоран
Суоһурҕанан ылабын.

Арыт күнүс сууланан,
Күлүк сири буламмын,
Утуйаахтыы сытабын
Курдьугунуу тыынабын.
А.Хампа
23.02 08:46
пузарий
456
Хара уһун суоһуохтаах,
Хаарыс солко таҥастаах,
Харахтара дьэргэйэн,
Хаастырыгын оонньотон,
Хобулуга тоһурҕаан,
Хамсаммаахтаан, кыһытан,
Хампа саалын иһигэр,
Хаарыан уолан сүрэҕин
Харбаныаҕар диэритин,
Хара ааны сэгэтэн,
Хотун бэрдэ киирбитэ.
А.Хампа
24.02 07:27
Хампа
456
Кэлиий дуу ол оҕо саастарым,
Кэлиий дуу ол дьоллоох кэмнэрбин
Кыһалҕа билбэккэ улааппыт,
Көрүлээн мэниктиир күннэрим.

Кэлиий дуу ааннарбын аһаҥҥын,
Сэмэйдик, аргыыйдык аппатан,
Иккистээн эргиллэн сэгэтэн
Ахтыбыт санаабын тиллэрэн.

Ийэбэр аҕабар ытааммын,
Атаахтаахтаан айманар түгэммин.
Оччоҕо сэмэйдик сэрэнэн,
Онньооммун таһыныам үөрүүнэн,

Махтаныам дьылҕабар билигин,,
Олорбут олоҕум дьылларын,
Букатын даҕаны сирбэппин,
Кэмсинэн, суланан турбаппын.
25.02 20:51
Алексей Дьячковский-Дархан уус
Хоьооннор
Самаан сайын салалынна Сахам сиригэр
Ньургуьуннаах сардаана сыһыылары симииллэр
Көтөр үөрэ эргилиннэ күнү батыһан
Күөрэгэйдээх татыйык ырыаларын ыһаллар.
    Сынньалаҥ сылаас кэми
    Саха дьоно кэтэһэр аҕыс ый
    Көрсүһэр ыһыах ыһан
    Саҥа сылы саҕалыыр алгыстан.
Кымаар-бырдах уһугунна отун сиигигэр
Күлүмэннээх аһыҥа суугунууллар сыһыыга.
Атыыр үөрэ мэччирэҥҥэ – күөҕү батыһан.
Аҥаа муостаах сайылык хонууларын толорор.

Ардах түһэр мыччырыста – чалбах ньууругар
Чаҕылҕаннаах этиҥэ чаҕылыйар, лүҥкүнүүр.
Хатыҥ чэрир сэбирдэҕэ тыллан көҕөрөр
Мутукчабыт дыргыйар, кэҕэ онно чоргуйар.

Алексей Дьячковский-Дархан уус




Эн көмус ааккын мин – хатыылыыбын испэр.
Мин мэйиим мөссүөҥҥүн – умнуон, суох, баҕарбат.
Хас биирдии хамсаныыҥ – көстөр, оо, харахпар.
Эн аптаах куолаһыҥ – сөҥмүт, оо, кулгаахпар.
    Туолабын эйиигин көрдөрбүн дьолунан
    Толлобун эйиэхэ эрэлбин этиэхпин
    Билбэппин эн миигин сурэҕин туох диирин
    Саллабын эйиэхэ санаабын аһыахпын.
Эн нарын куккун мин – сөбүлүүбүн күүскэ
Мин иэйиим көтүөҕүн -- өйдүөҥ дуо, таҕылбын.
Уот курдук уостаргын – ууруом дуо, аптаахтык.
Мин дьылҕам аргыһа – буолуоҥ дуо дьоллооҥҥун.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
20.02.2014.

Алексей Дьячковский-Дархан уус
26.02 05:41
пузарий
456
Көрөбүн, сөҕөбүн кэрэни,
Сахалыы мандардаах оҋууну,
“Көмүлүөк” оһуордаах иһити,
Сандалым күөнүгэр турары.

Ол онно сүрэхпит кэрэтэ,
Олоҥхо дьүрүйэр тойуга,
Кыыс оҕо мичээрэн ыаллыыра
Кулгаахпар иһиллэр курдуга
А.Хампа
07.03 19:34
пузарий
456
Халымам халлаанын анныгар,
Улуукан өрүһүн устунан,
Долгуннаах сүүрүгүн өксөйөн,
Кэпсээннээх айаннаан иһэбин.

Биэрэгэ арастаан көстөрүн,
Айылҕа кэрэтин сөҕөбүн.
Мотуоркам тыаһыгар бигэнэн,
Аргыыйдык ылыыбын, туойабын.

Ол онно барыта иһийэн,
Иһиллиир курдуга сэрэнэн.
Тыалара барыта уруйдаан,
Нөрүйэн кэриэтэ көрсөрүн.

Бэлэхтиэм сүрэҕим эйиитин,
Умнубат түгэҥҥин биэрбиккэр.
Махтаныам күлүмнэс күннэргин,
Ахтыаҕым сайаҕас дьонноргун.
А.Хампа
15.04 22:40
Алексей Дьячковский-Дархан уус
Хоьоон
Эн көмус ааккын мин – хатыылыыбын испэр.
Мин мэйиим мөссүөҥҥүн – умнуон, суох, баҕарбат.
Хас биирдии хамсаныыҥ – көстөр, оо, харахпар.
Эн аптаах куолаһыҥ – сөҥмүт, оо, кулгаахпар.
    Туолабын эйиигин көрдөрбүн дьолунан
    Толлобун эйиэхэ эрэлбин этиэхпин
    Билбэппин эн миигин сурэҕин туох диирин
    Саллабын эйиэхэ санаабын аһыахпын.
Эн нарын куккун мин – сөбүлүүбүн күүскэ
Мин иэйиим көтүөҕүн -- өйдүөҥ дуо, таҕылбын.
Уот курдук уостаргын – ууруом дуо, аптаахтык.
Мин дьылҕам аргыһа – буолуоҥ дуо дьоллооҥҥун.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
20.02.2014.
17.04 04:11
Алексей Дьячковский-Дархан уус
хоһоон
Мин сүрэхпэр эн – дьоллоох уоту уматыый.
Күннээх халлаан күөх куйаарыгар
Дуоһутаҥҥын көтүтүүй.
Оо, мин ыра санаабын – толороҥҥун долгутууй. (оо мио баббино каро)мат.
    Кыһыл, үрүҥ, араҥас күөх
Сибэккилээх, сыһыы устунан
    Көтөр лыахтыы кэрэҕин
        Күөрэгэй ырыатын, көмүстээх дорҕоонун
        Санатар эн куолаһыҥ.
        Кыталык үҥкүүтүн, лыҥкынас саҥатын
        Санатар эн мөссүөнүҥ.
            Мин дьылҕабар киирэҥҥин киэргэтиий
            Сир үрдүгэр сүрэхпин дьоллоорууй –
                Ырыам ырата.
                Суолум аргыһа.
                Буолуоҥ диэн эйиигин олуһун мин эрэнэбин.
Аанньал курдук эн кустук кыымын күөдьүтүүй
Хоту дойду дьүкээбилин
Кынаккынан дьиримнэт.
Оо, мин ыра санаабын – толороҥҥун долгутууй.
    Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара        
17.04 04:11
Алексей Дьячковский-Дархан уус
хоһоон
Мин сүрэхпэр эн – дьоллоох уоту уматыый.
Күннээх халлаан күөх куйаарыгар
Дуоһутаҥҥын көтүтүүй.
Оо, мин ыра санаабын – толороҥҥун долгутууй. (оо мио баббино каро)мат.
    Кыһыл, үрүҥ, араҥас күөх
Сибэккилээх, сыһыы устунан
    Көтөр лыахтыы кэрэҕин
        Күөрэгэй ырыатын, көмүстээх дорҕоонун
        Санатар эн куолаһыҥ.
        Кыталык үҥкүүтүн, лыҥкынас саҥатын
        Санатар эн мөссүөнүҥ.
            Мин дьылҕабар киирэҥҥин киэргэтиий
            Сир үрдүгэр сүрэхпин дьоллоорууй –
                Ырыам ырата.
                Суолум аргыһа.
                Буолуоҥ диэн эйиигин олуһун мин эрэнэбин.
Аанньал курдук эн кустук кыымын күөдьүтүүй
Хоту дойду дьүкээбилин
Кынаккынан дьиримнэт.
Оо, мин ыра санаабын – толороҥҥун долгутууй.
    Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара        
19.04 16:55
Алексей Дьячковский-Дархан уус
хоһоон
Эн көстүүҥ сибэкки дьөрбөтүгэр
Майгылыыр эбит араас өҥүнэн кустуктанар.
Санаам дайар куйаар устун
Тулабар дьону мин аахайбэппын.
    Эн эрэ харахпар хатанныҥ
    Эн эрэ мин өйбүн ытыйдыҥ.
        Эн илииҥ иминэн – дууһабын сылытаҥҥын.
        Суһуоҕуҥ кылынан санаабын ыраастааҥҥын.
            Сырдыкка угуйаҕын
            Тапталы уматаҕын
Оо, таптал бириэмэни билбэккин.
Үйэлэр нөҥүө элэйбэт иэйии таабырынаҕын.
Араас дьоҥҥо, араас кэмҥэ –
Кустуктаах уоту эн уматтаҕын.
    Оо, бүгүн аны мин ыллардым,
    Бу дьикти кэрэ иэйии илимэр.
        Эн көрүүй сылаастык мичээрдии мин диэки
        Оччоҕо тулабар барыта киэргэйэр дьиримнии.
            Сырдыкка угуйаҕын
            Тапталы уматаҕын.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара 19.04.2014.        
19.04 22:55
Алексей Дьячковский-Дархан уус
хоһоон
Өйдүүгүн дуо доҕоруом,
Биригээдэ буоламмыт –
Саас аайытын ыһыыга,
Сайын аайы оттуурбут,
Күһүн аайы хомуурга,
Онтон отон үргүүрбүт
Биир күһүн күөх мырааҥҥа
Отоннуу сылдьыбыппыт.
Эн биһи туспа баран
Тапталга куустарбыппыт,
Бэстээх, тиит булкаас ойуур
Оргууйдук суугунуура
Сиргэ отон күөх, кыһыл
Көбүөрдүү тэлгэнэрэ
Дьэп-дьэҥкир үрүйэчээн
Кылыгырыы оонньуура
Киргил сүнньэ тостуохтуу
Тоҥсуйан тобургуура.
Ол күнтэн ыла биһи
Дьоллоохпут күн сиригэр
Араас сиргэ көстөрбүт
Син биир ыраас тапталбыт
Олох араас очурун
Быһаарабыт биир тэҥҥэ.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара 19.04.2014
06.05 19:01
алексей
хоьоон
Эн көстүүҥ сибэкки дьөрбөтүгэр
Майгылыыр эбит араас өҥүнэн кустуктанар.
Санаам дайар куйаар устун
Тулабар дьону мин аахайбэппын.
    Эн эрэ мин өйбүн ытыйдыҥ.абылааннын
            Эн илииҥ иминэн – дууһабын сылытаҥҥын.сыдьаайдын
                Суһуоҕуҥ кылынан санаабын ыраастааҥҥын.
                Сырдыкка угуйан Тапталы уматан дьыл5абын дьоллоотун

Оо, таптал бириэмэни билбэккин.
Үйэлэр нөҥүө элэйбэт иэйии таабырынаҕын.
Араас дьоҥҥо, араас кэмҥэ –
Кустуктаах уоту эн уматтаҕын.
    Оо, бүгүн аны мин ыллардым алыптаах,
    Бу дьикти кэрэ иэйии умсул5анын эйгэтинэн.
        Эн көрүүй сылаастык мичээрдии мин диэки сэгэр
        Оччоҕо тулабар барыта киэргэйэр дьиримнии умайар
            
Кода: Сырдыкка угуйаҕын
            Тапталы уматаҕын.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара 19.04.2014.        

28.08 05:36
Алексей
хоьоон
Дабайыахпыт чыпчаалга

Куннээх кыьыл, кенул кердеех
Сайын буттэ -- курэннэ.
Бугун дойду буттуун керсер
Уерэх дьылын арыйа.
    До5оттордуун керсуьуу.
    Учууталлыын алтыьыы.
    Атастаьыы санааны
    Кэрэ кыыьы кэтэьии --
        Кистии-саьа
        Кэтии кере.
Манна аптаах ыра санаа
Сырдык уокка угуйар
Билии-керуу куустээх таптал
Аана мантан арыллар.

Аны сайын мантан бутэн
Олох суолун кердуехпут
Угус элбэх аартык устун
Дабайыахпыт чыпчаалга.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел.
27.08.2014.
04.09 06:20
Алексей
Хоьоон
Эйиигин контакка киирэммин
Кэрэ мессуеннун мин сэргии кереммун
Олуьун сурэ5им себулээн
Долгун, эриллэ5эс уьун суьуоххун.
    Киириэхпин ба5ардым эн дьыл5а5ар
    Умсуохпун ба5ардым эн сылааскар
        Дьоллоож буолуом    
        Ырам туоллун.
Эйиэхэ сурукпун ыытаммын
Хоруй эппиэттэргин долгуйа аа5абын.
Сып-сылаас тыллартан уерэбин.
Эрэл кыымнарыттан кутум куедьуйэр.
    Киириэхпин ба5ардым эн дьыл5а5ар
    Умсуохпун ба5ардым эн сылааскар
        Дьоллоож буолуом    
        Ырам туоллун.
Эйиигин куоракка керсеммун.
Илэ бэйэ5иттэн мин толло саныыбын.
Ол эрэн сымна5ас сыьыантан --
Мин эр санаабын ылан сыллыыбын.
    Киириэхпин ба5ардым эн дьыл5а5ар
    Умсуохпун ба5ардым эн сылааскар
        Дьоллоож буолуом    
        Ырам туоллун.
    Биэс сибэкки кыьыл дьербетун уунабын.
    Эн сибэкки курдук бэйэ5эр биэрэбин.

Алексей Дьячковский-Дархан уус
тыллара, мелодията А.Соломонова5а.
04.09 06:27
Алексей
ОНТОН БИЬИ МУСТАБЫТ ОСКУОЛА5А
Кемус куьун от-мас хагдарыйан тула аранас.
Чыычаах тумсэн уердэьэн баран эрээхтиир.
    Онтон биьи мустабыт оскуола5а.
    Кыра, орто, улахан о5олор, дьэ!
        Ким мэниктиир, оройунан керер.
        Ким дьээбэлиир, саастыыларын талан,
        Ким оттомноох, уерэ5эр кыьаллар.
        Ким кетутэр, уруогар хойуутуур.
Кыьын кэлиэ сир хаар сур5анынан саптан туртайыа
Чысхаан туман будуллан тымныы туьээхтиэ.

Ыра санаа аптаах абыланар дайа уйдаран.
Кистэл санаа уедуйэр хас биир сурэххэ.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел. 31.08.2014.
04.09 06:36
Алексей
Хоьоон
ОСКУОЛА5А КИИРЭН.


Кыра о5о саастан оскуола5а киирэн
Аа5а, суоттуу, тылы, суруйа уерэнэн
Билии кирилиэьин устунан дабайан
Олох сурун суолун аартыгар чугаьаан.
    Биэтэккэ тиийэрбит бу кэллэ.
    Кунтэн кылгыыр бу о5о саас.
        Куутууй, -- барыма эн.
        Кенул -- керулуур кэм.
Арыт санаа баттыыр ЕГЭ-ны туттаран
Идэ талар уерэх -- ханныгар барартан.
Билии кирилиэьин устунан дабайан
Олох сурун суолун аартыгар чугаьаан.
    Биэтэккэ тиийэрбит бу кэллэ.
    Кунтэн кылгыыр бу о5о саас.
        Куутууй, -- барыма эн.
        Кенул -- керулуур кэм.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл., мел. 30.08.2014.
04.09 06:45
Алексей
Хоьоон
УЧУУТАЛ Э5ЭРДЭ.



Хаар туьэн санардыы уллуктээн.
Саьарбыт сыьыыбыт урун дьуьун буолла.
Кыьын кэллэ тыал куулэйдиир -
Арай оскуола оргуйар.
    Орой-мэник кырачааннар.
    Дьээбэлэрдээх орто саастар.
    Оттомурбут урдукулэр.
    Учуутал тылын бары истэн.
        Араас билиини ылабыт сайда.
        Олох суолугар бэлэмнээх буола.
Бу бугун учуутал кунугэр.
Мустаммыт билиибит кыра лоскуйдарын.
Бэлэх уунан кыьаллабыт.
Сонун хардыыны онорон.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыл., мел.
31.08.2014.
        
05.09 04:59
Алексей
Хоьоон

Куьунну кун аан айа5ар -- тыынар тыал тымныынан.
Оскуола5а бырааьынньык учуутал кунун керсууьуу
    Еркен ей, билии, улэ.
    Кунунэн э5эрдэ тут
    Учуутал -- ытык киьи
    Сирдиигин -- сырдык суолга.
        Сыыьвны кеннере5ун еруу
        Ситиьииттэн уерэ5ин ейуу.
Кыьынны кэм эн тула5ар -- о5о саас аргыстаьыа
Кыьаллыы тулуур дьулуьуу --угус куус эрэйиллиэ..
    Еркен ей, билии, улэ.
    Кунунэн э5эрдэ тут
    Учуутал -- ытык киьи
    Сирдиигин -- сырдык суолга.
        Сыыьвны кеннере5ун еруу
        Ситиьииттэн уерэ5ин ейуу.
Эдэргин куруук дууьа5а -- итэ5эл иитиллээччигэ.
Ардыгар сытыы, кытаанах -- ирдэбил уерэнээччигэ.
    Еркен ей, билии, улэ.
    Кунунэн э5эрдэ тут
    Учуутал -- ытык киьи
    Сирдиигин -- сырдык суолга.
        Сыыьвны кеннере5ун еруу
        Ситиьииттэн уерэ5ин ейуу.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара, мел.
29.08.2014..
06.09 07:29
Алексей
хоһоон
Куьунну тыа – дьикти араас дьүһүнүнэн,
Тиһэр сэбирдэхтэн симэхтэрин.
Күһүҥҥү күн – сырдык сылаас сыдьаайынан,
Тыгар куйаарыттан күлүмнэтэн.
    Серүүн салгын сайа охсор
    Хаһыҥ сиргэ күлүмүрдүүр.
        Хатын -- саһарбыт сэбирдэҕин тамныыр.
        Туман – күнүһүн күдэриктии көтөр.
            Мырааны үрдүнэн
            Былыкка кыттыһан.
Сайыҥҥы кэм – сүттэ эһиил эргиллиэҕэ,
Кыһын чугаһаата, тымныы түһэр.
Күһүҥҥү күөл – чараас мууһун халыҥатар
Көмнөх – сэбирдэхтиин түһэн бүтэр.
    Серүүн салгын сайа охсор
    Хаһыҥ сиргэ күлүмүрдүүр.
        Хатын -- саһарбыт сэбирдэҕин тамныыр.
        Туман – күнүһүн күдэриктии көтөр.
            Мырааны үрдүнэн
            Былыкка кыттыһан.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара 06.09.2014.
08.09 07:18
Алексей
Көмүс күһүн
Ойуурга отон буһар, салгын тымныйар.
Сэбирдэх араас дьүһүннээх өҥүнэн ойууланар
Харыйа эрэ күөҕүн сүтэрбэт – лаглайар.
Курулгэн мыраан аппатын устунан чалыырданар.
    Айылҕа көрөргө кэрэтиэн
    Остуоруйа дойдутунуу дьикти.
    Чыычаахтар үөрүнэн сылдьаллар.
    Быстах ардах кустуктана түһэр.
        Көмүс күһүн
        Кэллэ бугун.
Сыһыыны сылгы үөрэ симии киэргэтэр
Саьарбыт алаас урдунэн хаас үөрэ кылыкыныыр.
Сарыалы кытта тэҥҥэ -- кытарар былыттар.
Халлааны кутаа уотунан салыырга дылыларыан.
    Айылҕа көрөргө кэрэтиэн
    Остуоруйа дойдутунуу дьикти.
    Чыычаахтар үөрүнэн сылдьаллар.
    Быстах ардах кустуктана түһэр.
        Көмүс күһүн
        Кэллэ бугун.

Алексей Дьячковский.-Дархан уус тыллара.
08.09.2014.
11.09 07:15
Алексей
хоһоон
Саһарбыт чараҥ быыһыгар -- Саспыт хаптаҕас, дөлүһүөн.
Кытаран буһан, саккыраан -- Кыһыл, саһархай сэбирдэх.
Көбүөрүн тула тэлгэнэн – симэх киэргэлин тамнанан
Чуҥкуйан турар куһун кыыс – курус тыалынан бигэнэн.
    Оо, сөрүүн күһүн – салгынын иҕэрийэн.
    Оо, хаһыҥ, туман – сарсыарда имэрийэр.
        Саһарбыт сыһыыттан
        Эҕэрдэ тыал ыытар.
Тыыннаргын – буруо субуллар тымныы хаарыйар илиигин.
Хаамтаргын суолун субуллар – маҥан хаһыҥҥа суруйан.
Күдэрик үөһээ талаһар – мыраан үрдүгэр дабайар.
Күн ийэ тыгар илинтэн -- күнүс күүһүрэр, сылытар.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
11.09.2014.
18.09 06:36
Алексей
хоһоон
ОСКУОЛА ТИҺЭР ҮТҮӨ САНААНЫ.

Оскуола тиһэр үтүө санааны – хас биирдии сүрэххэ толоро
Ып-ыраас харахтар көрөллөр – барытын сыаналыы, толкуйдуу.
Бу манна дууһаны чочуйаллар – кини, оо, алмаастааҕар күндү.
Элбэҕи билэн тахсыахпыт мантан -- олох киэҥ аартыгын дабайа.
    Биэтэги ылыахпыт биһиги – ийэлэр аҕалар кэнниттэн,
    Олоҕу тутуохпут бэйэбит – кэлэр кэми, сайдыыга сирдии.
        Оҕо сааспыт – өҥнөөх ойуута, остуоруйата олоххо киириэ
        Ыра санаа – туолар тойуга, дуораһыйыаҕа чыпчаалга тиийэ.
Үрдүккэ дайар мантан ыраахха, -- сир, дойду устунан кэрийэ.
Билиини ылынан, иҥэрэн – хас биирдии бэйэбит улаатан.
Бу мантан көстүбэт кынаттанан – көтүөхпүт хотойдооҕор үөһээ..
Сырдыгы батан барыахпыт мантан -- олох киэҥ аартыгын дабайа.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.
18.09.2014.
18.09 22:54
123
Отттооһун
Отум ыйын күннэрин,
Оттуур –мастыыр кэмнэрин,
Оонньуу - көрү тутаммын
Отой умнан кээспиппин.

Атырдьаҕым ыйыгар
Албаһыран аатыран
Сүрэҕэлдьээн, сылайан
Сууланаммын сыппытым.

Балаҕаным ыйыгар
Биирдэ бабат диэбитим,
Хаарыан отум барахсан
Хагдарыйан хаалбытын.

Кырыа кыһын кэллээхтээн,
Кыһарыйан турбутун,
Күүлэй тэбэ сылдьаммын
Күүппэтэҕим, соһуйдум.
20.09 03:32
Алексей
хоһоон
Кытарбыт ыйы көрсөр дьикти киэһэ.
Тыал кууһар саһарбыт хатыҥ сэбирдэхтэрин.
Дьиримнэс сулус куйаар устун туолар.
Мин дууһам кэтэспит кэмэ – күһүн дьэ кэллэ.
    Көмүс күһүн үөскүүр – ып-ыраас санаа,
    Өйүм, дууһам таптал туһунан эрэ.
     Эйиигинниин хаамса – ырайга дайа,
    Дьикти матыып тыаһыыр – кулгаахпар өрүү.
Кэпсиибин көрдөөх түгэн кэмин күлэ,
Эн үөрэр мичээргин истэн олус долгуйан,
Кууһабын, сылаас уоскун оргууй уураан –
Эн биһи сүрэхпит тэҥҥэ тэбэр күүһүрэ.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
20.09.2014.
21.09 06:25
Алексей
хоһоон
Оскуола боруогун атыллаан киирбиппит.
Ол кэмтэн ылата дабайан барбыппыт
Кирилиэс буолбута биһиэхэ кинигэ,
Уруучка, харандаас, тэтэрээт, кырааска.
    Ааҕарга, суоттуурга үөрэнэн барбыппыт,
Суругу тиһэргэ, уруучка тутарга,
Муораҕа туох баарын барытын билбиппит,
    Аан дойду куоратын, кыылларын, хайатын.
Билигин даҕаны биэс сыл баар бүтэрбит.
Төһөнөн үрдүүгүн соччонон уустуктаах
Кирилиэс үктэлэ элбиир да, кэҥииллэр.
Күөдьүйэр мин дууһам талаһар билиигэ.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.
21.09.2014.
21.09 08:29
Алексей
хоһоон
Кылаастан кылааска көһөн үөрэнэ5ин күн ахсын.
Хас биирдии уруок аайытын учууталын уларыйар.
Күн ахсын сүрэҕэлдьииргин – утары охсуһаҕын.
Уон биирис кылаас буолаҥҥын – дьон, оҕо бары билэр.
    Чэй иһэҕин, буулканы – буфекка лобуйаҕын.
    Уонна салгыы бараҕын – үөрэнэ кылаастарга.
    Эн дьиэлиигин суолунан – көрсөҕүн аҕа дьону.
    Боппуруостаах буолаллар -- «Ханныкка туттарса5ын?»
        Мух-мах баран хаала5ын,
        Дьо5ойон хоруйдуугун.
Уруоктан уруокка киирэн үөрэнэ5ин күн ахсын.
Тыл оонньуур, көрүн көрдүүгүн доҕотторгун күллэрэн,
Сороҕор ыра санааҕар – сүтэҕин кылааскыттан,
Учуутал кэлэн аттыгар – турарын билбэккин.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
21.09.2014.
22.09 05:27
Алексей
хоһоон
Сарсыарда уһуктабын – ийэм тур диир бу турар,
Мин туран суунан, аһаан, таҥнабын , тахсан бардым.
Оскуолам олбуоругар саһархай сэбирдэхтэр –
Саккыраан сытаахтыыллар – көбүөрдүү тэлгэммиттэр.
    Оо, көмүс күһүн бүппүт – кыһыммыт чугаһаабыт.
    Кун аайы ардах түһэр -- сотору хаар түһүөҕэ.
Сарсыарда уһуктабын – ийэм тур диир бу турар,
Мин туран суунан, аһаан, таҥнабын , тахсан бардым.
Аан аһаат соһуйдум мин – маҥхайбыт – хаарбыт түспүт.
Үллүйбүт үрүҥ сыа хаар– суорҕанныы тэлгэммит дьэ!
    Оо, көмүс күһүн бүппүт – кыһыммыт кэлээхтээбит.
    Кун аайы тымныы түһэр -- будулҕан кэм кимиэҕэ.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
22.09.2014.
26.09 04:19
Алексей
хоһоон
Ба5арабын кун уота уоран
Имнэргин, уостаргын ууруон
Уонна суһуоххун кууһуон
Көмүс, күлүм уотунан.
    Сарыал курдук мичээргин
    Күлэ-үөрэ көрдүн күн,
    Курус буолар сатаммат
    Дьолу эрэ түстээ эн.
Баҕарабын тыал үөмэн тиийэн
Мөссүөҥҥүн имэрий гыныан,
Уонна сыламныы сыллыан,
Сылаас салгын мүөтүнэн.

Баҕарабын сибэкки араас
Өҥүнэн сыһыыбар туолуон,
Дьикти алыптаах ырыа
Ыллан дьолбун түстүү эн...

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
26/09/2014/
27.09 23:23
Алексей
хоһоон
Оскуолабыт иккис дьиэбит --
Эрэйдээх да кэмҥэ эрэлбит буолар.
Дьылҕабытын дьоллуур кыһа–
Билиилээх буоларга бэлэмниир кини.
    Уустук олохтон толлубат гына,
    Сырдык аартыкка дабайан тахсан,
    Ыра санааны толоро, тута,
    Дьоһун дьыаланы дьаһайа, айа.
Кыраһыабай кылаас үөрэр –
Киирдибит да манна арылхай мичээр.
Доҕотторбут бэлэх уунан
Эйэлээх буоларга угуйар сирэ.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.
27.09.2014.
03.10 04:01
Алексей
хоһоон
Хас биирдии бэйэбитигэр.
Ис куолас, суобас диэн баар
Ол тойон танара тыла
Ил, эйэ, дьоҥҥо итэҕэл.
    Дьиэ кэргэн, аймах билэ дьон,
    Ыал, дьукаах, һэсиэт, билэр дьон.
    Тыа, улуус, куорат, омуктар.
    Ил, эйэ күнэ – эҕэрдэ!
Хас биирдии бэйэбитигэр,
Бу күҥҥэ үтүө сыһыан –
Өс туппут санааны сууйдун,
Үөр, ыллаа, алҕаа – эн дьолу.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.
03.10.2014.
06.10 03:56
Алексей
хоһоон
Тыал үрэрин хоту – батыһар былыт
Уу устарын хоту батыһар өрүс
Эн киьигин – күүстээххин, хоодуоккун.
Бэйэҥ илиигинэн тут эн дьылҕаҕын.
Тыал утары талас -- баар кыаххын туһана.
Суол судургу буолбат – биир сиргэ турума.
Эн санаама дьолу – кэлиэ диэн кэтии,
Дьиҥ олоххо адьас –ыраттан атын.
Эн киьигин – күүстээххин, хоодуоккун.
Бэйэҥ илиигинэн тут эн дьылҕаҕын.


Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
06.10.2014.
07.10 06:22
Алексей
хоһоон
До5оттор элбэхтэр миэхэ.
Куруук бииргэ – ханна ба5арар,
Көмө бэлэм – хаһан баҕарар –
Дьолго, сорго, бары бииргэ.
     Кинилэрдиин олоҕум
    Оонньуу курдук өрүүтүн,
    Араас үлэ чэпчэки.
    Көрдөөх буолар кэпсэтии.
Ардыгар сакаас ыытаҕын,
Сороҕор бэйэҥ сүүрэҕин.
Булт, балык – сиргэ сылдьабыт.
Бырааһынньыкка – бары бииргэ.

Боппуруос үөскүүр – билбэккин.
Сотовай нөҥүө эрийэн –
Сүбэ-ама ылан чэпчиигин.
Эрэх-турах сананаҕын.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара



    
15.10 06:59
Алексей
хоһоон
Сылаас харахтарыҥ нарын үөрүүтэ –
Кынаттыыр мин куппар эйэни, тапталы,
Итии илиилэриҥ , тыйыс тымныыга –
Ириэрэр мин сүрбэр кэрэни, сырдыгы.
    Мунчаарар кэмнэрбэр мичээрдээн
    Саарбахтыыр санаабын сааһылаан
    Суолталаах тылгынан сүбэлээн
     Алгыстаах тылгынан арчылаан –
        Күн сирин көрдөрбүт көмүһүөм –
        Күн-күбэй ийэкэм күндүгүөн.
Сылаас санааларыҥ сүрэх сылама –
Олоххо мин куппун угуйар умсуурда
Мындыр сүбэлэриҥ уустук түгэҥҥэ
Үөскэтэр мин сүрбэр эрэли, кэскили.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллар.
15.10.2014.

15.10 19:24
Вика
хоһоон көрдүүбүн
Алампа хоһооно быһылаах. төрөөбүт дойду ахтылҕана?
или төрөөбүт дойду?
ду кини ботах ду? аҕыйах сыллааҕыта юбилейа болбута. раадьымаҕа игн хоһооно ааҕыллыбыта аҕай. баһаалыста кимиэхэ туох варианнааҕынан ыытаҕыт да?
16.10 06:14
Алексей
хоһоон
Бу сиргэ олох хантан кэлбитэй? –
Диэн ыйытык бэриллэр бары дьон өйүгэр.
Хоруйун кердуур дьыл5а дьолугар,
Тун былыр, быйыл – киһи.
    Ким дьэнкир санаалаах дьаһайар, салайар,
    Талааннаах чыпчаалга - аар саарга аатырар.
Тапталга ылларбыт төлөҥҥө умайар.
Бүдүрүс гыммыта биир сиргэ батыллар.
Бу сиргэ дьолу хайдах булабыт ? --
Диэн ыйытык бэриллэр бары дьон ейугэр.
Хоруйа-- сүрүн олох суолугар.
Ол: таптал, сатал, дьаһал.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.
16/01/2014/
        

    
16.10 06:29
Алексей
хоһоон
До5оттор элбэхтэр миэхэ.
Куруук бииргэ – ханна ба5арар,
Көмө бэлэм – хаһан баҕарар –
Дьолго, сорго, бары бииргэ.
     Кинилэрдиин олоҕум
    Оонньуу курдук өрүүтүн,
    Араас үлэ чэпчэки.
    Көрдөөх буолар кэпсэтии.
Ардыгар сакаас ыытаҕын,
Сороҕор бэйэҥ сүүрэҕин.
Булт, балык – сиргэ сылдьабыт.
Бырааһынньык – бары бииргэ.

Боппуруос үөскүүр – билбэккин.
Сотовай нөҥүө эрийэн –
Сүбэ-ама ылан чэпчиигин.
Эрэх-турах сананаҕын.

Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
16.10.2014.

    
18.10 03:02
А.Хампа
Ийэбэр
Ийэбэр махталым!

Ийэм биһик ырыатын,
Ийэм күндү илиитин,
Ийэм сылаас астарын,
Ийэм кэрэ хараҕын,
Ийэм көрбүт мичээрин,
Ийэм ыраас мөссүөнүн,
Ийэм биэрбит иитиитин,
Ийэм итии тапталын,
Ийэм ахта суохтуурун,
Ийэм күүтэн турарын,
Ийэм ыра баҕатын,
Куруук үөрэ ааттыаҕым,
Дууһам үрдүк иэйиитин
Тэбэр сүрэх махталын
Мэлдьи илдьэ сылдьыаҕым!
А.Хампа
18.10 03:13
А. Хампа
Үрдүк чыпчаал
Үрдүк чыпчаал

Күрэскэ киирсэммит,
Көрсүһэн, тардыһан,
Кылыйсан, хапсыһан
Куотуһан ылыаҕыҥ.
Туругур, туругур
Үрдүк чыпчаал, үрдүк чыпчаал,
Үрдүк чыпчаал, үрдүк чыпчаал!
Доҕордуу санаанан
Дуоһуйа оонньооҕуҥ.
Саргылаах сүбэнэн,
Салаллан туруоҕыҥ.
Туругур, туругур
Үрдүк чыпчаал, үрдүк чыпчаал,
Үрдүк чыпчаал, үрдүк чыпчаал!
Эрэли тутуһан,
Эрийсэн, дьулуһан,
Үөмэхтии тустуоҕүҥ,
Үөрүүбүт үксэтиҥ.
Туругур, туругур
Үрдүк чыпчаал, үрдүк чыпчаал,
Үрдүк чыпчаал, үрдүк чыпчаал!
Сахабыт сиригэр
Спорду тэнитэн
Ким кыахтаах ситистин,
Кыайыыга дьулустун!
Туругур, туругур
Үрдүк чыпчаал, үрдүк чыпчаал,
Үрдүк чыпчаал, үрдүк чыпчаал!
А.Хампа
18.10 03:41
А.Хампа
Эбээ
Эбээ сылаас таптала,
Эбээ мүөттээх астара,
Эбээ астык күөрчэҕэ,
Эбээ элбэх кэпсээнэ.
Куруук мэлдьи ахтыллар
Күндү кэрэ сүбэтэ.
А.Хампа
20.10 14:22
Алексей
хоһоон
САҤА ДЬЫЛ.

Кэлэр саҥа сыл санааҥ хоту уһуннун
Ситиһиинэн суолгун симээтин,
Күлэр саҥа -- дьиэҥ иһин үөрдэ толордун,
Дьирибиниир дьолу аҕаллын.
    Сыыһаҕын, алҕаскын, туолбатах ыраҕын –
    Хаалар сыл хаппахтыы хатаннын хоһугар.
    Ситиһии, дьол-соргу, тулаҕын симээтин.
    Үүнэр сыл тэлэччи арыйдын кэрэтин.
Тыйыс, тымныы түүн – сылаас сыһыан симээтин,
Дьирибинэс уоту отуннун.
Ыра санаа, дьол бу түүн туола тосхойдун.
Уонна оннук сылы атаардын.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.
18.10.2014.
21.10 07:35
Алексей
хоһоон
1.    Мэниктиир о5о саас ааспыта кэлбэттик Эн, эн, эн миигин абылаан бистиҥ Сүрэҕим чуҥкуйар соҕотох буолларбын мин Күн, ый суоҕун кэриэтэ сиргэ,
Эйиигин көрдөрбүн сүрэҕим умайар Сүргэм көтөҕүллэр мин.                             Эн тускар андаҕар биэрэбин бэйэбэр. Билиэ5им барытын.
Сатыа5ым сэгэр - эрэн. Сүрэххин сүүйүөҕүм – кэтэс. Тапталгын таайыаҕым – таайан. Санааҕын абылыам – сүүйэн. Оо,
Мин санаам мүөттээх курдук. Мөссүөнүҥ өйбүн сүүйэр. Тымырбын күүрдэ. Дьикти иэйии кууһар. Оо,
2.    Көрүлүүр көрдөөх кэм көппүтэ күрэнэн, сүтэн. Дьүкээбил уотун курдук дьиримнэс санаа.
Дууһабын кууспута кустуктуу күлүмүрдүүр.
Сүрэхпэр сөҥмүтэ саһа кистэлэҥ санаа.
Эйиигин көрдөрбүн сүрэҕим умайар Сүргэм көтөҕүллэр мин.                             Эн тускар андаҕар биэрэбин бэйэбэр. Билиэ5им барытын.
Сатыа5ым сэгэр - эрэн. Сүрэххин сүүйүөҕүм – кэтэс. Тапталгын таайыаҕым – таайан. Санааҕын абылыам – сүүйэн. Оо,
Мин санаам мүөттээх курдук. Мөссүөнүҥ өйбүн сүүйэр. Тымырбын күүрдэ. Дьикти иэйии кууһар. Оо,
    Санаабын сандаарда
    Сүрэхпин сүүйэ, сүүлүрдэ,
    Мин дьылҕабын дьолго сирдии,
    Харса суохтук инним диэки дьулуһа.
Сатыа5ым сэгэр - эрэн. Сүрэххин сүүйүөҕүм – кэтэс. Тапталгын таайыаҕым – таайан. Санааҕын абылыам – сүүйэн. Оо,
Мин санаам мүөттээх курдук Мөссүөнүҥ өйбүн сүүйэр. Тымырбын күүрдэ. Дьикти иэйии кууһар.
bruno mars - grenade мелодията
Алексей Дьячковский-Дархан уус сахалыы текста.
21.10.2014.
23.10 05:24
Алексей
хоһоон
До5отторбун кытары олох олус да көрдөөх,
Дьээбэлэһэн биэрэбит – тылбытынан бырахса,
Күлсүү-салсыы, ыыстаһыы —бэһиэлэйдик сылдьабыт,
Уустуктары билбэккэ атаарабыт күммүтүн.
    Айаҥҥа, булка бииргэ,
    Тутууга эмиэ тэҥҥэ,
    Дьылҕабыт эрэ араас,
    Олохпут эмиэ туспа.
Атастарбын кытары аартыктары дабайан
Үүнэн, үрдээн, иһэбит – төлкөбүтүн түстэһэ.
Ылсыы-бэрсии, эрэнсии, эрэллээхтик сылдьабыт.
Уустуктары билбэккэ атаарабыт күммүтүн.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
23.10.2014.
24.10 06:46
Алексей
хоһоон
Үтүө санаа самныбат саргылаах
Хоруй кэтэспэт, - бигэ эрэллээх,
Итиинэн сиэбэт – сылаас сыһыаннаах,
Сүрэхтэргэ – сырдыы, сандаара.
    
Үтүө санаа буруйдуу сатаабат,
Эрэй көстүбэт кини хараҕар,
Куһаҕан дьайтан сири ыраастыы
Дьоннорго дьолу аҕала.

Үтүө санаа кыраҕы харахтаах
Саспат киниттэн – албын, сымыйа –
Көннөрө сатыыр – сыыһа хардыытын,
Кыһалҕа кини аргыһа.

Үтүө санаа кынаттыр алыптаах,
Эрэл элэйбэт – дэлэй доҕордоох,
Муударай, мындыр – мааны мөссүөннээх,
Сырдыгы сиргэ -- сыдьаайа.
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.
24.10.2014.



25.10 05:15
Алексей
хоһоон
Ситиһии эйиэхэ сирэйинэн хайыстын
Дьиэ кэргэҥҥэр, дьыалаларгар.
Табыллыы ырыата сүргэҕинэн сүүрүөхтүн,
Кыах уктун эн – санааларгар.
    Сөптөөх сүүрүк устун уһун
    Ыырдаах ыллык устун батыс
    Суоллаах сиргэ онон таҕыс.
    Дьоллоох дьону ситэн сырыс.
Эрэй диэн эйиэхэ көрсүбэтин дьылҕаҕар –
Дьиэ кэргэҥҥэр, дьыалаларгар.
Буруй диэн эйиэхэ булсубатын төлкөҕөр –
Тыал үрбэтин хоту ыартан!
Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара.
25.10.2014.
Вчера, 10:17
Алексей
хоһоон
Бүгүн саҥа дьыл. Уоттаах-күөстээх күн.
Оскуолаҕа бары оҥостон кэлэбит.
Үөһэ хаардар, , фонариктар. дождиктар
Тула араас остуоруйа ойуулар.
    Залга харыйа турар
    Араас киэргэл    симэммит
Герлянда күлүмүрдүүр.
    Араас сурук ыйаммыт.
        Хаарчаана Чысхаан оҕонньор
        Кэһиилээх киирэн кэлэллэр
        Бэлэхтэрин биэрэллэр.
        Үөрэбит бары дьоллонон.
Бүгүн дьоро күн. Дьикти, кэрэ кэм.
Остуоруйа дьонун таҥаһын кэтэбит.
Араас кыыллар, маскарада буолабыт.
Ырыа, үҥкүүбириистэрдээх оонньуулар.


    Алексей Дьячковский-Дархан уус тыллара
31.10.14.